دعا و عبادت از ديدگاه شهيد مطهري

 
 
 
انسان به صورت اجباري يا اختياري خداوند را مي‌خواند و از او استعانت مي‌جويد. شهيد مطهري به حالت اجباري ارزش چنداني قائل نمي‌شود بلكه به قسم اختياري آن ارج مي‌نهد؛ «انسان در دو حالت ممكن است خدا را بخواند، يكي در وقتي كه اسباب و علل از او منقطع شود و دچار سختي و اضطراب گردد و يكي در وقتي كه روح خودش اوج بگيرد و خود، خويشتن را از اسباب و علل منقطع كند.
 
در حال اضطرار و انقطاع اسباب، انسان خودبخود به طرف خدا مي‌رود، احتياج به دعوت ندارد. البته اين كمال نفس براي انسان نيست،‌ كمال نفس در اين است كه انسان خودش را به اختيار منقطع سازد و اوج بگيرد.»1
 
البته براي چنين انقطاع و اوج اختياري مقدماتي لازم است كه تهيه آن به دست انسان است و بدينوسيله تمهيدات اوج و تعالي روحاني پديد مي‌آيد و ارزش واقعي هم به تعبير استاد در همين نوع تعالي روحي است، و الا در صورتي كه آدمي دچار مشكلات و سختي‌هاي سخت كه چاره‌اي جز روي آوردن به خدا ندارد دعا و عبادت دو وسيله و ابزاري هستند كه آدمي را به تعالي اختياري روحي مي‌رسانند. اين دو ابزار به معناي دو ابزار كاملاً‌ جداي از هم نيستند بلكه نسبت بين آنها را مي‌توان در موارد زير خلاصه كرد:
 

ادامه مطلب


سه شنبه 28 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

عبادت و بندگي علما

 
 
 
عبادت و بندگي در معارف دين: 
 
عبادت به معناي اظهار ذلت و بندگي، عالي ترين نوع تذلل و كرنش در برابر پروردگار است. در اهميت آن همين بس كه در قرآن كريم هدف از آفرينش انسان و بعثت أنبياء، عبوديت و بندگي پروردگار ذكر شده است. 
 
«وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ» ‹ ذاريات/ 56› (جن و انس را نيافريدم مگر اينكه مرا پرستش كنند.) «لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ» ‹ نحل/ 36› (همانا در ميان هر امّتي پيامبري فرستاديم تا به خلق ابلاغ كنندكه، خداي يكتا را عبادت كنيد و از طاغوت بپرهيزيد). 
 
در مسير بندگي خدا حركت كردن و عبادت پروردگار امري است كه بدون آن بشر به كمال واقعي خود نخواهد رسيد و پله‎هاي سعادت را نخواهد پيمود، لكن بايد توجه داشت كه اگر چه انسان براي عبادت آفريده شده ولي اين عبادت كوچكترين نفعي براي خالق او ندارد و تنها موجبات ترقي و صعود اين موجود خاكي را به سوي مراحل عاليه‎ي كمال و قرب پروردگار، فراهم مي نمايد، از اين رو مولاي متقيان در نهج البلاغه مي فرمايند: 
 
«فان الله (سبحانه وتعالي) خلق الخلق حين خلقهم غنيا عن طاعتهم، آمنا من معصيتهم...»‌[1] خداوند سبحان هنگام آفرينش خلق از طاعت و بندگيشان بي‎نياز و از معصيت و نافرماني آنها در امان بود. 
 

ادامه مطلب


شنبه 25 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

نماز از ديدگاه انديشمندان مسلمان و غربي

با بررسي آثار و شخصيت انديشمندان مسلمان و غربي به اين نتيجه مي رسيم که غربي ها بيشتر، از چند و چون نمازگزاري سخن گفته اند، ولي عالمان مسلمان با توجه به مفاهيم عميق عرفاني، با نگاه ديگري مقوله عبادت را بررسي کرده اند و انس با نماز را به عنوان هدف نمازگزار مورد بحث قرار داده اند.
 
برخي از انديشمندان غربي با توجه به مکتب هاي فکري رايج در غرب، نماز را از باب يک تجربه ديني تبيين مي کنند. در تحليل تجربه ديني، حقيقت عبادت، بندگي و مناجات انسان با حضرت حق نيست، بلکه آنچه که انسان احساس مي کند، با آن به تجربه اي ديني و آرامش وجدان مي رسد و ظاهري معنوي داشته باشد عبادت است. بر اين مبنا تعبد نسبت به خداوند و تقيد به فرامين او که رکن و هدف اصلي عبادت و بندگي است، محو مي شود.
 
از اين رو انديشمندان غربي با توجه به تنوع ديدگاه هايشان بيشتر از انديشمندان مسلمان به تحليل صورت نمازگزاري پرداخته اند و در تحليل ريشه ها و پي آمدهاي نماز بيشتر به بازتاب هاي روحي و رواني نمازگزاري و نقش آن در آرامش دروني توجه کرده اند. همچنين آثار اجتماعي نماز را به بحث کشيده اند، ولي آن ها نمي توانند به ظرافت ها و لطافت هاي عبادت و مناجات و لذت سخن با معبود اشاره کنند. چون ديدگاه آن ها در مورد دين و عبادت غير از ديدگاه انديشمندان اسلامي است.
 

ادامه مطلب


چهارشنبه 15 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

نمازعلما

نماز در معارف دين
 
در دين اسلام اهميت زيادي به نماز و ارتباط پيوسته با پروردگار عالم داده شده است. اين ارتباط با خالق هستي و سر بر آستان دوست فرود آوردن به حدي براي تكامل اين موجود خاكي ضروري دانسته شده كه بر هر فرد مسلمان واجب گرديده، در شبانه‌روز پنج‎ مرتبه خود را از تمّنيات دنيا خالص گردانده، در محضر پروردگار خويش سر بر سجده گذارد و اظهار خشوع و بندگي نمايد،. در آن حال است كه اين موجود فقير اجازة تشرف به محضر غني مطلق را يافته و با او به راز و نياز و مناجات مي‎پردازد. 
 
متون دين سرشار از عباراتي است كه در آن نماز و مناجات با پروردگار از عالي‌ترين جلوه‎هاي عبوديت،‌پلكان ترقي و ستون دين و ... شمرده شده است. به عنوان نمونه به برخي از اين عبارات اشاره مي‎كنيم. 
نماز پلكان ترقي و عروج انسان مؤمن است.«الصلوة معراج المؤمن» (رسول اكرم (ص) )[1] 
 
نماز داروي نسيان و وسيلة‌ ذكر خداوند است.«اقم الصلوة لذكري »(طه/ آيه 4) نماز پايه و ستون دين است« و هي عمود دينكم »(امام صادق (ع)‌ )[2] 
 

ادامه مطلب


جمعه 10 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)

نماز از ديدگاه آيت الله العظمي بهجت (ره)

 
« اگر بدانيم اصلاح امور انسان به اصلاح عبادت و در رأس آن ها نماز است که به واسطه خضوع و خشوع و آن هم به اعراض از لغو، محقق مي شود، کار تمام است.» 
 
« نماز به منزله ي کعبه و تکبيره الاحرام، پشت سر انداختن همه چيز غيرخدا و داخل شدن درحرم الهي است و قيام به منزله ي صحبت دو دوست، و رکوع، خم شدن عبد در مقابل آقاست، و سجده، نهايت خضوع و خاک شدن و عدم شدن در مقابل اوست. وقتي که عبد در آخر نماز از پيشگاه مقدس الهي باز مي گردد، اولين چيزي را که سوغات مي آرود، سلامتي از ناحيه اوست. » (1)

 


ادامه مطلب


جمعه 10 بهمن 1393  | றojdeh
نظرات(0)