سۆال 1: كسی كه در مكه است قبله او چگونه است؟ و اگر كسی از راه دور می‌خواهد عبادت نماید قبله او چگونه است؟

جواب: خانه كعبه كه در مكّه معظمه است، قبله می‌باشد، و كسانی كه ساكن مكه هستند یا در مكه عبادت می‌كنند باید روبروی آن نماز بخوانند، ولی كسی كه دور است اگر طوری بایستد كه بگویند رو به قبله نماز می‌خواند كافی است. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م 776 .عروه الوثقی, ج1, فصل فی القبله)

سۆال 2: اگر در بیابان باشیم و ندانیم قبله كدام طرف است چگونه باید قبله را پیدا كنیم؟

جواب: برای پیدا كردن قبله علائمی برای مكانهای خاصی مثل كوفه و بصره و... از طریق ستاره قطبی و امثال آن تعیین گردیده است اما استفاده از آن علائم برای همه نقاط صحیح نیست بنابراین اگر قطب‌‌نما یا قبله‌نما در اختیار نداشته باشید و احتمال یك جهت خاص را نمی‌دهید بنابر قول مشهود باید به چهار طرف نماز بخوانید. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م 784)

سۆال 3: در بعضی از مساجد محراب مطابق قبله ساخته نشده یا اصلاً كل مسجد مطابق قبله ساخته نشده و مدت زیادی نیز همانطور نماز خوانده شده و اكنون كه متوجه اشتباه شده‌ایم می‌خواهیم بدانیم تا چه میزان از قبله انحراف داشته باشیم نماز ما یا نماز جماعت صحیح می‌باشد؟

جواب: اگر قبله معلوم است باید به سمت قبله نماز بخوانید و جایز نیست به سمت محرابی كه از قبله صحیح انحراف دارد به نماز ایستاد. (ر.ک استفتائات آیت الله مكارم, ج2, ص76, س149)

سۆال 4: در صورتی كه وقت تنگ باشد و ندانیم قبله به كدام طرف است جهت ادای نماز به چه ترتیبی باید عمل كرد؟

جواب: اگر وقت تحقیق نداشته باشید و نیز وقت برای خواندن نماز به چهار طرف نباشد، به هر طرف كه احتمال می‌دهید قبله باشد نماز بخوانید و اگر احتمال یك طرف خاص را هم نمی‌دهید یك نماز به هر طرفی كه خواستید بخوانید كفایت می‌كند. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م 784)

سۆال 5: مهمانی به گفته صاحب خانه اعتماد نموده به طرفی نماز خوانده و مدتی را بدین منوال گذرانده است، بعداً كشف خلاف می‌شود كه قبله حدوداً 45 درجه اختلاف دارد، حال تكلیف نمازهائی كه در این مدت خوانده ‌شده چیست؟

جواب: در فرض سۆال كه تحقیق نموده و با اطمینان به جهت قبله نماز خوانده‌اید و بعداً كشف خلاف شده است و انحراف حدود45 درجه است نمازهای گذشته او صحیح است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, احكام قبله, ص136, س33)

منبع: andisheqom.com

tebyan.net

آیا گفتن نام غیبت کننده و موضوع غیبت به فردی که از او غیبت شده مجاز است ؟

حضرت آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی به پرسشی غیبت و سخن چینی و نمامی پاسخ گفتند. متن پاسخ ایشان به این شرح است:

سوال :
آیا اجازه دارم که نام فرد غیبت کننده و مطالبی را که گفته به فردی که از او غیبت شده است بازگویی کنم ؟
 
پاسخ :
جایز نیست زیرا سخن چینی و نمامی هم حرام است.

 منبع:shafaqna.com

حکم زنا با زن شوهردار چیست؟

پاسخ اجمالی
زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی بر ترک گناه و جبران بدی خود بگیرد، امید بخشش و آمرزش او از طرف خدای مهربان بسیار زیاد است.

بنا براین اگر خواهان نجات هستید با امید به عفو و بخشش الهی باید بدون اینکه کسی را از گناه خود باخبر سازید هر چه زودتر بین و خود و خدای خود اقدام به توبه کنید.

بسیاری از مراجع معظم تقلید زنا با چنین زنی را موجب حرمت ابدی او بر شخص زانی دانسته اند.

پاسخ تفصیلی
زنا و رابطه نا مشروع با زنان یکی از مفاسد بزرگ اجتماعی است که باعث خسارت های جبران ناپذیر است به همین جهت اسلام آنر ا حرام دانسته و با آن شدیداًً مبارزه نموده است .

خداوند در قرآن فرموده است: ...و نزدیک زنا نشوید، که کار بسیار زشت، و بد راهى است![1]

در این بیان کوتاه به سه نکته اشاره شده:
الف- نمى‏گوید زنا نکنید، بلکه مى‏گوید به این عمل شرم‏آور نزدیک نشوید، این تعبیر علاوه بر تاکیدى که در عمق آن نسبت به خود این عمل نهفته شده، اشاره لطیفى به این است که آلودگى به زنا غالبا مقدماتى دارد که انسان را تدریجا به آن نزدیک مى‏کند، چشم‏چرانى یکى از مقدمات آن است، برهنگى و بى حجابى مقدمه دیگر، کتاب هاى بدآموز و" فیلم هاى آلوده" و" نشریات فاسد" و" کانون هاى فساد" هر یک مقدمه‏اى براى این کار محسوب مى‏شود.

هم چنین خلوت با اجنبیه (یعنى بودن مرد و زن نامحرم در یک مکان خالى و تنها) عامل وسوسه‏انگیز دیگرى است.

بالأخره ترک ازدواج براى جوانان، و سخت گیری هاى بى دلیل طرفین در این زمینه، همه از عوامل" قرب به زنا" است که در آیه فوق با یک جمله کوتاه همه آنها را نهى مى‏کند، و در روایات اسلامى نیز هر کدام جداگانه مورد نهى قرار گرفته است.

ب- جملۀ" إِنَّهُ کانَ فاحِشَةً" که مشتمل بر سه تاکید است (انّ و استفاده از فعل ماضى و تعبیر به فاحشه) عظمت این گناه آشکار را آشکارتر مى‏کند.

ج- جملۀ" ساءَ سَبِیلًا" (راه زنا بد راهى است) بیانگر این واقعیت است که این عمل راهى به مفاسد دیگر در جامعه مى‏گشاید.

آثار شوم زنا در کلام معصومین
پیامبر اکرم (ص) فرمود: زنا داراى زیان‏هاى دنیوى و اخروى است،امّا در دنیا: از بین رفتن نورانیّت و زیبایى انسان، مرگ زودرس و قطع روزی و امّا در آخرت: درماندگى، هنگام حساب قیامت غضب الاهى و جهنّم همیشگى.

از پیامبر (ص) نقل شده است: هر گاه زنا زیاد شود، مرگ ناگهانى هم زیاد مى‏شود.

زنا نکنید، تا همسران شما نیز به زنا آلوده نشوند. هر که به ناموس دیگران تجاوز کند، به ناموسش تجاوز خواهد شد. همان گونه که با دیگران رفتار کنید، با شما رفتار خواهد شد.[2]

امام على بن ابى طالب (ع) در حدیثى مى‏گوید: از پیامبر شنیدم چنین مى‏ فرمود:

در زنا شش اثر سوء است، سه قسمت آن در دنیا و سه قسمت آن در آخرت است.

اما آنها که در دنیا است یکى این است که صفا و نورانیت را از انسان مى‏گیرد روزى را قطع مى‏کند، و تسریع در نابودى انسان ها مى‏کند و اما آن سه که در آخرت است غضب پروردگار، سختى حساب و دخول- یا خلود- در آتش دوزخ است[3].‏

على (ع) ترک زنا را مایۀ استحکام خانواده و ترک لواط را عامل حفظ نسل مى‏داند.

در یکى از سخنان حضرت رضا (ع) برخی مفاسد زنا عنوان شده، از جمله:

1- ارتکاب قتل به وسیلۀ سقط جنین.
2- بر هم خوردن نظام خانوادگى و خویشاوندى.
3- ترک تربیت فرزندان.
4- از بین رفتن موازین ارث.

به خاطر همین آثار سوء و مفاسد دیگر است که اسلام شدیداً آنرا محکوم کرده و آنرا گناهی بزرگ می داند، اما اگر انسان، مرتکب این عمل زشت خصوصا زنا با زن شوهر دار بشود و واقعا از عمل خود پشیمان باشد و در پی توبه و بازگشت واقعی باشد راه توبه برای او باز است.

قرآن کریم در توصیف عباد الرحمن (بندگان راستین خدا) یکی از اوصاف آنان را عدم ارتکاب زنا دانسته و فرموده است: "...و (آنان) زنا نمى‏کنند و هر کس چنین کند، مجازات سختى خواهد دید! عذاب او در قیامت مضاعف مى‏گردد، و همیشه با خوارى در آن خواهد ماند! مگر کسانى که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند، که خداوند گناهان آنان را به حسنات مبدّل مى‏کند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده است و کسى که توبه کند و عمل صالح انجام دهد، به سوى خدا بازگشت مى‏کند."[4]

در جای دیگر در معرفی پرهیزکاران فرموده است: "...و آنها که وقتى مرتکب عمل زشتى شوند، یا به خود ستم کنند، به یاد خدا مى‏افتند و براى گناهان خود، طلب آمرزش مى‏کنند - و کیست جز خدا که گناهان را ببخشد؟- و بر گناه، اصرار نمى‏ورزند، با این که مى‏دانند. آنها پاداششان آمرزش پروردگار، و بهشت هایى است که از زیر درختانش، نهرها جارى است جاودانه در آن می مانند چه نیکو است پاداش اهل عمل"[5].

در روایت معتبری آمده است:"جوانى گریان خدمت پیامبر (ص) آمد و سخت ناراحت بود و مى‏گفت از خشم خدا مى‏ترسم.

فرمود: شرک آورده‏اى؟! گفت: نه.

فرمود: خون ناحق ریخته‏اى؟

عرض کرد: نه.

فرمود: خدا گناه تو را مى‏آمرزد هر قدر زیاد باشد.

عرض کرد: گناه من از آسمان و زمین و عرش و کرسى بزرگتر است.

فرمود: گناهت از خدا هم بزرگتر است؟! عرض کرد: نه خدا از همه چیز بزرگتر است.

فرمود: برو (توبه کن) که خداى عظیم گناه عظیم را مى‏آمرزد.

بعد فرمود: بگو ببینم گناه تو چیست؟

عرض کرد: اى رسول خدا ص از روى تو شرم دارم که بازگو کنم.

فرمود: آخر بگو ببینم چه کرده‏اى؟! عرض کرد: هفت سال نبش قبر مى‏کردم، و کفن هاى مردگان را برمى‏داشتم تا این که روزى به هنگام نبش قبر به جسد دخترى از انصار برخورد کردم، بعد از آن که او را برهنه کردم دیو نفس در درونم به هیجان در آمد ... (سپس ماجراى تجاوز خود را شرح مى‏دهد)

هنگامى که سخنش به این جا رسید پیامبر اکرم (ص) بسیار ناراحت شده و فرمودند:"

این فاسق را بیرون کنید، و رو به سوى او کرده اضافه نمود: تو چه قدر به دوزخ نزدیکى؟! جوان بیرون آمد سخت گریه مى‏کرد، سر به بیابان گذاشت و عرض مى‏کرد:

اى خداى محمد (ص)! اگر توبه مرا مى‏پذیرى پیامبرت را از آن با خبر کن و اگر نه آتشى از آسمان بفرست و مرا بسوزان و از عذاب آخرت برهان، اینجا بود که پیک وحى خدا بر پیامبر نازل شد و آیۀ: قُلْ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا... را بر آن حضرت خواند.[6]  ای پیامبر بگو: اى بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‏اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همۀ گناهان را مى‏آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است[7].

بنا براین اگر خواهان نجات هستید با امید به عفو و بخشش الهی باید بدون اینکه کسی را از گناه خود باخبر سازید هر چه زودتر بین و خود و خدای خود اقدام به توبه کنید.

بنا بر نظر بسیاری از مراجع معظم تقلید چنین زنی بر شخص زانی حرام ابدی خواهد شد. و حتی اگر این از شوهر خود طلاق بگیرد مردی که قبلا با او زنا کرده نمی تواند با او ازدواج نماید.[8]

 [1]  اسراء،32.
[2]  نک: قرائتی، محسن، تفسیر نور ، ج 8، ص 193، چاپ یازدهم ،انتشارات مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن، تهران سال 1383‏.
[3]  مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 12 ، ص 102، چاپ اول ، انتشارات دار الکتب الاسلامیه، تهران، سال 1374.
[4]  فرقان ، 68و 69و70 و 71.
[5]  آل عمران ، 136و 135.
[6] مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 19، ص 507.  
[7]  زمر ،53.
[8] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏2، ص: 471
islamquest.net



سوال: مواردی که زن می تواند بدون اذن شوهر از منزل خارج شود چیست؟

امام خمینی(ره):
اذن همسر لازم است مگر شرط ضمن عقد کرده باشد یا به خاطر کار واجبی از منزل خارج شود.
اجازه شوهر در حج واجب شرط نیست.
(استفتائات، ج3، ص 148، س 810، مناسک حج محشی، ص 61، س 87)
 
آیة الله اراکی(ره):
چنانچه نتواند معاش خود را تهیه کند، مگر این که بی اجازه شوهر از خانه خارج شود اطاعت از شوهر واجب نیست.

اذن زوج برای زوجه در حج واجب شرط نیست.
(توضیح المسائل، ص448، م 2430، العروة الوثقی، ج2، ص 282، م 79)

 آیة الله بهجت(ه):
برای امری که وجوب عینی و تعیینی شرعی داشته باشد نه کفائی و تخییری و یا علم به رضایت شوهر داشته باشد.

(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
 
آیة الله تبریزی(ره):
خارج شدن زن از منزل باید باذن شوهر باشد و بدون اذن شوهر حتی اگر خارج شدن منافات با حق شوهر نداشته باشد بنابر احتیاط جایز نیست مگر اینکه برای امر لازمی مثل تعلّم حکم شرعی در مسجد که موقوف به خارج شدن از منزل است یا خرید نفقه از بیرون از منزل خارج شود والله العالم.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
 
آیة الله خامنه ای(دام ظلّه):
موردی که انجام واجب شرعی با ضرورت های عقلی متوقف بر خروج از منزل باشد مانند سفر حج یا کسب درآمد برای اداره زندگی، اذن لازم نیست.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)

 آیة الله خوئی(ره):
اگر شوهر خرجی نمی دهد چنانچه زن ناچار باشد معاش را تهیه کند در موقعی که مشغول تهیه معاش است اطاعت شوهر بر او واجب نیست.

و در حج واجب اذن شوهر شرط نیست.
(توضیح المسائل، ص 432 م 2425، مناسک حج، 1412 هـ ق، ص 43، س 59)

 آیة الله سیستانی(دام ظلّه):
مواردی که خروج واجب است یا ضروری است یا برای کسب نفقه است در فرضی که شوهر نفقه نمی دهد و از موارد اول است خروج کارمند زن برای انجام کار اداری است اگر پیش از ازدواج اجیر بوده یا بعد از آن و با اجازه زوج.
استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)

 آیة الله شبیری زنجانی(دام ظلّه):
نباید بدون عذر شرعی بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود، چنانچه زن ناچار باشد که معاش خود را تهیه کند و با اطاعت شوهر تهیه معاش برای وی ممکن نباشد در موقعی که مشغول تهیه معاش است اطاعت شوهر واجب نیست و در حج واجب هم اذن همسر شرط نیست.
(توضیح المسائل، ج2، ص 204، م 2421، 2425)
(مناسک حج، 1412هـ ق، ص 21، م9)

 آیة الله صافی گلپایگانی(دام ظلّه):
اگر ناچار است زن خودش معاش را تهیه کند، و نمی تواند با اطاعت شوهر تهیه معاش کند در موقعی که مشغول تهیه معاش است اطاعت از شوهر به او واجب نیست ولی احتیاط آن است که از حاکم شرع هم اذن بگیرد و در حج واجب اذن همسر شرط نیست.

(توضیح المسائل، ص 489، م 2425، استفتائات حج، 1422 هـ ق، ص 25، س 58)

 آیة الله فاضل لنکرانی(ره):
به طور کلی اگر کاری بر زن واجب باشد و نتواند آن را در خانه انجام دهد یا ضرورتی ایجاد شود که ناچار به خروج از منزل باشد. چنانچه زوج اجازه ندهد. زن می تواند بدون اذن شوهر از منزل خارج شود و توضیح بیشتر و ذکر موارد استفتاء در جامع المسائل ج اول آمده است.

براساس منابع فقهی، لازم است زوجه به عقد دائم، جهت خروج از منزل رضایت زوج را جلب کند.

از این قانون کلی موارد زیر استثنا شده است:

1- خروج از منزل برای کسب معارف اعتقادی، به مقدار لازم و ضروری و همین طور برای فراگیری وظایف شرعی الزامی.

2- خروج برای معالجه بیماری، چنانچه امکان درمان در منزل نباشد.

3- خروج برای فرار از ضررهای جانی و مالی و عرضی.

4- خروج برای انجام واجبات عینی که موقوف بر خروج از منزل است. مانند سفر حج، شرکت در انتخابات و یا نجات نفس محترمه.

5- چنانچه ماندن در منزل، توأم با عسر و حرج غیرقابل تحمل باشد، خروج جایز است.

6- چنانچه در ضمن عقد نکاح انتخاب مسکن و اشتغال به مشاغل اداری به زوجه محول شده باشد و به عنوان شرط در ضمن عقد برای خود سلب محدودیت کرده باشد.

7- خروج برای تأمین معاش، چنانچه شوهر او قادر به آن نباشد یا از اتفاق سرپیچی کند.

8- خروج از منزل برای تظلّم و دادخواهی.

در غیر این موارد جایز نیست زن بدون اذن شوهر از منزل خارج شود.
(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)

 آیة الله گلپایگانی(ره):
1) اگر منزل مسکونی غصبی باشد اذن شوهر برای خروج لازم نیست و شوهر نمی تواند زن را الزام به توقف در خانه غصبی کند.

2) اگر خوف جانی داشته باشد.

3) برای تهیه معاش در صورتی که مجبور است و نمی تواند با اطاعت شوهر تهیه معاش کند در حین تهیه معاش اطاعت شوهر واجب نیست ولی احتیاط آن است که از حاکم شرع نیز اجازه بگیرد.

4) اذن شوهر برای حج واجب زوجه مستطیعه لازم نیست.

(مجمع المسائل، ص 189، س 535 مجمع المسائل، ج2، ص 190، س 540 توضیح المسائل، ص411، م 3426)
(احکام آداب حج، 1413 هـ ق، ص 44، م97)
 
آیة الله مکارم شیرازی(دام ظلّه):

در مواردی ضروری و صله رحم به اندازه لازم و فراگیری احکام دین و حج واجب.

برای تهیه معاش در صورتی که زوج او را تأمین نکند، در حج واجب اجازه شوهر برای زن لازم نیست.

(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)
(توضیح المسائل مراجع، ص 409، م 2416، مناسک حج، 1413 هـ ق، ص 20، م 10)

 
آیة الله نوری همدانی(دام ظلّه):
در صورتی که ناچار باشد معاش خود را تهیه کند زمانی که مشغول تهیه معاش است اطاعت همسر واجب نیست.

و اگر به واسطه ترس از جان تکلیف شرعی او بیرون رفتن از خانه باشد اذن همسر لازم نیست.

اذن زوج برای زوجه شرط نیست بله، جایز نیست منع زن از خروج در اولی وقت با وسعت وقت

(توضیح المسائل، ص 479، م 2412، هزار و یک مساله فقهی، ج1، ص 190، س655، مناسک حج 1418هـ ق، ص 39، م 56.)

 آیة الله وحید خراسانی(دام ظلّه):
چنانچه ناچار باشد که معاش خود را تهیه کند در موقعی که مشغول تهیه معاش است اطاعت شوهر بر او واجب نیست.

برای حج واجب اذن شوهر شرط نیست.

(توضیح المسائل، ص 663، م 2480، مناسک حج، 1383، ص 37، م 56)
منبع:tebyan.net

در مسح سر و پا تکیه دادن به تکیه گاه یا تکیه ندادن شرط نشده است بلکه ملاک آن است که سر و پا ثابت نگه داشته شوند و دست روى آنها کشیده شود. و اگر گفته شده است که پا به تکیه گاهی تکیه داده شود برای آن است که ثابت بماند.

در این مقاله چند پرسش و پاسخ را از مباحث مطهرات انتخاب کردیم که تقدیم می کنیم:

سوال: اگر بعد از مسح سر، انگشتان دست خشک شود، جهت مسح پا، چه باید کرد؟

اصل در مسح پا برای وضو، آن است که با رطوبت باقی مانده در کف دست انجام شود، حال چه با انگشتان و چه با قسمت گودی کف دست صورت گیرد.

در هر حال، مراجع عظام تقلید در این باره می‌گویند: اگر رطوبت کف دست فقط به اندازه مسح سر باشد، مى‌تواند ( آیات عظام گلپایگانى، صافى، بهجت ره، سیستانى، شبیری زنجانى: (احتیاط واجب آن است که می‌تواند (سر را با همان رطوبت مسح کند و براى مسح پاها از اعضای دیگر وضو رطوبت بگیرد. (آیة الله بهجت ره: (و بنا بر احتیاط واجب باید اوّل از ترى موى ریش و ابرو کمک بگیرد و اگر در آنها ترى نبود از دستها رطوبت بگیرد)؛ آیات عظام خوئى، تبریزى، شبیری زنجانى، سیستانى، خامنه‌ای: (براى مسح پاها از ریش خود رطوبت بگیرد)؛ امام خمینى، سید روح اللّٰه، توضیح المسائل (محشّٰى)، محقق و مصحح: بنى هاشمى خمینى‌، سید محمد حسین، ج 1، ص 159و201)

سوال: آیا انسان می تواند با بدن خیس غسل کند یا وضو بگیرد؟

غسل کردن با بدن خیس هیچ اشکالی ندارد. و اگر انسان در حال استحمام و غسل کردن مجدداً جنب شود می تواند همانجا غسل نماید و نیازی به خشک کردن بدن نیست. همچنین وضو گرفتن با بدن خیس اشکالی ندارد ولی باید به هنگام مسح کشیدن حتماً محل مسح در سر و روی پاها خشک باشد. (توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 158،مسأله 256 :جاى مسح باید خشک باشد. و اگر به قدرى تر باشد که رطوبت کف دست به آن اثر نکند مسح باطل است. ولى اگر ترى آن به قدرى کم باشد که رطوبتى که بعد از مسح در آن دیده مى‏شود بگویند فقط از ترى کف دست است اشکال ندارد.)
سوال: اگر در حین وضو ، روی شیر چند قطره آب باشد و دست با آن قطرات برخورد کند، آیا مشکلی در وضو به وجود می آید؟

پاسخ حضرت آیة الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) به این شرح است:

اگر بعد از پایان شستن دست چپ آبی به کف دست شما از خارج برسد و مسح سر یا پا با آن آب خارجی انجام شود، وضو صحیح نیست در غیر این صورت، وضو مشکلی ندارد.

سوال: مخلوط شدن مسح سر با خیسی صورت چه حکمی دارد؟

از آنجایى که مسح پاها باید با رطوبتى که از آب وضو در کف دو دست باقى مانده صورت بگیرد، لذا باید هنگام مسح سر، دست به قسمت بالاى پیشانى نرسد و با رطوبت صورت برخورد نکند تا این‌که رطوبت دست که هنگام مسح پا به آن نیاز دارد با رطوبت صورت مخلوط نشود. (حسینی خامنه‌اى، سید على، أجوبة الاستفتاءات، ص 27) به هر حال، وضو و مسح سر باطل نمى‌شود، ولى مسح پا نباید با رطوبت گرفته شده از آب وضوى صورت باشد. (امام خمینى، سید روح اللّٰه، استفتاءات، ج 1، ص 39)

لذا فقها در این‌باره راه‌حلی ارائه کرده‌ و می‌گویند: با قسمت دیگر کف دست که ملاقات با آب صورت نکرده، پا را مسح کند. (بهجت، محمد تقى، استفتاءات، ج 1، ص 142، دفتر حضرت آیة الله بهجت؛ فاضل لنکرانى، محمد، جامع المسائل، ج 1، ص 50؛ تبریزى، جواد، استفتاءات جدید، ج 1، ص 39)

سوال: اگر بعد از کشیدن مسح سر چند قدمی را طی کرده و بعد مسح پا انجام بگیرد، آیا وضو صحیح است؟

1. در انجام اعمال وضو موالات (پی در پی بودن) عرفی شرط است؛ بدین معنا که لازم است میان اعمال وضو زیاد فاصله نشود، اما چند قدم راه رفتن بین مسح سر و پا مشکلی در وضو ایجاد نمی‌کند. (صافی گلپایگانی، لطف الله، جامع الاحکام، ج 1، ص 34؛ امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 1، ص 174)

2. شایان ذکر است که اگر این فاصله انداختن، منجر به خشک شدن رطوبت کف دست شود، باید از موهای صورت یا دست برای تر شدن کف دست استفاده کرد و اگر رطوبتی باقی نمانده باشد وضو باطل است.

سوال: آیا برای مسح کشیدن روی پا تکیه دادن به تکیه گاه شرط شده است؟

در مسح سر و پا تکیه دادن به تکیه گاه یا تکیه ندادن شرط نشده است بلکه ملاک آن است که سر و پا ثابت نگه داشته شوند و دست روى آنها کشیده شود. و اگر گفته شده است که پا به تکیه گاهی تکیه داده شود برای آن است که ثابت بماند.

حضرت إمام خمینی (ره) در این زمینه فرموده اند:" در مسح سر و روى پا باید دست را روى آنها بکشد و اگر دست را نگه دارد و سر یا پا را به آن بکشد وضو باطل است ولى اگر موقعى که دست را مى‏کشد سر یا پا مختصرى حرکت کند اشکال ندارد." (توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 159، مسأله 255)

سوال: آیا بیرون آوردن انگشتر در بین وضو موجب قطع موالات شده و اعاده وضو لازم است؟

به دلیل آن که موالات، موضوعی عرفی است، با درآوردن انگشتر، موالات بهم نمی خورد.

در سایر موارد نیز باید به شیوه ای عمل کرد که وضو از حالت پیوستگی خود خارج نشود و تشخیص آن نیز بر عهده عرف است.

(توجه: استفتا از سایت دفاتر آیات عظام: خامنه ای، سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی (مد ظلهم العالی)، توسط سایت اسلام کوئست انجام گرفته است)

منابع:
توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1
صافی گلپایگانی، لطف الله، جامع الاحکام، ج1
بهجت، محمد تقى، استفتاءات، ج 1
اسلام کوئیست

تبیان

۱- احکام تقلید :
 تقلید به معنای پیروی از فقیه و مجتهد جامع الشرایط است. بر هر مسلمانی واجب است زمانی که به سن تکلیف رسید برای خود مرجع تقلیدی انتخاب و از احکام دین طبق دستور او پیروی کند، سن بلوغ برای پسران ۱۵ سال قمری و برای دختران ۹ سال قمری است.
 
شرایط مرجع تقلید :
 ۱- عادل باشد ۲- بالغ باشد ۳- زنده باشد ۴- مرد باشد ۵- شیعه ۱۲ امامی باشد ۶- بنا بر احتیاط واجب اعلم بوده و حریص به مال دنیا نباشد. 
 
۲- شرایط صحت وضو :
 
شرایط آب و ظرف وضو :
۱- آب وضو پاک باشد ۲- آب وضو مباح باشد (غصبی نباشد) ۳- آب وضو مطلق باشد ۴- ظرف آب وضو طلا و نقره نباشد

 شرایط اعضای وضو :
۱- پاک باشد ۲- مانعی از رسیدن آب در آن نباشد

 شرایط کیفیت وضو :
۱- رعایت ترتیب ۲- رعایت موالات ۳- شخصا انجام دهد
 
شرایط وضو گیرنده :
۱- استعمال آب برای او مانعی نداشته باشد ۲- با قصد قربت وضو بگیرد
 
۳- طریقه وضو گرفتن :
 ۱- ابتدا نیت

 ۲- کارهای وضو :

 - شستن صورت : از جایی که موی سر روییده تا آخر چانه و از پهنا فاصله بین شست بر انگشت میانه که بر صورت قرار گیرد.

-شستن  دست راست : از آرنج تا نوک انگشتان

-شستن دست چپ : از آرنج تا نوک انگشتان

 ۲-  مسح سر : قسمت جلوی آن که بالای پیشانی است.

ب ) مسح پای راست : از نوک انگشت تا بر آمدگی روی پا

ج ) مسح پای چپ : از نوک انگشت تا بر آمدگی روی پا
  
۴-توضیح اعمال وضو :
 ۱- باید صورت و دستها را از بالا به پایین شست و اگر از پایین به بالا بشوید وضو باطل است

۲- جای مسح سر یک قسمت از چهار قسمت سر که بالای پیشانی است

  مبطلات وضو :
 ۱- خارج شدن ادرار و مدفوع یا باد از انسان ۲- خواب چنان که گوش نشنود و دو چشم نبیند ۳- چیزی که عقل را از بین می برد مانند دیوانگی و مستی ۴- استحاضه زنان ۵- آنچه سبب غسل می شود مانند جنابت و مس میت.
 
چگونگی تیمم و چیزهایی که تیمم بر آن صحیح است :
۱- ابتدا نیت (بدل از وضو و یا بدل از غسل)

۲- زدن کف دو دست با هم بر چیزی که تییم بر آن صحیح است
  
۳- کشیدن دو دست بر تمام پیشانی و دو طرف آن ، از جایی که موی سر روئیده است تا روی ابروها و بالای بینی

۴- کشیدن کف دست چپ بر تمام پشت دست راست ۵- کشیدن کف دست راست بر دست چپ
 
 ۵-  چیزهایی که تیمم بر آن صحیح است عبارتند از :
 
خاک – ریگ – گل پخته مانند : آجر ، کوزه – اقسام سنگ ها مانند : سنگ سیاه – سنگ مرمر – سنگ گچ (قبل از پخته شدن).
 
۶- غسل های واجب :
  غسل های واجب ۷ تا است که ۴ تا بین زن و مرد مشترک است و ۳ تا مخصوص بانوان است .

۱- غسل مشترک  الف ) غسل جنابت، ب) غسل مس میت ، ج) غسل میت ، د) غسل نذر و قسم

۲- غسل مخصوص بانوان : الف) حیض ب) نفاس ج) استحاضه
 
۷- چگونگی انجام غسل :
 ۱- غسل ترتیبی ۲- غسل ارتماسی

۱-غسل ترتیبی : ابتدا سر و گردن ۲- شستن نیمه راست بدن ۳- شستن نیمه چپ بدن

۲- غسل ارتماسی : به زیر آَب رفته طوری که تمام بدن در زیر آب قرار گیرد، سپس نیت کرده و خود را در آب تکانی میدهیم

 ۸- تعداد رکعات نماز :
 ۱۷ رکعت نماز یومیه داریم : نماز صبح ۲ رکعت ، نماز ظهر ۴ رکعت، نماز عصر ۴ رکعت، نماز مغرب ۳ رکعت، نماز عشاء ۴ رکعت

وقت نماز صبح : از اذان صبح تا طلوع آفتاب و وقت نماز ظهر و عصر : از اذان ظهر تا غروب آفتاب و وقت نماز مغرب و اعشاء : از اذان مغرب تا نیمه شب شرعی

 ۹- چگونگی نماز مسافر :
 انسان زمانی که مسافرت می رود اگر از وطن خود ۸ فرسخ که حدود ۴۵ کیلومتر است دور شود و یا حداقل چهار فرسخ می رود و چهار فرسخ بر می گردد نمازش شکسته است یعنی نماز چهار رکعتی را دو رکعت به جای آورد.
 
۱۰- اذان و اقامه : اذان و اقامه را قبل از نماز می گویند.
 فرق بین اذان و اقامه : ۱- در اذان ۶ مرتبه الله اکبر می گوییم ولی در اقامه ۴ مرتبه ۲- در اقامه قد قامت الصلوتی داریم ولی در اذان نداریم ۳- در اذان لا اله الا الله را ۲ مرتبه ولی در اقامه یک مرتبه می گوئیم.
 
۱۱- واجبات و ارکان نماز :
 واجبات نماز ۱۱ تا است که خود واجبات به دو قسمت رکن و غیر رکن تقسیم می شود .

فرق بین رکن و غیر رکن : اگر ارکان حتی یکی از آنها بجا آورده نشود و یا اضافه شود هر چند بر اثر فراموشی باشد و عمدی در کار نباشد باز هم نماز باطل است.

ولی غیر رکن ها اگر عمدا کم و زیاد یا بجا آورده نشود نماز باطل است و اگر سهوا کم و زیاد شود و یا بجا آورده نشود نماز باطل نمی شود.

رکن ها : ۱- نیت ۲- قیام ۳- تکبیرة الاحرام ۴- رکوع ۵- سجود (قنترس)

غیر رکن : ۱- قرائت ۲- ذکر ۳- تشهد ۴- سلام ۵- ترتیب ۶- موالات

 ۱۲- ذکر رکوع :
 سه مرتبه ((سبحان الله)) یا یک مرتبه ((سبحان ربی العظیم و بحمده))
 
۱۳- ذکر سجده :
 سه مرتبه ((سبحان الله)) یا یک مرتبه ((سبحان ربی الاعلی و بحمده))

 ۱۴- مسائل ضروری در نماز جماعت :
 خواندن نماز جماعت در تمام نمازهای واجب به خصوص نمازهای یومیه مستحب است .

در نماز جماعت : در هر رکعت تنها در بین قرائت و در رکوع و در قنوت می توان به امام اقتدا کرد، پس اگر به رکوع امام جماعت نرسد، باید در رکعت بعد اقتدا کرد و اگر تنها به رکوع امام جماعت هم برسد ، یک رکعت به حساب می آید.

 ۱۵- شک هایی که نباید به آن اعتنا کرد و شک هایی که نماز را باطل می کند:
 اگر در انجام جزئی از نماز شک کنید، یعنی نمیداند آن جز را بجا آورده است یا نه اگر جر بعدی را شروع نکرده است یعنی هنوز از محل آن نگذشته است باید آنرا بجا آورد. ولی اگر بعد از داخل شدن در جزء بعدی شک پیش آمده است یعنی از محل آن گذشته است به چنین شکی اعتناء نمی شود و نماز را ادامه می دهد و صحیح است. ۲- شک در نماز مستحبی ۳- در نماز جماعت ۴- شک پس از سلام نماز : اگر بعد از تمام شدن نماز شک در رکعت یا اجزاء پیش آید لازم نیست نماز را دوباره بخواند ۵- بعد از گذشت وقت نماز : اگر پس از گذشت وقت نماز شک کند که نماز را خوانده است یا نه خواندن آن نماز لازم نیست

شک هایی که نماز را باطل می کند:
۱-  اگر در نماز دو رکعتی مثل نماز صبح یا نماز مغرب شک در رکعت پیش آید نماز باطل است (شک در تعداد رکعات نمازها ۲ و ۳ رکعتی)

۲-  شک بین یک و بیشتر از یک ، یعنی اگر شک کند یک رکعت خوانده و یا بیشتر ، نماز باطل است

۳- اگر در نماز نداند چند رکعت خوانده نماز باطل است.
 
۱۶- دلایل وجوب و چگونگی انجام نماز آیات :
 نماز آیات به دلایل ذیل واجب می شود : ۱- زلزله ۲- خسوف (ماه گرفتگی) ۳- کسوف (خورشید گرفتگی) ۴- رعد و برق و بادهای زرد و سرخ و مانند آن ، اگر بیشتر مردم بترسند.

 چگونگی نماز آیات :
۱- نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد.

۲- در نماز آیات قبل از هر رکوع سوره حمد و سوره دیگری از قرآن خوانده می شود ، که در این صورت در دو رکعت ده حمد و ده سوره خوانده می شود ولی می توان یک سوره را پنج قسمت کردن و قبل از هر رکوع یک قسمت از آن را خواند که در این صورت در دو رکعت دو حمد و دو سوره خوانده می شود.
 
منبع:asemoni.com