آمار مصرف گرایی در ایران
با نگاهی گذرا به آمار میزان مصرف بنزین، گاز طبیعی، نان، آب آشامیدنی،
شکر و غیره که از کالاهای اساسی و مهم محسوب می شوند و همچنین یارانه هایی
که برای این گونه کالاها پرداخت می شود، می توان دریافت که ایران یکی از
شاخص ترین کشورها در زمینه مصرف گرایی قرار گرفته و با ادامه چنین روندی
در آینده چه خواهد کرد؟
بنزین
ایران سومین کشور از نظر ارائه بنزین ارزان در دنیا محسوب می شود و به
لحاظ میزان پرداخت یارانه نخستین کشور در میان کشورهای جهان محسوب می شود.
همچنین بیش از 36 درصد کل مصرف بنزین خاورمیانه مصرف می شود. متوسط مصرف
سوخت خودروهای بنزینی در کشور حدود 11 لیتر در روز است، در حالی که متوسط
مصرف سوخت در کشورهای دیگر مانند آلمان و ژاپن 5/2، در انگلیس 5/3، فرانسه
9/1، کانادا 5/6 و در آمریکا 3/7 لیتر در روز است. این در حالی است که هر
10 سال یکبار میزان مصرف سوخت در ایران 2 برابر می شود، در حالی که نرخ
رشد در مقیاس جهانی یک تا 2 درصد بیشتر نیست و میزان سوخت مصرفی در جهان
حدود هر 50 سال یک بار 2 برابر می شود.
نان مصرفی
سرانه مصرف نان در ایران به گفته معاون وزیر بازرگانی حدود 160 کیلوگرم در
سال است که نسبت به کشورهای اروپایی نظیر فرانسه که 56 کیلوگرم و در آلمان
70 کیلوگرم در سال می باشد، بیش از 2 تا 3 برابر است.
از سوی دیگر به گفته رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، یارانه نان طی 5
سال اخیر به طور متوسط سالانه بیش از 30 درصد رشد داشته است. بطوری که در
سال 87 به 2600 میلیارد تومان رسید و با ادامه این روند طی 10 سال آینده
میزان یارانه پرداختی نان به 60 هزار میلیارد تومان می رسد.
آب آشامیدنی و برق
الگوی مصرف آب آشامیدنی در ایران 70 درصد بیشتر از الگوی جهانی است و از
نظر مصرف برق هم کشورمان نوزدهمین کشور پرمصرف در دنیا محسوب می شود.
به گفته دکتر داودی معاون اول رئیس جمهور، سرانه مصرف آب ایرانی ها 5 برابر سرانه مصرف جهانی است.
گاز طبیعی
ایران بعد از کشورهای آمریکا و روسیه در رتبه سوم مصرف گاز طبیعی در جهان
قرار دارد. میزان مصرف گاز طبیعی در ایران از 86 میلیارد متر مکعب در سال
2001 با متوسط رشد سالانه
3/10 درصد به 123 میلیارد متر مکعب در سال با رشد 8/20 درصد رسید و پیش
بینی می شود در سال 2012 میلادی میزان مصرف گاز طبیعی به 277 میلیارد متر
مکعب برسد. به اعتقاد کارشناسان با ادامه چنین روندی در سال آینده ایران
به یک مصرف کننده بزرگ گاز طبیعی در جهان تبدیل خواهد شد.
شکر، روغن و میوه
سرانه مصرف شکر در ایران 29کیلوگرم است در حالی که میانگین مصرف شکر در
جهان 22 کیلوگرم است. تحقیقات کارشناسان نشان می دهد ایرانی ها 30درصد
بیشتر از میانگین جهانی روغن مصرف می کنند و همچنین مصرف میوه در ایران 4
برابر استاندارد جهانی است.
یارانه انرژی
براساس گزارش صندوق بین المللی پول، ایران دومین کشور جهان از نظر پرداخت
یارانه انرژی با رقم 37 میلیارد دلار می باشد. مصرف سرانه انرژی در ایران
به ازای هر نفر بیش از 5 برابر مصرف سرانه کشوری مانند اندونزی با 225
میلیون نفر جمعیت، 2 برابر چین با یک میلیارد و 300 میلیون نفر جمعیت و 4
برابر کشور هند با یک میلیارد و 122 میلیون نفر جمعیت است که با مقایسه
شاخص شدت مصرف انرژی در ایران با بسیاری از کشورهای جهان، شاهد وضعیت
ناهنجار بهره برداری انرژی هستیم.
به گفته کارشناسان مقایسه میزان مصرف در بخش های مختلف با سایر کشورها،
نشان دهنده وضعیت بسیار نامطلوب مصرف در همه زمینه ها است. و جالب تر
اینجاست که سالیانه نزدیک به 2/12 هزار میلیارد تومان یارانه واقعی و 78
هزار میلیارد تومان یارانه پنهان پرداخت می کنیم. که در مجموع مبلغ کل
یارانه آشکار و پنهان دولت چیزی در حدود 90 هزار میلیارد تومان است.
امید است با استراتژی و راهبردی که مقام معظم رهبری در پیام نوروزی خویش
تبیین فرمودند، یک عزم جدی در دولت و مجلس برای تهیه یک نقشه راه در جهت
اجرای اصلاح الگوی مصرف تهیه شود. و نباید خودمان را با برگزاری چند
سمینار و کنگره در این خصوص، سرگرم کنیم و از اصل پیام ایشان غافل شویم.
تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری بصورت واقعی تنها با ورود همه جانبه مردم،
دولت و مجلس امکان پذیر است و ورود به این پیکار امروز یک تکلیف شرعی و
ملی محسوب می گردد.