استاد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد با اشاره به اینکه امام حسین(ع) آزادیخواه بوده است، گفت: آن حضرت مخالف استبداد و بدنبال رهایی از جهل و زور بود‌، از نظر امام حسین(ع) انسانهای شریف نباید زیر بار پستی و ذلت بروند.

دکتر سید محمد ثقفی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه واقعه عاشورا حادثه مهمی است که در صدر اسلام اتفاق افتاده و در واقع حادثه‌ای درون گروهی میان مسلمانان بوده است، گفت: مسلمانان را می‌توان به دو گروه اکثریت و اقلیت آگاه تقسیم کرد که از نظر شیعیان سه نماد غدیر، عاشورا و مهدویت برای این اقلیت آگاه وجود دارد، نمادهایی که همگی موضوعاتی اجتماعی هستند . وی با تأکید دوباره بر اینکه عاشورا پدیده‌ای اجتماعی است، افزود: حماسه عاشورا یک فاجعه و خسارت در عالم اسلام بوده و در روایات هم آمده که مصیبت آن بر اهل آسمان و زمین گران تمام شده است. البته این واقعه محتوایی نیز داشته که می توان آن را در خطبه‌های امام حسین(ع) مشاهده کرد. اولین نکته در این واقعه امتناع سیدالشهدا از بیعت با خلیفه است، امتناعی که بدلیل آسیب اجتماعی ناشی از عدم مشارکت مسلمانان در انتخاب خلیفه و عدم جامعیت فرد انتخاب شده که فردی فاسق نیز بوده، انجام گرفته است. استاد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی یادآور شد: سیدالشهدا از همان ابتدا حالتی اصلاحی داشته و به امر به معروف و نهی از منکر مبادرت ورزیده است، چرا که با ظهور معاویه، نظام اسلامی به حالتی استبدادی سوق پیدا می کند و وی حتی پسر خود را که دارای معروفهای اسلامی نیست به جانشینی انتخاب می‌کند، معروفهایی مانند عقلانیت، تقوا، عدالت اجتماعی،‌ حاکمیت صالحان و شایستگان، الفت و دلسوزی رهبر و خیرخواهی برای امت که شرط بقای یک جامعه‌ هستند.

رئیس مرکز پاسخگویی به شبهات دینی با تأکید بر اینکه عاشورا واقعه بی نظیر و منحصر به فرد تاریخ بشری است، یادآور شد: رمز ماندگاری عاشورا اخلاص بسیار حماسه‌سازان این واقعه عظیم است .

حجت الاسلام سید محمد سادات منصوری رئیس مرکز پاسخگویی به شبهات دینی و مشاور دینی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه واقعه عاشورا از هر جهت در تاریخ بشریت منحصر به فرد است، گفت: از یک سو شخصیتی که در این واقعه به شهادت رسید، شخصیتی منحصر به فرد است یعنی انسان کاملی که امام و حجت خدا بر روی زمین است و از سوی دیگر عمق فاجعه‌ای که در عاشورا به وجود آمد منحصر به فرد بوده است. سادات منصوری افزود: با این وجود مهمترین دلیلی که واقعه عاشورا را ماندگار کرده اخلاص فراوانی است که شکل‌دهندگان این واقعه از خود نشان داده‌اند. شما مشاهده می‌کنید که حضرت سیدالشهدا همه‌ چیز خود را در راه رضای خداوند فدا کردند و در واقع در مسئله عاشورا کیفیت بالایی از ایثار در راه رضای پروردگار متعال وجود داشته است، این است رمز ماندگاری عاشورا چرا که این واقعه عمق و ریشه داشته است. وی ادامه داد: احساسات همه کسانی که با اصل این واقعه آشنا می‌شوند تحت تأثیر قرار می‌گیرد، احساساتی که سالهای سال ماندگار بوده، چرا که جنبه‌های دینی و الهی دارند. امام حسین(ع) برای ماندگاری دین قیام کرد و افراد احساس می‌کنند نسبت به ایشان مدیون هستند و باید کاری کنند تا آنچه امام حسین (ع) در پی آن بودند، اتفاق افتاد و دین به شایستگی حفظ شود.

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب قم با اشاره به نقش هنر در ترویج فرهنگ عاشورا گفت: شیعیان برای ماندگاری عاشورا این حادثه بزرگ را با هنر گره زدند.

حجت الاسلام عبدالحسن نواب در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: فرهنگ مقاومت مهمترین پیام عاشورا است که می تواند برای جهان حیات بخش باشد. چون امروز از ظلم ستمکاران سرنوشت بیش از 6 میلیارد انسان در جهان در دست یک گروه ستمکار است، گروهی که با نوع عملکرد خود سرنوشت تاریخ و انسان را تغییر دادند و اگر انسانها بتوانند در برابر این گروه مقاومت کنند به حقوق خود خواهند رسید. وی یکی از بزرگترین مشکلات جهان امروز را عدالت اجتماعی خواند و افزود: فرهنگ مقاومت در عاشورا پیام زنده ای است که تمام رهبران آزادیبخش از جمله گاندی از آن در مبارزات خود بهره بردند.

مشاور امور بین‌الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه پس از وفات پیامبر (ص) جامعه اسلامی به سمت سقوط و افول رفت، گفت: امام حسین(ع) برای احیای جامعه اسلامی قیام کرد بنابراین مسئله عزت در قیام عاشورا به عنوان عنصری اساسی باید مورد تأکید بسیار قرار گیرد.

دکتر محمدعلی آذرشب مشاور امور بین‌الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه حادثه عاشورا را می‌توان از وجوه مختلف به جهانیان عرضه کرد، اظهار داشت: گفتمان انسانی بین‌المللی، گفتمان اسلامی عام و فرامذهبی و گفتمان شیعه با ذهن باز یا تشیع محمدی (ص) از جمله وجوهی هستند که می‌توان در بررسی واقعه عاشورا مورد توجه قرار داد. وی افزود: اما گاهی این واقعه در چارچوب خرافه و مسائل خلاف شرع مورد توجه قرار می‌گیرد که متأسفانه هم‌اکنون بسیاری از رسانه‌های دنیا بطور عملی بر این بخش تأکید می‌کنند و گاهی نیز پیروان و دوستداران اهل‌بیت از روی جهالت، لجبازی یا تعصب با مسائلی مثل قمه‌زنی و یا داستانهای غیرواقعی به این امر کمک می‌کنند، در حالیکه جنبه‌های انسانی این موضوع به فراموشی سپرده می‌شوند. آذرشب ادامه داد: بسیار مهم است که رسانه‌ها، اندیشمندان، منبریها و مداحان ما به این مسئله توجه کنند که جنبه‌های انسانی، اسلامی و تمدنی قیام حضرت اباعبدالله را بیان کنند.

خبرگزاری مهر - گروه دین و اندیشه: حضور حضرت ابوالفضل العباس در میان یاران امام حسین(ع) که خاص و عام شجاعت، دلاوری، وفا و غیرت وی را باور داشتند از نظر دشمنان حقیقت سنگین و نگران کننده‌ای بود.

چه نسبتی بین سخن انسان و رفتار اوست؟ چه نسبتی بین اندیشه و سخن وجود دارد؟ این هماهنگی چگونه میسر می شود؟ در گذران زندگی، در بررسی زندگی دیگران، هنگامی که تاریخ می خوانیم. تاریخ سیاست یا فرهنگ، با انسان هایی روبه رو می شویم که برخلا ف آنچه می اندیشیدند سخن می گفتند و نیز رفتار و منش آنان چیز دیگری بود. جلوه یک نما بود و خلوت نمایی دیگر... سعدی مطابق فرهنگ زمانه خویش اندرز می دهد که هنگامی که با سلطان مواجه می شوید: اگر هم روز را گوید شب است این
بباید گفت اینک ماه و پروین!
اندیشه در مداری دیگر می گردد و سخن متناسب با میل سلطان رقم می خورد. انسان هویتی آشفته و پریشان پیدا می کند... مثل کشتی بی لنگر کج میشد و مج می شد...
انسان هایی هم هستند که مثل چشمه زلا ل و مصفا. ذره ای غبار بر سیمایشان ننشسته، تیرگی به اندرون شان راه نیافته. همانند که می نمایند. حتی نمود آنان از بودشان کم رونق تر است. در نبرد سرشار از افتخار مجاهدان حزب الله با ارتش اسرائیل، سرودی خوانده شد با عنوان: <احبایی...> سراینده این سرود و نیز خواننده هر دو از مسیحیان لبنان بودند. متن سرود بر اساس متن نامه ای که سیدحسن نصرالله رهبر حزب الله برای مجاهدان نوشته بود، سروده شده است. یک بند سرود این است:
<استمعت الی رسالتکم
و فیها العز و الا یمان
و انتم مثل ما قلتم
رجال الله فی المیدان>
شما همان بودید که می گفتید! مردان خدا در میدان نبرد.
عاشورا را هم از همین زاویه می توان بررسی کرد. امام حسین(ع) چه گفت که تحقق سخنش در کربلا و عاشورا جلوه کرد؟ کدام سخن است که وقتی تحقق خارجی پیدا می کند، می شود عاشورا؟
به عبارت دیگر عاشورا یک جلوه است و یک صورت؛ معنای عاشورا و حقیقت عاشورا چیست؟
تا به امروز تفسیر های مختلفی از نهضت عاشورا صورت گرفته است. پژوهشگران هرکدام از زاویه ای به نهضت امام حسین(ع) و یاران او نگریسته اند. محمدمهدی شمس الدین در کتاب <ثوره الحسین> و نیز صالحی نجف آبادی در <شهید جاوید> از زاویه فلسفه سیاسی به نهضت عاشورا نگریسته اند. آیا سخن امام حسین(ع) که عاشورا تحقق آن سخن بود، همین بود

حسین (ع) به خیمه آمد و به زینب فرمود: «فرزند كوچك مرا بده تا با او وداع كنم.» طفل را روی دست گرفت و خواست او را ببوسد كه ناگاه حرمله بن كاهل اسدی (لعنه ا...علیه) او را هدف تیر قرار داد. آن تیر در حلق كودك جا گرفت و از دنیا رفت. حسین (ع) فرمود: «این طفل را بگیر.» و دست خود را زیر خون گلوی او می گرفت و چون دستش از خون لبریز می شود و به سوی آسمان می پاشید و می فرمود: «این مصیبتها بر من سهل است، زیرا در راه خداست و خدای من می بیند.»
حضرت باقر (ع) فرمود: «از آن خونهایی كه حسین (ع) به سوی آسمان پاشید قطره ای به زمین باز نگشت.»و حادثه كشته شدن عبداله بن حسین (ع) به گونه دیگری نقل شده است كه به عقل نزدیك تر است، زیرا زمان، زمان خداحافظی امام با كودكش نبود، چون در آن هنگام با لشگریان كوفه در حال جنگ و خونریزی بودند.زینب (س) خواهر حسین (ع) كودك را بیرون آورد و گفت: «برادر جان! این كودك تو، سه روز است آب ننوشیده است. برای او جرعه ای آب بخواه».
پس حضرت او را بالای دست گرفت و فرمود: «ای مردم! شما پیروان و خانواده ام را كشتید و تنها همین كودك باقی مانده است كه از تشنگی بی تاب

حر بن یزید ریاحی ۳۰ هزار نیروی نظامی را ترك گفته و به اردویی پیوست كه كمتر از یكصد نفر رزمنده داشت! وی به خود گفت: <به خدا قسم به دوراهی بهشت و دوزخ رسیده ام اما به خدا قسم هرگز چیزی را بر بهشت ترجیح نخواهم داد، هرچند كه در این راه تنم پاره پاره شده و سوزانده شوم>!این وضعیت <حر ریاحی> بود كه هیچ گونه سابقه آشنایی و یا نسبت خانوادگی با امام حسین(ع) نداشت.
در مقابل او سپهسالا ر دیگری به نام <عمر بن سعد> قرار داشت كه فرزند <سعد وقاص> جنگجوی نامدار صدر اسلا م و فاتح بسیاری از سرزمین ها و از قبیله قریش و هم نسب با امام حسین(ع) بود. وی در آستانه عزیمت امام حسین به سوی كوفه و كربلا به تازگی فرمان والی گری سرزمین <ری> و فرماندهی نیروهای آن سامان را از عبیدا... بن زیاد در كوفه گرفته و در تدارك عزیمت به ری بود كه پیامی از عبیدا... دریافت نمود مبنی بر اینكه شرط حكمرانی ری جنگ با حسین بن علی است، ابتدا باید كار او را خاتمه بدهی و سپس عازم سرزمین ری شوی! عمر بن سعد نیز مانند حر از وقتی كه این پیام را دریافت كرد دچار یك جدال درونی جانكاه و فرساینده با خود گردید، كه چه كار كنم! به جنگ حسین بن علی(ع) رفته و با كشتن او حكومت <ری> را به دست بیاورم و یا اینكه از خیر این منصب گذشته و با پرهیز از این جنایت عظیم عاقبت و آخرت خود را محفوظ دارم؟ چنانكه مورخان به نقل از وی نوشته اند او فرصتی برای تفكر و تامل در این موضوع طلبید و در آن شب آخر در جدال جانفرسایی با خود درگیر بود و تا صبح نخوابید. اما به هنگام پگاه، پلیدی به همه وجود او غلبه كرد و جانش را شیطان تسخیر نمود و برای رهایی از عذاب وجدان خود را چنین تسكین خاطر می داد كه من به كربلا می روم و قضیه را به گونه مسالمت آمیز با صلح پایان می دهم!گویا او نمی دانست كه ویژگی باتلا ق و لجنزار این است كه به تدریج آدمی را در درون خود فرو كشیده و می بلعد، گذاشتن نخستین قدم در باتلا ق، مساوی با هلا كت حتمی و غرق شدن همه تن آدمی است

این همه بانگ جرس كاروان از چیست؟ از چه رو جای سم اسبان ترك می خورد، می شكند؟ مگر نه این است كه زمین كربلا همیشه داغ بوده است، پس چرا امروز این چنین تب كرده است و عرق كرده...
خورشید را چه می شود كه این چنین بر سینه می كوبد كه رخ بپوشد، آسمان را چه می شود كه كودك یتیمی را می ماند كه بغض هایش را فرو می خورد و سر بر گریبان كشیده است... این كدامین كاروان است كه غریبانه می نوازد، غافله سالارش را بگوئید كه این نوای حزین كه از قلب كاروان می آید، از چیست؟ چه شده است كه زمین سكوت اش را شكسته و فریاد می زند تا كاروان نیاید...
نه... نه... نه... نگویید كه حسین (ع) آمده است و زینب (س) به همراه او تا گل هایش را به باغبان بفروشد و برود، نگویند كه عباس آمده است كه فرات را یارای چشم دوختن بر چشمانش نیست. همان بس كه داغ لب های تشنه برای همیشه بر دل فرات مانده است و حسرت قطره ای تا گوارایی اش را به لب های عباس ثابت كند؛ كاش آب بر آب نمی ریختی عملدار!
از آن هنگام كه ستون خیمه ها بر دل زمین كوبیده شد، نام كربلا را بر این سرزمین نهادند، نه آن هنگام كه فریاد وا محمدای (ص)، زینب (س) فاجعه عظیم تاریخ را بر عالمیان فریاد كرد. و قدسیان از آن هنگام كه كاروان دل برزمین رسید سر بر دیوار ماتم سائیدند. كاش عاشورا می دانست كه حسین (ع) كیست؟ آن وقت راضی به ظهر عاشورا نمی شد. كاش تاسوعا می دانست كه عباس (ع) یعنی چه آن وقت دل به رفتن عباس (ع) نمی داد. حسین (ع) ابراهیم شده بود با ۷۲ قربانی، بی آن كه چشم داشتی به دست های خدا داشته باشد، می دانست كه همه را می سپارد به سینه آسمان و خود نیز...

 

ماه محرم است. از سال گذشته چیزی یادتان هست؟ چه کار کردید؟ چه چیزی یاد گرفتید؟ چیز جدیدی درباره محرم، عاشورا، کربلا، امام حسین علیه السلام و یارانش یاد گرفتید؟
حافظه ما طوری ساخته شده که وقایع و رخدادهای زندگی رو قبل از ذخیره کردن، طبقه بندی می کنه و این کار رو بر اساس یک سری اولویت ها، انجام می دهد. رو این حساب، بعضی چیزها رو هیچ وقت فراموش نمی کنیم و بعضی چیزا رو اصلا به یاد نمیاریم. بعضی چیزها هست که در خاطرمون کمرنگه و بعضی چیزا همیشه جلوی چشممونه. یک دلیلش می تونه همون اولویت و امتیازی باشه که ذهن ما به اون شی یا شخص داده.
ما سالیان زیادی رو به مدرسه رفتیم. هر روزمون پر از حرکت و رخداد بوده؛ اما الان که فکر می کنیم، چندتا از اون ها رو خوب به خاطر داریم؟ چقدرشون پررنگه و چقدرشون کمرنگ؟ اصلا به یادمون مونده معلم چه درس هایی به ما داده؟ احتمال خیلی کمی داره کسی ریز مطالب رو به خاطر داشته باشه. ولی اولین روزی رو که به مدرسه رفتیم اکثرا یادمون مونده. آره، کم و بیش اون روز رو به خاطر میاریم. روزی رو که معلم شما رو بدجوری تنبیه کرده هیچ وقت فراموش نمی کنید. اون روزی که معلم بچه کوچیکش رو به مدرسه آورده بود. از میون اون همه همکلاسی فقط چندتاشون یادمون مونده.
زمان دانشگاه هم همین طوره. از درس دادن اساتید چیزی یادمون نمونده؛ اما فلان روز رو که حواسش نبود موهاشو شونه کنه و موهاش سیخ شده بود،

زیارت، جذبه است و جذبه از مقوله عشق. آنجا که انسان از پای می‏افتد و می‏رود که در گرداب سکون و یاس و فسردگی نابودشود، براق زیارت او را به فضای عطرآگین امید و ایمان رهنمون می‏شود. زیارت نشستن بر براق اشتیاق است و مظهری از اعجاز عشق; و بالاخره زیارت مکتب است.

«زیارت» اگر چه در اصل، به معنای قصد کردن و ملاقات نمودن است،۲ ولی در معنای اصطلاحی متداول آن، به هرگونه دیدار و ملاقاتی زیارت اطلاق نمی شود. زیارت ملاقات با اشخاص و دیدار از اماکنی است که از نظر زیارت کنندگان دارای احترام، شرافت، برتری و خارق العاده گی می باشند.