ولی امر مسلمین جهان:

تحریم ها علیه نظام اسلامی بی نتیجه است

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از مسئولان کشور در سه قوه، همه مسئولان را به همدلی، همفکری، همکاری صمیمانه و تلاش جدی برای حمایت از تولید ملی و فرهنگ سازی عمومی در جهت آن فراخواندند و تأکید کردند: عید و آغاز سال جدید، باید زمینه ساز همت، فکر، نشاط، امید و انگیزه‌ای جدید برای ادامه پرشتاب‌تر حرکت رو به جلو کشور و برداشتن یک گام جدی و بزرگ در موضوع تولید ملی و داخلی، باشد.

رهبر انقلاب اسلامی، مبارک بودن سال برای مسئولین را منوط به انجام وظیفه و حرکت در مسیر اسلام دانستند و افزودند: اگر مسئولین با کار و تلاش جدی و مخلصانه خود، زمینه‌ساز جلب رحمت و لطف الهی شوند، قطعاً سال، بر مردم هم مبارک خواهد شد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تبیین نامگذاری امسال بعنوان سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی خاطرنشان کردند: جمع‌بندی از حرکت خوب کشور به سمت اهداف والا و امکانات و شرایط موجود و همچنین تمرکز بدخواهان نظام اسلامی بر مسائل اقتصادی، نشان می‌دهد که حمایت از تولید ملی یک نیاز ضروری در شرایط کنونی است.

ایشان با اشاره به تلاش همه جانبه جبهه استکبار برای تشدید فشارهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی ایران، افزودند: با وجود تدارک گسترده معاندان و مخالفان نظام اسلامی، مسئولان و جوانان کشور، با عزم و ایمان خود و هوشیاری و شناخت از امکانات و تلاش‌های دشمنان و همچنین سرعت عمل، همه امکانات و توانایی‌های داخل را به میدان خواهند آورد و جبهه استکبار را یکبار دیگر ناکام خواهند گذاشت.

رهبر انقلاب تأکید کردند: آشکارترین دلیل بر بی‌نتیجه بودن تلاش‌های جبهه استکبار، ناکارآمدی بیش از سی سال تحریم و فشار اقتصادی بر نظام اسلامی و پیشرفت و قدرت روزافزون ایران است.

ایشان یکی از لوازم حرکت همه جانبه در جهت حمایت از تولید ملی و مقابله با تلاش‌های جبهه استکبار را همکاری و همدلی مجلس و دولت برشمردند و به قوای مقننه و مجریه توصیه کردند: امروز کشور در عرصه‌های مختلف نیازمند تلاش، تحرک، نوآوری و ابتکار است که لازمه رسیدن به این هدف، همفکری، تدبیر و همراهی مسئولان بویژه در دولت و مجلس است.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به شکل‌گیری جبهه‌ای متشکل از استکبار، ارتجاع، سرمایه‌داران بزرگ، مفسدین، روسیاهان عالَم و سست عنصرهای دنباله‌رو، در مقابل نظام اسلامی، خاطرنشان کردند: در طول بیش از سه دهه گذشته، تا بحال چندبار چنین جبهه‌ای برای به زانو درآوردن نظام اسلامی شکل گرفته است اما در هر یک از برهه‌ها، جبهه شیاطین شکست خورده و به نتیجه مورد نظر خود نرسید.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: یکی از دلایل عمده شکست جبهه مخالفان و معاندان نظام اسلامی، وحدت و همدلی درونی کشور بوده است.

ایشان با تأکید مجدد بر لزوم حمایت عملی از تولید ملی و با اشاره به نقش عمده دولت در این موضوع و همچنین نقش تسهیل‌کننده مجلس در این خصوص، افزودند: مجلس و دولت باید با همکاری صمیمانه برای حمایت از تولید ملی، گام‌های عملی بردارند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین با اشاره به وجود فرهنگ ناصحیح استفاده از کالای خارجی در جامعه، نقش صدا و سیما را در فرهنگ‌سازی استفاده از تولید داخل بسیار مهم ارزیابی و تأکید کردند: فرهنگ‌سازی برای مصرف کالاهای ساخت داخل، نیازمند تفکر، مطالعه، نگاه عمیق، برنامه‌ریزی و در نظر گرفتن ابعاد روانشناختی اجتماعی این موضوع است که صدا و سیما و دیگر دستگاه‌های تبلیغاتی، باید در این خصوص اهتمام جدی داشته باشند.

ایشان در پایان بار دیگر همه مسئولان قوای سه گانه را به تواصی به حق و صبر و استقامت، تلاش و خدمت همراه با نشاط و امید، کمک و یاری به یکدیگر و استمداد از خداوند متعال سفارش کردند.

منبع: پایگاه خبری تحلیلی غریو

استفاده از ابزار اقتصادي،‌ مالي و تكنولوژيكي، يكي از روش‌هاي مؤثر در اجراي سياست خارجي و تحقق اهداف و تأمين منافع است. معمولاً حربه‌هاي اقتصادي به اشكال گوناگون از جمله اعطاء ياعدم اعطاي وام، صدور تكنولوژي يا خودداري از آن، تحريم تجاري و بازرگاني، محاصره اقتصادي، مسدود كردن دارائي‌ها، افزايش يا كاهش تعرفه‌هاي گمركي، مشاركت يا عدم مشاركت در سرمايه‌گذاري‌ها و ... مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
در اين راستا دولت استفاده كننده از حربه‌هاي اقتصادي سعي مي‌كند، دولت تحريم شده را به تغيير رفتار وادار نمايد. نكته قابل توجه اين است كه در بسياري از موارد بهره‌گيري از حربه‌هاي اقتصادي به منظور تأمين اهداف صرفاً اقتصادي نيست، بلكه ممكن است دولتي كه اين ابزار را به كار مي‌گيرد، اهداف سياسي، اجتماعي امنيتي و يا نظامي را دنبال كند. بدين ترتيب هر اندازه دولتي از قدرت و توانايي كمتر برخوردار باشد و وابستگي آن به دولت‌هاي ديگر بيشتر باشد، در مقابل حربه‌هاي اقتصادي، مالي، تجاري و تكنولوژيك آسيب‌پذيرتر است.
طرح و اعمال تحريم‌هاي گوناگون از سوي ايالات متحده آمريكا براي مهار فلسفه سياسي انقلاب ايران نيز در شرايطي صورت مي‌گيرد كه اين كشور در زمان حكومت پهلوي به عنوان مهمترين شريك خارجي ايران به چپاول و غارت ثروت‌هاي ملي ايرانيان پرداخته بود. وقوع انقلاب اسلامي كه واكنش يكپارچه و قدرتمند مردم ايران به اين وضعيت نابهنجار و تحمل ناپذير بود، نقطه پاياني بر حضور غير مشروع آمريكا در ايران بود. در واقع ماهيت ضد آمريكايي انقلاب اسلامي موجب شد كه پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي در ايران نيز مناسبات ايران و امريكا هرگز عادي و بهنجار نباشد.

"امین‌زاده،معاون وزارت خارجه خاتمی"

محسن امین‌زاده: هدف این مقاله بررسی تحریم‌های اقتصادی ایران طی سال‌های پس از انقلاب اسلامی و به خصوص در دوره دولت اصلاحات و توضیح درباره دو گزاره رایج در میان مسوولان کشور درباره تحریم ایران است. دو گزاره مهمی که به کرات توسط مسوولان دولتی تکرار می‌شود

هدف این مقاله بررسی تحریم‌های اقتصادی ایران طی سال‌های پس از انقلاب اسلامی و به خصوص در دوره دولت اصلاحات و توضیح درباره دو گزاره رایج در میان مسوولان كشور درباره تحریم ایران است. دو گزاره مهمی كه به كرات توسط مسوولان دولتی تكرار می‌شود.

گزاره اول حكایت از آن دارد كه تحریم‌های اقتصادی ایران در گذشته برای منافع ملی كشور هیچ مشكل مهمی ایجاد نكرده است، بلكه برعكس باعث شده كه متخصصان ایرانی تحریك شده و دست به تلاش‌هایی بزنند كه در شرایط بدون تحریم عملی نبوده است. گزاره دوم حكایت از آن دارد كه تحریم اقتصادی مساله جدیدی نیست بلكه از اولین روزهای پس از انقلاب اسلامی همواره و به رغم هرسیاستی كه تهران اتخاذ كرده وجود داشته و هنوز هم وجود دارد.

تلاش خواهد شد كه جنبه‌های این دو گزاره شكافته شده و همچنین توضیح داده شود كه چرا هر چند ایران در تمامی سال‌های پس از انقلاب گرفتار تحریم‌هایی بوده اما امروز كشور در معرض تحریم‌های پیچیده‌تری نسبت به گذشته قرار گرفته است.

 

یک اندیشکده آمریکایی در گزارشی نوشت که تحریم‌ های نفتی، اثر اندکی بر فعالیت‌ های ایران داشته، اما آسیب ‌های بزرگی به اقتصاد آمریکا وارد می ‌کند.

به گزارش اشراف به نقل از خبرگزارری فارس، اندیشکده «بنیاد صلح جهانی کارنگی»، ضمن گفت ‌و گویی با «مارک هیبس» به بررسی پرونده ‌ای هسته ‌ای ایران و نقش‌ آفرینان این عرصه می ‌پردازد، و اعلام می ‌کند که شورای حکام آژانس بین ‌المللی هسته ‌ای (IAEA)، با اکثریت قریب به اتفاق آرا، ضمن تذکر به ایران در لزوم شفاف‌ سازی برنامه ‌های هسته ‌ای خود، فشارها بر تهران را برای حل و فصل مسائل اساسی مطرح در این زمینه افزایش داد. اما با مخالفت قاطع چین و روسیه مواجه شد.

به عقیده «مارک هیبس» بعید است ایران، برای رفع نگرانی ‌هایی که گزارش اخیر ایجاد کرده است، همکاری سودمندی با آژانس داشته باشد. واشنگتن باید بتواند در طی ماه ‌های آینده، راهکار دقیقی را برای حفظ فشارها بر ایران انتخاب کند، به گونه ‌ای که همزمان بتواند جلوی افزایش و مهارناپذیری انتقادات را نیز بگیرد. در این میان آمریکا ممکن است بتواند از تعهد روسیه به دیپلماسی، به مثابه فرصتی بالقوه سود برد. اما در نهایت همه چیز به گفت ‌و گوهای قریب‌ الوقوع میان روسیه، ایران، و دیگر کشورهای علاقه ‌مند به راهکارهای دیپلماتیک برای رفع این بحران، بستگی خواهد داشت.

متن این پرسش و پاسخ به شرح زیر است:

* در سال‌ های اخیر، کشورهای غربی، برخلاف رویه معمول، بدون توافق با دیگر اعضا، قطعنامه ‌هایی را از جانب شورای حکام صادر کرده‌اند

- حمایت هر پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، از قطعنامه شورای حکام آژانس، تا چه اندازه می ‌تواند مهم و سرنوشت ‌ساز باشد؟

- این حقیقت که انگلیس، فرانسه، روسیه، و آمریکا همگی از صدور قطعنامه ‌ای علیه ایران حمایت کردند، عملا بدان معنی بود که این قطعنامه با پشتیبانی محکم 35 عضو شورای حکام آژانس، صادر خواهد شد؛ و این دقیقا همان اتفاقی بود که افتاد. تنها دو کشور -کوبا و اکوادور- با این قطعنامه مخالفت کردند و یک کشور -اندونزی- به آن رای ممتنع داد، اما باقی اعضا با آن موافقت کردند.

برای آمریکا و سایر کشورهای غربی، این رویکرد به منزله بازگشت شورا به اتفاق نظر سابق در تصمیم ‌گیری‌ ها بود. در سال ‌های اخیر، مسائل مربوط به گسترش سلاح‌ های هسته‌ ای، اعضای شورا را در جهت ‌گیری نسبت به مساله کره شمالی به قطب‌ های مخالفی تبدیل کرده بود و روز به روز نیز بر عمق شکاف ‌های حاصل افزوده می ‌شد. این مساله با اتخاذ تصمیماتی یک‌طرفه - بدون در نظر گرفتن توافق کامل اعضا- از جانب کشورهای غربی همراه شد که حرکتی مغایر با سنت ‌های مرسومی بود که در طول بیش از نیم قرن اخیر همواره مراعات شده بودند.

برای مثال در ماه ژوئن، شورا با پشتیبانی غرب، علی‌رغم مخالفت چین و روسیه، قطعنامه ‌ای در محکومیت سوریه صادر کرد. این قطعنامه، عدم همکاری سوریه از پادمان‌های آژانس را به شورای امنیت برد، اما چین و روسیه در برابر اعمال تحریم ‌ها علیه سوریه موضع ‌گیری و قطعنامه را وتو کردند.

* گزارش آژانس، به تحریک غرب، و با هدف دستیابی به بهانه‌ ای برای اعمال تحریم ‌های بیشتر منتشر شد

از اواسط سال جاری، تعداد اندکی از کشورهای غربی، به طور خاص انگلیس و فرانسه، سعی در به تصویب رساندن قطعنامه ‌ای از جانب آژانس داشتند که متضمن تحریم‌ های بیشتری علیه ایران باشد. اما از اوایل اکتبر، غرب به وضوح دریافت که چین و روسیه در مقابل چنین قطعنامه ‌ای خواهند ایستاد. از سوی دیگر این کشورها «یوکیا آمانو»، دبیر کل آژانس را ترغیب کردند که اطلاعات گردآوری شده توسط آژانس را -مبنی بر شمول برنامه هسته ‌ای ایران بر فعالیت‌ هایی در زمینه‌ های مرتبط با تولید سلاح‌ های اتمی- به شورا گزارش دهد. اما با تسلیم این گزارش از سوی آمانو به آژانس، در اویل ماه جاری، چین و روسیه به شدت به آن اعتراض کردند.
کشورهای غربی که در پی این بودند که بر اساس این گزارش، قطعنامه‌ ای را علیه ایران صادر کنند، اکنون باید انتخاب می‌ کردند: رضایت دادن به قطعنامه ‌ای ضعیف که تمام اعضا با آن موافقت کنند یا پذیرفتن خطر به شور گذاشتن محتوایی شدید و خشن‌ تر که امکان داشت توسط چین یا روسیه رد شود؛ یعنی دو کشوری که دارای دو حق، از پنج حق وتوی شورای امنیت بوده و می ‌توانستند اسناد حاوی یافته ‌های آژانس در رابطه با فعالیت‌ های تسلیحاتی ایران را امضا نکنند. علاوه بر این، مخالفت چین و روسیه با صدور قطعنامه، به احتمال زیاد می ‌توانست به منزله رای منفی بسیاری از کشورهای در حال توسعه و همین طور اعضای جنبش عدم تعهد باشد.

* رویکرد این قطعنامه برخلاف رویه معمول، از موضع ‌گیری گزارش آژانس نیز ضعیف‌ تر بود

- آیا این قطعنامه، فشارها را بر ایران افزایش می‌ دهد؟
- به طور مستقیم، خیر. اگر ایران حقیقتا قصد همکاری نداشته باشد، با اتخاذ «سیاست هویج» در برابر آژانس، به راحتی می‌ تواند مانع اقدامات شدیدتر و افزایش فشارها شود. یک دیپلمات غربی پس از نشست آژانس، زیر نظر «محمد البرادعی» -دبیر کل سابق آژانس پیش از آمانو- به شوخی می ‌گوید: «همیشه لحن گزارشات آژانس علیه ایران ضعیف، و لحن قطعنامه ‌های ما شدید بود. این بار برعکس شد.»

* برخی سران کشورهای غربی در پی سلب حقوق ایران در بهره ‌برداری صلح ‌آمیز از انرژی هسته ‌ای هستند

چین و روسیه به سختی در مورد عبارات به کار رفته در قطعنامه، چانه‌ زنی کردند تا این اطمینان حاصل شود که شورا «کماکان از راه‌ حل‌ های دیپلماتیک [برای رفع بحران ایران] استقبال می ‌کند» و به حقوق تهران در زمینه استفاده ‌های صلح‌ آمیز از انرژی هسته‌ ای احترام می ‌گذارد -حقی که به ادعای برخی از سران کشورهای غربی، به عنوان جریمه، باید از ایران سلب شود. به وضوح دیده می ‌شود که این قطعنامه، اشاره‌ ای به یافته ‌های آژانس در ارتباط با فعالیت‌ های تسلیحاتی ایران نداشته و نه تنها ایران را با تحریم‌ های بیشتر تهدید نمی ‌کند، که حتی ضرب‌ الاجلی را نیز برای پاسخ ‌گویی ایران به سوالات طرح شده توسط آژانس در خصوص این فعالیت‌ ها، تعیین نمی ‌کند.

اما به طور غیرمستقیم، فشارهای بیشتری بر ایران اعمال خواهد شد؛ و حمایت قریب به اتفاق اعضا از قطعنامه آژانس، متضمن این امر خواهد بود. جدای از این، تهدیدات طرح شده از جانب مقامات رسمی اسرائیل در ماه جاری، به اعضای دایم شورای امنیت کمک می ‌کند که بتوانند تهران را متقاعد کنند که تلاش برای یافتن راه‌حلی مبتنی بر گفت ‌و گو، بهترین اقدام در جهت حفظ منافع ایران خواهد بود.

* اوباما به دنبال یافتن راه‌ حلی مسالمت‌ آمیز است

- آیا آمریکا به دنبال قطعنامه شدید اللحن ‌تری علیه ایران بود؟
- آمریکا با اعمال قدرت، آمانو را وادار کرد تا فعالیت ‌های تسلیحات هسته ‌ای ایران را به آژانس گزارش دهد، و امیدوار بود که به تبع، شورا قطعنامه‌ای را علیه ایران صادر کند. از سوی دیگر، باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، با توجه به برنامه‌ های سیاسی خود برای انتخابات سال آینده، مایل نیست که تلاش‌هایش در زمینه یافتن راه‌حلی مناسب برای مساله ایران، از دید کنگره و رقبای جمهوری‌ خواه، شکست‌ خورده به حساب آید.

* سران غربی، با بازیچه  قرار دادن قطعنامه ‌ها، به دنبال تشدید فشارها بر تهران هستند

در عین حال، باز هم اولویت آمریکا انتخاب رویکردی مشترک نسبت به مساله ایران در آژانس بود، به گونه ‌ای که موافقت و همراهی هر پنج عضو دایم شورای امنیت را به همراه داشته باشد. یعنی چنین رویکردی تنها به عنوان تضمینی برای پشتیبانی قریب به اتفاق اعضای شورا از قطعنامه، در پیش گرفته شد؛ قطعنامه ‌ای چنان دقیق و واضح که نتواند بازیچه  دست سیاست مدارانی -چه در پایتخت‌ های اروپا و چه در رأس قدرت آمریکا- شود که به دنبال اعمال تحریم ‌های ماجراجویانه ‌ای در برابر ایران هستند. اقدامی که نه تنها می ‌تواند به مهار انتقادات را از دست خارج کند، که از سوی دیگر، به اقتصاد آمریکا نیز لطمه خواهد زد.

* «ایران هیچ گاه فعالیت ‌های هسته‌ ای خود را متوقف نخواهد کرد»

- چرا چین و روسیه آخرین گزارش آژانس را مناقشه ‌آمیز می‌ دانند، و ظاهرا مخالف اعمال مهارهای قوی ‌تر بر بلندپروازی ‌های هسته‌ ای ایران هستند؟ آیا این دو کشور با دیدگاه غرب در این خصوص که ایرانی هسته ‌ای تهدیدی برای امنیت و صلح جهانی محسوب می ‌شود، هم ‌عقیده نیستند؟
- چین و روسیه به خوبی می ‌دانند که ایرانی هسته ‌ای می ‌تواند ثبات منطقه را به مخاطره انداخته و تهدیدآمیز عمل کند و اینکه تهران پس از دستیابی به چنین امکاناتی بر شدت سیاست‌ های تهاجمی و مداخله ‌جویانه خود در منازعات سیاسی جاری در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی خواهد افزود. اما ممکن است، هر دو کشور، به علت اختلافات موجود بر سر موضوعات راهبردی ‌تر، از مواضع حمایت گرانه خود نسبت به پیشنهادات آمریکا در آژانس عقب‌ نشینی کنند. با این حال، منافع اقتصادی و راهبردی چین و روسیه، آنها را وادار خواهد ساخت تا به دنبال تصویب قطعنامه ‌ای برای کنترل این بحران باشند که به استناد آن تهران موظف باشد آزادی و امکان دسترسی لازم جهت بررسی ماهیت برنامه ‌های هسته ‌ای خود را به آژانس داده، تا از این مسیر اطمینان کافی نسبت به صلح‌ آمیز بودن این فعالیت ‌ها حاصل شود.

با توجه به سابقه ایران در اهمال در روند شفاف ‌سازی فعالیت‌ های خود، امکان دستیابی به چنین خواسته ‌ای که نیازمند اعطای مجوز دسترسی حقیقتا نامحدود آژانس به کارکنان و اماکن مختلف در ایران است، اندکی دور از ذهن می‌ نماید. با این حال، اگر چنین اتفاقی بیفتد، تحریم‌ های شورای امنیت علیه ایران متوقف شده، و چین و روسیه بار دیگر می ‌توانند روابط آزاد خود را با ایران، به مثابه شرکایی با اهمیت روزافزون تجاری و راهبردی از سر گیرند.

«علی‌اصغر سلطانیه»، سفیر و نماینده دایم ایران در آژانس، در نشست شورا، به وضوح بیان کرد که ایران هیچ گاه فعالیت خود را در زمینه غنی ‌سازی اورانیوم متوقف نخواهد کرد. چین و روسیه بر این باورند که اقتصاد ایران به چنین فعالیت ‌هایی احتیاج دارد. به علاوه بر اساس اتفاق نظر هر دو کشور، اعمال فشار بر ایران برای پذیرش علنی این موضوع که سابق بر این، درگیر فعالیت و تحقیقات در زمینه تسلیحات هسته ‌ای بوده است، تنها نتایجی خلاف انتظار به بار خواهد آورد. زیرا این فشار، در حکم مانعی در مسیر دستیابی به راه‌حلی خردمندانه و مبتنی بر گفت ‌و گو خواهد بود.

* چین و روسیه به دنبال مهار نفوذ آمریکا در خاورمیانه و آسیای مرکزی هستند

- منافع حمایت از ایران، برای چین و روسیه چیست؟
- مهار نفوذ آمریکا در خاورمیانه و آسیای مرکزی، به نفع چین و روسیه خواهد بود، و در حال حاضر نیز هر دو کشور در حال گسترش روابط راهبردی خود با ایران هستند.
ایران عضو ناظر «سازمان همکاری شانگ های» است. روسیه و چین، تحت نظارت این سازمان با هدف مبارزه با تروریسم و جنبش‌ های تجزیه‌ طلبانه در منطقه، در زمینه تبادل اطلاعات و اجرای مانورهای نظامی مشترک به همکاری پرداخته و همین طور با هدف دستیابی به توافقی تجاری در منطقه، در حال مذاکره هستند.
روسیه از بزرگ‌ ترین تامین ‌کنندگان جنگ‌ افزارهای معمولی ایران به شمار می‌ آید، و طبق تخمینی غیررسمی، به سبب اعمال تحریم ‌های بین ‌المللی، مبلغی نزدیک به 20 میلیارد دلار را بابت قراردادهای لغو شده فروش تسلیحات به ایران، از دست داده است. به علاوه، روسیه مشتاق است بتواند رآکتورهای هسته ‌ای بیشتری را به ایران بفرستد؛ تجارتی که به احتمال زیاد به محض اجرای دور جدید تحریم‌ های شورای امنیت، از بین خواهد رفت.

* وابستگی چین به نفت ایران، بیش از وابستگی آمریکا به نفت عربستان است

برای هر دو کشور، ایران شریک عمده‌ ای در اجرای پروژه‌ های انرژی به شمار می ‌آید. روسیه و ایران هر دو از اعضای «مجمع کشورهای صادرکننده گاز» هستند، که در سال 2001 و با هدف ایجاد کارتل تولیدکنندگان گاز طبیعی تاسیس شد. از سوی دیگر و در حال حاضر به استناد رشد ثابت واردات گاز طبیعی و فراورده‌ های نفتی در سال‌ های اخیر، به احتمال زیاد چین، تبدیل به تنها شریک تجاری بزرگ ایران شده است. در صورتی که شورای امنیت، تحریم ‌های بیشتری را در رابطه با مسائل هسته ‌ای علیه ایران وضع کند، بانک‌ های تامین کننده منابع مالی مسیر دوطرفه تجارت، میان این کشور و روسیه و چین، و به تبع واردات انرژی سوخت چین از ایران، آسیب خواهد دید. وابستگی فعلی چین به نفت ایران، شاید حتی بیش از وابستگی آمریکا به نفت عربستان سعودی باشد.

* پاسخ ایران به گزارش آمانو، اعتبار نتیجه ‌گیری ‌های آژانس را خدشه‌ دار می ‌کند

- تبعات برخورد دیپلماتیک با ایران، چه بود؟ ایران چه واکنشی نسبت به قطعنامه و گزارش آژانس نشان داد؟
- همانطور که پیش‌ بینی می ‌شد، ایران گزارش آمانو را به سختی مورد حمله قرار داد و مجددا تاکید کرد که اطلاعات موجود در این گزارش از منابع اطلاعاتی غربی تامین شده ‌اند. جدای از این، ایران پاسخ ‌هایی را به 20 پرسش مطرح شده در گزارش آمانو به آژانس، تهیه کرده و در اختیار دولت ‌های عضو قرار داده است، که اعتبار نتیجه ‌گیری‌های آژانس را زیر سوال می ‌برد.

* با بسته شدن برنامه کاری 2007، آژانس موظف است به وضعیت سابق پادمان ‌های خود در ایران برگردد

سلطانیه، در نشست شورا اعلام کرد که «برنامه کاری» سال 2007 -دستور جلسه ‌ای شامل مسائلی که آژانس و ایران بر لزوم حل و فصل آنها توافق داشتند- بسته شده است، بنابراین آژانس موظف است تا دوباره به وضع سابق پادمان ‌های خود در ایران بازگردد، و نیز اینکه ایران در نشستی که این هفته با حضور آمانو، با موضوع «خاورمیانه  عاری از تسلیحات هسته ‌ای» برگزار می‌ شود، شرکت نخواهد کرد.

* ایران هیچ اقدامی در واکنش به قطعنامه نشان نخواهد داد

در اواخر اکتبر، تهران به آژانس اطلاع داد که با گفت‌وگو بر سر اهم نکات اتهامات وارد شده به ایران در خصوص فعالیت‌ های هسته‌ ای تسلیحاتی موافق است و به زودی با بازرسان رسمی آژانس، در ایران ملاقات خواهد کرد. اما پس از انتشار گزارش آمانو و نشست شورای حکام، احتمال برگزاری چنین ملاقاتی دور از ذهن به نظر می ‌رسد. ایران هیچ اقدامی در واکنش به قطعنامه نشان نخواهد داد. ممکن است اندکی پیش از نشست بعدی شورا در ماه مارس، ملاقاتی با ایران انجام شود، اما این احتمال تماما به گفت ‌و گوهای میان روسیه و ایران بستگی دارد. در صورت سر نگرفتن چنین ملاقاتی، شانس اندکی برای پیشرفت مذاکرات میان ایران و آژانس، تا پیش از دور بعدی نشست شورای حکام در ماه مارس، قابل تصور است.

* طرح پیشنهادی «گام به گام» روسیه به ایران، می‌ تواند راهگشا باشد

- آیا روسیه در حال انجام یک بازی راهبردی، برای گفت ‌و گو بر سر قطعنامه است؟ نقش آمریکا در این میان چیست؟
- هنوز نه. در آگوست، «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، طرحی به ایران پیشنهاد داد که در میان رسانه ‌ها با عنوان رویکرد «قدم-به-قدم» شهرت پیدا کرده است که در صورت عمل به آن تحریم ‌های هسته ‌ای علیه ایران به تدریج، حذف و برداشته می ‌شوند. اما هنوز جزئیات بیشتری در این خصوص فاش نشده است.
روسیه ممکن است با مشارکت دیگر کشورهای شورای حکام آژانس و شورای امنیت، راهکاری پیشنهاد دهد که طبق آن بتوان تهران را به کاهش سطح غنی‌ سازی اورانیوم تا حد لازم برای تولید سوخت در راکتور نیروگاه‌ های شهری، و محدود کردن مراکز فعالیت‌ های هسته‌ ای به احتمالا یک یا دو منطقه در ایران متعهد ساخت. تهران موظف به اجرای مفاد پروتکل الحاقی آژانس است که مطابق آن، آژانس می ‌تواند برای قضاوت در خصوص ماهیت صلح‌ آمیز فعالیت ‌های هسته ‌ای ایران، مجوز دسترسی بسیار بیشتر و آزادتری به کارمندان و سایت‌ های هسته ‌ای در داخل کشور داشته باشد. با توجه به عدم همکاری ایران، از سال 2003 تا کنون، آژانس نتوانسته است که در این مورد به نتیجه‌ای نهایی برسد.

* در شرایط فعلی آمریکا در پس‌ زمینه این تصمیم‌ گیری ‌ها باقی می ‌ماند

با توجه به انتخابات ریاست ‌جمهوری پیش‌رو در آمریکا، اوباما فاقد آزادی‌ های لازم سیاسی برای قرار دادن راهی پیش پای ایران است. در نتیجه آمریکا تنها باید منتظر و امیدوار باشد، که بتواند با توجه به محتوای پیشنهاد روسیه، بسته پیشنهادی خود را به شکلی قابل پذیرش از جانب اعضای دایم شورای امنیت، آلمان، و ایران، طراحی کرده و به گفت ‌و گو بگذارد. پس در هر صورت و در شرایط فعلی، آمریکا در پس‌زمینه این تصمیم ‌گیری‌ها باقی خواهد ماند.

* تحریم‌ های نفتی، اثر اندکی بر فعالیت‌ های ایران داشته، اما آسیب ‌های بزرگی به اقتصاد آمریکا وارد می‌ کند

تا همین جا نیز آمریکا، انگلیس، و کانادا، در هفته گذشته، پیشنهاداتی در زمینه تحریم ‌های جدید علیه ایران -بر پایه تحریم ‌های فعلی- مطرح کرده ‌اند. اوباما به احتمال زیاد از این تحریم ‌های جدید -که بر فعالیت‌ های مالی ایران تاثیرگذارند- حمایت خواهد کرد، اما چنین حمایتی را در قبال اقدامی احساسی چون مجرم شناختن بانک مرکزی ایران و همین طور تحریم صنایع نفت این کشور که منجر به بالا رفتن قیمت نفت در بازارهای جهانی می‌شود، نشان نخواهد داد -چنین حرکتی می ‌تواند تاثیر اندکی بر حل مساله هسته‌ ای ایران بگذارد، اما به طور قطع آسیب ‌های بزرگی به اقتصاد آمریکا وارد خواهد کرد.