سلام

انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي کشور در گزارشي اعلام کرد: 40 درصد خانوارهاي ايراني بيش از 120 درصد نياز، انرژي دريافت مي کنند .

پايه الگوي غذاي مصرفي خانوارهاي ايراني بر اساس مواد غذايي گياهي است و گروه نان و غلات بويژه نان ، يک سوم وزن سبد غذايي را تشکيل مي دهد .

ارزيابي الگوي غذاي مصرفي ، وضعيت سبد و سفره غذايي خانوارهاي ايراني و در نتيجه وضعيت تامين نسبي مواد مغذي مورد نياز در سطح سلولي و تامين سلامت تغذيه اي را نشان مي دهد.بررسي ها نشان مي دهد که نيمي از مردم کشور از نظر تامين سلامت تغذيه اي دچار مشکل هستند. در طول يک دهه (1364-1374) 2 نوع تحول اساسي در سبد غذايي خانوارهاي شهر و روستا ايجاد شده که شامل کميت و کاهش وزن سبد و ديگري جابه جايي ميان کالاهاي سبد است ؛ به طوري که وزن گوشت ، لبنيات ، سبزي و ميوه کاهش يافته و جاي خود را به کالاهاي نشاسته اي ، چربي و قند داده است.اين جابه جايي در حقيقت از نظر کيفيت غذا و تامين نيازهاي سلولي جنبه منفي داشته و سيري شکمي ، جاي سيري سلولي را گرفته است. سيري شکم عبارت است از مرتفع کردن حالت گرسنگي در حالي که سيري سلولي ، تامين واقعي نيازهاي غذايي و فيزيولوژيک بدن و تامين سلامت تغذيه اي است.مقايسه مصرف نان در مناطق شهري و روستايي نشان مي دهد که متوسط مصرف در سطح روستاها يک و نيم برابر بيشتر از مناطق شهري است و متوسط مصرف گوشت و تخم مرغ در شهرها بالاتر گزارش شده است.اين در حالي است که مصرف برنج ، حبوبات ، لبنيات ، سبزي ها، ماکاروني و چربي ، تفاوت عمده اي بين شهر و روستا ندارد. تعيين ارزش تغذيه اي سفره خانوارهاي ايراني نشان مي دهد که ويتامين B2 تنها ماده مغذي کليدي است که در کل کشور کمبود دريافت ندارد و کمبود ويتامين A در مناطق روستايي ديده مي شود (در سطح ميانگين کل) ميزان دريافت سرانه انرژي و ساير مواد مغذي از نياز متوسط بالاتر است.نتايج اين بررسي نشان مي دهد که مواد مغذي کليدي در سفره مردم ايران انرژي ، پروتئين ، کلسيم ، ويتامين A و B2 هستند. به عبارت ديگر خطر کمبود اين مواد در سفره مردم از ساير مواد مغذي بيشتر بوده و ارزيابي تغذيه اي روي اين 5 ماده مغذي متمرکز شده است .

ارزيابي الگوي غذاي مصرفي از نظر امنيت غذايي نشان مي دهد که 20 درصد مردم دچار کمبود انرژي و حدود 40 تا 50درصد دچار کمبود کلسيم و ويتامين A و B2 بوده اند. اين در حالي است که 40 درصد از خانوارها بيش از 120 درصد نياز انرژي دريافت مي کنند .

در يک جمعبندي مي توان گفت الگوي غذاي مصرفي خانوار ايراني بويژه از نظر تامين ريزمغذي ها کيفيت مناسبي ندارد. آهن ، ريزمغذي اي است که جامعه ايراني از نظر دسترسي سلولي مشکل دارد. آهن در عملکرد طبيعي مغز، قدرت يادگيري ، توان يادگيري و کار جسمي و مصونيت در مقابل بيماري ها نقش عمده اي دارد .

سبد و سفره در سطح ملي نشان مي دهد که متوسط دريافت آهن در مقايسه با مقدار توصيه شده روزانه کمبودي ندارد.گفتني است ، بيش از نيمي از آهن دريافتي ، از طريق نان و غلات بويژه نان تامين مي شود. بررسي هاي بيوشيميايي حاکي است که دسترسي به آهن در سطح سلولي حدود 20درصد جامعه ايراني دچار مشکل است و اين مشکل از مواردي است که در خط اتصال سفره و سلول پديدار مي شود .

معصومه صالحىدر راستاى اصلاح الگوى مصرف در صنايع غذايى ابتدا بايد از ضايعات و هدر روى مواد غذايى جلوگيرى شود . محمدحسين عزيزى عضو هيات مديره انجمن متخصصان علوم و صنايع غذايى ضمن بيان مطلب فوق در گفت وگو با جوان در خصوص اصلاح الگوى مصرف مى گويد : يك جنبه از اصلاح الگوى مصرف جلوگيرى از ضايعات و هدر رفتن غذاست . در خصوص اصلاح الگوى مصرف بيشتر صرفه جويى مد نظر قرار مى گيرد در حالى كه جلوگيرى از ضايعات نيز خود نوعى صرفه جويى و اصلاح الگوى مصرف محسوب مى شود . چرا كه اگر ضايعات مواد غذايى به صفر برسد و مواد غذايى سالم و مرغوبى به مردم عرضه شود، بهترين نوع اصلاح الگوى مصرف انجام خواهد شد . وى با بيان اينكه اين انجمن ضايعات همه نوع مواد غذايى را بررسى مى كند، گفت : متاسفانه آمار ضايعات مواد غذايى همچون سبزيجات، ميوه جات، نان، غلات، حبوبات و ... در كشور ما نسبت به ضايعات جهانى بسيار بالاست . به طور مثال در مورد سبزيجات بين ۳۰ تا ۵۰ درصد ضايعات داريم . در واقع نيمى از توليد سبزى از بين مى رود . عزيزى در مورد ضايعات نان مى گويد : حدوداً ۳۰ درصد ضايعات نان داريم . سالانه حدود ۱۵ ميليون تن گندم در كشور مصرف مى شود كه ضايعات ۳۰ درصدى آن حدود ۵ ‎ / ۴ ميليون تن است كه ميلياردها تومان ارزش آن است؛ در حالى كه اگر بتوانيم ضايعات را كم كنيم صرفه جويى زيادى در اين خصوص صورت خواهد گرفت . به گفته وى هر چه از ميزان ضايعات كم شود، صرفه جويى و اصلاح الگوى مصرف نيز در تمامى موارد از جمله ثروت، سرمايه ها، منابع و ... صورت مى گيرد . وى تاكيد كرد : بايد با كاهش ميزان ضايعات، از هدر روى منابع جلوگيرى كرد . عزيزى در ادامه به فرهنگ سازى و تاثير آن در اصلاح الگوى مصرف مى گويد : فرهنگ سازى؛ آموزشى است كه اين مهم بايد از طريق رسانه هاى گروهى صورت گيرد . در واقع رسانه ها مى توانند نقش بسزايى را در اين راستا ايفا كنند تا اين موضوع جا بيفتد . يعنى ضايعات كم شود، مردم بيش از حد مصرف نكنند و مصرف زدگى از بين برود، ضمن آنكه نحوه نگهدارى مواد غذايى، چگونگى خريد و حمل ونقل و ... نيز همگى نياز به آموزش دارند كه اين مهم با همكارى بيشتر رسانه ها محقق مى شود . وى معتقد است كه دولت نيز بايد در اين راستا حمايت هاى لازم را داشته باشد و با ارائه تسهيلات لازم، به گونه اى عمل كند تا توليد كنندگان به هنگام توليد، ميزان ضايعات را به حداقل برسانند . عزيزى در توضيح بيشتر مى گويد : به طور مثال اگر سرمايه گذارى هاى لازم صورت بگيرد و تمامى مواد غذايى به صورت بسته بندى در اختيار مصرف كننده قرار بگيرد بالطبع بيمارى ها كمتر مى شود . در آن صورت در مخارج مردم نيز صرفه جويى صورت مى گيرد . عزيزى در پايان تاكيد كرد : اصلاح الگوى مصرف بايد در مديريت كل كشور صورت گيرد و نياز به عزم ملى دارد . در واقع حمايت ها بايد همه جانبه باشد و همگان آن را اجرا كنند . بايد برنامه مدونى وجود داشته باشد و قدم به قدم اجرايى شود ..