«موانع ازدواج دختران و پسران» از دید خود آنها چیست؟

مطالعات ملی نشان می دهد در حالی كه «نداشتن ثبات شغلی»، پس از «بیكاری» از مشكلات و موانع اصلی ازدواج پسران از منظر كل جوانان است، «آزاد نبودن در انتخاب همسر دلخواه» پس از «پیدا نكردن فردی كه به عنوان همسر دارای خصوصیات دلخواه باشد» مهمترین مانع ازدواج دختران جوان به شمار می رود.

كل جوانان «نبود حس مسئولیت پذیری در فرد» را چهارمین مانع ازدواج برای دختران و «نداشتن توان مالی كافی» برای پسران می دانند و پس از آن پسران «پیدا نكردن فردی كه به عنوان همسر دارای خصوصیات دلخواه باشد» را دارای اهمیت دانسته اند.

پس از این عامل در حالی كه «عدم امكان تهیه مسكن مناسب» به عنوان یكی از مشكلات پسران برای ازدواج است «بی برنامه بودن در زندگی» برای دختران از مشكلات اصلی ازدواج مطرح می شود.

به گزارش ایسنا، «وجود ملاك های سختگیرانه خانواده در ازدواج» برای دختران، بیش از پسران تبدیل به مشكل شده است؛ چرا كه این عامل در رتبه هفتم سلسله مراتب موانع ازدواج دختران قرار داشته و برای پسران در اولویت شانزدهم قرار دارد.

در حالی كه از منظر پسران جوان كشور، برای پسران «شروط دست و پا گیر خانواده دختر» در رتبه نهم موانع ازدواج قرار دارد «سختگیر بودن در انتخاب همسر» برای دختر در این مرتبه قرار می گیرد.

گفتنی است «نقص جسمانی» ، «عدم بلوغ شخصیتی كافی در فرد» و «ناتوانی والدین در راهنمایی برای ازدواج» در میان دختران در این سلسله مراتب دارای رتبه بالاتری است.

لطفاً آستین ها را بالا بزنید!

بررسی علل و عوامل بالا رفتن سن ازدواج

زندگی در قرن بیست و یکم همه چیزش متفاوت است. تولدش، بزرگ شدنش، کار کردنش و حتی ازدواجش. ازدواج به عنوان مقوله ای اجتماعی به رغم ثبات زیادی که همواره بر نفس آن حاکم بوده، بسیار تحت تأثیر شرایط حاکم بر جامعه جدید قرار گرفته است. هر چند تحولات در ازدواج جوانان امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. اما آنچه ازدواج در جهان معاصر را متفاوت از گذشته ساخته، دامنه تحولات در ازدواج است که در نتیجه تغییرات بسیار، در ساختارهای اجتماعی اتفاق افتاده است. تردیدی وجود ندارد که ساختارهای اجتماعی جدید، شرایط و ضرورت های جدیدی را برای ازدواج رقم زده و موجب بروز تمایز آشکاری میان شیوه ها و ساختارهای ازدواج در جامعه سنتی و جدید شده است. مهم ترین پیامد تحولات یاد شده تأخیر در سن ازدواج دختر و پسر و همچنین وقوع ازدواج های ناموفقی است که نهایتاً به طلاق و جدایی می انجامد. 

چندی پیش رئیس سازمان ملی جوانان در یک برنامه زنده تلویزیونی گفت: ما هم اکنون 25 میلیون جوان در سنین 15 تا 29 سال داریم که از این تعداد حدود 12 میلیون نفر در شرایط ازدواجند، اما مجرد هستند. تأخیر در وقوع ازدواج به لحاظ اجتماعی، جامعه را با یک بحران روبه رو خواهد کرد. جوان مجرد به سرعت تحت تأثیر تهاجمات فرهنگی قرار می گیرد و به لحاظ فرهنگی در جامعه تأثیرات منفی خواهد گذاشت. افرادی که به طور انفرادی زندگی می کنند در مجموع اثر کمتری در مشارکت های مفید اجتماعی دارند. هنگامی که ازدواج به تعویق می افتد سطح توقعات و انتظارات ناشی از افزایش سن و سخت تر شدن ملاک های ازدواج باعث خواهد شد که فرد شانس کمتری برای ازدواج پیدا کند. از طرف دیگر پایین بودن میزان ازدواج در حال حاضر موجب کم شدن میزان زاد و ولد و کاهش بی رویه جمعیت، همچنین بی تناسب شدن هرم جمعیتی در سال های آینده خواهد شد. می گویند ازدواج یک قرار داد شخصی است که بین افراد مستقل در جامعه برقرار می شود؛ در جامعه ای مثل ایران که جوانان آن نگاهی خاص به مسئله ازدواج دارند ار دستگاه های اجرایی  انتظار می رود به وظایف خود در زمینه هایی مانند اشتغال زایی، تأمین مسکن، فراهم کردن شرایطی برای ادامه تحصیل حین ازدواج و... عمل کنند،اما نباید فراموش کنیم که بخشی از عوامل بالا رفتن سن ازدواج به خود جوان بر می گردد، از جمله بالا رفتن سطح توقعات به دلیل چشم و هم چشمی،و... .

با وجود افزایش جمعیت چرا تعداد و درصد ازدواج كاهش یافته است؟ آمارها در این باره پاسخ های مختلفی را ارائه می دهند. افزایش تعداد دختران در سن ازدواج نسبت به پسران، مسائل اقتصادی ، ترس از طلاق و بالا رفتن توقع دختران به خاطر تحصیلات دانشگاهی از جمله عوامل كاهش ازدواج به شمار می روند. یك تحقیق آماری در این زمینه را می خوانیم.

طی سالهای 65-1355 افزایش سریع جمعیت ما در كشور، مشكلات بسیاری از جمله در تحصیل، اقتصاد، مسكن و اشتغال پدید آورد. نقش افزایش جمعیت در بروز اختلال در ازدواج بی تأثیر نیست. براساس آمار موجود، نرخ سالانه رشد جمعیت ایران در دهه 65-1355 در سطح بالایی در حدود 3/6 درصد و متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت كشور با درآمد پایین حدود 3/2 درصد بوده است.

یعنی جمعیت ایران حتی نسبت به كشورهای با درآمد پایین نیز سریع تر رشد كرده است و این نرخ بالای جمعیت سبب تغییر ساختار جمعیتی كشور شده است. از دهه فوق تا سال 1380، پسران و دختران در رده های سنی 15 تا 25 ساله قرار دارند و این رده های سنی از سال 1378 تا 1388 در سن ازدواج قرار می گیرند. بنابراین طبیعی است كه در این سال ها شاهد اختلال در وضعیت ازدواج باشیم.

براساس سرشماری انجام شده، پسران 25 ساله كه حدود 540 هزار نفر هستند، مایلند با دختران سه سال كوچكتر از خود یعنی با دختران 22 ساله ازدواج كنند. تعداد دختران 22 ساله در سال 1380 حدود 799 هزار نفر بود. با وجود این حدود 160 هزار دختر شانس ازدواج نداشتند. در مجموع رده سنی 15-25 ساله همین پدیده اتفاق می افتد.

سن ازدواج در مردان و زنان

پدیده افزایش سن ازدواج نه فقط در ایران، بلكه در كشورهای توسعه‌یافته فراصنعتی نیز مشاهده می‌شود.

به طوری كه براساس نتایج مطالعات موجود، نسبت افراد ازدواج كرده در آمریكا از 78 درصد در سال 1960 به 52 درصد در سال 2000 و كمتر از 50 درصد در سال 2005 كاهش یافت. پرسش ضمنی و در عین حال اصلی این مقاله چنین است: چرا جوانان دیر ازدواج می‌كنند؟

در خصوص این پرسش، تعبیرها و تفسیرهای متنوع (و البته گاهاً مرتبطی) از جانب صاحب‌نظران اقتصادی و اجتماعی شده است. بررسی منابع و ادبیات موجود در زمینه تأخیر ازدواج و همچنین تجربیات و نتیجه مطالعات ، نشان از آن دارد كه تأخیر ازدواج در حال حاضر ریشه در چندین عامل اصلی اقتصادی و به خصوص جامعه‌شناختی دارد كه عمده تأكید این نوشته نیز بر دلایل اخیر یعنی جامعه‌شناختی است.

بنابر دیدگاه محوری این نوشتار، عامل اصلی افزایش سن ازدواج، تجربه مدرنیته و نوسازی جامعه ایرانی است. جامعه ایران همانند سایر جوامع، با گذار از نظم سنتی و حیات اجتماعی حاكم بر آن و ورود به حیات اجتماعی ملازم با نظم مدرن، تحولات و دگرگونی‌هایی را از سر گذرانده است.

طبیعی است چنانچه این تحولات بدون برنامه‌ریزی و پیش‌بینی اتفاق افتند و شرایط جامعه به لحاظ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آماده برای پذیرش چنین تحولاتی نباشد، تبعات منفی آن از دستاوردهای مثبتی كه خواهد داشت، بیشتر است.

 به نظر می‌رسد در خصوص افزایش سن ازدواج جوانان، شاهد چنین جریانی باشیم. بدین معنی كه تجربه نوسازی و مدرنیته ایرانی، همگام با سیر ممالك اعم از توسعه‌یافته و در حال توسعه و شرایط خاص حاكم بر چنین تجربه‌ای، موجب بروز پدیده‌ای به اسم افزایش سن ازدواج جوانان (و در ادامه، تجرد قطعی در بین برخی) شده است. مكانیسم این تأثیر مدرنیته و نوسازی بر افزایش سن ازدواج و تأخیر آن در سه سطح اتفاق می‌افتد؛

گزینشى از خطبه هاى آیت اللّه ابراهیم امینى

موضوع سخن ما در خطبه هاى گذشته، افزایش سن ازدواج جوانان، مخصوصا پسران و به ویژه در روستاها بود که به پاره اى از آثار و تبعات منفى آن اشاره کردم، از جمله آثار دنیوى، اخلاقى، اجتماعى و حتى بهداشتى.

عواملى که باعث افزایش سن ازدواج در جوانان شده است، عبارت بودند از:

اوّل، قصد ادامه تحصیلات دانشگاهى؛
دوم، اشتغال؛
سوم، مسکن.
در همین باره در خطبه هاى گذشته راه حل هایى را عرض کردم. امیدوارم ارائه این سخنان و راه حل ها بى اثر نباشد تا بتوانیم بر این مشکل چیره آییم.

امروز در دنباله سخن به یکى دیگر از عوامل افزایش سن ازدواج اشاره مى کنم و آن عبارت از: بدبینى، سوء ظن و بى اعتمادى دختران و پسران نسبت به یکدیگر.

با وجود آنکه دختران و پسران فراوانى در کشور ما به سن ازدواج رسیده و باید ازدواج کنند، نیز غریزه جنسى، آنان را به ازدواج هدایت مى کند، اما گروه زیادى از دختران با وجود میل باطنى به ازدواج، حاضر نیستند تن به ازدواج دهند و هر خواستگارى را با بهانه اى رد مى کنند؛ یکى را به بهانه شغل، دیگرى را به بهانه سن، آن یکى را به بهانه تحصیلات و ... وقتى خواستگارهاى مختلف را رد کردند، کم کم سن شان بالا مى رود تا به سنى مى رسند که دیگر شانس ازدواج ندارند و به تدریج خواستگاران خود را از دست مى دهند که این امر براى آینده جامعه ما بسیار خطرناک است. در بسیارى از خانواده ها، معمولاً چنین دخترانى هستند و انسان مى تواند از نزدیک با این مشکل و پیامد آن آشنا شود.

چنین افرادى به وسواس دچار شده و با خود فکر مى کنند اگر ازدواج کرده و به زندگى مشترک تن در دهند، آزادى شان سلب مى شود و یا اینکه نمى دانند شوهر با آنها چگونه رفتار خواهد کرد. آیا بدرفتارى مى کند؟ ممکن است خشونت هاى شوهران را در نظر آورند؛ گرفتارى هایى را که مردان تندمزاج و عصبانى به وجود مى آورند، در نظر مى آورند. همین امور سبب مى شود بدبینى آنها به ازدواج زیادتر شده و نسبت به آن بى رغبت شوند یا شانس و فرصت ازدواج را از دست بدهند.

تأخیر سنی ازدواج در میان جوانان

از موضوعات مهمی كه می توان در حوزه جامعه شناسی خانواده آن را به عنوان مسئله ای اجتماعی تلقی نمود پدیده تأخیر سنی ازدواج در بین جوانان است . این موضوع صرف نظر از این كه یك معضل اجتماعی است می تواند به عنوان آسیب اجتماعی طرح گردد.

واقعیت این است كه خانواده  در مفهوم كلی خود پدیده ای تاریخی و جهانی است و در همه جا وجود دارد چرا كه به نیازهای افراد پاسخ می دهد و كمتر جامعه ای را می توان سراغ داشت كه دارای نهاد خانواده نبوده باشد، گرچه باید اذعان نمود این نهاد در مسیر شكل گیری خود تحولات متفاوتی را پشت سر گذاشته است. بنابراین می توان بیان نمود كه خانواده به عنوان نهادی اجتماعی دارای مجموعه ای از الگوهای رفتاری است كه به منظور برآورده ساختن نیازهای انسانی به وجود می آید. این نهاد به منظور برطرف نمودن بعضی از نیازهای انسانی دارای یك سری كاركردها است كه از جمله آنها موضوع ازدواج  و فراهم نمودن زمینه های وابسته بدان در بین اعضای خانواده است.

یک باور غلطی که اخیرا رایج شده این است که ما الان با کمبود پسر مواجهیم؟و یا عده‌ای معتقدند چون دختران ما ازدواج نمی‌کنند در یک مقطع سنی با کمبود پسر مواجه شده‌ایم. ما به طور کلی اگر از نظر جنسی در تمام سرشماری‌ها نگاه کنیم تعداد مردان سرشماری شده بیش از زنان سرشماری شده است. حالا اگر بگوییم کم شماری وجود دارد، نمی‌تواند آنقدر باشد. در تمام مقاطع مرد‌ها از زنان بیشترند. حتی در بدو تولد نیز مردان از زنان بیشترند، ولی این شبهه وجود دارد که وقتی ما تعداد دختران در معرض ازدواج را با تعداد پسران ازدواج نکرده و در معرض ازدواج مقایسه می‌کنیم می‌بینیم دختران بیشترند چرا؟ برای این که دختران در معرض ازدواج را مثلا از 15 سال به بالا می گیریم، ولی پسران در معرض ازدواج را 20 سال به بالا. این به خاطر چنین تفاوتی است؛ یعنی به علت این که قاعده هرم وسیع است، قطعا جمعیتی که در گروه سنی 15 تا 20 سال قرار دارد بیشتر است تا جمعیتی که در گروه سنی 35 تا 40 سال قرار دارد.

حال اگر سن در معرض ازدواج قرار گرفتن دختران را هم 20 سال در نظر بگیریم، مشکل حل می‌شود. حتی جمعیت دختران کمتر هم می‌شوند. استاندارد بین‌المللی این است كه از بین هر 205 نوزاد متولد شده در دنیا 100 نوزاد دختر و 105 نوزاد پسر باشد و این تركیب در ایران نیز مستثنی نیست؛ چرا كه مرگ و میر پسرها در بدو تولد بیشتر است و این تعداد دختر و پسر معمولاً در سنین جوانی به تعادل می‌رسند و در ایران هم معمولاً در سال‌های مختلف تفاوت جمعیت زنان و مردان اختلافی در حدود یك میلیون نفر داشته كه طبیعی است.

خواص ازدواج براي خانمها قبل از ازدواج وزن ايده ال با چهره اي بشاش، بعد از ازدواج چاق و افسرده ومنزوي نتيجه گيري اخلاقي:***** آمادگي بدن درمقابله با روزهاي سخت قبل از ازدواج ايستادن در صف سينما و استخر، بعد از ازدواج ايستادن در صف شير وگوشت نتيجه گيري اخلاقي :*****آموزش ايستادگي قبل از ازدواج تعطيلات رفتن به ديزين واسكي، بعد از ازدواج در تعطيلات شست وشوي خانه ولباس نتيجه گيري اخلاقي:***** پر شدن اوقات فراغت قبل از ازدواج نوشتن كتاب شعر و رمان ، بعد از ازدواج نوشتن داستان پرنده در قفس نتيجه گيري اخلاقي:***** شهرت باد آورده قبل از ازدواج صحبت تلفني بي محاسبه زمان، بعد از ازدواج اتهام به پر حرفي حتي براي 10 دقيقه نتيجه گيري اخلاقي:***** حفظ عضلات صورت قبل از ازدواج رفتن به سفرهاي هفتگي، بعد از ازدواج درحسرت رفتن به پارك سر كوچه نتيجه گيري اخلاقي :*****درامنيت كا مل به سر بردن    







براي آقايون خوبه يا بد؟
قبل از ازدواج خوابيدن تا لنگ ظهر، بعد از ازدواج بيدار شدن زودتر از خورشيد نتيجه گيري اخلاقي:***** سحر خيز شدن قبل ازازدواج رفتن به سفر بي اجازه، بعد از ازدواج رفتن به حياط با

اجازه  نتيجه  اخلاقي:*****كسب اعتبار
 
 

قبل از ازدواج خوردن بهترين غذاها بي منت ، بعد از ازدواج خوردن غذا هاي سوخته با منت نتيجه گيري اخلاقي:***** تقويت معده قبل از ازدواج استراحت مطلق بي جر بحث ، بعد از ازدواج كار كردن در شرايط سخت نتيجه گيري اخلاقي:***** ورزيده شدن  

ديروز نشستم و با حوصله هفت شين را براي زنم توضيح دادم.
بعد از كلي صغري و كبري چيدن به او گفتم كه من حاضرم بجاي نصف اموال، همه اموالم را
به تو بدهم و حضانت هر دو بچه را هم به تو بسپارم و با توجه به اينكه تو خودت كارمند
هستي و درآمدت هم خوب است از هم جدا شويم!...و منتظر عكس‌العملش ماندم.
كمي فكر كرد و گفت: خر خودتي!!!...جدا بشيم كه تو بري زن بگيري!
اصلا از فيمينيسم و حقوق برابر چيزي سرش نمي‌شود!!

رمز بقاي اين ازدواج همانا سنگيني گوش راست من است. شبها وقتي در تختخواب مي‌خوابيم من گوش چپم
را كه سالم است روي بالش مي‌گذارم و زنم شروع به گله از من و بحث كردن و نق زدن
مي‌كند و من بدون اينكه بشنوم كه چه مي‌گويد هربار كه لبانش ديگر تكان نمي‌خورد
مي‌گويم حق با توست!!

سید عبدالرسول علم الهدی

 از آنچه گفته شد برمی آید که نفس ازدواج کردن عملی است که نه تنها موجب رشد و تکامل شخصیتی انسان می شود بلکه در سیر و سلوک معنوی او نیز دخیل بوده و انسان را به هدف خلقت خود نزدیک می کند. حال برای کسی که نسبت به ازدواج بی انگیزه بوده و با این مباحث جدای از انگیزه های مادی، هدفی الهی برای این عمل یافته، لازم است پیرامون آمادگی و شرایط ازدواج بحثی داشته باشیم.

برای ازدواج لازم است یک مرد به سه بنیه در خود توجه جدی داشته باشد. بنیه جسمانی، بنیه عقل معاش، بنیه عقل اجتماعی.

منظور از بنیه جسمانی فقط قوت جنسی نیست بلکه شامل ضعف و قوت عمومی بدن هم می شود. جوانی که دچار مشکلات جسمانی مهمی همچون بیماریهای گوارشی، قند و چربی زیاد، نقص و عیب عضو، صرع، چاقی مفرط و از این دست می باشد هرچند توانایی جنسی داشته باشد اما برای ازدواج یا باید به معالجه پرداخته، یا ضعف جسمانی خود را با شریک زندگی خود در میان بگذارد. از آنجا که در مورد این بنیه آگاهی لازم وجود دارد خیلی به آن نمی پردازیم.

در مورد بنیه دوم که عقل معاش است نیز باید گفت منظور از عقل معاش صرفا درآمد بیشتر از نیاز یا مصرف در ماه نیست. اجازه بدهید تا با کمی توضیح به تعریف این بنیه برسیم. شخصی را فرض بگیرید که توانسته است ماهی یک میلیون تومان درآمد داشته باشد، آیا می توان در مورد بنیه دوم او قضاوت کرد؟ خیر، بلکه اولا باید پرسید آیا شغل و حرفه ای که ایشان دارند مطابق علایق خود بوده و ایشان بطور کامل توانسته است در شغل خود یک متخصص باشد؟ اگر او یک متخصص باشد در صورت از بین رفتن زمینه شغلی مثلا شرکتی که در آن کار می کرد، می تواند دنبال زمینه های دیگری باشد اما اگر از سر رفاقت وارد آن کار شده و هیچ وقت دنبال تخصص نبوده دیگر اینطور نخواهد بود. دقت داشته باشید که در همه کارها می توان متخصص بود و بنده اصلا منظورم خود آن کار نیست، یک نفر در لوله کشی ساختمان متخصص است و نفر دیگر در جراحی و پزشکی، منظور من دقیقا حرفه ای شدن شخص است و الا آمار پزشکان بیکار در جامعه ما کم نیست. پس اولین شاخصه کسی که به عقل معاش دست یافته حرفه ای شدن در شغل خود است یا تلاش برای حرفه ای شدن در او دیده می شود. البته کسی که برای ازدواج اقدام می کند قاعدتا در اول مسیر است و نباید انتظار درآمدهای بالا از او داشت بلکه همین تلاش او برای کسب مدارج عالی در کار و شغلش نشان از عقل معاش اوست.