به گزارش دويچه وله، روز جمعه مراسم عقد ازدواج ویلیام و کیت در کلیسای وستمینستربا حضور 1900 مهمان برگزار شد. پس از آن، زوج جوان در یک کالسکه مجلل به کاخ باکینگهام و در مهمانی ناهار ازدواج شرکت کردند. 

این جشن با شور و شوق مردم بریتانیا همراه بود. از دو روز پيش از اين مراسم بسیاری از مردم مقابل کاخ باکینگهام چادر زدند تا بتوانند روز جمعه ورود پرنس ویلیام و کیت را از نزدیک مشاهده کنند. اما نه تنها مردم بریتانیا، بلکه بسیاری از اروپایی‌های دیگر نیز به ويژه برای این روز به شهر لندن سفر کردند.

مهمانان سلطنتی و دیگران

بسیاری از خاندان‌های سلطنتی به این ازدواج دعوت شده‌اند. ملکه‌

با آن که بسیاری از اصلاحات در قانون خانواده ی ایران از قوانین غیر ایرانی، به ویژه قوانین اروپایی ریشه گرفته است، ولی منبع اصلی  "قانون خانواده" ی کنونی ایران، در حقیقت حقوق شیعه اثنی عشری است.

با این حال ما ناگزیریم منبع دیگر این تأثیر گذاری، یعنی "سنت و عرف" را نیز در توضیح و تعبیر قوانین خانواده در ایران بشناسیم. قصد این مقاله پژوهش در این زمینه ی گسترده نیست، بلکه ارایه ی نشانه هایی از گرایش‌ها در روابط خانوادگی میان زنان و شوهران، پدران و مادران و فرزندان و جز آن است که در ادبیات عامه ی ایران نیز متجلی است. مایه ی اصلی ادبیات عامیانه در بیش تر موارد بسیار کهنه است، با این حال چون این ادبیات از یک سو عقاید عامه را بازتاب می دهد، و از سوی دیگر نیز بر این عقاید تأثیر می‌گذارد. بررسی و ارزیابی آن، و نیز تعیین مقبولیتی که به اصلاحات و قانون گذاری اجتماعی می‌دهد، ارزشمند است.

در ادبیات عامه ی ایران، برای قصه‌گوی یک داستان، سلسله مراتب خانوادگی امری بدیهی و مسلم است. این موضوع با ظرافت بسیاری در داستان "تقسیم غاز" خلاصه شده است (آرن- تامسون، گونه ی 1533)؛ در این داستان سر غاز را به شوهر می‌دهند که سرپرست خانواده است، دلش را به زن می‌دهند که مظهر عشق است، ران‌هایش را به پسران می‌دهند که پا جای پای پدر می‌گذارند، و بال های غاز را به دختران می‌دهند، چون از خانه بیرون می‌روند و دور می‌شوند. کدخدای ده نیز، که در تقسیم غاز داوری می‌کند و بدن غاز را برای خود برمی‌دارد، بی‌شک نشانی است از جنبه ی پذیرفته شده‌ای در جامعه ی روستایی است.

ما در این داستان و در همه ی قصه‌های عامه، تأکید را بر "خانواده ی هسته‌ای" می بینیم که در تقابل با "خانواده ی گسترده" است. گر چه در داستانی که نخستین بار در مرزبان نامه آمده است و هنوز هم در ادبیات شفاهی رایج است، زنی را می‌بینیم که وقتی قرار می شود که شوهر، یا پسر و یا برادر خود را برای زنده ماندن انتخاب کند، برادرش را برمی‌گزیند، چون برای او فقط برادر جانشین ناپذیر است . با این حال در قصه‌های ایرانی به طور کلی ازدواج ساختار اصلی برای یک خانواده است.

در جامعه عشایری، بخش اعظم فعالیت های مرتبط با تولید و كلیه امور جاری منزل در دست زنان می باشد و به بیان دیگر، زندگی عشایر، بدون وجود زنان میسر نمی باشد. از این رو، مرد كوچ نشین، بدون وجود زن خود ،هرگز نمی تواند گله را اداره كند و حتی ممكن است قادر به ادامه زندگی سنتی كوچ نشینی هم نباشد. برای مرد كوچ نشین، ازدواج یا زندگی در خانواده ای كه قبلاً تشكیل شده،یكی از ضروریات تداوم كوچ نشینی است وبا توجه به اهمیت نقش زن در زندگی عشایری، ازدواج مجدد مردانی كه همسرشان فوت نموده، خیلی زودتر از آنچه میان شهرنشینان معمول است، انجام می گیرد. در مورد جوانان نیزبه همین صورت  است. هر گاه هنگام ازدواج جوانی فرا رسد، نزدیكانش به فكرمی افتند تا همسری برایش انتخاب كنند و چنانچه پدر و مادر در این زمینه كوتاهی كنند، خود جوان، مقصود خویش را از طریق دوستان، به گوش  بزرگترها می رساند و آنان نیز، برای داماد كردن جوان، آستین بالا می زنند.

در ارتباط با ازدواج، در ایلات كرد همانند سایر شهرهای كوچك و روستاها و عشایر ایران، از قدیم الایام رسم براین بوده كه دختران هر طایفه را به پسران همان طایفه شوهر می دادند و در رعایت و انجام این رسم،  حمیت و تعصب داشتند.انتخاب همسر برای پسر، درمیان كردهای كوچ نشین، اغلب در ییلاق – كه طایفه ها، چادرهای خود را در كنار یا نزدیك یكدیگر برپا می كردند و به كار عشایری می پرداختند – صورت می گرفت. به این ترتیب كه پسران و دختران به هنگام آوردن آب از چشمه، شیردوشی یا گذر گله ، یكدیگر را می دیدند و به هم دل می بستند و همسر دلخواه خود را انتخاب می كردند. پسر، پس از دل بستن به دختر دلخواه، موضوع را با مادر یا خواهر خود،مطرح می كرد. منتهااز آن جایی كه ازدواج در ایلات كرد خراسان ازنوع درون گروهی بود، خانواده ها مایل به ازدواج دخترانشان با افراد بیگانه نبودند. به همین علت، بیشتر ازدواج هایی كه در ایلات كرد رواج داشت، ازدواج   درون گروهی بود،مانند ازدواج دختر عمو با پسرعمو. هدف از این نوع ازدواجها، علاوه بر این عقیده كه «عقد دختر عمو و پسرعمو درعرش بسته شده»، بیشترحفظ نام و میراث خانوادگی بود.

خواستگاری در میان ایلات كرد شمال خراسان چه برای اقوام نزدیك و چه دور، تقریبا یكسان بوده است. خواستگاری با اقدام پدرو مادر پسر – كه معمولا در مرحله اول زنها هستند – وبا رفتن به خانه دختر مورد نظر، شروع می شود تا نظر پدر و مادر دختر را نسبت به خود جلب كنند.

به هر صورت، خواستگاری رسمی شروع می شود. پدر داماد، همراه چند نفر از ریش سفیدان و بزرگتران طایفه برای گفتگو و قول و قرار گذاشتن به منزل پدر دختر رفته و موضوع خواستگاری را مطرح می كنند. خواستگاران – كه به اصطلاح، طرف های داماد هستند – از طرف های دختر – كه پدر دختر برای مجلس دعوتشان كرده است – می پرسند كه شما می خواهید چگونه رفتار كنید؟ چرا كه جهیزیه و لوازم مورد نیاز كلاً بر عهده خانواده داماد است یعنیداماد باید جهیزیه را تهیه كرده یا پولش را بدهد. در این ارتباط معمولاً سه روش وجود دارد:

1- ممكن است خانواده دختر، قبلاً دختری شوهر داده باشند در این صورت می گویند: مثل فلان دختر كه پیشتر شوهر كرده است. بنابراین هر چه در مورد دختر قبلی صورت گرفته در مورد این دختر نیزانجام می شود.

2- اگر پیش از آن، دختری شوهر نداده باشند به هم ترازان خود نگاه می كنند كه چگونه و با چه شرایطی دختر شوهر داده اند پس به همان طریق رفتار می كنند.

روز بعد، پدر یا بزرگتر داماد، دعوتنامه ها را برای مهمانان راه دور می فرستاد یا پیكی را همراه با كاغذ روانه می كرد و خود، مابقی مهمانان را دعوت می نمود و برای اهالی كاسه ای پر از شیرینی و آب نبات كرده، تك تك خانواده ها را جهت مراسم شیرینی خوری (قند شكستن) دعوت می كردند. سپس در روز موعود همه ی مهمانان به منزل پدر داماد می آمدند. قبل از روز انجام مراسم، ابتدا از خانه داماد مقداری برنج، روغن، نان(یاآرد)، قند، چای، شیرینی و یك یا چند گوسفند به خانه پدر دخترفرستاده می شود، تا برای شام آن شب مهمان دو طرف، تدارك لازم را ببینند.

در خانه داماد نیز شور و غوغایی به پا می شد. مهمانان، در هنگام ورود به خانه داماد، با گفتن «مبارك باد! میزبان خود را شاد می كردند و در مقابل، میزبانان هم با نقل و شیرینی از آنان پذیرایی می نمودند. آنگاه، مهمانان همراه با نوازندگان، دو تارچی ها (عاشقها)، ساز و دهل و سرنا در پیش، و در حالی كه زنان با لباس محلی و چادر سفید و خنچه ای كه در آن كله قندی قرار داده، و روی آن را با شال قرمز رنگی پوشانده و روی سرگذاشته، به دنبال هم و حدود ساعت سه، چهار بعدازظهر روانه ی منزل عروس می شدند.

مهمانان  به فراخور حال، با اهدای مبلغی پول و تبریك گفتن، وارد منزل پدر عروس می شدند. نوازندگان نیز به استقبال مهمانان تازه وارد رفته، انعامی از آنان می گرفتند سپس به داخل منزل، دعوت و با نقل و شیرینی و چای پذیرایی می شدند. بعد از پذیرایی، نوازندگان ساز و دهل، شروع به نواختن آهنگ های محلی می كردند. سپس ریش سفیدی كه نقش بزرگتر را بر عهده داشت، دستور می داد خوانچه ها را از اتاق دیگر به اتاق پذیرایی بیاورند و به یكی از خدمتكاران اشاره می كرد تا پوشش خوانچه را بردارد. پس از برداشتن خوانچه ها، ریش سفید خانواده عروس، رو به مهمانان می كرد و می گفت:«اگر امانتی دارید تحویل بدهید.»

یكی از اعضای خانواده داماد كه آوردنده ی پول بود پیش می رفت و پول را كه در دستمال ابریشمی پیچیده، تقدیم می كرد. ریش سفیدان خانواده عروس، به رسم احترام سر فرود می آوردند و دستمال پول را می گرفتند و به شمارش آن می پرداختند. بعد مبلغی از آن را در همان دستمال پیچیده و بر می گرداندند.این رسم و سنتی است دیرین كه پدر عروس از مبلغ تعیین شده مقداری را تخفیف می داد و در واقع نسبت به داماد خود گذشت می كرد، ضمناً به این طریق می خواست دستمال را خالی برنگرداند.

در حنابندان رسم این است كه در خانه داماد كمی از همان حنایی كه برای داماد تهیه شده در ظرفی ریخته و یكی از زنان وابسته به خانواده،آن را به خانه عروس می برد. این ظرف حنا، باید با چند هدیه مناسب و قیمتی برای عروس ،همراه باشد. در گذشته رسم بر این بود كه چند سكه ناصرالدین شاهی هم به همراه حنا برای عروس می فرستادند. در شب حنابندان، تعدادی از همسالان و دوستان عروس به دور او جمع شده و شادی می كنند. زنان خانواده داماد هم به اتاق دختر هدایت شده و با كسب اجازه از مادر عروس ، حنابندان را شروع می كنند. پیش از شروع حنابندان، عروس دست راست خود را در حالی كه شال قرمز رنگی بر روی آن انداخته شده بالای سر قرار می دهد و حاضران، بخصوص زنان خانواده ی داماد، هر یك به فراخور حال، هدیه ای در كف دست او می گذارند(قبلاً بیشتر، سكه های طلا و نقره بود) بعد، یك نفر سكه ها را گوشه چارقد عروس می بست و حنابندان آغاز می شد.

عروسی نامه!

عروسی های ایرانی کتاب می شوند! سیدجمال‌الدین هادیان طبائی در گفتگو با خبرگزاری مهر اعلام کرد که در حال نگارش کتابی به نامه "عروسی نامه" است که در آن، آیین‌های عروسی در ایران زمین از گذشته تا امروز بررسی می شود.

هادیان در این کتاب گذری کوتاه به تاریخ دور ایران دارد و از دوره صفویه تا امروز را بررسی می کند با این حال قرار نیست این کتاب رویکردی تاریخی داشته باشد. بلکه هدف از این نگارش، نشان دادن تغییر و تحول آیین‌های ازدواج است و بیشتر به رسمهای امروزی پرداخته می شود.

مقدمه

ازدواج با ادیان دیگر

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در موقعیت ازدواج با کسی قرار گرفته باشید که دین یا مذهبی متفاوت از شما دارد. یا کسی که تصمیم داشته دینش را تغییر دهد تا بتواند با شما ازدواج کند. فکر می کنید ازدواج با چنین فردی چقدر شانس موفقیت دارد؟

البته که تمام ادیان توحیدی مقدس و مورد احترام هستند اما این به معنای موفق بودن ازدواج بین پیروان این ادیان نیست. بالاتر از آن حتی، ازدواج بین پیروان مذاهب مختلف از یک دین (مثل شیعه و سنی) هم می تواند چالش های زیادی را در بر داشته باشد.

چنانچه پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) میفرمایند: انکِحوالاَکفاء : با همتایان خود ازدواج کنید.

و این تناسب و همتایی در مهم ترین بخش خود تناسب اعتقادی را شامل می شود که به شکلی مستقیم در شکل گیری افکار و شخصیت یک فرد نقش دارد. عقاید دینی بخش مهمی از فرهنگ و ذهنیت یک فرد را تشکیل می‌دهند که از شیوه زندگی و فعالیت های روزمره تا تربیت فرزندان و نوع روابط و معاشرت‌ها را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین بیراه نیست اگر بگوییم که تناسب اعتقادی در ازدواج اولین و مهمترین عامل تفاهم است.

به دليل عدم ثبت ازدواج در مراكز اداري افغانستان آمار دقيقي پيرامون سنين ازدواج در افغانستان در دست نيست
مديكا مونديال كه يك موسسه آلماني مدافع حقوق زنان است از ميزان ازدواج دختران در سنين پايين در افغانستان ابراز نگراني كرده است.
ارزيابي هاي اين موسسه نشان مي دهد كه شمار زيادي از دختران افغان در سنين كمتر از شانزده سال و حتي گاهي در سنين 9 و 10 سال ازدواج مي كنند و يا وادار به ازدواج مي شوند.

اين موسسه با بررسي يكي از بيمارستانهاي بزرگ شهر كابل به اين نتيجه رسيده است كه 24 درصد زايمانها در اين مركز درماني، متعلق به مادران زير 19 سال است.

همچنين ارزيابيها از يك دبيرستان دخترانه در پايتخت افغانستان نيز نشان داده است كه ده درصد دانش آموزان اين مدرسه، يا متاهل بوده اند و يا دوران نامزدي را سپري مي كرده اند.

موسسه با ارائه تحقيقاتي پيرامون وضعيت سني ازدواج دختران افغان قصد دارد تا اين مشكل را در سطحي وسيع مطرح كند و پيرامون راههاي حل آن بررسي هايي را انجام دهد


رئيس موسسه مديكا مونديال

ازدواج از نوع باستاني

بررسي اهميت ازدواج در ايران باستان

ازدواج يكي از مهمترين حوادثي است كه در زندگي هر انساني رخ مي‌‌دهد و به قدمت تاريخ و حتي قبل از آن است. ازدواج در كنار تولد و مرگ، يكي از سه حادثه مهم زندگي است كه در ميان اين سه، تنها وقوع ازدواج است كه در آن امكان انتخاب وجود دارد. انسانها مي‌توانند تصميم بگيرند با چه كسي و چه موقع ازدواج كنند بنابراين پديده ازدواج در زندگي انسان  در همه اعصار، نقش اصلي و مهمي را ايفاء کرده است.

از آنجا که ازدواج در همه دوره ها و زمانها داراي اهميت و ارزش خاص خود بوده است و البته داراي تفاوتها و ويژگي هاي خاص خود است، لذا در ادامه به توضيح مختصري از نحوه ازدواج در ايران باستان مي پردازيم:

تناسب سن 

در هنگام انتخاب همسر و ازدواج در ايران باستان سعي بر رعايت تناسب سن بين پسر و دختر مي‌شده است. البته گاهي نيز قبل از به دنيا آمدن دختر، در بدو تولد او را براي شخصي بسيار مسن‌تر و بزرگتر در نظر مي‌گرفتند.

روابط دختر و پسر

بنظر مي‌رسد كه دختران روزگار باستان در رودرويي با مردان بي‌باك بوده و دراظهار عشق و تمايل تا حد خواستگاري نيز پيش‌رفته‌اند. در ميان اين زنان از همه بارزتر و مشخص‌تر تَهمينه ، مادر سهراب و شهرو – مادر برز وپسر سهراب – مي‌باشد.

دختران و زنان درباري، در قيد و بند تشريفاتي بيشتري از ساير طبقات بوده‌‌اند و اين جداسازي زن و مرد به حد پسنديده بوده است كه تهمينه با غرور از آن ياد مي‌كند كه كسي او را از پرده بيرون نديده و هيچكس آواي او را نشنيده است.

دخالت والدين در ازدواج

در ايران باستان، والدين بخصوص پدران در امر ازدواج دختران كاملاً دخالت و اظهار نظر مي‌كردند و اصولاً اجازه پدر مهمترين گام در انجام ازدواج آييني بوده است ولي دخالت و اعمال نظر پدران بطور كلي چندان مستبدانه و به دوراز خواست و تمايل دختران نبوده است. آگاهي و هوشياري به هنگام انتخاب همسر، حضور بزرگان فاميل به هنگام ازدواج، از موارد حاكم برازدواج و خواستگاري بوده است. مادران نيز در ازدواج دخالت كرده و در تصميم‌گيريها اثر مي‌گذاشته‌اند. قابل ذكر است كه دخالت والدين تا حدود زيادي بستگي به فرهنگ و طبقه اجتماعي و طرز تلقي و تفكر خانواده‌ها داشته است و گاهي انتخاب همسر را كاملاً به عهده دختر واگذار مي‌كرده‌‌اند.