ازدواج یکی از مراحل مهم در زندگی انسان به شمار می‌رود. نتایج اطلاعات متعددی که در مورد ازدواج انجام شده بر اهمیت آن در سلامت جسمانی و روان شناختی تأکیده کرده‌اند. در دهه‌های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان بالینی و خانواده به کیفیت روابط زناشویی ، رضایت زوجین و تأثیر آن در سلامت خانواده جلب شده است. بطور کلی آنچه در مباحث روانشناسی ازدواج مورد توجه است بررسی عوامل مؤثر بر ازدواج و عوامل ارتقاء دهنده شرایط کیفی ازدواج است که مباحثی چون نقش عوامل مادی ، فرهنگی ، روانی ، شخصیتی را بر تصمیم گیری ازدواج و رضایت ازدواج را در بر می‌گیرد.
● تاریخچه روانشناسی ازدواج
ازدواج به عنوان یکی از رویدادهای مهم مرحله انتقال به بزرگسالی مقوله‌ای بسیار پیچیده است. شروع مطالعه علمی و دقیق در این مورد به سال ۱۹۳۰ بر می‌گردد، که بطور گسترده‌تر در سال ۱۹۵۰ تغییراتی عمیق در پروژهشهای مربوط به آن صورت گرفت. اولین تحقیق منتشر شده در مورد روانشناسی ازدواج اثر ترمن و همکارانش بود. آنها تلاش کردند به این سؤال پاسخ دهند که چه تفاوتهایی می‌تواند بین ازدواج موفق و نا‌موفق داشته باشد.
● مباحث روانشناسی ازدواج
بطور کلی می‌توان گفت در روانشناسی ازدواج دو دسته مبحث کلی مورد توجه است. یک دسته مباحثی است که به شرایط قبل از ازدواج و در واقع به مرحله تصمیم گیری برای ازدواج می‌شود، در دسته دیگر مطالبی را شامل می‌شود که به مراحل حین ازدواج و بعد از ازدواج مربوط هستند. در زیر به برخی از آنها می‌پردازیم.
● تصمیم گیری برای ازدواج
در این مرحله تلاش می‌شود سؤالاتی از این قبیل پاسخ داده شود که یک فرد چگونه می‌تواند زوج مناسبی برای خود انتخاب کند؟ در انتخاب زوج چه اولویتهایی را مد نظر قرار دهد؟ آیا شرایط مادی مهمتر هستند یا شرایط خانوادگی و فرهنگی؟ عوامل شخصیتی تا چه اندازه می‌تواند ازدواج موفقی را پیش بینی کند؟ آیا تناسب و همانندی در صفات شخصیتی مهمتر است یا مکمل بودن این خصوصیات؟ چگونه می‌توان فهمید دو نفر از لحاظ شخصیتی چقدر با یکدیگر تناسب دارند و غیره. روانشناسی ازدواج تلاش کرده با انجام تحقیقاتی به سؤالات فوق پاسخهای مناسب ارائه داده و نتایج یافته‌های خود را در فرآیند مشاوره ازدواج در اختیار افراد قرار دهد.

نكته شيرين درباره ي ازدواج
"""

اگر زني خواست بخاطر پول همسرش شوي با او ازدواج كن اما پولت را از او دور نگه دار (ضرب المثل تركي )
"""
ازدواج مقدسترين قراردادها محسوب ميشود (ماري آمپر)
"""
ازدواج مثل يك هندوانه است كه گاهي خوب ميشود و گاهي هم بسيار بد (ضرب المثل اسپانيايي)
"""
ازدواج زودش اشتباهي بزرگ و ديرش اشتباهي بزرگتر هست (ضرب المثل فرانسوي)
"""
ازدواج كردن و ازدواج نكردن هر دو موجب پشيماني است (سقراط)
"""
ازدواج مثل اجراي يك نقشه ي جنگي است كه اگر درآن فقط يك اشتباه صورت بگيردجبرانش غيرممكن خواهد بود (بورنز)
"""
ازدواجي كه براي پول صورت بگيرد بخاطر پول هم از ميان ميرود (رولاند)
"""
ازدواج هميشه به عشق پايان داده است (ناپلئون)
"""
اگر كسي در انتخاب همسرش دقت نكند دو نفر را بدبخت كرده است (محمد حجازي)
"""
انتخاب پدر و مادر دست خود انسان نيست اما ميتوانيم مادر شوهر و مادر زنمان را خودمان انتخاب كنيم (خانم پرل باك)
"""
با زني ازدواج كنيد كه اگر مرد بود بهترين دوست شما ميشد (بردون)

روزگار سپری شده دختران سالخورده آرام وارد راهرو شد. بی آن كه چراغ راه پله را روشن كند، كورمال كورمال از پله ها بالا رفت. مواظب بود كسی متوجه رفت و آمدش نشود كه ناگهان دستش به زنگ همسایه خورد و از ترس وسایلی كه در دستش بود به زمین ریخت. بی درنگ مرد همسایه جلوی چشمانش ظاهر شد و خواست به او كمك كند. همین طور كه در حال جمع كردن وسائل بود چشم از او بر نمی داشت و نگاه هایی عجیب و غریب می انداخت كه خبر از شومی افكارش می داد...    آرام وارد راهرو شد، بی آن كه چراغ راه پله را روشن كند. كورمال كورمال از پله ها بالا می رفت، مواظب بود كسی متوجه رفت و آمدش نشود كه ناگهان دستش به زنگ همسایه خورد و از ترس وسایلی كه در دستش بود به زمین ریخت. بی درنگ مرد همسایه جلوی چشمانش ظاهر شد و خواست به او كمك كند. همین طور كه در حال جمع كردن وسائل بود چشم از او بر نمی داشت و نگاه هایی عجیب و غریب می انداخت كه خبر از شومی افكارش می داد. تا اینكه مرد همسایه صدای عصبانی همسرش را شنید، شب به خیری گفت و به داخل رفت. تمام این ملاحظه كاری ها به خاطر این بود كه ساكنان آپارتمان دوست نداشتند یك همسایه مجرد در كنارشان زندگی كند. آن هم یك زن!پدیده نو ظهور در جامعه ایرانی
امروزه شاهد رشد روز افزون موسسات آموزش عالی و دانشگاه ها هستیم. جوانان، جمعیت فعال و آنهایی كه آرزوهایی بزرگ در سر می پرورانند، مشتاق تحصیل در این موسسات هستند. در این میان با رشد ناگهانی دانش پذیران زن مواجه می شویم. رشد افزایشی این رویكرد در جامعه تبعاتی به دنبال دارد كه افزایش سن ازدواج و مشكلات ازدواج دختران تحصیل كرده و توقعات بالای این قشر از آن جمله اند.به گفته كارشناسان "هر چه تحصیلات دختران بالا می رود دایره همسر گزینی آن ها تنگ تر می شود". بر این اساس دختری كه تا مقطع كارشناسی ارشد تحصیل كرده است. فقط حاضر است با كسی ازدواج كند كه حداقل تا این مقطع یا بالاتر از آن تحصیل كرده باشد.مقدمات زندگی مجردی
تحصیلات عالیه در میان دختران و جدایی از خانواده برای ادامه تحصیلی از دسته عواملی است كه سبب می شود دختران، آماده برای یك زندگی تنها و مجردی شوند. همین طور طلاق دیگر معضلی است كه زنان را تشویق به مجرد زندگی كردن می كند.هنگامی كه زنی برای جدایی از همسرش با مخالفت خانواده مواجه می شود به این سمت می رود كه دور از همه و به تنهایی زندگی كند.

یقینا شیرین ترین حادثه ای که در زندگی اکثر افراد جامعه اتفاق می افتد و به دسته بندی های فرهنگی، علمی، اجتماعی و سیاسی بستگی ندارد ازدواج است. نیازهای فیزیولوژیک انسان های سالم آنها را به سوی انتخاب همسر، همراز، همراه، همدل می کشاند که ثمره آن آرامش، تکامل تولید و تربیت انسانها است که قرآن کریم و بزرگواران دین ما بدان توصیه فراوان دارند بنابراین یکی از جنبه های مهم در زنجیره سلامتی انسان ها، بهداشت تولید مثل است.

 توجه به این گروه از افراد جامعه و افزایش آگاهی های آنها می تواند به تداوم، ثمر بخش بودن زندگی مشترک و بهبود

وضعیت سلامت جسمی و روانی آنها کمک فراوان کند. به واقع یکی از مهمترین و بزرگترین وقایع زندگی هر انسانی ازدواج است. زمانی که مرحله تازه ای از زندگی آغاز می شود مرحله ای که پاسخی است به نیازهای موجود و خود مولد نیازهایی نو. نیازهایی از قبیل غرایز طبیعی، نیاز به امنیت و آرامش، نیاز به همدلی، رهایی از تنهایی، نیاز به عشق و عطوفت و... پایه گذار ازدواج و انتخاب شریکی برای زندگی است. اما این نیازها وقتی به درستی پاسخ گفته می شود که باور داشته باشیم همسر ما نیز با همین آرمان ها ما را انتخاب نموده است او نیز برای برطرف شدن نیازهای جسمی و روحی خود اقدام به ازدواج کرده است بنابراین همیشه یک تعامل دو جانبه بین زن و شوهر وجود دارد. ازدواج و زندگی مشترک رامی توان از جهات مختلف اجتماعی، عاطفی، روانی، معنوی، بهداشتی و شرعی بررسی کرد.

یکی از هدف های ازدواج که به تداوم نسل نیز می انجامد داشتن فرزند است که وجود آنها باعث گرمی، پویایی و صفای کانون خانوادگی شده و انگیزه ها را برای دوام زندگی و احتمالا تخفیف درگیری های زن و شوهر بالا می برد.

سازمان ملی جوانان در تازه‌ترین آمار خود که اخیرا منتشر شده ازدواج را چهارمین اولویت جوانان اعلام کرده است. بر اساس نتایج بررسی‌های معاونت مطالعات و تحقیقات این سازمان موضوع ازدواج با ۹ درصد اهمیت، در رده چهارم مهم‌ترین نگرانی‌های جوانان ایرانی قرار دارد.

این در حالی است که اشتغال مناسب با ۲۸، مسائل مالی و اقتصادی با ۲۲ و مسائل تحصیلی و کنکور با ۱۷ درصد اهمیت درصدر فهرست دغدغه‌مندی‌های جوانان جای دارند. ضمن این‌که تنها ۷ درصد جوانان ازدواج را به عنوان بزرگ‌ترین هدف خود برشمرد‌ه‌اند. معمولا در تحلیل‌های آماری که از تاخیر ازدواج یا افزایش تجرد در کشور ارائه می‌شود با فرض قرار دادن ازدواج به عنوان یک دغدغه اصلی و اولویت نخست جوانان، عواملی مثل بیکاری و اشتغال، مسائل مالی، مسکن، طولانی شدن زمان تحصیل یا افزایش تجملات و بالا بودن هزینه ازدواج را به عنوان دلایل قطعی این تاخیر معرفی می‌کنند و همواره در انواع گزارش‌های خبری چه در صداوسیما و چه در مطبوعات بر آنها تاکید می‌شود. بدیهی است بخشی از مشکلات ازدواج در جامعه کنونی ما ریشه در همین نواقص و کمبودها دارد؛ اما محدود کردن عوامل این پدیده اجتماعی به برخی دلایل معین و کلیشه‌ای از منظر جامعه‌شناسی نوعی تقلیل‌گرایی محسوب می‌شود که مانع شناخت همه‌جانبه و علمی این بحران و به عبارت درست‌تر مساله اجتماعی فردی می‌شود و بالطبع دستیابی به راه‌حل‌های موثر برای برون‌رفت از این وضعیت را نیز دچار چالش و محدودیت می‌کند..

تاخیر ازدواج در میان جوانان ایرانی صرفا یک معضل اقتصادی اجتماعی نیست و بخشی از علل آن را باید در تحولات فرهنگی و تغییر در سبک زندگی جستجو کرد. به عبارت دیگر تاخیر در ازدواج تنها مشکلات سخت‌افزاری ندارد و دلایل نرم‌افزاری نیز در آن دخیل است. چه بسیار جوانانی که از کمبودها و محدودیت‌های فوق‌الذکر برخوردار نیستند، اما تن به ازدواج نمی‌دهند. افزایش آمار تجرد در دهه اخیر گواه کوچکی بر این مدعاست. در این یادداشت سعی شده است برخی از این عوامل فرهنگی و غیرکلیشه‌ای برشمرده شود که توجه کمتری به آن شده یا تاثیر آن در این مساله، دست‌کم گرفته شده است، اما هرچه جلوتر می‌رویم نقش این عوامل پررنگ‌تر می‌شود و نمی‌توان آن‌را نادیده گرفت و ساده‌انگارانه از کنار آن گذشت.

● تحول در ارتباطات انسانی

آیا از اینکه ازدواج کرده اید پشیمان شده اید؟ آیا تابه حال به خودتان گفته اید، "از اینکه ازدواج کردم پشیمانم"؟ آیا ازدواج خوبی دارید یا بد؟ اگر می توانستید از نو شروع کنید، آیا انتخابتان باز این بود که با همسرتان ازدواج کنید؟ آیا قصد ازدواج دارید؟ چرا؟ آمار بالای طلاق و ازدواج های ناموفق باید آنهایی را که قصد ازدواج دارند به لحظه ای مکث تشویق کند تا بتوانند به خوبی درمورد تصمیم بزرگی که می خواهند بگیرند فکر کنند تا در آینده از ازدواج خود پشیمان نشوند و کارشان به طلاق نکشد.
براساس تحقیقی که روی 4000 زوج انجام گرفت، مشخص شد که یک چهارم مردها و زن های متاهل از ازدواج با همسر خود پشیمان هستند، درحالیکه 15% از زوج هایی که قصد ازدواج دارند به عواقب ازدواج خود شک و تردید دارند. اما واقعاً چرا بیشتر افراد از ازدواج خود پشیمان می شوند؟
براساس تحقیقات انجام گرفته، زوج ها به طور متوسط بعد از دو سال و شش ماه و 25 روز از عشق و ازدواج خود خسته می شوند. ما فکر می کنیم که مردم وقتی ازدواج می کنند که عاشق هم باشند اما نتیجه این تحقیق نشان می دهد که افراد به دلایل مختلف ازدواج می کنند. و خیلی از آنها حتی از این تصمیم خود مطمئن نیستند.
· چهار درصد از افراد متاهل شرکت کننده در تحقیق گفتند که به دلایل اشتباه و نادرست ازدواج کرده اند. دلیلشان برای ازدواج عشق نبود، خیلی از آنها فقط دوست داشتند مراسم عروسی داشته باشند و هدیه های عروسی بگیرند.
· 23 درصد گفتند اگر می توانستند همه چیز را از نو شروع کنند به هیچ عنوان همسر فعلیشان را دوباره بعنوان همسر انتخاب نمی کردند و 14 درصد آرزو می کردند با کسی در گذشته خود ازدواج می کردند.
· فقط 28 درصد اعتراف کردند که وقتی همسر آینده شان را دیدند باکره بودند و رابطه جنسی قبلی نداشتند. عده ای می گفتند که به طور متوسط با چهار نفر قبل از همسرشان رابطه جنسی داشته اند و این مقدار برای بعضی ها به 20 مورد هم می رسید. (این آمار مربوط به کشور آمریکا میباشد.)
· 33 درصد می گفتند که همسرشان بهترین شریک جنسی که تا به حال داشته اند نیست و 33 درصد دیگر ادعا می کردند که مجرد بودن خیلی بهتر از متاهل بودن است.

امروزه از حدود 25میلیون جوان کشور ، بیش از 9میلیون نفر از آنها در سنین بین  24 – 20 سال می باشند و بر اساس همین آمارها 12 میلیون جوان مجرد در کشور نیز وجود دارند که همه آنها خواسته های مشروع و قانونی خود را طلب می کنند .

از طرفی اگر میانگین سن ازدواج درکشور را بر طبق آمارهای ارائه شده حدود 22سال برای دختران و 26 سال برای پسران در نظر بگیریم (که البته این سن در بعضی از  استان ها مانند تهران بسیار بالاتر است) و در کنارِ باورها و اعتقادات نادرست فرهنگی مربوط به ازدواج بگذاریم ، کم کم به عمق فاجعه ای می رسیم که رسیدگی به آن در شرایط کنونی دیر می باشد چه رسد به تعلل بیشتر در این خصوص.متاسفانه سن بلوغ جنسی در کودکان بر خلاف گذشته ، روز به روز کاهش پیدا می کند و امروزه فرزندان ما در سنین حدود 12 سالگی در معرض تحریکات جنسی بوده و بلوغ جنسی آنها آغاز می شود.

حال این نوجوانان و جوانان بعد از حدود 15-10 سال بعد که می خواهند ازدواج نمایند باید چه زجر زیادی بکشند تا به گناه نیافتند و اگر هم نخواهند خویشتن داری نمایند چه عواقبی گریبان گیر او و جامعه خواهد شد.

هر روز که می گذرد کشور به مرز بحران اجتماعی در این خصوص نزدیک می شود که ابعاد اقتصادی، فرهنگی و حتی امنیتی و سیاسی آن نگران کننده می شود.

همچنان که در مقاله قبل ذکر شد حدود 12 میلیون جوان مجرد در کشور وجود دارند و اگر سن ازدواج آنان را بین 29 -20 سال در نظر بگیریم و معوقه های افراد در انتظار ازدواج از سال های گذشته را نیز به آن اضافه کنیم در طی 10 سال حدود 5/11 میلیون واقعه ازدواج باید داشته باشیم و اوج نیاز به ازدواج ها در 5 سال اول(91 – 87) می باشد که به طور میانگین حدود 1 میلیون و ششصد هزار واقعه ازدواج باید صورت گیرد. هم اکنون طبق نظر سنجی های به عمل آمده اولین مانع ازدواج از نظر جوانان مشکلات مالی و اشتغال بیان شده است و خانواده ها شاید منتظر فرجی هستند که این دو مانع رفع شده و شرایط تسهیلات ازدواج جوانان فراهم شود.

اگر کمی دقت شود اشتغال یک مشکل مزمن جامعه ما بوده و با توجه به شرایط اقتصادی کشور، حجم بالای ورودی های سنین 24 – 20 ساله (از مدرسه و سربازی و یا فارغ التحصیلی از دانشگاه ها) به بازار کار و احساس نیاز خانم ها (به خصوص مجردین) به کار، امیدی برای اصلاح اشتغال در چند سال آینده به نظر نمی رسد و از طرفی اگر دولت برای هر فرد مجرد فقط 1 میلیون تومان هم در نظر بگیرد ، رقم بسیار بالایی را از بودجه جامعه به خود اختصاص خواهد داد ( 10 × 12 تومان) حال سؤال اساسی اینجاست، به 6 میلیون دختر و 6 میلیون پسر که رودرروی هم قرار گرفته اند و به صورت فطری یکی از نیازها و دغدغه های ذهنی آنها ارتباط با یک شریک از جنس مخالف خود می باشد ، تا کی می توان گفت که تقوی الهی را پیشه کنید و از نگاه ها و رفتارهای حرام پرهیز کنید؟ جوانی که هجمه های سنگینی از تحریکات جنسی به انحاء مختلف بر او وارد می شود و روز به روز سن بلوغ جنسی او کاهش پیدا می کند ، از او انتظار داریم تا چند سال این مقاومت را بخرج دهد.

هم اکنون وقفه ی زمانی بین سن بلوغ جنسی و سن ازدواج حداقل 10 سال است که هر سال نیز همین حداقل، رو به افزایش می باشد. متأسفانه آمار روابط دختر و پسر همه روزه روبه افزایش است و اتفاقات غیر مرسومی در بین آنها در حال شکل گیری است و کسانی که خویشتن داری می کنند عوارض روانی تجرد گریبانگیر آنها می شود مگر متوکلین علی الله.

زنگ های خطر این عرصه به صدا درآمده است تنها فکر ازدواج ، در جوان اتفاقات میمونی را ایجاد می کند که بسیاری از آسیب های اجتماعی را کاهش می دهد. کم کم روند فکری استقلال جوان را سمت و سوق می دهد و در نهایت بخشی از هویت جوان شکل می گیرد و جوانی که مجبور می شود به هر دلیل ازدواج را از ذهن خود بیرون کند ، سیر انحراف او هموارتر می شود.

لذا اگر برخلاف اعتقادات و فرهنگ و رسوم خود ارتباطات غیر شرعی و غیر قانونی با جنس مخالف خود برقرار کرد ، تازه استرس های روانی او را تحت فشار قرار داده تا بین اعتقادات فکری و روش رفتاری یکی را انتخاب کند و شما فکر می کنید او کدامیک را انتخاب می کند؟

آمارها نشان می دهد که در اکثریت موارد جوانان خواستار تداوم ارتباط بیشتر می باشند ولی برای خلاصی از استرس به افکار و اعتقادات و عرفان های جدید روی می آورند.

همیشه سؤال اساسی اینجانب در برابر کسانی که مشکلات مالی و اشتغال را مانع اصلی ازدواج می دانند این است که اگر این مشکلات رفع نشود ( که حداقل در چشم انداز کوتاه مدت رفع آنها متصور نیست. برای این خیل عظیم جمعیت جوان مجرد چه باید کرد و در برابر نیاز او چه پاسخی باید داد؟

امروزه شعار زیبایی تحت عنوان ازدواج به هنگام، آگاهانه، آسان و پایدار مطرح شده است . اگر مسیر یک ازدواج در ذیل این عناوین طی شده و همه آنها با هم دیده شود ، انتظار بر این است که در آینده از نسبت میزان طلاق هم کاسته شود و گرنه اگر صرفاً از دریچه ورودی به ازدواج نگاه کرده و آن را وسعت دهیم به همان نسبت طلاق های کشور نیز افزایش یافته و شاید می توان گفت که اثرات مخرب طلاق به مراتب بیشتر از مجردی خواهد بود.

هم اکنون خانواده ها (به خصوص مادران) خوشبختی دختران خود را فقط قبولی در کنکور و کسب مدارک آموزش عالی می بینند و تمامی شرایط مالی و تسهیلات خانواده را در جهت تحقق این منظور قرار می دهند و به علت های مختلف ( بی انگیزه شدن پسران به علت بیکاری، پایین بودن سطح درآمد فارغ التحصیلان دانشگاهی، وجود سربازی و فاصله در توالی درسن خواندن پسران ، انجام امور خارج از منزل توسط پسران و ...) درصد های بالایی از سهم رشته های مختلف دانشگاهی مربوط به جمعیت زنان می باشد (که این آمار در بعضی از رشته ها تا بالای 90% می باشد) لذا از این به بعد شاهد افزایش نسبت فارغ التحصیلان زن به مرد خواهیم بود که این مطلب خود عوارض اجتماعی زیادی به همراه دارد که منظور این مقاله نمی باشد ولی دیده می شود که دختران از سن 18 سالگی به بعد به علت حضور در کلاس های متعدد و داشتن امتحانات مختلف برای طی این مسیر از انجام ازدواج شانه خالی می کنند و مادران برای اینکه مبادا حواس دخترانشان پرت شود ، دورادور درخواست خواستگاران را رد می کنند و حتی کارهای روزمره ای که به طور معمول در خانواده ها توسط ماردان به دختران خود آموزش می دادند تا آنان را برای همسر داری آماده نمایند نیز متوقف می شود و این دختر فقط باید هیچ فکر دیگری به غیر از درس خواندن نداشته باشد .

هم چنان که در مقالات قبل ذکر شد به نظر اینجانب بخش عمده موانع ازدواج برخلاف باور عمومی که معتقد است مربوط به مشکلات اقتصادی و اشتغال است، ناشی از مسائل فرهنگی است، زیرا امروزه در تحقیقات متعدد مشخص شده است فردی که مشکلات اقتصادی او رفع شده است و از نظر اشتغال، مسکن و مسائل مالی مشکل ندارد ، ازدواج اولویت های اولیه و اصلی او نیست. امروزه سطح توقعات جوانان به شدت بالا رفته است اگر در دهه های قبل زوجین حاضر بودند در یک اتاق و آشپزخانه کوچک در کنار والدین زندگی را آغاز نمایند دیگر این نحوه ازدواج بسیار بی کلاس محسوب می شود !!

 اگر قبلاً زندگی با حداقل وسایل آغاز می شد و کم کم وضعیت آن ها سرو سامان می گرفت حالا دیگر تا جهیزه های آنچنانی برای عروس خانم و ماشین و خرج عروسی میلیون ها تومانی آقا داماد آماده نباشد ، شروع این زندگی شاید حتی کمی مضحک هم به نظر برسد. (منظور اینجانب از این گفتار بازگشت به گذشته نمی باشد بلکه نشان دهنده تغییر سطح توقعات و تغییر فرهنگ است.)

بالاخره باید مراکز فرهنگی و رسانه های ما مشکلات فرهنگی و باورهای غلط در این زمینه رابه نقد بکشانند و رسالت صدا و سیما در این خصوص هر روزه بیشتر جلوه گر می شود. اگر ما دائماً تنش و پرخاشگری در خانواده ها را به تصویر بکشانیم، باعث ایجاد ترس در جوان ازدواج نکرده خواهد شد. اگر ما جوانان موفق را فقط در بخش مجردی آنها تبلیغ کنیم و به شرایط ازدواج آنها بی توجه باشیم به صورت ناخودآگاه در ذهن ها تداعی می شود که اگر می خواهی به عنوان یک جوان موفق مطرح باشی فعلاً مجرد بمان!!

در شرایط فعلی رادیو و تلویزیون و سایر رسانه ها باید کسانی را که بی حد و حصر هزینه های سنگین برای مراسم ازدواج خرج می کنند ، تکفیر نمایند و یا مشاوره های قبل از ازدواج و راه های تحقق یک ازدواج آگاهانه را تبیین نماید.

زندگی های مثبت و آرامش روانی ناشی از یک ازدواج سالم را تبلیغ کرده و عاشقی های قبل از ازدواج را مطرود نماید و در عوض آن را به درون خانواده و بعد از ازدواج سوق دهد.

خیرین و واسطان ازدواج را به این میدان مجدداً باز فراخواند و ثواب بی شمار آن را به آنها گوشزد نماید و به جد در عرصه ایجاد زندگی پایدار قدم های اساسی بردارد زیرا زن و شوهر امروز به شدت نیازمند آموزش آئین همسرداری هستند و از باید ها و نبایدهای یک زندگی سالم غافل می باشند.

زمان هاي قديم البته نه چندان دور،حدود بيست سي سال گذشته رسم و رسومات جشن عروسي و ازدواج با کمترين هزينه و به دور از چشم و هم چشمي هاي آشنا و فاميل برگزار مي شد اما امروزه برپايي مراسم جشن عروسي و فراهم کردن امکانات اوليه ازدواج به دغدغه اصلي جوانان و خانواده هاي آنان تبديل شده است.

جدل براي خريد حلقه تا جشن در بهترين تالار عروسي

از خريد حلقه تا آيينه و شمعدان و لباس عروس و داماد تا تالار عروسي بحث و جدل بين زوجين و خانواده هاي آنان تا حدي است که به گفته کارشناسان امور خانواده اين مسائل در بين زوجين در دوران نامزدي به جدايي منجر مي شود.

گاهي مواقع  زوجين به حدي مسائل مادي و هزينه هاي مراسم عروسي برايشان مهم مي شود که يادشان مي رود براي چه هدفي تصميم به زندگي مشترک گرفتند.

نه تنها معيارهاي ازدواج در حال حاضر تغيير کرده اند بلکه اين تغييرات تمام آيين ها و سنت آغاز يک زندگي مشترک را در برگفته است تا حدي که معيار يک مراسم ساده شب عروسي به مجلل ترين جشن با هزينه هاي ميلياردي تبديل شده است.

تضمين کننده ازدواج پايدار چيست؟

هر بنايي با پي ريزي محکم آن دوام خواهد داشت و بناي ازدواج با تغيير در الگوهاي مصرف به خصوص در دوران نامزدي و خريد عروسي و فرهنگ درست خريد کردن در بين زوج ها دوام زندگي مشترک را مستحکم تر و تضميني براي روزهاي سخت خواهد بود.

مهيا کردن شرايط ازدواج و مراسم عروسي بايد با تغيير فرهنگ غلطي که در دو سه سال گذشته در بين زوجين و خانواده ها با چشم و هم چشمي رواج يافته به فرهنگ صحيح و بر اساس اصلاح الگوي مصرف تبديل شود تا مشكلات اقتصادي ،بالابودن هزينه تهيه جهيزيه، ميزان مهريه ، اجاره و خريد خانه، بالابودن هزينه مراسم عروسي موانع سد راه ازدواج جوانان نشود.

درست است که براي تأمين اکثر نيازهاي بشريت، پول مهم است، اما همه آن نيست . حتي اين که پول فراوان، ممکن است سودي نداشته باشد که هيچ ، بلکه درد سر آفرين نيز شود .

زندگي هاي با دوام

بررسی های استانی ازدواج نیز گویای نکات جالبی است. این بررسی ها نشان می دهد که مردان استان های یزد، خراسان جنوبی و گلستان و زنان یزدی، اصفهانی و ایلامی بیشترین تمایل را به آغاز زندگی مشترک داشته اند.

تهران، کردستان، کرمانشاه، مرکزی و بوشهر به ترتیب پرطلاق ترین استان های کشور هستند و آمارهای رسمی حاکی از کمترین میزان طلاق ثبت شده در ایلام، یزد، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی است. همچنین در نقاط روستاییِ استان های یزد و قم این میزان صفر (بدون طلاق) بوده است  

براساس تحقیقات و آمارهای موجود در پژوهش "بررسی تحولات ازدواج و طلاق جوانان کشور" معاونت مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان بررسی وضعیت ازدواج در کشور در شش ماهه نخست سال 1386 حاکی از افزایش ازدواج و طلاق نسبت به مدت مشابه سال قبل است به طوری که می توان گفت ازدواج و طلاق در 6 ماهه نخست سال 86 به ترتیب از رشد 61/11 درصدی و 9/11 درصدی برخوردار بوده است.

این آمارها از سوی دیگر بیانگر آن است که رشد طلاق و ازدواج در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری بوده است.

برخلاف آمارهای ارایه شده قبلی از سوی مرکز پژوهش های مجلس مبنی بر افزایش سن ازدواج که بلافاصله با تکذیب مسوولان سازمان ملی جوانان روبرو گردید، آمارها نشان می دهد بیشترین میزان ازدواج در بین مردان گروه سنی 20 تا 24 سال بوده است. همچنین بررسی های آماری حکایت از آن دارد که ادعای رسیدن سن ازدواج دختران به 24 و 25 سال صحیح نبوده و بیشترین میزان ازدواج دختران در 6 ماهه اول سال جاری گروه سنی 15 تا 19 سال را شامل گردیده است.

این آمار که گفته می شد سن ازدواج مردان در حال رسیدن به مرز 35 سال است نیز طبق بررسی های علمی صورت گرفته دقیق نبوده و سهم جوانان 15 تا 29 سال دختر و پسر از ازدواج های صورت گرفته در مدت ذکر شده 5/85 درصد بوده است.

مطابق آمار اعلام شده اداره ثبت احوال مجموع کل ازدواج های 30 سال به بالای زنان در سطح کشور تنها 6/6 درصد بوده که بیشترین آنها متعلق به زنجان و کمترین آن استان یزد را شامل می شده است.

این آمار (ازدواج 30 سال به بالا) در گروه مردان کل کشور 6/13 درصد بوده است که استانهای تهران بیشترین و یزد کمترین سهم را داشته اند.

استانهای کم ازدواج و پر ازدواج:

همیشه روانپزشكان با پرسش های بیشماری از سوی بیماران و خانواده آنها درمورد ازدواج بیمار مبتلا به اسكیزوفرنیا كه در سن ازدواج قرار دارد، مواجه هستند. در این گونه موارد ، متخصص ، متناسب با تجارب خود و بررسی زمینه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بیمار توصیه های لازم را به عمل می آورد. در پس این سوالات انگیزه های متفاوتی نهفته است.

خانواده بیمار دغدغه های متعددی دارد:

- آیا پس از فوت والدین كسی هست كه از بیمار مراقبت كند؟

- آیا می شود با ازدواج، بیماری را درمان و یا متوقف كرد؟

- آیا تأمین نیاز جنسی بیمار در بهبودی وی مؤثر است؟

- آیا مجرد بودن باعث بیماری او شده است؟

بیمار نیز اشتغالات فراوان درخصوص ازدواج دارد:

- والدین و آشنایان خیلی اصرار به ازدواج من دارند. نمی دانم اقدام كنم یا نه ؟

- آیا ازدواج برای وضعیت روانی من مفید است؟

- فكر ازدواج من را نگران می كند ؛ آیا این نگرانی به حالم مضر است؟

- دلم می خواهد ازدواج كنم آیا كسی حاضر است همسر من شود؟

- آیا این بیماری مانعی برای ازدواج من هست؟

در این مقاله ی مختصر ، سعی می شود به ابهامات فوق پرداخته شده و در حد امكان راهكارهای عملی به بیماران و خانواده آنها ارائه شود. ابهامات بیشتر را می توانید از متخصصین و پزشك معالج خود جویا شوید.

قدم اول: برای یافتن پاسخ سؤالات خود ابتدا بهتر است مهمترین ابهام خود و یا بیمار خود را روشن كنید. در این جا سه حالت اساسی طرح می شود:

حالت 1: بیمار قصد دارد بچه دار شود و مانند سایر افراد جامعه خانواده تشكیل دهد.

حالت2: نیاز جنسی ، مهمترین مشكل  بیمار است ولی او قصد تشكیل خانواده مجزا را ندارد.

حالت3: بیمار قصد ازدواج ندارد ولی پدر و مادر برای تأمین مراقبت از بیمار برای سال های آینده قصد دارند او را متأهل كنند.

قدم دوم: برای این كه بدانیم فرزند بیمارما در كدام یك از حالات فوق قرار دارد توصیه می شود:

1- با بیمار درخصوص ازدواج گفتگو كنید.

2- با بیمار تا حد امكان روشن و شفاف صحبت كنید.

3- سعی نكنید دریكی دو جلسه به نتیجه برسید، می توانید موضوع گفتگو را باز گذاشته و تا حصول نتیجه به مذاكره خود ادامه دهید.

 از قافله ی اسراف عقب نمانید

سبقت جستن در تجملات و چشم و هم چشمی های تشریفاتی ، به زحمت انداختن خانواده ها و تکلف های طاقت فرسا در افزودن هزینه های مراسم قبل، حین و بعد از ازدواج و …

آسان سازی ازدواج، وظیفه ای است همگانی اما خانواده ها اساس کار هستند و نقش اصلی را در این وظیفه مهم با پیروی از سیره پیشوایان دینی در آسان سازی ازدواج، بر عهده داشته و نباید با فرافکنی و انداختن بار مسئولیت شانه خالی کنند آنچه می خوانید نکات کلیدی از مجموعه ی سخنان مقام معظم رهبری د رجلسات عقد یک دهه گذشته است درباره مراسم ها و تشریفات ازدواج ارایه می شود با این توضیح که رهبری در این مجالس ، در مقام بیان همه ی دید گاه های خود درباره ازدواج و خانواده نبوده اند ، بلکه به مناسبت آغاز زندگی جمعی از فرزندان شان ، آنچه را که اسرار کامیابی آنان می دانسته اند صمیمانه تذکر داده اند .

سادگی را از مراسم ازدواج آغاز کنید

در همه امور زندگی تان سادگی را رعایت کنید . اولش هم از همین مراسم ازدواج است ، از این جا شروع می شود. اگر ساده برگزار کردید ، قدم بعدی اش هم می شود ساده و الّا شما که رفتید آن مجلس کذایی ِ مثل اعیان و اشراف های زمان طاغوت را درست کردید ، بعد دیگر نمی توانید بروید توی خانه کوچکی مثلاً با وسایل مختصری زندگی کنید . این جور نمی شود دیگر. از اول، زندگی را پایه اش را بر اساس سادگی و ساده زیستی بگذارید تا زندگی بر خودتان ، بر کسانتان و بر مردم جامعه ان شاءا... آسان شود.

رآن مجيد، نهج الفصاحة ، نهج البلاغه ، المستدرك ، و سائل الشيعة ، بحار الانوار، محجة البيضاء،
ميزان الحكمة ، كنز العمال ، مكارم الاخلاق ، اصول كافى ، فروع كافى براى شما خوانندگان گرامى نقل مى
كنيم .
اميد است كه خيلى خيلى مفيد و مثمر واقع گردد، انشاءالله .
ازدواج يكى از سنت هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله است
در بخش قبلى گفته شد كه ازدواج كردن يكى از سنتهاى متقن و محكم نبى گرامى اسلام حضرت محمد بن عبدالله
صلى الله عليه و آله و سلم است ، خود آن حضرت و ائمه معصومين عليهم السلام در روايات متعددى آن را
متذكر شده اند.
ما بعنوان نمونه چند تاى آنها را نقل مى كنيم :
از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده كه فرمود: ((ازدواج كردن سنت من است ، هر كس طريقه و فطرت
مرا دوست دارد، بايد به سنت من عمل نمايد)).^(6)
از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، آن حضرت فرمود:
((ازدواج كردن سنت من است ، هر كس از اين سنت من بيزار و روگردان شود از من نيست )).^(7)
از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، آن حضرت فرمود:
((ازدواج كردن سنت من است ، هر كس عمل به سنت من نكند از من نيست ، پس ازدواج كنيد كه هر آينه من به
زيادى مسلمانان افتخار و مباهات مى كنم )).^(8)
از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، آن حضرت فرمود: