بسیاری از افرادی كه ازدواج كرده اند به این نكته معترفند كه هزینه ازدواج آنها به طرز عجیبی فراهم گشته است و این اصطلاح زیاد رواج یافته كه خداوند پول دو كار را خیلی زود فراهم می كند : یكی هزینه ازدواج و دیگری هزینه حج .
بسیار پیش آمده كه افراد در اثر ازدواج از فقر نجات یافته اند (البته ازدواجهایی كه خرجهای میلیونی برای آنها می شود و اسراف فراوان و ریخت و پاشهای بی حد و  حساب می شود خود ممكن است از موجبات فقر باشد) و زیاد اتفاق افتاده كه جوانها بواسطه ازدواج سر و سامان گرفته اند .
((این مسئله برای بنده كاملاً محسوس و ملموس شده است و با چشم خود نمونه های فراوانی از آن را دیده ام ، حدود 90% از دوستان و آشنایانم ، هنگام اقدام به ازدواج خانه و ثروت نداشته اند و بعد از ازدواج خانه دار و متمكن شده اند بسیار اندک دیده ام كسانی را كه قبل از ازدواج ، خانه و تمكن مالی داشته باشند ، الآن نمونه های فراوانی از جوانان را می توانم نام ببرم كه بدون داشتن خانه و تمكن مالی ازدواج كرده اند و بعداً خانه دار شده اند و در امور مالی برایشان گشایش ایجاد شده است ، اما از كسانی كه قبل از ازدواج ، خانه و مال تهیه كرده و بعداً ازدواج كرده اند فقط دو سه مورد می توانم نام ببرم ! جالب اینكه همین دو سه نمونه هم ، بخاطر تأخیر در ازدواج برای تهیه خانه و پول ، دچار زندگی سرد و بی روح و نابسامانی شده اند زیرا تا خواستند خانه و زندگی مجلل و … تهیه كنند دوران نوجوانی و جوانی و ((بهار ازدواج)) گذشت و ((فصل خزان)) فرا رسید))2
ممكن است این سؤال پیش بیاید كه مگر چه خاصیتی در ازدواج است كه با سایر امور متفاوت است ، با اینكه ظاهر امر ازدواج بیانگر این است كه باید پول خرج كرد و متحمل هزینه شد .
برای پاسخ به این سؤال ابتدا وارد بحثی به عنوان مقدمه جهت پاسخگوئی می شویم .

تا چند سال قبل اگر از برگزار نکردن جشن عروسی حرفی به میان می آمد، ممکن بود ماجرای ازدواج یک زوج به کلی منتفی شود چون خانواده دختر تعبیر بدی از این تصمیم داشتند. یا اگر کسی می شنید که دختر و پسری پیش از آنکه همدیگر را در روز خواستگاری ببینند، قبلا یکی دو جلسه صحبت مقدماتی داشته اند، ممکن بود روی چنین ازدواجی برچسب های ناخوشایندی بزند. اما این روزها همزمان با تغییر و تحولاتی که در سبک زندگی ما به وجود آمده، ازدواج هم رسم و رسوم جدیدی پیدا کرده است. رسم و رسومی که خیلی ها هنوز آن را نپذیرفته اند و در مقابل خیلی ها عقیده دارند تنها راه مطمئن برای موفقیت زندگی امروزی است.

اگر شما هم جزو کسانی هستید که درباره ازدواج سنتی یا مدرن تردید دارند، می توانید پای صحبت دكتر بهروز بیرشك روانشناس و عضو هیأت علمى دانشگاه علوم پزشكى تهران بنشینید که خوب و بد ازدواج های امروزی را برای ما شرح می دهد:

«معیارها باتوجه به تحولاتى كه صورت گرفته فرق كرده است. به طورى كه جوانان امروزه نمى خواهند به صورت چشم و گوش بسته تن به ازدواج بدهند و اعتقادشان بر این است كه باید خودشان در این امر نقش داشته باشند. حالا با توجه به فضاى موجود این سؤال پیش مى آید كه آیا نظام تربیتى خانواده هاى ما كه در آن پدر و مادر انتخاب همسر را براى فرزندشان حق خود مى دانند، با این نگرش درمیان جوانان ایجاد تضادنمى كند؟ و آیا اصلاً جامعه ما با توجه به مسائل مذهبى و فرهنگى مان پذیراى ازدواج مدرن هست یا خیر؟ و اصولاً آمار و ارقام ازدواجهاى سنتى را موفق تر مى دانند و یا ازدواج هاى مدرن را؟

ازدواج هاي درست و درمون

زندگي مشترک‌ را مشترک‌تر کنيد!

همه مي‌گويند ازدواج مثل هندوانه است. به شرط چاقو هم درکار نيست. اما امروزه از چيزهايي نام مي‌برند که به دوام ازدواج کمک مي‌کند. دوام نهاد خانواده که اين روزها به خاطر توقعات زياد ما گاهي متزلزل مي‌شود؛ از ماست که بر ماست. حالا ما مي‌توانيم با نگاهي مختصر به آن چيزهايي که به خانواده‌مان انسجام مي‌دهد، شرايط بهتري را براي رسيدن به آرامش مهيا کنيم... ازدواج موفق بستگي به عوامل مختلفي دارد كه خيلي از آنها را بايد در دوران نامزدي ( قبل از ازدواج) ارزيابي كرد. عوامل ديگري نيز در موفقيت زندگي زناشويي موثر است كه مي‌توان آنها را بعد از ازدواج شناخت.

در ازدواج، توانايي سازش دايمي با شرايط گوناگون که ممکن است متغير هم باشد و از خودگذشتگي فراوان لازم است مهم‌ترين عوامل توافق در ازدواج عبارت‌اند از: رشد عاطفي و فكري، تشابه علايق و طرز تفكر، تشابه مذهبي، تشابه تحصيلي و طبقاتي، تشابه طرز فكر نسبت به امور جنسي، تشابه علاقه به زندگي و سرعت عمل در كارها، رابطه با خانواده زن و شوهر.

مهم‌ترين عامل موفقيت ازدواج

مهم‌ترين عامل موفقيت در زندگي زناشويي، رشد عاطفي و فكري است البته درجه رشد عاطفي و فكري تنها بستگي به سن ندارد بلكه سن رواني، اجتماعي و عاطفي و سن جسماني همه از عوامل موثر در رشد عاطفي است. رشد جسماني نيز عامل مهمي در آمادگي و در نهايت دوام ازدواج است. مساله ديگري كه از لحاظ بهداشت رواني قابل ملاحظه است اينكه آيا در ازدواج اختلاف هوش و معلومات سبب بروز اختلافات زناشويي خواهد شد يا خير؟ شخصي كه از لحاظ اجتماعي رشد كرده است، روابط اجتماعي را بهتر درك مي‌كند. او مي‌داند چگونه با ديگران، به خصوص خانواده و همكارانش سازش كند. او درك مي‌كند كه انتظارات اجتماع از او چيست و تا اندازه زيادي قادر است خود را با اين توقعات تطبيق دهد. همچنين او آماده قبول مسووليت است و نسبت به محدوديت‌هاي خود آگاهي دارد.

ازدواج ،عاشقانه یا عاقلانه؟

انسان موجودى اجتماعى است و براى آنكه بتواند نیازهاى خود را در قبال تداوم حیات استمرار بخشد به زندگى گروهى و ارتباط با سایر همنوعان خود نیازمند است. از جمله نیازمندى‏ها، نیازهاى روحى و جسمانى است كه با ازدواج و تشكیل خانواده برآورده مى‏شود. ازدواج عبارت است از «پیوند بستن دینى و رسمى یك زن و مرد براى شروع زندگى مشترك.» (انورى، 1381: 345) و یا «رابطه حقوقى است كه براى همیشه یا مدت معین به وسیله عقد مخصوص بین زن و مرد حاصل شده و به آنها حق مى‏دهد كه از یكدیگر تمتع جنسى ببرند.» (معین، 1377:216)

ازدواج عاقلانه‏

حساسیت و اهمیت ازدواج تا اندازه‏اى است كه بسیارى از پژوهشگران پیش از آنكه به عوامل شایع در روابط ارتباطى و محیطى خانواده گسیخته توجه كنند به زیرساخت و زیربناى خانواده نظر مى‏كنند. روشن است هر چه اساس و پایه زندگى بر حسب كنش منطقى و تفكرى صحیح صورت گیرد در آینده، كمتر با انباشت ناسازگارى‏ها و اختلاف همسران روبه‏رو خواهد بود.

طبق دیدگاه پارتو (جامعه‏شناس ایتالیایى)، كنش منطقى داراى سه جنبه متفاوت و مرتبط با هم است: هدف عینى، ابزار و وسایل متناسب با اهداف و در انتها تأیید آگاهان.

سؤال‏ها مى‏تواند به این شكل مطرح شود: آیا مى‏توان ازدواج را یك هدف عینى تلقى كرد؟ براى موفقیت در ازدواج نیاز است چه ابزار و وسایلى داشته باشیم؟ نقش والدین و دیگران تا چه اندازه مهم و معتبر است؟

در پاسخ به سؤال اوّل باید بپذیریم كه ازدواج یك هدف عینى در جهت ارضاى نیازهاى درونى و تكامل روحى و حتى جسمانى است. اهداف ازدواج، در یك بیان كلى و همه‏پسند كه مكتب اسلام بیان كرده، به اختصار عبارت است از:

1- پاسخ به نداى غریزه و فطرت‏ 2- ایجاد كانون آرامش براى همسران‏ 3- داشتن فرزند و تربیت كودكان و فرزندان سالم‏

4- حفظ عفت و پاكدامنى‏ 5- دوستى، محبت و عشق‏ 6- اجراى سنت رسول‏اللَّه(ص) 7- تأمین سلامت جسم و روان و برقرارى تعادل در وجود آدمى‏ 8-  كمك به تكامل و رشد یكدیگر.

با چنین كاركردهایى ازدواج یك هدف عینى است؛ منتها براى تكمیل شدن ابعاد كنش منطقى نیاز است به دو شرط دیگر نظرى بیندازیم.

موضوع ازدواج جوانان از جمله مسایلی است که در سال‌های اخیر ذهن بسیاری از خانواده‌ها را به خود مشغول کرده است و از دغدغه‌های اصلی آنان به شمار می‌آید.
مشکلات موجود بر سر راه تشکیل خانواده اعم از مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، عدم ثبات زندگی مشترک، تنگناهای پس از ازدواج و بسیاری مسایل دیگر موجب کناره‌گیری جوانان از ازدواج و بالا رفتن تدریجی سن ازدواج شده است. افزایش سن ازدواج در خانواده‌های ایرانی با توجه به اعتقادات خانواده‌ها به مسایل شرعی نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است که می‌تواند در آینده خطرساز باشد. همین مساله باعث شده است که مسوولان و دست‌اندرکاران به فکر بیفتند و راهکارهایی برای کاهش عوارض بالا رفتن سن ازدواج مطرح کنند.
از طرح‌هایی که توسط برخی از مسوولان ارایه شده است، بحث کاهش سن ازدواج است که این روزها به دلیل برخی اظهارنظرها بحث آن همچنان داغ است. برای بررسی این موضوع این هفته دیدگاه چند تن از صاحب‌نظران و متخصصان امر را جویا شدیم که در ادامه می‌‌خوانید.

«سن بلوغ فیزیولوژیک در دختران حدود 12 سالگی است که البته 4 تا 5 سال زمان لازم است تا این بلوغ کامل شود.» دکتر طاهره افتخار، متخصص زنان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران صحبت‌های خود را با این جمله آغاز می‌کند و در ادامه می‌گوید: «به این ترتیب سن بلوغ فیزیولوژیک در دختران بین 16 تا 17 سال است. این حرف به آن معنا نیست که فرد از لحاظ فکری و اجتماعی نیز به بلوغ رسیده است.

دکتر افتخار: ازدواج را به افراد زیر 18 سال توصیه نمی‌کنیم

دکتر افتخار معتقد است که برای باردار شدن بلوغ فیزیولوژیک مهم است و آنچه باید درباره بحث ازدواج مورد توجه قرار گیرد، بلوغ فکری است ولی در کل، ما سن زیر 18 سال را برای ازدواج توصیه نمی‌کنیم زیرا زایمان در سنین پایین‌تر از 18 سال برای مادر و نوزاد مضر و خطرناک است.» این متخصص بیماری‌های زنان همچنین مسایل جنسی را غریزی و اجتناب‌ناپذیر می‌داند و اعتقاد دارد این نیاز باید ارضا شود و بهترین راه برای این کار ازدواج است. وی دراین مورد می‌گوید: «ازدواج برای دختر و پسری که از لحاظ فرهنگی به بلوغ رسیده و می‌توانند بارداری را به تعویق بیندازند، بسیار مفید خواهد بود. در واقع عقب افتادن ازدواج به خصوص در سنین بالای 30 سال موجب فسادهای گوناگونی می‌شود که ازدواج به موقع می‌تواند مانند واکسنی در برابر عوامل خطرساز عمل کند.

دکتر مرندی: زود ازدواج کنید اما زود بچه‌دار نشوید

دکتر سیدعلیرضا مرندی رئیس فرهنگستان علوم پزشکی و وزیر اسبق بهداشت و عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز نظری مشابه در این زمینه دارد. دکتر مرندی می‌گوید: «افراد زمانی برای ازدواج آماده خواهند بود که از لحاظ بلوغ جسمی، فکری و اجتماعی به بلوغ رسیده باشند. افراد باید در اولین سن ممکن که توانایی پیدا می‌کنند ازدواج کنند.» وی همچنین به افزایش سن ازدواج در جوانان اشاره می‌کند و می‌‌افزاید: «این مساله باعث شده است که جوانان زمانی تن به ازدواج دهند که یک دهه از عمر خود را از دست داده‌اند. با افزایش سن شخصیت افراد شکل گرفته‌تر می‌شود و علاوه بر فروکش کردن شور و اشتیاق در آنها، قدرت سازگاری آنان نیز کاهش می‌یابد.» البته دکتر مرندی نیز این مساله را یادآوری می‌کند که ازدواج در سنین پایین به معنای باردار شدن در این سنین نیست و زوجین می‌توانند این کار را به تعویق بیندازند.

موضع‌گیری‏های نظری در خصوص ازدواج و خانواده

ازدواج و مراحل آن

از دیرباز، جوامع مختلف، پیوند میان زن و شوهر را به عنوان ازدواج مورد قبول قرار داده‌اند اما در طول زمان انواع مختلفی از ازدواج‌ها پدید آمده است. با وجود این، مشابهت‌ها و عناصر نسبتاً ثابتی در این پدیده همواره وجود داشته است. اگر چه مفهوم ازدواج تا بدان اندازه عمومی و نسبتاً ساده نیز هست که درک این واژه علی‌الاصول بر همگان روشن می‌باشد، با وجود این، تعاریف، به تدوین تئوریک مسأله کمک خواهند کرد. (مهدوی، 1377)
کارلسون، ازدواج را این‌گونه تعریف می‌کند: 
«ازدواج فرایندی است از کنش متقابل بین دو فرد یک مرد و یک زن که برخی شرایط قانونی را تحقق بخشیده‌اند و مراسمی برای برگزاری زناشوئی خود برپا داشته‌اند و به طور کلی عمل آنها مورد پذیرش قانون قرار گرفته و بدان ازدواج اطلاق شده است. » کلودلوی استروس معتقد است که ازدواج برخوردی است دراماتیک بین فرهنگ و طبیعت، یا میان قواعد اجتماعی و کشش جنسی، (ساروخانی، 1370)
از نظر زیگان، « ازدواج عبارتست از پیوند میان دو انسان از دو جنس مخالف که از طریق این پیوند رسمی و قانونی مجازند که با یکدیگر مناسبات جنسی برقرار نمایند. » چنانکه ملاحظه می‌شود در تعریف اول، کارلسون بر جنبه کنش متقابل تأکید دارد. همچنین این کنش از نظر قانونی مورد پذیرش واقع شده است. در تعریف دوم، لوی استروس رابطه فرهنگ وطبیعت را مورد تأکید قرار داده است. تعریف سوم نیز قانونی بودن روابط جنسی را مورد اهمیت قرار داده است. (مهدوی، 1377)
رینتارینگ، در تعریف خود ازدواج را اینگونه عنوان کرده است: « ازدواج را می توان به عنوان تشکیل زندگی دائمی دو فرد از دو جنس مخالف تعریف کرد که دارای مناسبات در روابط جنسی مشروع و قانونی هستند که مهمترین رکن ازدواج را تشکیل می‌دهد، هر چند که این مناسبات جنسی در فرهنگ‌های متفاوت، مختلف باشد. » در این تعریف چند اصطلاح اساسی به کار رفته است. تداوم زندگی، دو جنس مخالف و اجازه برقراری مناسبات جنسی، این تعریف با تعیین مدت زمان ازدواج نسبت به تعریف لوی استروس دارای محدوده مشخص تری است. اگر مجموعه تعاریف فوق به عناصر اصلی آنها تجزیه شود در آن صورت این عناصر قابل تشخیص خواهد بود:
- پیوند میان زن و شوهر (رابطه زناشوئی)
- قانونی و مشروع بودن پیوند
- زندگی دائمی
- کنش متقابل
به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که ازدواج به عنوان پدیده‌ای است که در طی آن، به منظور تشکیل و ادامه زندگی زناشوئی، بین زن و مرد، پیوندی قانونی و مشروع برقرار می‌گردد. این پیوند که از یکسو متکی بر نیازهای طبیعی است در یک قالب اجتماعی صورت می‌گیرد که متکی بر شرایط اجتماعی، هنجارها، تجربیات و به طور کلی نظام فرهنگی جامعه است.

را از گروی 9 آزاد کن !

پیامبر (صل الله علیه واله وسلم) :

((التمسوا الرزق بالنكاح و من ترك التزویج مخافه العیله فقد ساء الظن بربه))1

((طلب روزی نمائید ، با ازدواج كردن پس كسیكه ازدواج را ترك كند از ترس به فقر ، براستی كه به پروردگار خویش بدگمان شده است))

بسیاری از افرادی كه ازدواج كرده اند به این نكته معترفند كه هزینه ی ازدواج آنها به طرز عجیبی فراهم گشته است و این اصطلاح زیاد رواج یافته كه خداوند پول دو كار را خیلی زود فراهم می كند : یكی هزینه ازدواج و دیگری هزینه حج .

بسیار پیش آمده كه افراد در اثر ازدواج از فقر نجات یافته اند (البته ازدواجهایی كه خرجهای میلیونی برای آنها می شود و اسراف فراوان و ریخت و پاشهای بی حد و  حساب می شود خود ممكن است از موجبات فقر باشد) و زیاد اتفاق افتاده كه جوانها به واسطه ازدواج سر و سامان گرفته اند .

((این مسئله برای بنده كاملاً محسوس و ملموس شده است و با چشم خود نمونه های فراوانی از آن را دیده ام ، حدود 90% از دوستان و آشنایانم ، هنگام اقدام به ازدواج خانه و ثروت نداشته اند و بعد از ازدواج خانه دار و متمكن شده اند بسیار اندک دیده ام كسانی را كه قبل از ازدواج ، خانه و تمكن مالی داشته باشند ، الآن نمونه های فراوانی از جوانان را می توانم نام ببرم كه بدون داشتن خانه و تمكن مالی ازدواج كرده اند و بعداً خانه دار شده اند و در امور مالی برایشان گشایش ایجاد شده است ، اما از كسانی كه قبل از ازدواج ، خانه و مال تهیه كرده و بعداً ازدواج كرده اند فقط دو سه مورد می توانم نام ببرم ! جالب اینكه همین دو سه نمونه هم ، بخاطر تأخیر در ازدواج برای تهیه خانه و پول ، دچار زندگی سرد و بی روح و نابسامانی شده اند زیرا تا خواستند خانه و زندگی مجلل و … تهیه كنند دوران نوجوانی و جوانی و ((بهار ازدواج)) گذشت و ((فصل خزان)) فرا رسید))2

شصت نكته شیرین درباره ی ازدواج

درباره ازدواج بسیار گفته  و شنیده ایم. اما مطالبی كه در زیر می آید شاید برای شما تازگی داشته باشد.

از میان ضرب المثل های ملل مختلف و همین طور سخنان شخصیت های بزرگ جهان پیرامون ازدواج شصت مورد را انتخاب كرده ایم. بسیاری از این حرف ها جنبه شوخی و مزاح دارد اما تعداد دیگری از آنها شاید وصف حال من و شما باشد! همین طور قسمت دیگری از این گفته ها می تواند برای عده ای حكم كلید راهنما را داشته باشد.

1-هنگام ازدواج بیشتر با گوش هایت مشورت كن تا با چشم هایت.( ضرب المثل آلمانی)

2- مردی كه به خاطر " پول " زن می گیرد، به نوكری می رود. ( ضرب المثل فرانسوی )

3- لیاقت داماد ، به قدرت بازوی اوست . ( ضرب المثل چینی )

4- زنی سعادتمند است كه مطیع " شوهر"  باشد. ( ضرب المثل یونانی )

5- زن عاقل با داماد " بی پول " خوب می سازد. ( ضرب المثل انگلیسی )

6- زن مطیع فرمانروای قلب شوهر است. ( ضرب المثل انگلیسی )

7- زن و شوهر اگر یكدیگر را بخواهند در كلبه ی خرابه هم زندگی می كنند. ( ضرب المثل آلمانی )

سوء استفاده‌های نامشروع
خودداری از ازدواج زمینه را برای روابط جنسی نامشروع و غیر قانونی فراهم می‌كند كه نمونه‌های آن در كشورهایی كه برای خود آمار و حسابی دارند می‌بینیم. بدیهی است كودكی كه به دور از ازدواج و یا بدون خواسته والدین در اثر یك ازدواج اجباری پدید آید موجب تنفر اجتماع می‌شود و این كه آینده چنین كودكانی چه خواهد شد، به خوبی معلوم نیست. خودداری از ازدواج موجب بیماری‌های وخیمی چون امراض روحی و روانی و خود ارضایی می‌شود.
خودداری از ازدواج موجب از دست دادن گرمی و نشاط زندگی است. هر كس در دوران جوانی به ازدواج تن ندهد در دوران پیری با رنج‌ تنهایی مواجه خواهد شد. خودداری از ازدواج موجب توسعه و گسترش فساد و فحشا و بی بند و باری می‌شود. زمانی كه زنان و مردان در اثر عواملی تحریك گردیده و نسبت به هم عشق و جاذبه جنسی پیدا كرده‌اند قهرا به سوی فساد و انحراف گام بر می‌دارند. عوامل خطرناك آن را باید از فیلم‌های نامناسب و عكس‌های مبتذل و شرم آور، تبلیغات گسترده دشمنان و كتاب‌ها و مجلات نامناسب و منحرف كننده آنها، اختلاط زنان با مردان در مجالس مختلف و گردشگاه‌ها از یك طرف و نارسایی تبلیغات اسلامی و نداشتن پناهگاه مناسب و جذاب و هزینه سرسام آور زندگی و مخارج ازدواج، توام با بیكاری و تورم موجود از طرف دیگر جستجو كرد.
اگر مسئولین امر و افراد متعهد با نفوذ عشق و علاقه‌ای به اصلاح كشور و جوانان داشته باشند باید در ریشه‌كن كردن عوامل فصاد و ایجاد كار و كوشش و تسهیل امور زندگی ازدواج و مبارزه با استعمار فكری دشمنان و اجانب گام‌های موثر و پرتلاشی بردارند. (بابازاده، 1368، 155)
مشكل مالی و اقتصادی
قسمت عمده این مشكل از معضلات ساختگی جامعه ماست و حقیقتا جزء مشكلات ازدواج نیست. اگر ازدواج ما بر مبنای اسلام و فطرت انسانی استوار بود این مشكل وجود خارجی نداشت یا بسیار اندك بود و كمتر جوانی پیدا می‌شد كه نتواند ازدواج كند.
كار و استقلال
مهمترین مسئله كاهش ازدواج در جوانان ایران مسئله كار آنها می‌باشد. هجوم به ادارت دولتی مسئله لب‌ریزی ظرفیت استخدامی را پیش آورده است. اینك مدتی است كه ظرفیت استخدامی دولت كم و بیش به انتها رسیده است. متاسفانه منع استخدام به جز در مواردی استثنایی به ویژه برای افراد لیسانسیه تنها راه چاره‌ای است كه توانسته‌اند برای جلوگیری از انفجار تراكم استخدامی بیندیشند و زمینه كارهای تولیدی مترقی هم به مراتب كمتر از تعداد تقاضای موجود است. در این صورت جوانان برای تامین نیازهای خود تا حدود زیادی به والدین وابسته‌اند و تا زمانی كه وابستگی وجود دارد نیازی به انتخاب همسر احساس نمی‌گردد. او می‌بیند كه سنش رو به افزایش است و باید مستقل گردد و خود تامین كننده نیازهایش باشد، ولی با این هزینه‌های سنگین زندگی و بدون شغل چگونه می‌تواند امیدی قاطع به امنیت اقتصادی آینده خود داشته باشد (فرهنگ قومس، سال دوم، شماره 8)
مسئله مسكن

ز موضوعات مهمی كه می توان در حوزه جامعه شناسی خانواده آن را به عنوان مسئله ای اجتماعی تلقی نمود پدیده تأخیر سنی ازدواج در بین جوانان است . این موضوع صرف نظر از این كه یك معضل اجتماعی است می تواند به عنوان آسیب اجتماعی طرح گردد.
واقعیت این است كه خانواده  در مفهوم كلی خود پدیده ای تاریخی و جهانی است و در همه جا وجود دارد چرا كه به نیازهای افراد پاسخ می دهد و كمتر جامعه ای را می توان سراغ داشت كه دارای نهاد خانواده نبوده باشد، گرچه باید اذعان نمود این نهاد در مسیر شكل گیری خود تحولات متفاوتی را پشت سر گذاشته است. بنابراین می توان بیان نمود كه خانواده به عنوان نهادی اجتماعی دارای مجموعه ای از الگوهای رفتاری است كه به منظور برآورده ساختن نیازهای انسانی به وجود می آید. این نهاد به منظور برطرف نمودن بعضی از نیازهای انسانی دارای یك سری كاركردها است كه از جمله آنها موضوع ازدواج  و فراهم نمودن زمینه های وابسته بدان در بین اعضای خانواده است.

تحول در ساخت خانواده های «گسترده» به «هسته ای» نكته ای است كه تأثیر آن در زمینه الزام یا اختیار اجتماعی در ازدواج قابل مشاهده است. به گونه ای كه از الزام و اجبار هنجاری كه از سطح جامعه در قالب نیروهای بیرونی و چهره به چهره موجب می گردید كه فرد تحت فشار هنجاری در سنین مقرر یا حتی زودتر تن به ازدواج دهد كاسته و تبدیل به اختیار و گزینش فردی شده است. به عبارتی بازخواست های بزرگانه تبدیل به درخواست های جداگانه در زمینه ازدواج گردیده است.
در واقع میل به ازدواج از اصلی ترین و مهمترین نیازهای نوع انسانی در جامعه بشری است و چه بسا دختران و پسران  كه امید و آرزوی خود را در زندگی فردا می جستند حالا آن را پیش روی دارند و درصدد بهره برداری صحیح و دلپسند از زندگی می باشند. با این تفاوت كه خانواده های امروزی در مسیر تحولاتشان با دو تحول عمده ساختاری و كاركردی در این زمینه درگیر شده اند.تحول ساختاری بر این مبنا كه حوزه ساختاربندی قدرت در خانواده را تعیین می كند وحوزه كاركردی به وظایفی كه خانواده در طول حیات خود بر عهده داشته است اشاره می كند. در راستای این تحولات است كه جامعه شناسان مسیر تحولات خانواده را از خانواده های «گسترده» به «هسته ای» شناسایی كرده اند. به گونه ای كه خانواده ی گسترده متشكل از اشخاصی است كه به علت بستگی های نسبی و خونی با یكدیگر مرتبط هستند و فرزندان همراه خانواده هایشان با پرداختن به حرفه و كار پدر در كنار هم به طور دسته جمعی زندگی می كنند؛ در حالی كه خانواده هسته ای ( كه فقط از شوهر، زن و فرزندان تشكیل شده ) دیگر توان نگهداری از فرزندان ازدواج كرده را ندارد و از طرفی فرزندان نیز تمایلی به سكونت در خانواده های پدری ندارند و زندگی مستقل و دور از خانواده را ترجیح می دهند. با این نگاه به خانواده و آسیب شناسی تحولات آن می توان مسئله تأخیر سنی ازدواج را در میان جوانان به شیوه نوینی تبیین نمود. چرا كه آنچه در جامعه امروزی ما مشهود است صحبت از تحول خانواده به سوی خانواده های هسته ای و در برخی مناطق در مرحله ی گذار از این وضعیت می باشد. با این توضیح مسئله تأخیر سنی ازدواج و سایر مسائل از قبیل افزایش طلاق  و ... را می توان در نوع ساختار و كاركرد نهاد خانواده آن هم در بعد هسته ای تشریح نمود. چرا كه نگاهی به گذشته خانواده های گسترده در ایران بیانگر آن است كه زودرسی سن ازدواج و منع اجتماعی طلاق و تكیه بر ازدواج های درون همسری از مسائل خانواده در آن زمان بوده است ولی امروزه در خانواده های هسته ای با تأخیر سنی ازدواج، تكرار و افزایش طلاق و تكیه بر ازدواج های برون همسری مواجه هستیم. در واقع حركت از این مرحله ما را به سوی تطور در همسر گزینی در خانواده ها رهنمون می سازد و بر این اساس می توان محورهای عمده ای را كه اقدام به ازدواج را در جامعه ممكن و مسئله ساز می نماید تشریح نمود.

این محورها عبارت اند از:

لزوم مشاوره در ازدواج

 زنگ خطری برای همه

خانواده پایه و اساس شکل گیری هر جامعه ای است. در صورت هرگونه تغییر و تحول در نهاد خانواده, بالطبع شاهد تغییراتی در جامعه خواهیم بود. افزایش سن ازدواج دختران و بروز پدیده تجرد قطعی در بین آنان, از زمره این تحولات است که باعث بروز معضلات فرهنگی و اجتماعی متعددی در سطح جامعه شده است .

در حال حاضر جوانان با مسائل مختلفی روبه رو هستند؛ مسائل و مشکلاتی که جوانان را احاطه کرده است باعث شده سن ازدواج در کشور افزایش یابد واین زنگ خطری برای  خانواده ها ودولت است، که هر چه زودتر باید جلوی این مشکل به ظاهر سطحی که در باطن بسیارخطرناک می باشد را بگیرند.

ازدواج، پیمان مقدسی است كه در آن زن و مرد بر اساس یك تعهد قانونی، شرعی و عاطفی پیمان می‌بندند تا با تشكیل خانواده و در یك زندگی مشترك، نیازهای همدیگر را تأمین كنند. ازدواج راهی است که از طریق آن نیازهای عاطفی و غرایز جنسی افراد به صورت مشروع ارضاء و برآورده می گردد.از طریق انجام ازدواج های شایسته، نسل فردا به دنیا می آید و با ارزش ها و اخلاقیات و آداب و رسوم جامعه آشنا می گردد، میراث فرهنگی جامعه را تحویل گرفته و به خوبی به نسل بعد از خود می سپارد .ازدواج از نقطه نظر اخلاقی، علمی و اجتماعی می تواند موثر واقع شود و تقریباً همه ی ادیان دینی با دیده ی احترام و تحسین به آن نگریسته و دارای فواید فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و .. می باشد.

عدم اقدام به ازدواج در سنین مقرر و عرفی نه تنها موجب پیدایش مشکلات عدیده می گردد بلکه عوارض روحی و روانی را نیز به دنبال دارد.

ازدواج ،ارزش است يا ضد ارزش؟

عوامل و راهبردهاى كاهش سن ازدواج

براى مبارزه با معضل اجتماعى بالا بودن سن ازدواج، راه حل هاى زيادى وجود دارد كه كمابيش از گذشته مطرح بوده و فراروى مسئولان و متصديان كشور قرار داشته است. به نظر مى رسد ديگر زمانِ دادن راه حل تمام شده و بايد در مسير عملى ساختن اين راه حل ها قدم برداشت. تنها راه رهايى از اين مشكل آن است كه ملت و دولت دست به دست هم دهند و با برنامه ريزى هاى كلان فرهنگى، اقتصادى و اجتماعى، سعى در رفع اين مشكل بزرگ داشته باشند. شايد نقطه آغازين و در عين حال، بسيار مهم حل مشكل اين باشد كه ابتدا سعى كنيم تفكر و شناخت جوانان را عوض كنيم و آنان را از مادى گرايى و سطحى نگرى، به معنويت و توجه خدا و دين باورى، سوق دهيم.

در اين مقاله راهبردهايي براي کم تر شدن سن ازدواج در جوانان ارائه مي کنيم:

الف. راهبردهاى فرهنگى

همان گونه كه گفته شد، تغيير نگرش ها و شناخت هاى افراد كمك زيادى به تغيير رفتار آنان مى كند، و هر تغييرى بدون داشتن زيرساخت هاى فكرى محكم، دوامى نخواهد داشت. وظيفه مهم متصديان امور فرهنگى مثل حوزه، دانشگاه، صدا و سيما، مطبوعات، هنر و مانند آن، اين است كه در اين زمينه، برنامه ريزى جدّى داشته باشند. كارهايى كه مى توان در اين زمينه انجام داد، عبارتند از:

1. ارزش دانستن تأهّل: اگر تأهّل و همسر داشتن به عنوان يك ارزش، و تجرّد ضد ارزش تلقّى شود ، همان گونه كه در روايات اهل بيت(عليهم السلام) آمده است، كمك زيادى به تغيير نگرش افراد نسبت به سن ازدواج مى شود.1

لازمه اين كار آن است كه فرهنگ دينى در ازدواج، جايگزين فرهنگ مادى گردد و نگرش جوانان ما به ازدواج همان نگرش اولياى دين باشد كه به آن به عنوان وسيله اى براى نزديك شدن به خدا نگاه مى كردند.2

پول خوشبختی می آورد؟

آمار طلاق در ایران به نرمی در حال افزایش است . فهمیدن عـلت شکست ایــن ازدواج‌ها می‌تواند به شما در بهبود زنـدگی زناشویی‌تان کمک کند. برخی از عوامل دخیـل در شـکست ازدواج، شـامـل ضـعـف در بـرقراری ارتباط، مشکلات مـالـی و شرایط محیطی است. اگرچه باز هم بر اساس آمار نیمی از طلاق‌ها به عدم تفاهم جنسی برمی‌گردد. نكته مهم این‌‌جاست كه همه این مسائل در ازدواج هـای سالم و بـادوام هـم وجـود دارنـد، كه اگر از راه منـاسب با آن‌ها برخورد نشود، حتی برای این ازدواج‌ها  هم تهدیدی جدی به‌شمار می‌آید...

پای یك پول در میان است!

ممکن است عشق یارای مقابله با همه مشکلات را داشته باشد، اما گاهی اوقات وقتی دو طرف با مشکلات جدی مالی روبه‌رو هستند، حتی عشق‌شان هم نمی‌تواند به کمک‌شان بیاید. ممکن است خودِ بی‌پولی باعث شکست یک ازدواج نشود، اما فشار و بحران‌های ناشی از آن بسیار مؤثر باشد. برخورد و کنار آمدن با مشکلات مادی، کار بسیار دشواری است که فشار بسیار زیادی بر هر دو طرف رابطه وارد می‌آورد. این فشار خود به‌تنهایی برای ویران کردن پایه‌های یک ازدواج سالم کافی است، اما این‌جاست كه قناعت و ایمان به خداوند، باید به‌كمك ازدواج بیاید. اگر یکی از طرفین ازدواج، خود را در مسائل مادی غرق کند، قادر نخواهد بود به جنبه‌های دیگر ازدواج هم توجه داشته باشد. این رفتار  باعث خواهد شد که طرف دیگر، احساس کند مورد بی‌تفاوتی و بی‌توجهی همسر خود قرار گرفته است که این احساس، احساسی  بسیار ویرانگر است.

عدم توانایی در برقراری ارتباط: قاتل هر رابطه

شصت نكته شيرين درباره ي ازدواج




درباره ازدواج بسيار گفته و شنيده ايم. اما مطالبي كه در زير مي آيد شايد براي شما تازگي داشته باشد.

از ميان ضرب المثل هاي ملل مختلف و همين طور سخنان شخصيت هاي بزرگ جهان پيرامون ازدواج شصت مورد را انتخاب كرده ايم. بسياري از اين حرف ها جنبه شوخي و مزاح دارد اما تعداد ديگري از آنها شايد وصف حال من و شما باشد! همين طور قسمت ديگري از اين گفته ها مي تواند براي عده اي حكم كليد راهنما را داشته باشد.

1-هنگام ازدواج بيشتر با گوش هايت مشورت كن تا با چشم هايت.( ضرب المثل آلماني)

2- مردي كه به خاطر " پول " زن مي گيرد، به نوكري مي رود. ( ضرب المثل فرانسوي )

3- لياقت داماد ، به قدرت بازوي اوست . ( ضرب المثل چيني )

4- زني سعادتمند است كه مطيع " شوهر" باشد. ( ضرب المثل يوناني )

5- زن عاقل با داماد " بي پول " خوب مي سازد. ( ضرب المثل انگليسي )

6- زن مطيع فرمانرواي قلب شوهر است. ( ضرب المثل انگليسي )

7- زن و شوهر اگر يكديگر را بخواهند در كلبه ي خرابه هم زندگي مي كنند. ( ضرب المثل آلماني )

8- داماد زشت و با شخصيت به از داماد خوش صورت و بي لياقت . ( ضرب المثل لهستاني )

9- دختر عاقل ، جوان فقير را به پيرمرد ثروتمند ترجيح مي دهد. ( ضرب المثل ايتاليايي)

10-داماد كه نشدي از يك شب شادماني و عمري بداخلاقي محروم گشته اي .( ضرب المثل فرانسوي )

11- دو نوع زن وجود دارد؛ با يكي ثروتمند مي شوي و با ديگري فقير. ( ضرب المثل ايتاليايي )

12- در موقع خريد پارچه حاشيه آن را خوب نگاه كن و در موقع ازدواج درباره مادر عروس تحقيق كن . ( ضرب المثل آذربايجاني )

13- برا ي يافتن زن مي ارزد كه يك كفش بيشتر پاره كني . ( ضرب المثل چيني )

14- تاك را از خاك خوب و دختر را از مادر خوب و اصيل انتخاب كن . ( ضرب المثل چيني )

15- اگر خواستي اختيار شوهرت را در دست بگيري اختيار شكمش را در دست بگير. ( ضرب المثل اسپانيايي)

16- اگر زني خواست كه تو به خاطر پول همسرش شوي با او ازدواج كن اما پولت را از او دور نگه دار . ( ضرب المثل تركي )

17- ازدواج مقدس ترين قراردادها محسوب مي شود. (ماري آمپر)