ازدواج آگاهانه و با برنامه، برج مراقبت زندگى است و ضرورت آن، به ويژه در اين دوران كه زندگى بشر از پيچيدگى خاصى برخوردار است، پوشيده نيست. مواردى چون نيل به آرامش و سكون، تأمين نيازهاى جنسى و حيات، بقاى نسل، تكميل شخصيت و تكامل اجتماعى، سلامت و امنيت اجتماعى و تأمين نيازهاى روانى - اجتماعى در شمار مهمترين اهداف ازدواج جاى دارند. رسيدن به همه اين اهداف به تأمل و تفكر و نيل به چنين ازدواجى به برنامه ريزى نيازمند است. اين مقاله به ضرورت ازدواج مىپردازد و سپس 9 مؤلّفه ضرورى جهت برنامه ريزى ازدواج را برمىشمارد.
انسان، اجتماعىترين موجود زمين است و هيچ انسان سالمى نمىتواند بدون ارتباط با ديگران زندگى كند. آدمى تركيبى از جسم و روان است. برخى چنان مىپندارند كه وجودشان به اين جسم خاكى محدود است. در صورتى كه اين جسم، استراحتگاه موقتى روح شمرده مىشود و روان آدمى به مونس و همدم و همراه نياز دارد. اريك فروم ،روان شناس آلمانى، مىگويد: «انسان از لحظهاى كه به دنيا مىآيد تا آن دمى كه از دنيا مىرود، هر كارى كه مىكند براى رفع احساس تنهايى خويش است.»(1)وقتى اين تنهايى بيشتر شود، تكاپوى بشر براى جستوجوى يار و همراه فزونى مىيابد. كاملترين و جامعترين نمود اين جست و جو كه قاعدتاً تمام زندگى فرد را تحت الشعاع قرار مىدهد، ازدواج است.
ضرورت برنامه ريزى در ازدواج
صاحب نظران معتقدند به همان اندازه كه نبايد از ازدواج دچار ترس و توهم شد، به همان اندازه نيز نبايد اين اتفاق مهم و حياتى را ساده پنداشت؛ زيرا ازدواجهاى بدون برنامه و مطالعه كارنامه ي خوبى نداشتهاند. به همين خاطر، براى يك ازدواج موفق بايد برنامه داشت. اين امر به ويژه در دنياى امروز كه از پيچيدگى خاص برخوردار است، اهميت دو چندان پيدا مىكند؛ ازدواج يك سنت ديرينه اجتماعى است؛ اديان الهى از مشوّقان عمده آن بودهاند و حتى آن را ميثاق مقدس خواندهاند. دين مبين اسلام بر اين سنت پاك و ارزشمند كه سعادت جامعه را رقم مىزند و موجب بقاى نسل مىگردد، بسيار تأكيد ورزيده است. پيامبر اكرم (ص) مىفرمايد: «هيچ بنايى نزد خداوند از ازدواج محبوبتر نيست.»(2) اين بنا به برنامه و نوعى مهندسى فكرى و روحى نياز دارد. ازدواج وتشكيل خانواده حركت از «من» به سوى «ما» است. نيازى مقدس و طبيعى است كه از فطرت و آفرينش انسانها سرچشمه مىگيرد و نبايد آن را يك قرار داد متعارف اجتماعى تلقى كرد؛ زيرا اگر اين بنيان مقدس آسيب ببيند، پيامدهايى جبرانناپذير دارد.
مولفه هاي لازم در برنامه ريزي
