آنچه باید در مورد ورزش و دیابت بدانید

  • ساعت ارسال پست : 11:22 PM ،


همانطور که می دانید ورزش در کنار تغذیه مناسب و مصرف منظم دارو (قرص یا انسولین) سبب کنترل قند خون شما خواهد شد. یک فرد دیابتی باید با فراگیری آموزش لازم و به کمک کنترل روزانه قند خون و ادرار، بین فعالیت بدنی، غذا و داروی خود تعادل مناسب ایجاد كند تا نه تنها از افزایش قند خون خود جلوگیری کند بلکه مانع هیپوگلیسمی یا افت قند خون نیز شود.

فعالیت بدنی و ورزش در زندگی شما تأثیرات مثبتی دارد از جمله:

·         حساسیت بدن شما را به انسولین افزايش مي‌دهد و سبب کاهش قند خون می شود.
·          در تنظیم فشار خون مؤثر است.
·         با کاهش توده چربی بدن به کاهش وزن شما کمک می کند.
·         سبب افزایش انرژی و کاهش استرس شما می شود.
·         سبب کاهش کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب می شود.
·         سبب پیشگیری از مشکلات قلبی – عروقی و حوادث عروقی مغز می شود.
·         به استحکام استخوان ها کمک کرده و از پوکی استخوان جلوگیری می کند.
·         و ...
 
نتايج يك بررسي گسترده تحت عنوان "برنامه پیشگیری از دیابت" در آمریکا نشان داده  است كه داشتن فعالیت بدنی روزانه و پیروی از یک تغذیه صحیح که سبب کاهش 5 تا 7 درصد وزن شود، می تواند نقش چشمگیری در پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع2 داشته باشد.
 
چه نوع فعالیت بدنی مفید است؟

چهار نوع فعالیت بدنی برای شما مفید است.

1.       افزایش فعالیت در کارهای روزانه
2.       ورزش های هوازی
3.       ورزش های قدرتی (بدن سازی)
4.       ورزش های کششی
 
1. در کارهای روزانه فعال‌تر باشید:

                        افزایش فعالیت در کارهای روزانه سبب مصرف بیشتر کالری در روز می شود. کارهای زیادی وجود دارد که با انجام آن می توانید انرژی بیشتری مصرف كنيد. در ادامه به چند نمونه اشاره مي‌كنيم:
·         هنگام صحبت با تلفن راه بروید.
·         با بچه ها بازی کنید.
·         کانال تلویزیون را با دست عوض کنید.
·         در باغچه خانه خود کار کنید.
·         خانه را تمیز کنید.
·         ماشین خود را بشویید.
·         ماشین خود را یکی دو ایستگاه جلوتر نگه دارید و  مقداري از راه را پیاده بروید.
·         برای خرید روزانه پیاده بروید.
·         به جای آسانسور از پله استفاده کنید.
·         در محل کار تا حد امکان راه بروید.
·         و ...
 
2. ورزش های هوازی

                        ورزش های هوازی، ورزش هایی هستند که طي آن، تعداد زیادی از عضلات به کار گرفته شده و سبب افزایش ضربان قلب شما می شوند. در ورزش های هوازی تنفس شما عمیق تر خواهد بود. انجام ورزش های هوازی به مدت 30 دقیقه و حداقل 4 تا 5 روز در هفته برای شما بسیار سودمند خواهد بود. شما می توانید این 30 دقیقه را به دفعات تقسیم کنید، به عنوان مثال 10 دقیقه پیاده روی بعد از صرف سه وعده اصلی غذایی.
                        اگر برای مدت زیادی ورزش نکرده اید قبل از هر چیز از پزشک خود در مورد افزایش فعالیت بدنی سئوال كنيد. قبل از ورزش به مدت 5 دقیقه بدن خون را گرم، و پس از ورزش بدن خود را سرد کنید. می توانید ورزش را به مدت 5 تا 10 دقیقه در روز شروع کرده، رفته رفته مدت آن را افزایش دهید تا بتوانید 150 تا 200 دقیقه در هفته ورزش کنید.

                         همیشه برای زمان ورزش خود برنامه ریزی کنید. اگر منتظر رسیدن زمان خالی برای انجام ورزش هستید، این فرصت هرگز دست نخواهد داد. انجام فعالیت‌های ورزشی به صورت دسته جمعی و همراه سایر اعضاي خانواده یا دوستانتان می تواند لذت بخش تر بوده و انگیزه بیشتری برای ورزش در شما ایجاد کند. همچنین فراموش نکنید هنگام ورزش به مقدار کافی آب بنوشید. ورزش های هوازی مانند:

·         قدم زدن یا به آهستگي دویدن
·         شنا یا نرمش در آب
·         دوچرخه سواری
·         رقصیدن
·         ورزش هایی مانند والیبال، بسکتبال، تنیس و ...
·         شرکت در کلاس های ایروبیک
 
3. ورزش های قدرتی: 

                        انجام ورزش هایی مانند بلند کردن وزنه، استفاده از نوارهای ارتجاعی یا کار با دستگاه های بدن سازی هفته ای 2 تا 3 بار، سبب افزایش عضلات شما می شود.  وقتی توده عضلاني شما بیشتر می شود و چربی بدن شما کاهش می یابد، حتی در زمان‌های بین ورزش نيز کالری بیشتری می‌سوزانید. ورزش های قدرتی سبب می شود کارهای روزانه را بهتر انجام دهید. همچنین به تعادل و سلامت استخوان های شما نيز کمک می کند.
 
4. ورزش های کششی:   

                        حرکات کششی سبب نرمی مفاصل و عضلات بدن شده و از آسیب و سفتی عضلات بعد از ساير ورزش‌ها جلوگیری می کند. 
 
چه زمانی برای ورزش کردن مناسب است؟
                        همیشه از پزشک خود در مورد زمان ورزش سئوال كنيد. پزشک بر اساس برنامه روزانه شما، رژیم غذایی‌تان و داروهای دیابت شما بهترین زمان ورزش را مشخص خواهد کرد. معمولاً براي افراد ديابتي 1 تا 3 ساعت پس از صرف غذا، مناسب‌ترین وقت برای ورزش است. همیشه قبل از شروع ورزش، قند خونتان را اندازه بگيريد. وقتي قند خون ناشتای شما بالای 250 است یا قند خون بالای 300 دارید یا مقدار زیادی کتون در ادرار خود دفع می‌کنید، زمان مناسبي براي ورزش نيست و اگر ورزش كنيد قند خون شما بالا خواهد رفت.
 
آیا هر نوع ورزشی را مي‌توان انجام داد؟

                        اگر دچار عوارض دیابت هستید برخی از فعالیت های ورزشي سبب تشدید مشکل شما خواهد شد. به یاد داشته باشید که بسیاری از عوارض دیابت ممکن است هیچ گونه نشانه ای نداشته باشد. بنابراین قبل از اقدام به هرگونه فعالیت ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. قبل از شروع فعالیت های ورزشی پزشک شما باید آزمایش های چک آپ را برای شما انجام دهد، شما را برای معاینه ته چشمی و معاینه قلبی ارجاع دهد، عملکرد کلیه های شما را با آزمایش میکروآلبومین بررسی کند و همچنین پاهای شما را  نيز معاینه كند.
به چند مثال زیر توجه کنید:
·         ورزش هایی که سبب بالا رفتن فشار در مویرگ های شبکیه چشم شما شود مانند بلند کردن وزنه سنگین، ممکن است مشکلات چشم شما را افزايش دهد.
·         اگر دچار نوروپاتی و اختلال حسی در پاهای خود هستید، پیاده روی طولانی ممکن است سبب آسیب پای شما بشود.
·         اگر دچار مشکلات قلبی – عروقی هستید، ورزش سنگین برای شما مناسب نیست.
 
حین ورزش ، چه مقدار مراقبت از پا لازم است؟
                        هنگام ورزش، از کفش و جوراب مناسب استفاده کنید. بعد از ورزش پاهای خود را از نظر بریدگی، تاول، زخم یا تورم بررسی کنید و در صورت مشکل با پزشک خود تماس بگیرید.
 
آیا ورزش می تواند سبب افت قند خون شود؟
                        در افراد دیابتی که انسولین یا قرص گلی بنکلامید استفاده می کنند فعالیت ورزشی ممکن است سبب افت قند خون شود. افت قند خون ممکن است حین ورزش، درست بلافاصله بعد از ورزش یا حتی 6 تا 10 ساعت بعد از ورزش (هیپوگلیسمی تأخیری) ایجاد شود. قبل از شروع فعالیت های ورزشی قند خون خود را اندازه گیری کنید و در مورد کم کردن دارو از پزشک خود سئوال کنید. هرگز زمانی که قند خون شما خیلی پایین است ورزش نکنید. اگر بیشتر از یک ساعت ورزش

می‌کنید به فواصل منظم، قندخون خود را اندازه بگيريد. فراموش نکنید همیشه علامت دیابتی بودن خود را به همراه داشته باشید. همچنین همیشه مقداری مواد قندی زودجذب و مقداری غذا به همراه داشته باشید تا در صورت افت قند خون بخوريد.
 
و بالاخره:

این جمله را از من به یاد داشته باشید که: "ورزش قند خون بالا را بالاتر و قند خون پایین را پایین تر می‌آورد. بنابراين بهترین زمان ورزش، زمانی است که از قند خون طبیعی برخوردارید."
 

__ همت مضاعف و كار مضاعف در تأمين سلامت و ورزش همگاني __
 
--------
منبع :
 
فصلنامه پیام دیابت انجمن دیابت ایران

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • سهم موقوفات در ساختار فرهنگي کشور - 4

    • ساعت ارسال پست : 11:04 PM ،


    بديهي است اگر مکتبي بتواند با ارائه يک برنامه حساب شده و جذاب، خصلت خشن و خطرناک دنيا پرستي را با خصلت عاطفي و انساني ايثار و از خودگذشتي تعديل و تلطيف کند و روحيه بخشش و دگر دوستي را جايگزين حرص و زر اندوزي کند، گام بسيار بلندي در جهت صلح و دوستي و ايجاد فضاي مسالمت آميز هم زيستي برداشته است. به نظر مي‏رسد سنت نبوي وقف بهترين گزينه در اين راستاست، زيرا شخص واقف با اينکه مي‏داند با انجام عمل وقف دست خود را از دارايي خود کوتاه کرده و ديگر حق تصرف شخصي را در آن ندارد، اما احساس مي‏کند به منافع بسيار کلان و سود بيشتر دست يافته است؛ چرا که وقف کردن به معناي خروج اختياري و آگاهانه بخشي از دارايي از مالکيت خود در راه خداوند است. بخشش مالي در قالب

    وقف که حالت استمرار و هميشگي دارد، در حقيقت انسان واقف را از زندگي کوتاه خارج کرده و به ابديت پيوند مي‏زند و به او عمر جاودانه مي‏بخشد و به تعبير ديگر، وقف غريزه ابديت خواهي فرد را تقويت کرده و جايگزين غريزه خود خواهي و مال دوستي او مي‏کند و به تعبير دقيق‏تر، وقف حس خود خواهي انسان را تحت تأثير حس ابديت جويي او در خدمت کمالات عالي انساني به کار مي‏گيرد و به جاي انديشيدن به خود به انديشه جمعي وا مي‏دارد.
    اين انرژي قوي که در نهاد وقف نهفته است اگر به درستي، مورد بهره‏وري قرار گيرد، بسياري از فضايل ارزشمند اخلاقي چون ايثار، گذشت، نوع دوستي، همدلي و محبت را در جامعه گسترش مي‏دهد و رذايلي را که منشأ آن حب مال است از جان آدمي مي‏زدايد. اگر ابعاد اين انگيزه مقدس به درستي در جامعه شناسانده شود و مردم با آثار معنوي آن به خوبي آشنا شوند، نه تنها در وقف اموال خود در راه خدا از يکديگر سبقت مي‏جويند (فاستبقوا الي الخيرات)، بلکه تلاش خواهند کرد تا در ميان دارايي‏هاي خود بهترين‏ها را که بيشتر به آن دلبسته‏اند، در راه خدا انفاق کنند. (لن تنالوا البر حتي تنفقوا مما تحبون)

    بنابراين وقف علاوه بر کارکردهاي گسترده‏اي که در بخش اقتصادي جامعه دارد، يکي از مظاهر عملي تزکيه نفس و وارستگي از تعلقات نفساني است و به طور کلي مي‏توان گفت، نهاد وقف تأثير بسزايي در تغيير نگاه هر فرد نسبت به انسان‏هاي ديگر در جهت احساس عطوفت و مهرباني و گريز از خشونت دارد. مروري بر مصارف وقف، نظير تهيه دانه براي پرندگان آزاد در ايام برفي زمستان و حمايت از حيوانات بي صاحب، نشانگر اوج احساسات عاطفي و انساني است. در اسناد و وقف نامه‏ها به مواردي از نيات واقفان بر مي‏خوريم که بسيار جالب و عبرت آموز است.
    در وقف نامه جامع الخيرات آمده است «... و هم چنين واقف شرط کرده است که متولي در عوض هر کوزه‏اي که به دست اطفال مسلمان مي‏شکند، کوزه‏اي خريداري کرده و به آنها بدهد(6)» توجه به اين نکته که کودک مسلمان در صورتي که کوزه‏اش بشکند مورد آزار و بي مهري قرار نگيرد از مسائل مهم تربيتي و اجتماعي است. در وصيتنامه مورخ 18 / 6 / 1330 يک بانوي نيکوکار که ثلث اموال خود را وقف کارهاي خير کرده چنين آمده است: «در هر سال وقت رسيدن ميوه‏هاي نوبري از باقلي و خيار و غيره، اشياي نوبري را تهيه و به فقرا و مساکين بدهند (7)» اين نمونه‏ها و ده‏ها نمونه ديگر رد وقفنامه‏ها گواه روشني، بر اثر بخشي نهاد وقف بر مسائل تربيتي و اخلاقي جامعه و توسعه روحيه مردم گرايي و فرهنگ خيرخواهي است.
    وقف ضامن بقاي پايگاه‏هاي عبادي و تعظيم شعائر ديني
    بيشترين درآمد موقوفات ايران طبق نيات واقفان در جهت پاسداشت شعائر ديني و نشر معارف اسلامي‏صرف مي‏شود.استفاده از عوايد موقوفات جهت ساخت مساجد و تجهيز آنها، ساخت تکايا و حسينيه‏ها، اداره مجالس عزاداري ائمه (ع)، برگزاري کنگره جهاني حج، مسابقات قرائت قرآن کريم در سطح داخلي و بين المللي، چاپ و نشر قرآن کريم و کتبديني از کارکردهاي فرهنگي وقف است. بيش از 60 هزار مسجد در شهرها و روستاها و بيش از پنج هزار امامزاده و بقعه متبرکه در ايران همه از طريق سنت نبوي وقف احداث و احيا شده‏اند.
    مزارهاي امامزادگان (ع) در ايران کانون‏هاي متعدد اسلام‏اند. اين کانون‏ها از دو جهت مورد احترام و اعتقاد مردم‏اند. از يک سو اعتقاد مردم به خاندان نبوت و امامت که در دل و جان ملت ما جايگاه ويژه‏اي دارند و از ديگر سو شخصيت خود آن امامزادگان که در راه حريت و عدالت و مبارزه بي امان با ظلم و ستم از ديار خود آواره شده و در کوه‏ها و اعماق دره‏ها و پهنه دشت‏ها سکني گزيده و يا به شهادت رسيده‏اند. احيا
    و مرمت و تجهيز اين پايگاه‏هاي عبادت و اطاعت خداوند، امروزه نقش بسيار مؤثري در جذب اقشار مختلف به اين مراکزدارد و بسياري از دردمندان و انسان‏هاي نا اميد از زندگي با پناه جستن به جوار قبور مطهر امامزادگان (ع)، آلام روحي خود را تسکين داده و با شور و نشاط و اميد دوباره‏اي به زندگي خود باز مي‏گردند و همه اين‏ها از برکات نهاد وقف است.

    شايد بتوان گفت که بيش از نيمي از موقوفات کشور در جهت عمل به آيه کريمه (و من يعظم شعائر الله...) وقف مصارف مختلف فرهنگي شده‏اند که هدف از آنها تعظيم شعائر الهي، احياي احکام و معارف ديني و توسعه باورها و سنت‏هاي حسنه مذهبي است.
    به اميد آن که بيش از بيش شاهد اثر گذاري نهاد وقف در بهبود اوضاع معنوي و معيشتي مردم باشيم. اگر فرصتي دست داد باز هم در اين باره سخن خواهيم گفت.
     
    پي نوشت :
     

    1- شهابي، دکتر علي اکبر، تاريخچه وقف در اسلام، ص 2.
    2- صادق گلدر(مترجم)، احمد، احکام وقف در شريعت اسلام، جلد 1، ص 39.
    3- امام خميني، روح الله، کتاب البيع، جلد 3، ص 123.
    4- کسايي، نور الله، مدارس نظاميه و تأثيرات علمي اجتماعي آن، ص 75.
    5- کسايي، نور الله مقاله‏ي «گزارش ياقوت از کتابخانه هاي مرو». .
    6- جامع الخيرات (موقوفه سيد رکن‏الدين يزد) ص 32، انتشارات اداره‏ي کل اوقاف يزد.
    7- وصيتنامه رسمي بانو حاجيه خانم عدل الملوک، اداره اوقاف رشت.
     
     
    پایان

    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • سهم موقوفات در ساختار فرهنگي کشور - 3

    • ساعت ارسال پست : 11:03 PM ،


    شريف رضي (جمع آورنده نهج البلاغه) و برادرش سيد مرتضي علم الهدي از بزرگان نقيبان علوي در حوزه عراق، کتابخانه‏هاي معتبر خود را با عنوان دار العلم به صورت موقوفه در اختيار طالبان دانش گذاشتند. شريف رضي به قدري پشتوانه مالي بر دار العلم خود تدارک ديده بود که هر دانشجو با در اختيار داشتن کليدي شبانه روزي مي‏توانست نيازهاي خود را انبار دار العلم تأمين کند. پشتوانه مالي موقوفات از قرن چهارم تا هفتم، آن چنان زمينه آموزش و پرورش را فراهم کرده بود که به عنوان دوران‏هاي طلايي علمي در تاريخ تمدن اسلامي مي‏درخشند. بسياري از نوابغ و استعدادهاي درخشان که لوازم کافي براي تحصيل علم نداشتند، به صورت رايگان از امکانات موقوفات استفاده کرده و در مدارس وقفي به مدارج عالي علمي نايل شدند. ياقوت حموي دانشمند و جغرافيدان نامي مي‏نويسد: «من در مرو روزگار مي‏گذرانيدم، در آنجا کتاب‏ها در علوم قرآن و آداب و نوشته‏ها از صاحبان درک و فهم چندان يافت مي‏شد که مرا از ياد کسان و زادگاه دوست و هم سالان باز مي‏داشت. در آن جا بر گمشده خويش دست يافته و به آرزوي ديرين رسيده و بسان آزمندي به اين گنجينه‏ها روي آورده بودم.» تأثير معنوي اين نهادهاي وقفي و عام المنفعه در آن روزگار آن چنان عميق بوده است که همين ياقوت محروم از مزاياي

    مادي که عمري را در آوارگي به کار علم و کسب معنويت سپري ساخت، پس از فرار از دم تيغ مغولان و آن گاه که به حوزه عراق بازگشت نقد عمر و حاصل حيات معنوي خود را که مشتي کتاب از مصنفات خود و يا آثار علمي ديگران بود، همه را بر کتابخانه مسجد زيدي بغداد وقف کرد و در اختيار ابن اثير مؤلف تاريخ معروف کامل التواريخ قرار داد تا او اين کتاب‏هاي موقوفه را به آن کتابخانه حمل کند. (5)
    نکته قابل ذکر در مديريت مالي و مدارس علمي و کتابخانه‏ها اين است که اصولا براي تأمين نيازهاي مادي اين گونه مراکز چهار منبع مالي وجود داشت:
    1. هداياي حکمرانان؛
    2. دستمزدهاي خصوصي با توافق شاگرد و استاد؛
    3. موقوفات؛
    4. زکات.

    درميان منابع فوق، موقوفات از نظر ميزان درآمد و استمرار آن و نيز از لحاظ استقلال و بي منت بود آن بهترين و مطمئن‏ترين منبع مالي مراکز علمي به شمار مي‏رود؛ زيرا منبع اول (هداياي حکمرانان) اولا قطعي است و ثانيا تابع سياست‏هاي حکام و ارتباط فيما بين دستگاه حکومت و مدارس علمي مي‏باشد. بديهي است در صورت اختلاف نظر بين دانشمندان و حاکمان: اين هدايا و کمک‏هاي مالي قطع مي‏شده است. منبع دوم نيز با توجه به قلت بضاعت مالي اکثر دانشجويان که استطاعت پرداخت دستمزد به استاد را نداشتند، منبع قابل اعتمادي براي نشر علم و دانش به شمار نمي‏آيد. منبع چهارم و استفاده از زکات نيز تکافوي نيازهاي علمي مسلمانان و احداث بنا و ساخت مدارس و کتابخانه‏ها را به هيچ وجه ندارد. از اين رو موقوفات (منبع سوم) که داراي ساختار اقتصادي ويژه‏اي هستند و با آمدن و رفتن حکومت‏ها هيچگونه تغييري در سيستم مديريت و مصرف آن داده نمي‏شود، توانسته است تا کنون به عنوان تنها منبع مطمئن و قابل برنامه ريزي و توسعه براي نهادهاي آموزشي و علمي‏در تاريخ اسلام مطرح باشد و آثار پايان ناپذير و همگاني خود را نصيب جوامع اسلامي کند.
     
    وقف در خدمت اخلاق و تربيت
     

    تعلقات و دلبستگي‏هاي مادي از جمله قوي‏ترين وابستگي‏هاي دروني هر انسان است. جدايي انسان از اين وابستگي‏ها بسيار مشکل و چه بسا غير ممکن به نظر مي‏رسد. و از سويي اکثر ناهنجارهاي اجتماعي و اخلاقي، بازتاب علقه‏هاي مادي و روحيه افزون طلبي و به تعبير قرآن کريم نتيجه روحيه تکاثر است (الهيکم التکاثر) زياده خواهي حالتي است که تا لب گور از انساندست بردار نيست (حتي زرتم المقابر) بسياري از جنگ‏ها، خونريزي‏ها، فتنه‏ها، برادر کشي‏ها، طلاق‏ها و جدايي‏ها و از هم پاشيدن نظام خانواده و نيز خصلت‏هاي زشت اخلاقي نظير غيبت تهمت، دروغ، حسد، کينه و دهها فساد اجتماعي و فردي همه و همه ناشي از شدت دلبستگي به دنياست. و به تعبير پيامبر اکرم (ص): حب الدنيا راس کل خطيئة.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • سهم موقوفات در ساختار فرهنگي کشور - 2

    • ساعت ارسال پست : 11:01 PM ،


    نيت وقف
     

    وقف در فرهنگ مسلمانان، اقدامي‏است که فرصت تقرب جستن به خداوند متعال را فراهم مي‏کند. تعميم اين انگيزه، در تلاش‏هاي توسعه فرهنگي جايگاه ويژه‏اي دارد. البته نهاد وقف اختصاص به دين مبين اسلام ندارد و در ميان پيروان ساير اديان الهي و حتي فرق غير الهي که به گونه‏اي به مفهوم پرستش اعتقاد داشته‏اند، رايج بوده است. اقوام آريايي در عهد باستان به پيروي از آيين و کيش خود به کار نيک و دستگيري بينوايان توجه داشتند. نذور و موقوفاتي براي نگهداري آتشکده‏هاي خود اختصاص داده بودند، از جمله آتشکده آذر گشسب که موقوفات بسياري داشت. (1) مصريان و روميان قديم به قصد تقرب به خدايان خود و اقامه مراسم، بخشي از اموال خو را وقف مي‏کردند. (2) امام خميني (ره) در اين باره مي‏فرمايند «وقف حقيقت شرعيه ندارد بلکه امري عقلائي است و ميان پيروان تمام اديان و شايد نزد غير پيروان اديان مرسوم است. (3).

    انگيزه وقف گرچه به عنوان يکي از چهار رکن وقف «صيغه وقف، واقف، موقوف عليه، عين موقوفه» در کتب فقهي مطر نشده است، ولي عامل اصلي که روي هر چهار عامل نقش اساسي دارد و بلکه مي‏توان گفت اصل و مبنا و ريشه نهاد وقف محسوب مي‏شود، انگيزه وقف است. هر گونه تأثير گذاري بر نيت و انگيزه واقف آثار خود را بر نوع وقف و نحوه مصرف آن خواهد گذاشت و مسير وقف را در جهت رفع نيازهاي واقعي جامعه و يا خلاف آن مشخص خواهد کرد.
    آياتي در قرآن کريم مانند (الباقيات الصالحات خير عند

    ربک ثوابا) و (تعاونوا علي البر التقوي...) و (من جاء بالحسنة فله عشر امثالها) و ساير آيات و روايات در زمينه تشويق به اعمال خير و نيکوکاري خصوصا سيره رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) تأثير بسياري بر انگيزه و اهداف انسان‏هاي خير و نيکوکار گذاشته است و نهاد وقف را که جوشيده از فطرت و خير خواهي انسان‏هاست، در جهت رسيدن به عالي‏ترين مراحل کمال که همان تقرب به خداوند متعال است، از طريق خدمتگزاري به نيازمندان شکل دهي کرده است.
     
    مصرف وقف
     

    مصرف وقف را واقف تعيين مي‏کند. تنوع مصارف وقف نشانگر نيازهاي هر جامعه و جو فرهنگي حاکم بر افکار عمومي هر دوره است که در مباحث آينده به برخي از آن‏ها اشاره مي‏شود:
     
    مصارف و کارکردهاي فرهنگي وقف
     

    مواردي از کارکردهاي فرهنگي وقف را بر مي‏شماريم. اين موارد در شرايط زماني و مکاني خاص خود از مؤثرترين عوامل توسعه بوده است. امروز نيز مصارف فرهنگي موقوفات در صورت تطبيق با مقتضيات زمان و شرايط جديد يکي از شاخص‏هاي مهم توسعه به شمار مي‏رود. گر چه نيات فرهنگي واقفان بسيار متنوع و متعدد است ولي ما با يک نگاه کلي و اجمالي مي‏توانيم آن مصارف را در سه محور زير جمع بندي کنيم:
     
    وقف پشتوانه مردمي‏ مراکز علمي
     

    سهم عمده‏اي از موقوفات در کشورهاي اسلامي‏به ايجاد و تقويت مراکز علمي و مدارس اختصاص دارد. صدها مدرسه بزرگ و کوچک در روزگار خلافت عباسيان و پس از آن، از نظاميه بغداد تا دار العلم‏هاي بخارا و سمرقند، در سرزمين‏هاي اسلامي عمدتا از محل موقوفات، اداره مي‏شدند و دانشمندان بزرگي، چون شيخ مصلح‏الدين سعدي و بوعلي سينا در همين مدارس وقفي به تحصيل پرداخته و افتخار آفريدند. خواجه نظام الملک طوسي پس از آنکه مدرسه نظاميه بغداد را ساخت، دستور داد تا در اطراف آن، بازار، دکان و گرمابه بسازند و همه آنها را وقف مدرسه کرد تا از محل آن‏ها حقوق استادان و مخارج مدرسه تأمين شود. يکصد سال بيش از آن نيز، ابوالحسن بيهقي در نيشابور مدرسه‏اي تأسيس کرد و مبالغ هنگفتي از اموال خود را براي اداره اين مدرسه و کمک به دانشجويان شاغل در آن وقف کرد. (4)
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)