گزارشي از مسأله‏ي وقف در جمهوري متحد تانزانيا

  • ساعت ارسال پست : 10:20 PM ،


تانزانيا
 

در کشور تانزانيا مؤسسه و يا ارگان دولتي که مسؤوليت امور خيريه و وقف را عهده‏دار باشد وجود ندارد. لذا مؤسسات ديني از قبيل باکواتا، جماعت شيعيان خوجه، انجمن شيعيان تانزانيا، بلال مسلم، و پياز و حتي مساجد، توليت اماکن، بناها و امکانات وقفي را به عهده داشته و منابع آنها طبق نظر واقف صرف مي‏شود.

به عنوان مثال جماعت خوجه‏ها در دارالسلام بيش از پنجاه ساختمان و بناي وقفي را در اختيار داشته که مدرسه‏ي المنتظر، مرکز تبليغ و دفتر مرکزي جماعت نمونه‏هايي از اين موقوفات قلمداد مي‏گردند.
همان گونه که اشاره شد توليت موقوفات در تانزانيا (به جز زنگبار) به مؤسسات خيريه و عام المنفعه واگذار شده که اين مؤسسات بايستي در وزارت دادگستري در بخش ثبت شرکتها ثبت شوند. لذا تمام مؤسسات خيريه و عام‏المنفعه که در اداره‏ي ثبت شرکتها ثبت شده‏اند مي‏توانند امکانات ذيل را از دولت دريافت نمايند:
1. تمام بناها و ساختمانهاي وقفي و خيريه (آموزشي، ديني، اجتماعي، بهداشتي) ازماليات معاف مي‏باشند.

2. از آنجا که مالکيت زمين در تانزانيا مربوط به دولت و در اختيار شخص رئيس جمهور است، مؤسسات خيريه مي‏توانند در صورت نياز، زمين دريافت نمايند و اجاره‏ي سالانه‏ي زمين براي اين مؤسسات ارزانتر از مؤسسات تجاري مي‏باشد.
3. واردات و صادرات مؤسسات خيريه و عام‏المنفعه براي راه‏اندازي و اداره‏ي طرح‏ها و برنامه‏هاي خود در صورت وارد نمودن هر نوع کالا از پرداخت حقوق گمرگي معاف هستند.
4. واردات مواد غذايي، بهداشتي و غيره توسط مؤسسات مذکور که به منظور کمک به نيازمندان باشد از معافيت مالياتي برخوردار مي‏باشند.
5. مؤسسات خيريه در صورت انجام فعاليتهاي اقتصادي در جهت توسعه‏ي برنامه‏هاي خيريه از پرداخت ماليات بر درآمد نيز معاف هستند.
6. صدور حق اقامت براي مديران و مسؤولان خيريه نسبت به شرکتهاي تجاري و اقتصادي آسانتر است.
 
زنگبار
 

مسأله‏ي وقف در زنگبار و دو جزيره‏ي تابعه‏ي آن (پمبا و مافيا) با تانزانيا سرزمين اصلي متفاوت مي‏باشد.
جزاير سه گانه‏ي زنگبار، مافيا و پمبا با توجه به حضور مسلمانان (95 درصد) بعضي قوانين اسلامي در اين مناطق رعايت مي‏شود که مسأله‏ي وقف از آن جمله است.
اداره‏ي وقف زنگبار توليت اماکن و بناهاي وقفي را به عهده داشته و ماهيانه مبلغي بابت اجاره از مستأجرين دريافت مي‏کند.

گفتني است بيشتر بناهاي قديمي و ساختمانهاي مسکوني زنگبار جزء موقوفات بوده و اين يکي از دلايل عمده‏ي مهاجرت و يا ترک اجباري هندي‏ها وعرب‏ها بعد از انقلاب زنگبار مي‏باشد.
گرچه قوانين زنگبار در قبال مؤسسات همانند تانزانيا بوده ولي استقبال دولت زنگبار از حضور مؤسسات خيريه و عام‏المنفعه را نبايد از نظر دور داشت.
 

_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
 
--------
منبع :
 
ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف در آسياي ميانه - 11

    • ساعت ارسال پست : 10:10 PM ،


    تعداد مساجد فعال شوروي
     

    تعداد مساجد فعال شوروي در حال حاضر معلوم نيست و راهي براي تحقيق در اين زمينه وجود ندارد، زيرا منابع خبري شوروي به اين مطلب حساسند و از گزارش آن طفره مي‏روند.
    برآوردهايي نيز که در اين زمينه ارائه مي‏شود اختلافات فاحشي با يکديگر دارند (تاريخ انتشار اين کتاب اسفند 1366) بر اساس يکي از برآوردهاي اخير تعداد مساجد به 450 بالغ مي‏شود که 143 مسجد در آسياي مرکزي و قزاقستان، 200 مسجد در سيبري و شوروي اروپايي 45 مسجد در قفقاز شمالي و 16 مسجد در آذربايجان قرار دارد.
    (Religion in commanist lands . VOL. 7. NO.3. 1979.P.151,2) در سال‏هاي اخير مساجد جديدي ساخته شده براي مثال در گورگي در سال 1978 و تعدادي از مساجد قديمي نيز مرمت شده‏اند.
     
    مدارس مذهبي شوروي
     

    در اتحاديه جماهير شوروي دو مدرسه مذهبي وجود دارد يکي در بخارا و ديگري در تاشکند بناي اين دو مدرسه در قرن 16 ميلادي پايه ريزي شد و هر دو بعد از انقلاب همزمان با مدارس مذهبي ديگر بسته شدند.
    مدرسه مير عرب در بخارا فعلا فعال است و حدود هفتاد طلبه دارد طول مدت تحصيل در اين مدرسه هفت سال است اين مدرسه تنها جايي است که دوره مقدماتي تحصيل علوم ديني را آموزش مي‏دهد.

    مدرسه «برکه خان» در تاشکند مرحله عالي علوم ديني را تعليم مي‏دهد در سال 1974 به مناسبت يکهزار و دويستيمن سالگرد تولد اسماعيل النجاوي (که در نزديکي سمرقند مدفون است) مدرسه را به نام او نامگذاري کردند. طول مدت تحصيل در اين مدرسه چهار سال است طلاب منتخب اين مدرسه براي اتمام تحصيلاتشان به دانشگاه اسلامي خارج کشور مانند الازهر در قاهره اعزام مي‏شوند.
     
    مراکز مذهبي چهارگانه
     

    مراکز مذهبي کليه جنبه‏هاي اجرائي اسلام در اتحاد جماهير شوروي را زير نظر دارند آنها تحت نظر شوراي امور مذهبي قرار دارند اين شورا خود وابسته به شوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي است.
    چهار مرکز مذهبي وجود دارد که هر يک مسئول منطقه خاصي است
    1) مرکز مذهبي آسياي مرکزي و قزاقستان: اداره اين مرکز در تاشکند جمهوري ازبکستان است. مذهب حنفي، مدير مرکز که از بيست سال پيش تا کنون مسئوليت مرکز را به عهده دارد مفتي «ضياالدين خان ابن‏ايشان بابا خانوف» است حوزه قضايي اين مرکز 5 جمهوري قزاق، قرقيز، تاجيک، ترکمن و ازبک است از جهات بسياري اين مرکز مهمترين و بزرگترين مرکز اسلامي در شوروي است.

    2) مرکز مذهبي سيبري و شوروي اروپايي: اداره اين مرکز در اوفا جمهوري خود مختار با شعير واقع است مذهب حنفي، مدير اين مرکز مفتي «طلقت تازيق» است. حوزه قضايي اين مرکز کليه مسلمانان جمهوري متحد شوروي سوسياليستي روسي (به غير از داغستان و قفقاز شمالي) و جمهوري ليتواني و روسيه سفيد را دربر مي‏گيرد.
    3) مرکز مذهبي قفقاز شمالي و داغستان: اداره اين مرکز در مخاچ قلعه درون جمهوري خود مختار داغستان است. مذهب حنفي و رياست اين مرکز را مفتي «محمود جکي يف» به عهده دارد.
    4) مرکز مذهبي ماوراي قفقاز: اداره اين مرکز در باکو جمهوري آذربايجان قرار دارد. مذهب آن شيعه و سني حنفي است. رياست آن را فردي شيعه به نام شيخ الاسلام شکورپاشايوف به عهده دارد. حوزه قضايي اين مرکز مسلمانان ساکن جمهوري‏هاي ارمنستان، آذربايجان و گرجستان را دربر مي‏گيرد.

    روس‏ها براي آن که مسلمانان را به اجبار به مسيحيت بکشانند تدابير نهايي از جمله تخريب بسياري از مساجد، مصادره اموال، محروم کردن تاتارها از حقوق مدني را به کار بردند اما موفقيت به دست نياورند.
     
    پي نوشت :
     

    1-براي اطلاع بيشتر رجوع شود به کتاب جغرافيايي تاريخي و سياسي آسياي مرکزي و تأليف غلامرضا گلي زواره.
     

    نويسنده: نادر رياحي ساماني
     
     
    پایان

    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف در آسياي ميانه - 10

    • ساعت ارسال پست : 10:09 PM ،


    مراکز مذهبي شوروي و حضور در مساجد
     

    نظارت بر امور مسلمين در اتحاد شوروي از طريق 4 مرکز مذهب انجام مي‏گيرد. قبل از انقلاب در اين منطقه هيچ سازمان مذهبي وجود نداشت. جنگ جهاني دوم نقطه عطفي بود براي اسلام در شوروي، تحول واقعي با به رسميت شناختن قانوني مراکز 4 گانه مذهبي از سوي دولت آغاز شد قبل از انقلاب چهار مرکز مشابه مذهب وجود داشت يکي در اوفا يکي در کريمه و دو تاي ديگر در ماوراي قفقاز، اين مراکز در انجام اموري مانند تعليم و انتصاب علما، احياي مساجد و انتشار کتب

    مذهبي قدرت داشتند. اما در دوران حاکميت دولت شوراها اين مراکز فتوا از ميان رفت و ديگر هيچ مرکزي نبود که مسئوليت امور مذهبي و مساجد را رسما عهده دار باشد. اگر به رسميت شناختن مراکز 4 گانه مذهب، نشانه مداراي دولت با مذهب بنا شد دست کم راهي است به اعتراض رسمي به وجود اسلام در شوروي. تعداد مساجد رفته رفته افزايش يافت. اگر چه در اوايل دهه 1960 موج مخربي براي به تعطيلي کشاندن مساجد آغاز شد. زيارت حج دوباره براي گروه‏هاي منتخب از زائرين آغاز شد.

    اما تنها مشکل واقعي که امروزه در سر راه اکثر ملمانان روسيه براي شرکت در مساجد وجود دارد بعد مسافت است زيرا در بعضي مناطق مساجد در جاهايي پرت واقع شده‏اند. به درستي نمي‏توان يقين کرد که چه تعداد از مسلمانان به طور مرتب به مساجد مي‏روند اما ائمه جماعات مساجد درگفتگوهاي خصوصي اطمينان مي‏دهند که تعداد بسياري از مسلمانان در مساجد حضور مي‏يابند البته در روزهاي خاص مانند عيد قربان و عيد فطر مساجد مملو از مسلمانان است و صدها نفر در مراسم شرکت مي‏کنند.
     
    زيارتگاه در شوروي
     

    دميدوف در ادامه بحث قبل مي‏نويسد: از جنبه‏هاي برجسته در عيد مسلمانان در سال 1927 ميلادي اين بود که صدها نفر از مسلمانان و غير مسلمانان که تعدادي زياد از آنان را جوانان تشکيل مي‏دادند، به زيارت اسما موت آتا رفتند.
    دميدوف آنگاه اظهار مي‏دارد که اين شور و علاقه براي زيارت به هيچ وجه غير معمول نبود.
     
    مساجد شوروي
     

    مساجد از لحاظ مالي کلا متکي به کمک‏هاي مردمي هستند.
    رياست مساجد با يک هيئت اجرايي متشکل از سه عضو است. که از ميان مسلمانان انتخاب مي‏شوند اين هيات مسئول رسيدگي به مساجد و حفاظت از آن‏هاست ولي در مسايل مربوط به سازمان‏هاي دولتي و ديگر گروه‏هاي اسلامي، نمايندگي مسلمانان را نيز به عهده دارد و مرتب

    گزارش‏هايي به مردم مي‏دهد. يک کميته سه نفره نيز براي مشاوره و بازرسي در امور هيأت انتخاب مي‏شوند. هر مسجد که براي انجام مراسم مذهبي باز است يک امام دارد، که در شوروي آن را امام خاطب مي‏نامند زيرا هر دو کار امامت نماز و ايراد خطبه را به عهده دارد. دقيقا معلوم نيست چه تعداد از مساجد مؤذن دارد و در اين صورت مؤذنين چند بار اذان مي‏گويند. تمام علماي اتحاد جماهير شوروري بايد در ارتباط با مراکز مذهبي باشند اين مراکز علما را با مسئوليت‏هاي مختلف تعيين مي‏کنند و به آن‏ها حقوق مي‏دهند، روحانيون که در ارتباط با اين مراکز نيستند به اصطلاح فاقد صلاحيتند و حق انجام هيچ گونه مذهبي را ندارند.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • وقف در آسياي ميانه - 9

    • ساعت ارسال پست : 10:08 PM ،


    تاجيکستان
     

    86 درصد از مردم آن پيرو آئين اسلام هستند که بخش عمده از آنان را اهل سنت تشکيل مي‏دهند و اهل سنت اين سامان غالبا مذهب حنفي دارند. گرايش دين گرچه بين عده از مردم تاجيکستان نيرومند است اما چندان فراگير نمي‏باشد، زيرا در مدت چند دهه سلطه کمونيست آموزش علوم ديني به طور رسمي در آن متوقف بده و طالبان قادر نبوده‏اند براي تحصيل يا تکميل معلومات ديني اسلامي به کشورهاي مسلمان مسافرت کنند. با اين حال تظاهرات هفت هفته‏اي مردم براي سرنگوني يکي از اعضاي حزب کمونيست شوروري سابق و رئيس پارلمان اين کشور از نمونه‏هاي بارز بازگشت به اعتقادات ديني است، اعتراض‏هاي مذکور به صورت برگزاري نمازهاي جماعت در مساجد و اماکن عمومي تجلي نمود و متعرضين در چادرهايي با مراسم دعا و قرائت قرآن و سخنراني مردم را تحت تأثير احساسات مذهبي و هيجان و هيجان‏هاي اسلامي قرار مي‏دادند.
     
    آذربايجان و مساجد
     

    خانقاه و مزار پير حسين در 7 کيلومتري جنوب باکو مسجد جامع باکو از بناهاي سلطان شيخ خليل‏ا... که کتيبه آن تاريخ 780 ه. ق دارد گيلک مسجد از بناهاي قرن 8 هجري قمري - مسجد قصر - مسجد زنده پير اثري از قرن 7 هجري در دهکده مازاد در نود کيلومتري باکو. مسجدي از قرن 10 هجري در شبه جزيره آبشوران در نخجوان - آرامگاه شيخ خراسان و مقبره گلستان در قرن 7 هجري توسط نخجواني معمار مشهور آن عصر ساخته شد، بناي امام زاده گنجه که به احتمال زياد يادگار ايرانيان است.
     
    روسيه، مساجد، سازمان اوقاف
     

    در روسيه تأسيس و حفظ ساختمان‏هاي مذهبي معمولا مورد موافقت دولت بود، حتي گاهي اوقاف مورد استقبال دولت نيز واقع مي‏شد به طوري که در اوايل قرن 20 بيش از 26000 مسجد و 24000 مدرسه مذهبي در امپراتوري روسيه فعال بود. (اين تعداد البته خان نشين‏هاي خيوه و بخارا را شامل نمي‏شود)
    اين سياست جديد تساهل مذهبي حکومت مسيحي روسيه، خوشايند ساير حکومت‏هاي مسيحي نبود و بدون شک کليساي ارتدکس نيز از آن حمايت نمي‏کرد. بعد از انقلاب منع به گونه‏اي ناگهاني تغيير کرد، حکومت شوروي از همان ابتدا يک سياست علني ضد مذهب براي ريشه‏کن کردن مذاهب در پيش گرفتن، تشکيلات ظاهري مذاهب مشخص‏ترين و در نتيجه آسيب پذيرترين هدف‏هاي حکومت بود و مذهب زدايي نيز با حمله به آن‏ها آغاز شد. کمونيست‏ها اقدامات ضد مذهب خود را در مورد اسلام با بستن هزاران مسجد و مدرسه ديني آغاز کردند. سپس به تدريج تا سال 1925 دادگاه‏هاي شرع را بستند و در 1930 سازمان اوقاف را منحل کردند.

    در نتيجه حکومت دولت شوراها، تغييرات زيادي در اعتقادات اسلامي مردم شوروي به وجود آمده است در دهه اول استقرار اين حکومت چند همسري و حجاب ممنوع شد. شريعت يا دادگاههايي که بر اساس احکام قرآن قضاوت مي‏کردند و مدارس ديني و بسياري از مساجد تعطيل شد. سازمان اوقاف از ميان رفت و زيارت حج ممنوع شد.

    ، گرفتن روزه و پرداخت زکات با موانع بسيار روبه‏رو گشت چاپ قرآن و ديگر کتب مذهبي متوقف شد و در مقابل کتب مذهبي و ضد اسلامي سيل آسا انتشار يافت. نظارت بر امور مسلمين در اتحاد شوروي از طريق 4 مرکز مذهب انجام مي‏گيرد. مهمترين اين مراکز مذهبي آسياي مرکزي و قزاقستان است. قبل از انقلاب در اين منطقه هيچ سازمان مذهبي وجود نداشت. قديمي‏ترين و بزرگترين مرکز اسلامي در آن زمان «اوفا» بود که نظارت بر مسلمانان روسيه شرقي و مرکزي را بر عهده داشت.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: دوشنبه 31 خرداد 1389 
  • نظرات (0)