هنر مصرف صحيح

شناخت منابع و نقش آن در مهار بحران مالی  و اصلاح الگوی مصرف از نظر TRIZ

    " نحوه شناخت منابع از نظر نوآوری نظام یافته TRIZ و استفاده موثر از آنها برای اصلاح الگوی مصرف و حل مشکلات پیچیده نظیر بحران مالی در جهان "

از نظر TRIZ همیشه منابع ناشناخته ی زیادی دردرون سیستم و یا سازمان ما وهمینطور اطراف آن وجود دارد که معمولا از آن غافلیم .

بطور مثال قرنها بشر نظاره گر خورشید بوده ولی هیچوقت این فکر را نمی کرد که از خورشید هم می توان بعنوان یک منبع انرژی برای تولید الکتریسته استفاده کرد.

بسیاری از منابع ما اینطوری هستند و TRIZ به همه ی منابع توجه ویژه ای دارد ، حتی آن چیزهایی که به طور سنتی به آنها منابع منفی یا ضایعات می گوئیم. 

 یکی از اصول چهل گانه و خلاقانه  TRIZ یعنی اصل 22- اصل " تبدیل  ضرر به سود " است یا به اصطلاح خودمان تبدیل غوره به حلوا یعنی تبدیل منابع منفی به منابع مثبت .

لذا در  TRIZ ما هیچ نوع منبع منفی نداریم و همه ی منابع از نظر TRIZ مثبت هستند و منفی بودن آنها فقط دلیلی بر عدم شناخت و جهل ما از آنهاست.

در گذشته سازمانها از شکایات مشتریانشان گله مند بودند و بدنبال یک راه حلی می گشتند یک جوری با آنها بعنوان مزاحمت مقابله کنند اما امروزه نه تنها با این نوع شکایات برخورد نمی کنند بلکه از آنها بعنوان یک منبع اطلاعاتی موثر استفاده می کنند و به مشتریانی که انتقاد سازنده و موثری داشته باشند جایزه هم می دهند تا بتوانند در بازارهای رقابت جهانی محصول و یا خدمات خودشان را بهبود بدهند و اشکالات آن را برطرف کنند. پس مشاهده می کنیم که چگونه از یک ضرر می توان سود کرد.

از نظر TRIZ منابع به دو دسته کلی تقسیم می شوند :

1 : منابع فیزیکی : نظیر مواد ، انرژی و اثرات محیط ، اطلاعات، زمان و فضا و عملکرد سیستم ها .

2: منابع انسانی : نظیر مهارتها ، دانش ، تجربیات ، رفتار ، احساسات و ادراکات  

این بحث را اگر بخواهیم با بحث مهار بحران اقتصادی که در جهان اخیراً بوجود آمده مرتبط کنیم راه حل TRIZ استفاده از حداکثر و موثر از منابع است که باید پیرامون این موضوع در جستجوی منابع خودمان باشیم و بتوانیم در حفظ و بهره برداری موثر از آنها تلاش کنیم

باید ببینیم چه منابعی از نظر اقتصادی و منابع مالی در کشور ما مهم هستند ، که کمتر به آنها توجه داشته ایم و اکنون برای نجات از بحران می توانیم از آنها استفاده کنیم

1: صادرات غیر نفتی – به عنوان یک منبع بسیار موثر برای جبران کاهش صادرات نفتی و حفظ سرمایه های نفتی و همچنین ارز آوری مهم هستند .

2: حفظ سپرده های ارزی و گسترش آنهاست – که نیازمند سیاست گذاری و توجه بیشتری می باشد که از جمله راه کارهای آن اعطای سود بانکی بیشتر به سپرده های بانکی است .

3: مواظبت از منابع ارزی – که یکی از راه کارهای موثر آن جلوگیری از واردات کالاهای غیر ضروری و لوکس است

4: حفظ منابع ملی و ذخایر کشور در شرایط بحران

5: برقراری توازن بین دخل و خرج خزانه کشور  توسط دولت.

6: جذب سرمایه های خارجی در شرایط بحران که ما می توانیم از این فرصت استفاده مناسبی ببریم

7: جذب توریست بعنوان یک منبع درآمدی بطور موثرتر پیگیری شود

8: یکی از منابعی که بعنوان منابع اشتغال است – حفظ منابع ایرانیان در خارج کشور است که اقداماتی انجام دهیم که ایرانیان عزیز در خارج از کشور از این بحران کمترین آسیب را ببینند

بطور کلی استفاده موثر از کلیه منابع ملموس و غیر ملموس و شناسایی این منابع بطور جامع و کامل توسط متخصصین و صاحب نظران ما یک راه کار خلاقانه برای عبور و گذر از بحران اقتصادی می باشد و انشااله با سیاستگذاری های خردمندانه با تکیه بر تجربیات و دانش عمومی کشورمان هر چه زودترنه تنها از این بحران عبور کنیم بلکه از این بحران به عنوان یک فرصت برای رشد اقتصادی پایدار بهره مند شویم .

  استفاده از منابع زمانی در ژاپن برای مهار بحران مالی: 

از سوی دولت ژاپن هر گونه خرید و فروش سهام در کوتاه مدت ممنوع شد. برای جلوگیری کاهش ناگهانی ارزش سهام دولت ژاپن فقط بر خرید و فروش سهام بطور   بلند مدت اجازه داد و هرگونه خرید و فروش زود هنگام که باعث رکود ارزش سهام در بازار می شود بشدت برخورد می شود. این امر باعث رشد ارزش سهام در شرایط بحران شد.

 ( این یک مثال  برای استفاده از منابع زمانی برای مهار بحران است) 

البته از نظر TRIZ شاید ما هنوز از این منابع انسانی بخاطر ناملموس بودن آنها مانند خورشید نتوانسته ایم بهره لازم و کافی را ببریم.

تفکر کردن در مورد منابع ( Resource thinking )

تفکر کردن در مورد منابع یک مفهوم بسیار قوی در TRIZ است، در نظر گرفتن همه چیز در اطراف خود بعنوان منابعی که به آسانی بدون صرف هزینه ( یا با هزینه کم) در دسترس هستند و برای حل یک مشکل یا خلق محصولات یا خدمات جدید، از آنها بتوان استفاده نمود.

-          منابع شامل زمان، فضا، سیستم های دم دست (محصولات/خدمات)، مردم، و حتی احساسات مردم.

-          منابع می تواند در قلمرو شما و یا فوق سیستم های( super-system ) اطراف شما باشند.

-          حتی چیزهای بد در سیستم شما می تواند منابع قوی برای شما باشند.

مثال: آیا افرادی را می شناسید که بیشتر وقتشان را در خانه صرف می کنند؟ آیا می توانید محصول یا خدماتی در وسع آنها تهیه کنید که بتوانند از وقتشان مفیدتر استفاده نمایند؟

منابع از نظر TRIZ

منابع ماده (شئ) – Substance resources

ضایعات - Wastes

مواد خام و محصولات – Raw materials and products

عناصر سیستم – System elements

مواد ارزان قیمت – Inexpensive substance

جریان مواد- Substance flow

خواص مواد- Substance properties

منابع اثر – Field resources

انرژی موجود در سیستم- Energy in the system

انرژی های محیط- Energy from the environment

سطوح امکان پذیر مبتنی بر انرژی- Build upon possible energy platforms

تبدیل ضایعات سیستم به انرژی سیستم – System waste becomes system energy

منابع فضا- Space resources

فضای خالی- Empty space

بعدی دیگر- Another dimention

نظم دهی عمودی – Vertical arrangement

تودرتو بودن - Nesting

منابع زمان – Time resources

کار پیشین – Pre–work

زمان بندی - Scheduling

عملیات موازی – Parallel Operations

کار پسین – Post-work

منابع اطلاعات- Information resources

به دست آمده از شئ – Sent by substance

خواص ذاتی و طبیعی – Inherent properties

اطلاعات در جریان – Moving information

اطلاعات گذرا – Transient Information

تغییر در اطلاعات مربوط به حالت – Change of state information

منابع کارکردی – Functional resources

فضای منبع در کارکرد اولیه – Resource space within primary function

استفاده از اثرات زیان بار – Using harmful effects

استفاده از کارکردهای ایجاد شده ی ثانویه – Using secondary generated function