مقدمه اي بر زندگاني امام رضا (علیه السّلام)

نمي‌دانم چقدر از «مدينه» مي‌داني. اما امام رضا(علیه السّلام) «مدينه» را خوب مي‌شناسد. همان جا به دنيا آمده، تقويم‌ها، روز، ماه و سال ولادتش را درست به ياد نمي‌آورند يا شايد خوب مي‌دانند و اذعان نمي‌كنند ـ تاريخ هيچ وقت امانتدار خوبي نبوده ـ ولادتش را در سالهاي 148، 151 و 153 و در روزهاي جمعه نوزدهم رمضان، نيمه ماه رمضان، جمعه دهم رجب و يازدهم ذي القعده عنوان كرده‌اند. اما قطعيت بيشتر در همان سال 148، يعني سال وفات امام جعفر صادق(علیه السّلام) است. همان‌طور كه اشخاصي همچون مفيد، كليني، كفعمي، شهيد ثاني طبرسي، صدوق، ابن زهره، مسعودي، ابوالفداء، ابن اثير، ابن حجر، ابن جوزي و كساني ديگر، سال 148 را سال ولادت امام رضا(علیه السّلام) دانسته‌اند.

اما لقب‌ها و كنيه‌هايش، همچون واژگاني درخشان در هزارتوي ذهن تاريخ باقي مانده‌اند. كنيه‌هايش ابوالحسن (در بين خواص) است و لقبهايش، صابر، زكي، ولي، فاضل، وفي، صديق، رضي، سراج الله، نورالهدي، قرة عين المومنين، كليدة الملحدين، كفو الملك، كافي الخلق، رب السرير و رئاب التدبير.

حضور امام رضا (علیه السّلام) در ایران و وجود مرقد مطهر ایشان در خراسان هموراه مایه بركت و مباهات مردم ایران زمین بوده است. اما از بعد دیگری هم باید به این مهم پرداخت و آن تاثیر فزاینده‌ای است كه این حضور در گرایش‌ها، نگرش‌های سیاسی و فرهنگی و سرنوشت مردم ایران داشته است.
این مسأله را در میزگردی با حضور دكتر صادق علمی، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی و دكتر شهربانو دلبری، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد مشهد به بحث گذاشتیم كه در پی می‌آید.

5-4. متصوفه

اواخر قرون دوم هجري، گروهي ميان مسلمان ها ديده شدند که ظواهر و حالات آنها شباهتي با مسلمانان نداشت و چون لباس پشمينه ي دهاتي خشني مي پوشيدند نام صوفي گرفتند. بعضي از آنها در نقاط دور از جمعيت، صومعه اي براي خود ساخته، در آنجا زندگي مي کردند، برخي در مغازه ها گوشه نشين شده و دسته اي در صحراها مي گرديدند (قشيري، 1374، ص 7). دکتر طه حسين درباره پيدايش تصوف در جامعه ي اسلامي مي نويسد: «تصوف در آغاز به صورت ترک دنيا و زهدي بود که طرفداران آن زياده روي کردند و رسول اکرم (ص) آن را ناروا شمرد». تصوف منحصر به اسلام نيست و در کيش مسيحي نيز شناخته شده است، ليکن متصوفه اسلام برخود سپس بر مردم زياده روي و ستم کردند و کار تصوف پس از شيوع ناداني و خفتگي به انواعي از حقه بازي و دروغ کشيد و شري بسيار از آن به عموم رسيد؛ شري که اگر پيشوايان اوليه تصوف مي ديدند، سخت از آن به تنگ مي آمدند و آن را به شدت انکار مي نمودند» (حسين، 1346، ج 1، ص 230).

4- پيدايش فرقه ها

وظيفه تبليغي انبيا و اوصيا آن است که تکليف شرعي مردم عصر خود را براي آنان بيان کنند و از آنجا که مسلمانان حاضر در عصر پيامبر(ص) نيازمند آن بودند که امام پس از پيامبر خود را بشناسند، پيامبر(ص) بارها در موقعيت هاي مختلف، علي(ع) را وصي خود قرار داد؛ همچنين ايشان در تعيين اوصياي خود و اولوالأمر مردم، پس از علي بن ابيطالب(ع) تا روز قيامت به حسب اهميت، نام هاي دوازده امام را به طرق مختلف معرفي مي نمود (صدوق، [بي تا]، ج 4، ص 179/صدوق، 1338،ص 90-91/عسکري، 1374، ص 49)؛ بر اين اساس، آغاز فرقه گرايي و چه بسا رشد اساسي فرقه گرايي در اسلام را بايد از آن روزي دانست که مسلمانان در يک صف بندي کاملاً متمايز، به مناقشه بر سر موضوع امامت و رهبري جامعه پرداختند.

چکيده

مسلمانان پس از رحلت رسول اعظم(ص) و با توسعه سرزمين هاي اسلامي به فرقه هاي گوناگون تقسيم شدند و به تدريج انحرافاتي در عقايد آنها پديدار شد. ائمه عليهم السلام که جانشينان رسول خدا(ص) در ميان امت اسلامي هستند، به مقابله با اين انحرافات پرداختند و در زمان هاي مناسب، عقايد نادرست ايشان را بيان فرموده، مطلب حق را ادا مي کردند. امام رضا(ع) که در دوران خلافت مأمون (از طرفداران مکتب اعتزال) در پايتخت زندگي مي کردند، با فرقه هاي مختلف مواجه بودند، از جمله آنها فرقه هاي واقفيه، غلات، متصوفه، معتزله،مجبره و مفوضه بودند که اين مقاله به بيان شيوه مقابله آن حضرت با اين فرقه ها پرداخته است.
کليد واژه ها: فرقه هاي کج انديش، روش مواجهه امام رضا(ع)، غلات، واقفيه، معتزله، متصوفه، مفوضه.

شفا یافته: فاطمه استا نیستی
متولد: 1344
اهل: كلات نادری
بیماریها: سرطان خون، فلج بدن، عفونت كلیه
در آیینه مقابل تصویر شكسته و رنجور زنی را دید كه هیچ شباهتی با او نداشت، رنگ پریده، رخساری تكیده و چین عمیقی كه زیر چشمان به گودی نشسته‌اش هویدا شده بود، چهره‌اش را پیرتر از آنچه بود نشان می‌داد.
با حسرت، آهی كشید و از آیینه رو گرداند، اما آیینه‌ای دیگر برابر با نگاهش ایستاده بود، با حیرت به عقب برگشت، باز هم آیینه‌ای، تصویر مضطربش را منعكس كرد. دور خود چرخید. چهار سویش را آیینه‌ها گرفته بودند. گویی زندانی آیینها شده بود. حس كرد آیینه‌ها به او نزدیك می‌شوند. زندانش تنگ‌تر و تنگ‌تر می‌شد. تصویرش در میان آیینه‌ها تكثیر شده بود ، خواست تا از حصار آیینه‌ها بگریزد. خود را به آیینه‌ای زد، بی آن كه بشكند، درون آیینه گم شد، اما در آیینه‌های دیگر، تصویرهای تكراری‌اش به او خندیدند.

عبدالله بن مغيره گويد: من به مذهب واقفيه معتقد بودم که بعد از امام هفتم امامي نيست و با چنين اعتقادي براي انجام اعمال حج راهي خانه ي خدا شدم. وقتي به مکه رفتم درباره ي عقايد خود شک کردم. کنار کعبه رفتم و خود را به ديوار مقابل در خانه ي خدا کعبه چسباندم و گفتم : خدايا تو از خواسته من آگاهي مرا به بهترين مذاهب ارشاد فرما! در همانجا به قلبم افتاد که به محضر امام رضا عليه السلام بروم. به مدينه رفتم و راهي منزل او شدم تا به منزل آن حضرت رسيدم. به غلام او عرض کردم به مولايت بگو مردي از اهل عراق در خانه ايستاده است. ناگهان صداي آن حضرت را شنيدم که مي فرمايد: داخل شو! اي عبدالله بن مغيره داخل شدم. چون نظر امام بر من افتاد فرمودند: خداوند دعاي تو را مستجاب کرد و به دين خود هدايت فرمود.