دستگاه خلافت عباسى، با اهدافى خاص، از اندیشمندان مذاهب و فرقه‏هاى گوناگون، دعوت مى‏کرد و آنان را رو در روى امام‏(ع) قرار مى‏داد. با مطالعه در شخصیت، روحیات و افکار مامون،آشکار مى‏شود که او از تشکیل چنین جلسات و همایش هایى، اهدافى سیاسى را دنبال مى‏کرد، هر چند شخصاً به مباحثات علمى علاقه‏مند بود، ولى مامون به عنوان خلیفه، شخصى نبود که بخواهد با این‏گونه مباحثات و مناظرات، عظمت و حقانیت خاندان پیامبر(ص) را به نمایش بگذارد و شخصیتى را که مورد توجّه انقلابیون آل على‏(ع) بود، در جامعه مطرح کند و علم و شکوه و شایستگى و برترى ایشانرا به دیگران بنمایاند، بلکه در پس این تلاش ها، اهدافى سیاسى داشت و چه بسا بى میل نبود که در این نشست ها، براى یک بار هم که شده، امام از پاسخگویى به پرسش ها عاجز بماند!

امام هشتم‏(ع)، چونان نیاکان وارسته‏اشان، از مقام علمى والایى برخوردار بودند، تا آن جا که ایشان را «عالم آل محمد(ص)» لقب داده‏اند. اباصلت از محمدبن اسحاق بن موسى بن جعفر(ع) نقل کرده است:امام موسى بن جعفر(ع)، به فرزندانشان مى فرمودند، برادرتان، على بن موسى، داناى خاندان پیامبر(ص) است. نیازها و پرسش هاى دینى خود را از وى فرا گیرید و آنچه را به شما تعلیم داد، به خاطر بسپارید، چه این که بارها پدرم امام صادق‏(ع) به من فرمود: داناى خاندان پیامبر(ص) در نسل توست و اى کاش من او را درک کرده و مى‏دیدم.

قرآن کریم کتابی آسمانی، وحی منزل، کلام خدا و راهنمای مؤمنان است.
این کتاب آن قدر با عظمت و ارزشمند است. که آخرین پیامبر عهده دار تفسیر و تبیین آن شدند و پس از ایشان اهل‌بیت، که عِدل قرآن معرفی شده‌اند، عهده دار چنین امر مهمی شدند. امام رضا علیه السلام که یکی از همان مفسران واقعی قرآن بودند، در طول زندگی پر برکتشان عنایت بسیار ویژه‌ای به این راهنمای بزرگ داشته اند و علاوه بر استفاده‌ای که در بعد شخصی و فردی از آن داشته اند در ابعاد دیگر نیز بهره‌های فراوانی از این کتاب گرفته اند و به دیگران انتقال داده اند. این نوشتار به ترسیم گوشه‌ای از سیمای قرآنی آن بزرگوار می‌پردازد

قرآن کریم در اندیشه، گفتار و کردار اهل‌بیت تجسّم و عینیت تمام یافته است و سیره کریمانه و سخن حکیمانه ایشان، مستقیم یا غیر مستقیم، روشنگر کتاب الهی در ابعاد گوناگون آن است؛ از این رو یکی از رسالت‌های مهم امامان معصوم(ع) تبلیغ دین، بیان احکام و تفسیر قرآن بوده است. میراث قرآنی و تفسیری باقی مانده و ارزشمند از وجود مبارک امام رضا علیه السلام از نمونه‌های اعلی و عظیم ذخایر قرآنی تفسیر معصومان است و از آن جا که لطف و حکمت خداوند متعال همواره اقتضا کرده انسان را در پهنه طبیعت، بی‌راه و راهبر، رها نکند، میراث قرآنی را در میان خاندان نبوت دست به دست نموده تا به هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام رسید و آن امام همام، وارث کتاب الهی و مفسّر راستین قرآن شد 

قرآن سخن پیامبران گذشته را که نقل مى‏کند مى‏گوید:« همگان گفتند: ما از مردم مزدى نمى‏خواهیم، تنها اجر ما بر خداست‏» .اما به پیغمبر خاتم وحی مى‏شود: «قل لا اسالکم علیه اجرا الا المودة فى القربى». «بگو از شما مزدى را درخواست نمى‏کنم مگر دوستى خویشاوندان نزدیکم».اینجا جاى سؤال است که چرا سایر پیامبران هیچ اجرى را مطالبه نکردند و نبى اکرم(ص) براى رسالتشان مطالبه مزد فرمودند؛ دوستى خویشاوندان نزدیکشان را به عنوان پاداش رسالت به مردم امر فرمودند.