۱ ۷ دیجیتالی شدن اقتصاد كشورهای توسعه یافته و غیردیجیتالی ماندن كشورهای در حال توسعه نابرابری جدیدی را تحت عنوان كاهش نرخ مبادله ایجاد كرده است. ارزش افزوده كالاهای دیجیتالی، به رغم كاهش قیمت، بسیار بالا و ارزش افزوده كالاهای تولیدی در كشورهای در حال توسعه بسیار پایین است. معامله تجاری این دو نوع كالا در سطح بین المللی در واقع بیانگر انتقال منابع و پس اندازها از كشورهای در حال توسعه به كشورهای توسعه یافته می شود. ۲ ۷ تقسیم كار جدیدی در حوزه های اقتصاد جهانی در حال وقوع است. كشورهای توسعه یافته روز به روز با دیجیتالی تر شدن و با توسعه دانش و نوآوری های جدید، تولید كالاهای سنگین و غیردیجیتالی را به كشورهای در حال توسعه منتقل می كنند. بنابراین كشورهای در حال توسعه بتدریج تولید كننده كالاهایی خواهند بود كه سهم تكنولوژی دیجیتالی و دانش در آنها محدودتر است. این پدیده را در روند صادرات و وزن صادرات كشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بخوبی می توان تشخیص داد. ۳ ۷ گسترش اقتصاد دیجیتالی و شبكه ای در سطح جهان موجب شده است كه مردم كشورهای در حال توسعه بطور مستمر و از طریق ارتباط On Line با آخرین پدیده های جدید كالایی آشنا شوند و براحتی از طریق اینترنت به آنها دسترسی داشته باشند. این مساله كه در دهه ۵۰ توسط نوركس (Nurkse) تحت عنوان اثر نمایش (Demonstration) مطرح شده بود در اوایل قرن بیست ویكم با شدت و قدرت بیشتری در حال عمل كر دن است و موجب شده است كه سطح مصرف كشورهای در حال توسعه بالا رود و حجم پس انداز پایین بیاید. این مساله خطر كاهش انباشت سرمایه را برای كشورهای در حال توسعه به همراه دارد. ۴ ۷ گسترش اقتصاد دیجیتالی در كشورهای در حال توسعه، هر چند به صورت محدود، منجر به ظهور دوگانگی دیجیتالی (Digital Duality) شده است. عده ای كه در این حوزه از فعالیت های اقتصادی مشغول هستند دارای نرخ بازدهی بالاتری خواهند بود. از آنجا كه توسعه اقتصاد دیجیتالی در كشورهای در حال توسعه اجتناب ناپذیر خواهد بود، توسعه آن موجب دوگانگی شدید در درآمدها و بازدهی بخش های دیجیتالی و غیر دیجیتالی خواهد شد. به عبارت دیگر توزیع ناعادلانه دیگری در راه است كه در صورت عدم اعمال سیاست های مكمل موجب نابسامانی اقتصادی و اجتماعی خواهد شد. ۵ ۷ توسعه اقتصاد دیجیتالی موجب شده است كه سیستم بانكی كشورهای در حال توسعه در رقابت جدی با سیستم
بانكی كشورهای در حال توسعه قرار گیرند و مخاطرات جدیدی را تجربه كنند. در تحقیق انجام شده در سازمان مدیریت صنعتی مشخص شد كه سیستم بانكی ایران در مقابل سیستم دیجیتالی بانكی كشورهای دیگر بشدت ناتوان است. بازار بورس و بطوركلی بازارهای مالی اگر به روی اقتصاد جهانی باز شوند بشدت تحت تاثیر موج سرعت و گسترش بازارهای مالی دیجیتالی شده جهانی قرار خواهند گرفت و تغییرات غیرقابل انكاری را تجربه خواهند كرد. تغییرات ساختاری در بخش های مختلف اقتصادی، تغییرات حجم پول در اثر دیجیتالی شدن دریافت ها و پرداخت ها، توسعه تجارت داخلی و تجارت بین المللی، آموزش و پرورش دانشگاه ها، فرهنگ عمومی مردم، مطبوعات و سایر رسانه ها و ...تحت تاثیر گسترش سریع اقتصاد دیجیتال قرار خواهند گرفت كه توضیح در خصوص هر یك نیاز به زمان زیادی دارد. به نظر می رسد كه بر این روند تحول تكنولوژیكی نوعی جبر حاكم است و هیچ كشوری نمی تواند آن را انكا ركند. انجام مطالعات عمیق و گسترده در باره این تحول و ابعاد و آثار و پیامدهای آن بر اقتصاد كشور ضرورتی است كه از آن غفلت شده است.
پایان
--------
منبع :
مركز توسعه كارآفرینی
