چند   توصیه   درباره   نگهداری   دارو  

داروهای   مختلف   از   جمله   داروهای   تجویزی   یا   بدون   نیاز   به   نسخه،   مانند   مسكن   ها   باید   برای   حفظ   تاثیر   آن   ها   به   طور   صحیح   و   در   جای   مناسب   نگهداری   شوند .

دمای   زیاد   و   سایر   شرایط   می   تواند   بر   روی   كارایی   داروها   تاثیر   بگذارد .

به   علاوه   مصرف   دارویی   كه   درست   نگهداری   نشود،   حتی   ممكن   است   خطرناك   باشد . از   ایناز   نگهداشتن   داروها   در   حمام،   نزدیك   اجاق   یا   در   داخل   كمد   و   گنجه   خودداری   كنید . رطوبت   این   محل   ها   ممكن   است   باعث   خرد   شدن   و   تكه   تكه   شدن   قرص   ها   شود . به   علاوه   هیچ   دارویی   را   در   اتومبیل   تان   نگهداری   نكنید .  

روزنامه   ایران

گمشده ا‌یی‌ به‌ نام‌ فرهنگ‌ اسکناس‌ 

 چگونگی‌ نگهداری‌ از اسکناس‌ یک‌ کار فردی‌ است‌ اما این‌ مساله‌ به‌ نوعی‌ به‌ حس‌ مسئولیت‌پذیری‌ شخص در حفظ‌ و نگهداری‌ سرمایه‌ ملی‌ نیز بستگی‌ دارد. 

 چند روز پیش‌ برای‌ خرید نان‌ یک‌ اسکناس‌ هزار تومانی‌ به‌ فروشنده‌ دادم‌ و برای‌ بقیه‌ پول‌ هر چه‌ پول‌ پاره‌، کثیف‌ و رنگ‌ و رو رفته‌ که‌ داشت‌ به‌ من‌ داد. وقتی‌ هم‌ معترض‌ شدم‌ گفت‌: این‌ پول‌ها را به‌ من‌ دادند من‌ هم‌ مجبورم‌ به‌ شما بدهم‌!

چگونگی‌ نگهداری‌ از اسکناس‌ یک‌ کار فردی‌ است‌ اما این‌ مساله‌ به‌ نوعی‌ به‌ حس‌ مسئولیت‌پذیری‌ شخص در حفظ‌ و نگهداری‌ سرمایه‌ ملی‌ نیز بستگی‌ دارد. از این‌ رو به‌ سراغ‌ تنی‌ چند از شهروندان‌ رفته‌ایم‌ و نظرات‌ آنان‌ را درباره‌ نحوه‌ نگهداری‌ اسکناس‌ جویا شده‌ایم‌.

حمید که‌ راننده‌ تاکسی‌ است‌ در این‌ باره‌ می‌گوید: به‌ وسیله‌ یک‌ کیف‌ براحتی‌ می‌توان‌ از اسکناس‌ مراقبت‌ و نگهداری‌ کرد و بر عمر آن‌ افزود. هر وقت‌ هم‌ که‌ اسکناس‌ پاره‌ شد سریع‌ آن‌ را بچسبانیم‌. من‌ به‌ شخصه‌ سعی‌ می‌کنم‌ پول‌های‌ پاره‌ را به‌ دیگران‌ ندهم‌ اما وقتی‌ این‌ پول‌ها را به‌ من‌ می‌دهند من‌ هم‌ مجبور هستم‌ که‌ آنها را به‌ دیگران‌ بدهم‌.

وحید رجبی‌ درباره‌ نگهداری‌ پول‌ می‌گوید: اسکناس‌هایی‌ را که‌ در خانه‌ نگهداری‌ می‌کنم‌ اسکناس‌های‌ نو و تا نخورده‌ است‌. اما چندان‌ اهمیتی‌ به‌ نگهداری‌ درست‌ پول‌ نمی‌دهم‌.

سهیلا پژوهش‌ نیز بیان‌ می‌کند: من‌ همواره‌ سعی‌ می‌کنم‌ که‌ از اسکناس‌هایم‌ بخوبی‌ نگهداری‌ کنم‌ و سعی‌ می‌کنم‌ پول‌ کهنه‌ و پاره‌ از دیگران‌ نگیرم‌ و به‌ آنان‌ نیز ندهم‌. اگر هم‌ پول‌ پاره‌ داشته‌ باشم‌ به‌ بانک‌ می‌روم‌ و آنها را تعویض‌ می‌کنم‌. زیرا من‌ احساس‌ می‌کنم‌ پول‌های‌ پاره‌ و کهنه‌ می‌توانند انتقال‌ دهنده‌ بیماری‌ هم‌ باشند.

یک‌ دانشجوی‌ رشته‌ معارف‌ نیز به‌ رد کردن‌ پول‌های‌ پاره‌ توسط‌ مردم‌ اشاره‌ می‌کند و می‌گوید: بعضی‌ مردم‌ اسکناس‌های‌ پاره‌ خود را لابه‌لای‌ پول‌ قرار داده‌ و به‌ دیگران‌ می‌دهند و برخی‌ نیز پول‌های‌ پاره‌ را به‌ درون‌ صندوق‌های‌ صدقات‌ می‌اندازند.

وضع‌ نگهداری‌ اسکناس‌ بین‌ مردم‌ ما بسیار بد است‌. باید در نظر داشت‌ که‌ دادن‌ اسکناس‌های‌ کهنه‌ و پاره‌ به‌ دیگران‌ نشانه‌ بی‌احترامی‌ به‌ آنهاست‌. اسکناس‌ و پول‌ یک‌ کشور جزو سرمایه‌های‌ ملی‌ است‌ و هر شخص باید به‌ بهترین‌ شکل‌ از آن‌ نگهداری‌ کند.

اما بسیاری‌ از مردم‌ کشور ما اهمیت‌ چندانی‌ به‌ نحوه‌ نگهداری‌ از پول‌ نمی‌دهند در صورتی‌ که‌ طریق‌ درست‌ نگهداری‌ از اسکناس‌، کار چندان‌ سختی‌ نیست‌. اما با شیوه‌ درست‌ می‌توان‌ از اتلاف‌ و هدر رفتن‌ هزینه‌های‌ فراوان‌ جلوگیری‌ کرد.

گاهی‌ اوقات‌ پول‌ به‌ عنوان‌ دفتر یاددادشت‌، دستمال‌ کاغذی‌ و... در بین‌ مردم‌ استفاده‌ می‌شود. اگر هر کس‌ پول‌ نویی‌ را که‌ به‌ دستش‌ می‌رسد درست‌ و تمیز نگهداری‌ کند با این‌ کار خود بر عمر و دوام‌ اسکناس‌ می‌افزاید.

جلیلیان‌ مدیر اداره‌ نشر اسکناس‌ بانک‌ مرکزی‌ درباره‌ عمر متوسط‌ اسکناس‌ در ایران‌ می‌گوید: عمر متوسط‌ اسکناس‌ در کشورمان‌ پنج‌ سال‌ است‌ البته‌ عمر اسکناس‌های‌ ریز ما گاهی‌ اوقات‌ حتی‌ به‌ یک‌ سال‌ نمی‌رسد. تا چندی‌ پیش‌ متوسط‌ عمر اسکناس‌ در ایران‌ ۵/۳ سال‌ بود که‌ با اطلاع‌رسانی‌ و شفاف‌سازی‌ نسبت‌ به‌ هزینه‌ها و صدمات‌ وارده‌، متوسط‌ عمر اسکناس‌ به‌ پنج‌ سال‌ افزایش‌ پیدا کرده‌ است‌. این‌ در حالی‌ است‌ که‌ عمر اسکناس‌ در کشورهای‌ دیگر حدود دو برابر متوسط‌ عمر اسکناس‌ در ایران‌ یعنی‌ تقریبا ۱۰ سال‌ است‌. طول‌ عمر سکه‌ نیز حداقل‌ ۳۰ سال‌ است‌ به‌ همین‌ دلیل‌ در ارزش‌های‌ پایین‌تر به‌ دنبال‌ ضرب‌ سکه‌ هستیم‌. این‌ امر در کاهش‌ هزینه‌ها بسیار موؤر است‌. به‌ عنوان‌ مثال‌ هزینه‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ برای‌ ما در حدود ۳۴ تومان‌ تمام‌ می‌شود به‌ این‌ معنا که‌ هزینه‌ چاپ‌ اسکناس‌ ۵۰ تومانی‌ یک‌ سوم‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ است‌ اما عمر آن‌ یک‌ سی‌ام‌ آن‌ است‌.

با اینکه‌ تمامی‌ شعب‌ بانک‌ها می‌توانند اسکناس‌های‌ کهنه‌ و فرسوده‌ را با اسکناس‌های‌ نو تعویض‌ کنند با این‌ حال‌ اسکناس‌های‌ فرسوده‌ و کهنه‌ در دست‌ مردم‌ فراوان‌ است‌ و این‌ مساله‌ متوجه‌ عدم‌ نگهداری‌ صحیح‌ از اسکناس‌ توسط‌ مردم‌ است‌. بسیاری‌ از مردم‌ علاقه‌یی‌ به‌ استفاده‌ از کیف‌ پول‌ ندارند و به‌ همین‌ دلیل‌ اسکناس‌ را به‌ بدترین‌ شکل‌ ممکن‌ در جیب‌هایشان‌ نگهداری‌ می‌کنند.

قاسم‌ عزیزی‌ عضو کمیسیون‌ اقتصادی‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ با بیان‌ اینکه‌ عمر اسکناس‌ در ایران‌ با وجود رعایت‌ همه‌ استانداردهای‌ کیفیتی‌ در تهیه‌، حدود نصف‌ عمر اسکناس‌ در کشورهای‌ صنعتی‌ است‌، می‌گوید: به‌ دلیل‌ پایین‌ بودن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در کشور و فرسوده‌ شدن‌ اسکناس‌ها، هر روز بر تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌ افزوده‌ می‌شود. طبیعتا با افزایش‌ تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌، هزینه‌ بیشتری‌ برای‌ چاپ‌ مجدد اسکناس‌ بر سیستم‌ پولی‌ و بانکی‌ کشور تحمیل‌ می‌شود. نماینده‌ شازند با اشاره‌ به‌ تولید سکه‌های‌ جدید ۵۰۰ ریالی‌ و همچنین‌ تغییر مواد سکه‌های‌ ۵۰، ۱۰۰ و ۲۵۰ ریالی‌ می‌افزاید: تولید سکه‌های‌ جدید، صرفه‌جویی‌ مناسبی‌ را به‌ دنبال‌ دارد، زیرا دیگر بابت‌ چاپ‌ اسکناس‌ جدید هزینه‌ نمی‌شود. از سوی‌ دیگر استفاده‌ از کارت‌های‌ اعتباری‌ در دادوستدها و دقت‌ در حفظ‌ ونگهداری‌ اسکناس‌ها می‌تواند عمر اسکناس‌های‌ در گردش‌ کشور را افزایش‌ دهد. ناظر مجلس‌ در هیات‌ نظارت‌ بر اندوخته‌ اسکناس‌ می‌گوید: از ابتدای‌ سال‌ ۱۳۸۳ تا هفته‌ اول‌ بهمن‌ماه‌، ۵۵۰ میلیون‌ و ۶۶۴ هزار و ۲۹۲ قطعه‌ اسکناس‌ کهنه‌ و فرسوده‌ در کشور امحا شده‌ است‌.

همچنین‌ هزینه‌ چاپ‌ اسکناس‌های‌ جدید که‌ جایگزین‌ اسکناس‌های‌ از رده‌ خارج‌ شده‌ می‌شود، معادل‌ هشت‌ میلیارد و ۳۰۰ میلیون‌ تومان‌ بوده‌ است‌. آمارهای‌ به‌ دست‌ آمده‌ نشان‌ می‌دهد که‌ هزینه‌ هر برگ‌ اسکناس‌ با ارزش‌های‌ مختلف‌ بطور میانگین‌ ۱۴۶ ریال‌ است‌. با ملاحظه‌ تعداد اسکناس‌هایی‌ که‌ از ابتدای‌ سال‌ تاکنون‌ امحا شده‌ است‌، در می‌یابیم‌ که‌ چه‌ هزینه‌ هنگفتی‌ بر اثر چاپ‌ این‌ اسکناس‌ها بر سیستم‌ بانکداری‌ کشور تحمیل‌ شده‌ است‌.

آموزش‌ و اطلاع‌رسانی‌ برای‌ بالابردن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در میان‌ مردم‌ می‌تواند از هزینه‌های‌ بالای‌ استهلاک‌ اسکناس‌ بکاهد. شاید طی‌ سالهای‌ آتی‌ استفاده‌ از کارت‌های‌ اعتباری‌ در دادوستدهای‌ روزانه‌ بتواند یکی‌ از موثرترین‌ روش‌ها برای‌ حل‌ مشکل‌ کهنگی‌ و فرسودگی‌ اسکناس‌ باشد.

امروزه‌ در کشورهای‌ پیشرفته‌ حجم‌ انتقال‌ پول‌ بسیار کم‌ شده‌ است‌ زیرا اینگونه‌ انتقال‌ و معاملات‌ پولی‌ مشکلاتی‌ از قبیل‌ سرقت‌، افزایش‌ ترافیک‌ شهری‌، آلودگی‌ هوا، اتلاف‌ وقت‌ و صرف‌ میلیاردها ریال‌ هزینه‌ بابت‌ تولید و امحای‌ اسکناس‌ و... را به‌ دنبال‌ دارد.

هرچند تا رایج‌ شدن‌ چنین‌ روشهایی‌ در کشور راهی‌ طولانی‌ در پیش‌ است‌، اما با دادن‌ اطلاعات‌ و آگاهی‌ به‌ مردم‌ می‌توان‌ استفاده‌ از این‌ روش‌های‌ پیشرفته‌ که‌ یکی‌ از آنها استفاده‌ از کارت‌ اعتباری‌ به‌ جای‌ پول‌ نقد است‌ را در جامعه‌ جا انداخت‌. همچنین‌ با بالابردن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ و ارایه‌ اطلاعات‌ درباره‌ هزینه‌ بالای‌ تولید و نابودی‌ اسکناس‌ می‌توان‌ از نابودی‌ این‌ سرمایه‌ ملی‌ جلوگیری‌ و بر عمر آن‌ اضافه‌ کرد.

فاطمه‌ آزادی‌

   روزنامه اعتماد 

اسكناس در دست مردم؛ دفترچه خاطرات یا سرمایه ملی؟!

 بارها اتفاق افتاده كه در معاملات نقدی روزانه، با پولهای فرسوده و پاره مواجه شدهایم و زمانی كه در مقام اعتراض برآمدیم، جملاتی نظیر «من هم اینو از یكی مثل شما گرفتم»، «بهتر از این ندارم» و ... مواجه شدهایم.....

بارها اتفاق افتاده كه در معاملات نقدی روزانه، با پولهای فرسوده و پاره مواجه شدهایم و زمانی كه در مقام اعتراض برآمدیم، جملاتی نظیر «من هم اینو از یكی مثل شما گرفتم»، «بهتر از این ندارم» و ... مواجه شدهایم. از سوی دیگر با نزدیك شدن به مناسبتهای مختلف بویژه اعیاد باستانی یا مذهبی، تقاضای اسكناسهای نو و به اصطلاح پشت شماره بالا میرود. حتی برخی از مردم از مبادی غیررسمی و با پرداخت مبالغی بیش از مبلغ واقعی دسته اسكناس آن را تهیه میكنند. اما براستی این اسكناسهای نو چقدر عمر میكنند و چقدر طول میكشد كه این اسكناس مچاله شده در دست بچهیی باشد یا در عصبانیت یك فرد پاره شود؟!

● عمر مفید اسكناس در ایران وجهان

كارشناسان معتقدند كه فرهنگ نگهداری اسكناس در ایران وجود ندارد به همین دلیل عمر مفید اسكناس كمتر از استاندارد جهانی است.

بیبیسی در گزارشی تحت عنوان «دشواری های بانكی الكترونیك در ایران» عمر اسكناس در ایران را دو سال برآورد كرد و نوشت: در ایران سالانه بطور متوسط ۱۵ میلیون دلار صرف چاپ اسكناس میشود و حدود ۲/۱ میلیارد برگه اسكناس فرسوده و پاره، سوزانده میشود.

از سوی دیگر جلال جلیلیان، مدیر اداره نشر اسكناس و خزانه بانك مركزی نیز درباره عمر اسكناس در ایران میگوید: حداقل عمر اسكناس در ایران، پنج سال است و هزینه چاپ اسكناس هزارتومانی نیز ۲۴ تومان و ۸ ریال است.

وی در ادامه میافزاید: بانك مركزی در ۱۰ ماهه نخست سال اسكناس منتشر نمیكند و چاپ اسكناس تنها بر مبنای اسكناسهای فرسوده است. این در حالی است كه سرانه تعداد اسكناس در ایران ۱۰۳ برگ است كه در نوع خود رقم بالایی است. چرا كه این رقم در كشورهای پیشرفته ۱۲ تا ۱۶ برگ، در هند ۴۰/۴ برگ و در پاكستان ۵۰ برگ است.

از سوی دیگر بطور متوسط هر ساله حدود یك میلیارد و ۴۳۰ میلیون برگ اسكناس فرسوده شده و از رده خارج میشود.

جلیلیان نحوه نگهداری اسكناسها در كشور را نامناسب ارزیابی كرده و میگوید: متوسط عمر اسكناس با توجه به كیفیت اسكناس حداقل باید دو برابر مقدار فعلی یعنی ۱۰ سال باشد. در حال حاضر سالانه ۷۰۰ میلیون قطعه اسكناس فرسوده از رده خارج میشود اما نیمی از اسكناسهای فرسوده در اختیار مردم قرار دارد. هماكنون هزینه چاپ هر برگ اسكناس بطور متوسط ۱۴۶ ریال است و هزینه چاپ مجدد ۷۰۰ میلیون برگ اسكناس فرسوده، ۱۰۳ میلیارد ریال است كه با هزینههای جانبی به ۱۲۰ میلیارد ریال میرسد. این رقم بیانگر آن است كه نگهداری نادرست اسكناس، سالانه خسارات سنگینی بر بیتالمال وارد میكند.

● مردم چه میگویند؟

مردم نقشی اساسی را در حفظ و نگهداری اسكناسها دارند اما اینكه چرا به درستی از اسكناس نگهداری نمیكنند را میتوان از گفتههای آنان به دست آورد.

مهین حشمتی دانشجوی رشته فیزیك میگوید: بارها شده كه از مغازههای مختلف جنسی را خریداری كردم و زمانی كه مغازهدار باقی پول مرا بازگرداند، اسكناسها همه كهنه و چسب خورده بوده. وقتی هم اعتراض كردم مدعی شد كه از مشتری دیگری گرفته است. این نشان میدهد كه در فرهنگ جامعه ما این موضوع جا نیفتاده كه پولهای پاره و فرسوده باید از سیستم خارج شود و اصلا برای حفظ و نگهداری آن كوشش نمیكنند.

نسرین پایدار نیز با اشاره به نوشتن بر روی اسكناس میگوید: برخی از مردم اسكناس را با دفتر یادداشت اشتباه میگیرند و گمان میكنند كه مجازند هرچه میخواهند بر روی اسكناس بنویسند. حتی برخی از پول به عنوان نامه عاشقانه استفاده كرده و درددلهای خود را روی آن مینویسند. در صورتی كه اگر در یكی از كشورهای صنعتی و پیشرفته و حتی كشورهای تا حدی توسعه یافته این كار انجام شود، اسكناس را از فرد نمیگیرند و در برخی موارد جریمههایی را نیز در نظر میگیرند. اما در ایران این اتفاق كه نمیافتد هیچ، علاوه بر آن هم خود بانك نیز پولهای فرسوده در اختیار مردم میگذارد.

آرش پورزندیان كه یك اسكناس هزارتومانی پاره در دست دارد بیان میكند: اگر این اسكناس را زیر ذرهبین ببینید، هزار و یك میكروب و ویروس ناقل بیماری در آن كشف میشود. اما اگر در نگهداری آن دقت شود، كمتر كثیف شده و میكروبها در آن لانه نمیكنند.

● عابربانكها، راهحلی كه مشكل شدند

خودپرداز یا عابربانك دستگاهی الكترونیكی است كه مشتری از طریق آن با كارت مبالغ محدودی وجه نقد از موجودی حساب شخصی برداشت كرده یا از فروشگاهها خرید میكند، اما ما هنوز نتوانستهایم از طریق این شیوه نوین كه بانكداری الكترونیكی نامیده میشود، استفاده درست كنیم. بارها شده كه به سیستمهای خودپرداز مراجعه كردهایم و مدتی در صف ایستادهایم تا مبلغی را دریافت كنیم و در این مدت شاهد بودهایم كه برخی بدون توجه به دیگران كه منتظر دریافت وجه هستند چندین بار از سیستم استفاده میكنند. در حقیقت آنان این سیستمها را كه بیشتر برای نیاز فوری و احتیاجات روزمره تعبیه شده با شعب بانك اشتباه گرفته و حداكثر مبلغی را كه میتوان از دستگاه گرفت، دریافت میكنند.

مهدوی كارشناس بانكداری الكترونیك در این باره میگوید: بانكها برای گردش كار سریع و بهتر، سیستمهای خودپرداز را وارد سیستم خود كردند اما در عمل این اتفاق نیفتاد. پس از به كارگیری عابربانكها، مشتری پول را از بانك میگرفت و به فروشنده تحویل میداد و فروشنده نیز پول را دوباره به بانك برمیگرداند و این چرخه ادامه داشت، اما حال بانكها یك حلقه به این زنجیره اضافه كردهاند. مشتری از خودپرداز بانك، اسكناس میگیرد، به فروشنده میدهد و فروشنده آن را به بانك برمیگرداند.

وی میافزاید: اما در ایران هنوز زیرساختهای فنی برای نصب و استفاده از این سیستمها بدون حمل پول فراهم نشده است، اما براستی استفاده از ATM ها یا سیستمهای خودپرداز مشكل را حل میكند. اما مردم نظری جز این دارند. چراكه آنان بارها به این دستگاهها مراجعه كردهاند و با پیغامهایی مانند «سیستم به شبكه متصل نیست»، «سیستم موقتاص قطع میباشد» و... روبرو شدهاند. این موضوع باعث عدم اعتماد آنان نسبت به سیستمهای خودپرداز است و باعث استفاده بیشتر از اسكناس میشود. رویا داداشی با شكایت از سیستم خودپردازها میگوید: زمانی كه تعطیلی است بسیاری از سیستمهای خودپرداز یا پول ندارند یا به سیستم شتاب وصل نیستند به همین دلیل من ترجیح میدهم «روزه شكدار نگیرم» و یكی دو روز مانده به تعطیلی مقداری پول نقد مهیا كنم. یكی دیگر از مشكلات سیستمهای خودپرداز صفهای طولانی و عدم استفاده از آنها توسط شهروندان است.

وی میافزاید: این خودپردازها برای استفادههای ضروری و نیازهای كم است، نه برای گرفتن كل مبلغ از حساب، اما مردم فرهنگ این كار را ندارند. بخش اعظم این بحث هم به بانكها و دولت برمیگردد كه آموزشهای لازم را در این باره به مردم ندادهاند.

اما یكی از مسولان بانك مركزی به استفاده بیش از حد از سیستمهای ATM توسط مردم اشاره كرده و میافزاید: مردم باید در نظر داشته باشند كه سیستمهای خودپرداز برای احتیاجات روزمره و درحد محدود است و استفاده بیش از حد مجاز باعث فرسودگی دستگاهها و از كار افتادن آنان در ساعات تعطیلی بانكها خواهد شد.

در هرحال اگر قرار است كه عمر اسكناسها افزایش پیدا كند چند راهحل بیشتر وجود ندارد. اول اینكه فرهنگ حفظ و نگهداری اسكناس بین مردم نهادینه شود. از سوی دیگر سیستمهای خودپرداز و ATM در فروشگاهها و مراكز خرید نیز نصب شود كه افراد مجبور به حمل پول نباشند. همچنین فرهنگ استفاده صحیح از سیستمهای ATM نیز به مردم آموزش داده شود و این موضوعات یك تعامل دو طرفه بین جامعه و سیستم بانكی را میطلبند.

كارت اعتباری خرید وفروش بدون پول نقد یا نقطه پایانی سكه و اسكناس 

با توسعه روز افزون تكنولوژی، و جایگزینی سیستم‏های نوین در تمامی عرصه‌ها ، بجای ساختار سنتی و كهنه، نظام بانكداری نیز پیرو این ارتقاء، سعی برآن دارد كه در حوزه فن‌آوری ، مطلوبیت ممكن را برای مشتریان فراهم آورد. 

با توسعه روز افزون تكنولوژی، و جایگزینی سیستم‏های نوین در تمامی عرصه‌ها ، بجای ساختار سنتی و كهنه، نظام بانكداری نیز پیرو این ارتقاء، سعی برآن دارد كه در حوزه فن‌آوری ، مطلوبیت ممكن را برای مشتریان فراهم آورد. یكی از ابزارهای مهم در این عرصه، كارت اعتباری است. هنگامی كه برای اولین بار سكه ضرب شد بخاطر سه ویژگی سبكی ، راحتی و سرعت انتقال بهترین وسیله برای پرداخت معرفی شد و مبادله كالا به كالا به تاریخ پیوست. اكنون بانكداری الكترونیكی می رود تا تحولی شگرف در ساختار پولی و مالی جهان ایجاد كند. با استفاده از كارت اعتباری، پول كاغذی در آینده، همان سرنوشت مبادله كالا به كالا را خواهد داشت.

در این مقاله كه توسط همكارمان آقای حسن نعمتی از اداره امورشعب استان خراسان رضوی تهیه و تنظیم شده‏است، به معرفی انواع كارت های اعتباری پرداخته می شود.

● كارت اعتباری چیست؟ ( Credit cards )

در فرهنگ آكسفورد، كارت اعتباری چنین تعریف شده است: «كارتی كه بانك یا غیر آن در اختیار مشتری قرار می دهد و او می‌تواند كالا و خدمات مورد نیاز خود را دریافت كند.»

بنابراین كارت اعتباری كارتی است كه بانك‏ها و مؤسسات مالی واعتباری خصوصی در اختیار مشتری خود قرارد می دهند تا او بتواند بهای كالا و خدمات مورد نیاز خود را بدون دغدغه پول فیزیكی با استفاده از دستگاه‏های مربوطه نظیر ( ATM,pos ) و یا اینترنت پرداخت كند.

● تاریخچه:

با استناد به دائره المعارف بریتانیكا،استفاده از این كارت به دهه ۱۹۲۰ برمی‌گردد. زمانی كه بعضی از هتل‌های زنجیره‌ای و شركت‏های نفتی آمریكا، مشتریان خودرا تشویق به استفاده از این كارت كردند.

▪ استفاده از این كارت پس از جنگ جهانی دوم و خروج از ركود اقتصادی شهرت یافت.

▪ اولین كارت اعتباری امروزی در سال ۱۹۵۰ توسط Dinersclub Inc طراحی و منتشر شد.

▪ از معروف ترین كارتهای اعتباری American Express است.

▪ اولین كارت در سیستم بانكی ، در كالیفرنیا بنام Bank Americ card مورد استفاده قرار گرفت.

▪ در سال ۱۹۷۶ ، سیستم بانكی به نام VISA تغییر نام یافت.

▪ VISA ، امروز یك كنسرسیوم بین‌المللی است كه اغلب كشورهای دنیا در آن مشاركت دارند.

▪ در سال ۱۹۶۶ اتحادیه كارت بین‌بانكی ( Inter bank card Association ) شكل گرفت كه بعدا به مشهورترین كارت اعتباری یعنی Master card تغییر نام داد.

● فلسفه وجودی كارت اعتباری

۱) حذف پول فیزیكی.

۲) تخصیص مقدار معینی اعتبار مالی به صاحب كارت.

۳) حركت بسوی e – banking .

● اجزاء تشكیل دهنده نظام كارت اعتباری

۱) حامل كارت یا دارنده كارت :

شخص حقیقی كه مشتری بانك باشد جهت اخذ كارت می تواند به بانك خود مراجعه كند ودر صورت داشتن شرایط و صلاحیت لازم، كارت برای وی صادر می شود.این تعاریف برای مؤسسات مالی و اعتباری خصوصی نیز صادق است.

۲) صادركننده كارت :

بانك یا مؤسسه‌ای است كه در مقابل اسناد دریافتی از متقاضی كارت، پس از كسر هزینه‏های مربوطه طبق مقررات با انعقاد قرار داد جهت صدور كارت اقدام كند.

۳) پذیرنده كارت :

كلیه مراكز تجاری كه كالا و خدمات به مشتریان خود ارائه می‌كنند، ضمن عقد قرارداد از بانك خود، قبول می كنند كه در صورت مراجعه مشتری با كارت بانكی مورد توافق ، بدون اخذ منبع معامله به شكل پول نقد، كارت وی را قبول و به پردازش عملیات اقدام كنند.

۴) كارگزار تهاتر و تسویه بین بانكی :

مؤسسه یا سازمانی است كه ارتباط بین بانك‏ها را جهت تهاتر وتسویه اقلام خود در زمینه كارت برقرار می‌كند.

● اجزاء سخت افزاری ونرم افزاری كارت و هزینه‌های مربوطه

مجموعه‌ای از سخت افزار ونرم افزارها در امر فرایند كارت اعتباری و رابطه آن با نظام ساختار یافته موجود، دخیل می باشند كه می توان به موارد ذیل اشاره كرد:

۱) دستگاه ATM .

۲) دستگاه POS .

۳) نرم‌افزارهای موجود در دستگاه‏ها و سیستم تحویلداری آنها.

۴) سیستم‌های نرم افزاری و سخت افزاری جهت تولید و صدور كارت وسایت‏های مربوطه.

● هزینه ها:

فرآیند مربوطه یكسری هزینه ها را نیز در پی خواهد داشت از قبیل هزینه خرید و نصب دستگاه ، هزینه تولید و صدور كارت ، هزینه نرم افزاری شبكه‌های ارتباطی ، هزینه تعمیر و نگهداری ، هزینه ناشی از تقلب و میزان خسارات وارده به افراد ، هزینه آموزش كاركنان و كاربران و ... .

● ویژگی ظاهری

كارت اعتباری یك كارت پلاستیكی است كه روی آن نام صاحب كارت و شماره حساب آن بصورت برجسته و قابل لمس وجود دارد. پشت كارت یك نوار مغناطیسی دیده می‌شود كه حاوی برخی اطلاعات مهم مثل مشخصات دارنده كارت را ذخیره كرده است. یك كارت اعتباری استاندارد یك عدد ۱۶ رقمی دارد كه ارقام آن شامل كدهای مخصوص اطلاعاتی نظیر نوع كارت ، بانك صادر كننده، میزان اعتبار و تاریخ انقضاء كارت است.

● انواع كارت‏های اعتباری:

۱) كارت حافظه ( Memorycard ):

یك كارت پلاستیكی است كه روی آن چند كیلو بایت حافظه الكترونیكی تعبیه شده و از طریق اتصال به دستگاه مخصوص قابل شناسایی است. مثل كارت تلفن.

۲) كارت هوشمند ( Smartcard ):

شبیه كارت حافظه است كه شامل یك قطعه فلزی شامل حافظه پردازنده و نرم افزار مربوطه روی آن گنجانده شده و ضمن توان پردازش از امنیت بیشتری نسبت به كارت‌های دیگر برخوردار است. به طور مثال سیم‌كارت تلفن همراه یك كارت هوشمند است.

انواع كارت‏های هوشمند عبارتند از :

▪ كارت‏های حافظه‏دار ،

▪ كارت‏های با حافظه و ریزكنترلر ،

كارت‏های با حافظه و ریز كنترلر و كمك پردازنده و كارت‏های با حافظه و ریز كنترلر و شتابده‌ای رمزنگاری.

۳) كارت مغناطیسی ( Magnetic card ) :

حاوی اطلاعات روی یك نوار مغناطیسی در پشت كارت می‌باشد. (ملی كارت نوعی كارت مغناطیسی است.)

۴) كارت پلاستیكی ( Plastic card ):

یك كارت پلاستیكی دارای نوشته های اعتباری می‌باشد مثل كارت شارژ اینترنت.

۵) كارت اعتباری ( Credit card ):

كارتی كه شخص می تواند برابر با موجودی و یا براساس اعتبار خود از طریق كارت خرید و یا پول دریافت كند.

۶) كارت‏های بدهی ( Debit card ):

كارت هایی هستند كه دارنده آن می‏تواند تا مبلغ مشخصی خرید كرده و وجه آن را در آینده بپردازد.

● تجارت الكترونیك و رابطه آن با كارت اعتباری و امنیت

رشد وگسترش شبكه اینترنت و امكان ردو بدل تراكنش‏های مالی در این شبكه باعث شده است تا امكان تجارت از این طریق انجام شود.

امروزه با داشتن كارت اعتباری می توان از طریق اینترنت خرید كرد. بطور مثال اگر می‌خواهید كتابی بخرید ابتدا به سایت اینترنتی مثلا آمازون متصل شده، كتاب خود را سفارش می‏هید، با در اختیار داشتن یك كارت اعتباری شماره ۱۶ رقمی آن را در مستطیل مخصوص وارد می‏كنید . در صورتی كه میزان اعتبار و تاریخ انقضای كارت صحیح باشد، عملیات خرید انجام می شود و ظرف چند روز بعد كتاب بدست شما می‌رسد.

در خرید از فروشگاه به سایت آن وارد شده در بخش E – shop یا E – buy محصول را انتخاب و عملیات فوق تكرار می‌شود.

امنیت خرید توسط استاندارد PKI و پروتكل SSL ۲ برای دارندگان كارت و پذیرندگان آن مهیا می‏شود.

امن‏ترین روش برای محافظت ارتباط الكترونیكی با استفاده از امضاء دیجیتالی و رمزنگاری كلید عمومی می‌باشد كه ارائه می‌شود.

● استفاده از كلید واحد

▪ استاندارد PKI :

تولید كلید، توزیع كلید ، لغو كلید.

موارد عملیاتی: مدیریت برروی كلیدها، شناسایی هدایت فرد و در اختیار قرار گرفتن كلید عمومی برای دیگران.

▪ پروتكل SSL :

پروتكل همه منظوره كه جهت برقراری ارتباط امن بین برنامه‌های كاربردی و همچنین تراكنش كارت اعتباری امن روی وب استفاده می شود.

این پروتكل از استراق سمع، تحریف و جعل پیام جلوگیری می‏كند. و اطلاعات محرمانه تنها در اختیار دارنده، و پذیرنده كارت قرار می‌گیرد.

● ویژگی‏ها و مزایا

▪ بدون شك با فراگیر شدن استفاده از كارت، ضمن انتقال سریع و كوتاه‌مدت مبلغ مورد نظر از حسابی به حساب دیگر (فرآیند معامله)، بسیاری از عملیات اضافی حذف شده و در وقت مشتریان نیز صرفه‌جویی می‌شود.

▪ این پروسه در حداقل زمان انجام می‌شود و از بسیاری از ناهنجاری‏ها نظیر فرار از پرداخت مالیات، ارتشاء و اختلاس كه با نظام پول سنتی همراه است، جلوگیری می‌شود.

▪ كنترل تورم، تحقق اهداف مربوط به توسعه ملی.

▪ استفاده مكرر از اسكناس هم ضرر اقتصادی و هم ضرر جسمانی برای جامعه به بار می‌آورد. جایگزینی اسكناس نو هزینه آفرین است، كارت اعتباری می‌تواند ضمن بودن جایگزینی راحت ومطمئن، از اسراف ملی جلوگیری كند.

▪ معافیت از پرداخت كارمزد مكرر توسط مشتری، كاهش كاغذبازی اداری.

▪ كاهش خطر حمل مقادیر زیاد پول ـ خطر تقلبی بودن آن وسرقت.

▪ افزایش قدرت مؤسسات ویا بانك صادر كننده، برای تأمین نامحدود اعتبار كه منجر به افزایش معاملات اقتصادی می‌شود.

● كارت اعتباری در ایران

در چند سال گذشته در كنار گسترش اینترنتی، دولت و بخش خصوصی به فكر تهیه و تولید این ابزار e – banking افتاد، این راه با [ Debit card ] شروع شد. كه بعنوان اولین گام جهت فرهنگ‌سازی و آشنایی مردم با این سیستم یاد می‏شود.

در سال ۱۳۷۲ با پیاده سازی طرح جامع اتوماسیون بانكی ، زیر ساخت مسائل سخت‌افزاری و نرم‏افزاری برای (كارت اعتباری) فراهم شده است. در سال ۱۳۷۵ پس از طراحی و پیاده‏سازی سیستم مدیریت كارت ( card Mangemet system ) و انطباق آن با قوانین كشور توسط شركت خدمات انفورماتیك پیاده‏سازی سیستم خدمات كارت (موسوم به كارت ایران) در دستور كار قرار گرفت و از اوائل سال ۱۳۷۶ بانك‌ملی و فروشگاه‏های زنجیره‌ای شهروند به پایانه‌های مربوطه مجهز شد. اكنون بانك‏ها، علاوه بر این، امكان دریافت صورت حساب، مانده موجودی ، انجام عملیات بانكی چك و انتقال وجه به شیوه الكترونیكی را در اختیار مشتریان قرار می دهند.

دستگاه‏های ATM بانك سامان براساس استانداردهای بین‌المللی EMV امكان كار با كارت‌های اعتباری «ویزا» و «مستركارد» را فراهم كرده است.

● چشم‌انداز آینده

رشد سریع بانكداری الكترونیك، و عرصه رقابت بین بانك‏های دولتی و خصوصی و حتی مؤسسات مالی و اعتباری بخش خصوصی، باعث شده هر سازمان مالی برای جذب مشتریان بیشتر و ارائه خدمات بهینه از تمامی ابزارها ازجمله كارت اعتباری استفاده كند ، اما باید اذعان داشت كارت اعتباری جزئی از یك مكانیسم پویا و باز است و محدود‌كردن آن به استفاده از موارد انگشت شمار درست نیست. مؤسسات مالی باید مجوز همكاری با كنسرسیوم‏های بزرگ نظیر ویزا و مستر كارد را دریافت كنند و مورد استفاده صنعت توریسم قرار دهند. زیرا استفاده از آن در بانك‏ها، مهمانسراها، هتل‌ها و فروشگاه‏ها عاملی برای جذب ارز به داخل كشور است. اگر مقداری از هزینه‌اسكناس‏های فرسوده را صرف بانكداری الكترونیكی در شاخص كارت اعتباری كنیم، در آینده اصلا هزینه‌ای برای خروج اسكناس فرسوده و چاپ مجدد آن نخواهیم داشت و این سرمایه عظیم ملی اینگونه هدر نخواهد رفت.

در پایان راهكارهایی جهت نیل به اهداف e – banking ارائه می‌شود:

۱) فرهنگ‏سازی و ایجاد باور استفاده هرچه بیشتر از كارت‏های اعتباری (این رسالت می‌تواند توسط رادیو و تلویزیون ـ مطبوعات، تبلیغات گسترده و ... انجام شود.)

۲) بانك‏ها بعنوان متولیان این مكانیزم باید هرچه بیشتر فرهنگ‌سازی كنند.

۳) سهولت استفاده از خدمات كارت اعتباری و روشن سازی آن برای مردم.

۴) می توان جهت پایین آوردن شلوغی و ارائه خدمات بهینه، جهت امور خدماتی نظیر قبوض ، كارت ویژه پرداخت قبوض ایجاد كرد.

۵) ایجاد مركز Data base و Data maining در e – banking .

۶) وجود باجه‌های متعدد و دستگاه‏های ارائه دهنده خدمات ، جهت استفاده مشتریان.

چاپ و نگهداری اسکناس

اسکناس، سرمایه ملی است و صیانت از آن وظیفه ملی و میهنی محسوب می‌شود که متأسفانه در کشورمان در نگهداری این سرمایه ملی غفلت فراوانی صورت می‌گیرد.

 روند نامطلوب حفظ و نگهداری اسکناس یکی از مهم‌ترین مسائل پیش‌روی بانک مرکزی، شبکه بانکی و اقتصاد کشور محسوب می‌شود.

در حالی که به‌دلیل نگهداری ناصحیح اسکناس از سوی مردم، سالیانه 700 میلیون برگ اسکناس با هزینه گزاف و البته از منابع حاصل از مالیات‌های خود مردم از گردونه خارج می‌شود، می‌توان با نگهداری صحیح از اسکناس، هزینه چاپ مجدد آن را که به رقم خیره‌کننده 5/17 میلیارد تومان رسیده، صرف طرح‌های توسعه‌ای کشور کرد.

وضع‌ نگهداری‌ اسکناس‌ بین‌ مردم‌ ما بسیار نامناسب است‌. اسکناس‌ و پول‌ یک‌ کشور جزو سرمایه‌های‌ ملی آن‌ است‌ و هر شخص باید به‌ بهترین‌ شکل‌ از آن‌ نگهداری‌ کند.اما بسیاری‌ از مردم‌ کشور ما اهمیت‌ چندانی‌ به‌ نحوه‌ نگهداری‌ از پول‌ نمی‌دهند در صورتی‌ که‌ شیوه درست‌ نگهداری‌ از اسکناس‌، کار چندان‌ سختی‌ نیست‌ و با روش‌ درست‌ می‌توان‌ از اتلاف‌ و هدر رفتن‌ هزینه‌های‌ فراوان‌ جلوگیری‌ کرد.

عمر متوسط اسکناس‌ در کشورمان‌ 5 سال‌ است‌ البته‌ عمر اسکناس‌های‌ ریز ما گاهی‌ اوقات‌ حتی‌ به‌ یک‌ سال‌ نیز نمی‌رسد. تا چندی‌ پیش‌ متوسط عمر اسکناس‌ در ایران‌ 5/3 سال‌ بود که‌ با اطلاع‌رسانی‌ و شفاف‌سازی‌ نسبت‌ به‌ هزینه‌ها و صدمات‌ وارده‌، متوسط عمر اسکناس‌ به‌ 5 سال‌ افزایش‌ پیدا کرده‌ است‌.

طول‌ عمر سکه‌ نیز حداقل‌ ۳۰ سال‌ است‌ به‌ همین‌ دلیل‌ در ارزش‌های‌ پایین‌تر،‌ ضرب‌ سکه رایج‌تر است و این‌ امر در کاهش‌ هزینه‌ها بسیار مؤثر است‌. به‌ عنوان‌ مثال‌ هزینه‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ در حدود ۳۴ تومان‌ تمام‌ می‌شود به‌ این‌ معنا که‌ هزینه‌ چاپ‌ اسکناس‌ ۵۰ تومانی‌ یک‌ سوم‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ است‌ اما عمر آن‌ یک‌ سی‌ام‌ آن‌ است‌.

بسیاری‌ از مردم‌ علاقه‌ای‌ به‌ استفاده‌ از کیف‌ پول‌ ندارند و به‌ همین‌ دلیل‌ اسکناس‌ را به‌ بدترین‌ شکل‌ ممکن‌ در جیب‌هایشان‌ نگهداری‌ می‌کنند. برخی نیز اسکناس را با برگه یادداشت و دفترچه تلفن و خاطرات اشتباه می‌گیرند. به‌ دلیل‌ پایین‌ بودن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در کشور و فرسوده‌ شدن‌ اسکناس‌ها، هر روز بر تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌ افزوده‌ می‌شود. طبیعتاً با افزایش‌ تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌، هزینه‌ بیشتری‌ برای‌ چاپ‌ مجدد اسکناس‌ بر سیستم‌ پولی‌ و بانکی‌ کشور تحمیل‌ می‌شود.

آموزش‌ و اطلاع‌رسانی‌ برای‌ بالابردن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در میان‌ مردم‌ می‌تواند از هزینه‌های‌ بالای‌ استهلاک‌ اسکناس‌ بکاهد. شاید طی‌ سال‌های‌ آتی‌ استفاده‌ از کارت‌های‌ اعتباری‌ در دادوستدهای‌ روزانه‌ بتواند یکی‌ از مؤثرترین‌ روش‌ها برای‌ حل‌ مشکل‌ کهنگی‌ و فرسودگی‌ اسکناس‌ باشد.

امروزه‌ در کشورهای‌ پیشرفته‌ حجم‌ انتقال‌ پول‌ بسیار کم‌ شده‌ است‌ زیرا اینگونه‌ انتقالات‌ و معاملات‌ پولی‌ مشکلاتی‌ از قبیل‌ سرقت‌، افزایش‌ ترافیک‌ شهری‌، آلودگی‌ هوا، اتلاف‌ وقت‌ و صرف‌ میلیاردها ریال‌ هزینه‌ بابت‌ تولید اسکناس‌ و... را به‌ دنبال‌ دارد.

كثيف آلوده اما با ارزش !

كثيف آلوده اما با ارزش ! وضعيت نگهداري مسكوكات و اسكناس در جامعه- بخش پاياني

نويسنده: محمد كريمي

صداي او سكوت درون اتومبيل را مي شكند. راننده به آرامي ماشين را به كنار خيابان هدايت مي كند، دو مسافر پياده مي شوند تا او نيز پياده شود.

 جيب هاي خود را مي كاود. توجهي به غرولند راننده و مسافران ندارد. اسكناسي را به سختي از جيب شلوار خود بيرون مي كشد و بدون اين كه نگاهي به چشمان منتظر راننده كند به سمت او مي گيرد. راننده نيز با عصبانيت از چند دقيقه معطلي، اسكناس را به ميان ديگر اسكناس هاي پراكنده جلوي داشبورد پرتاب مي كند و اسكناسي ديگر به دست جوان مي دهد. حالااو عصباني مي شود و از راننده مي خواهد تا آن را عوض كند. راننده غيظ خود را فرو مي خورد و مي گويد: «اسكناس پاره دادي نو مي خواي؟! اين را هم يكي مثل من و خودت به اين روز انداخته است. اسكناس مقبول تري مي دهد و با فشار بر پدال گاز از عصبانيت خود و او فاصله مي گيرد.

 پول كاغذي همچنان در عرصه مبادلات روزمره ما حضور دارد. شتاب خودپردازها هم از ولع عمومي در استفاده از اسكناس براي استفاده از كالايا خدمات كم نكرده است. اما گزارش هاي پژوهشي و تحليلي از كاهش ميزان استفاده كشورهاي جهان از اسكناس در امورمالي خود خبر مي دهند.

 تفاوت هاي يك اسكناس

 هريك از كشورها با توجه به امكانات و تجهيزات فني موجود خود و براساس نياز جامعه اسكناس به ارز ش هاي اسمي متفاوت در تيراژ مختلف را منتشر مي كنند. اما با آن چه بايد بيش از پيش مورد توجه مسئولان امور بانكي قرار گيرد استفاده از كاغذهاي مقاوم و بادوام براي انتشار اسكناس است. شايد امروز يا روزهاي پاياني هفته گذشته حقوق و دستمزد آذرماه خود را دريافت كرده ايد، چند درصد اسكناس ها تقريبا نو مانده اند؟

 حميد كريمي از بارفروشان ميدان ميوه و تره بار مركزي تهران دراين باره مي گويد: «برخي از كشورها از كاغذهاي خاصي براي چاپ و نشر اسكناس استفاده مي كنند. اين نوع كاغذ داراي نوعي الياف است كه امكان پارگي اسكناس را به حد صفر مي رساند. بنابراين با توجه به اين كه در ايران استفاده از اسكناس همچنان مرسوم است مسئولان نسبت به تهيه اين گونه كاغذها اقدام كنند.»

 شايد هزينه هاي سنگين تامين اين نوع كاغذ مانع استفاده از آن است؟ در پاسخم مي گويد: «شايد در وهله اول اين گونه نگراني هاي مالي وجود داشته باشد. اما در صورت استفاده از آن لااقل از سرعت فرسودگي اسكناس و هزينه مالي تحميلي براي تعويض و جايگزيني آن كاسته مي شود.»

 اما دكتر بهمن آرمان يكي از كارشناسان اقتصادي از منظر ديگري به اين موضوع مي پردازد. وي معتقد است كه سيستم هاي بانكي كشور نيازمند بازنگري جدي است. دراين بازنگري عقب ماندگي ها از سيستم مكانيزه به خوبي مشخص مي شود.

 به باور وي اين كه سالانه صدها ميليارد ريال هزينه انتشار اسكناس جديد و هزينه امحاي آن مي شود ناشي از ضعف هاي موجود در سيستم بانكي است.

 دكتر آرمان مي گويد: «درحال حاضر سيستم استفاده از پول نقد در جهان تقريبا منسوخ شده است. پول خرد كه جاي خود را دارد. ميزان اسكناس موجود در برخي كشورهاي صنعتي يا درحال رشد به شدت كاهش يافته و مي يابد. مثلادر برخي از كشورها حتي براي پرداخت هزينه غذا در رستوران هم از كارت اعتباري استفاده مي شود.»

 احمد مرتضوي يكي از كارگران بازار است. براي تامين موجودي حساب صاحب كار خود بسته هاي اسكناس را به بانك آورده و در برابر خود به ترتيب ارزش اسمي آن ها مرتب مي كند. متصدي صندوق دريافت بانك هم مشغول شمارش، جابه جا كردن و بسته بندي دوباره اسكناس هايي است كه دريافت مي كند. قطرات عرق روي پيشاني او زيرنور مهتابي بانك چشمك مي زنند. با پشت دست آن ها را مي گيرد و به كار خود مشغول مي شود. اسكناس هاي مرتضوي هم زياد تعريفي ندارد طوري كه متصدي بانك سعي مي كند آن هايي را كه مقبول ترند در دوطرف بسته هاي پول قرار دهد!

 از مرتضوي علت كهنگي، رنگ پريدگي و فرسودگي قابل توجه اسكناس ها را مي پرسم. دوباره نگاهي به بسته هاي پيش روي خود مي اندازد و مي گويد: «برخي از مردم احساس مسئوليتي درباره اسكناس ندارند. پول هاي پاره، بدون شماره و حتي دو نيمه متفاوت از يك نوع اسكناس را در لابه لاي بسته هاي پول قرار داده و به اصطلاح مشكل خود را به ديگري احاله مي دهند.» نيم نگاهي به متصدي بانك مي كند. مسير نگاه او را پي مي گيرم. متصدي بانك بارها اسكناس ها را به لبه هاي ميز خود مي كوبد، برمي زند و باز درون دستگاه پولشمار قرار مي دهد اما برخي از آن ها پاره مي شوند و گاهي نيز دستگاه از شمارش مي افتد! مرتضوي از وضعيت نگهداري اسكناس نزد مردم انتقاد مي كند و ادامه مي دهد: «اين كه اسكناس هاي فرسوده و بسيار چسب خورده را به ديگران مي دهيم نوعي بي احترامي است. جالب اين كه برخي از مردم از قبول آن خودداري مي كنند اما خود به گونه اي اسكناس هاي نامناسب به ديگران مي دهند.»

 كاغذهاي گرانبها براي يادداشت نويسي و نقاشي كودكانه

 تاكنون بارها براي واريز وجه، پرداخت هزينه فيش هاي مختلف صف ايستادن در برابر باجه هاي دريافت و پرداخت شعبات مختلف بانكي را تجربه كرده ايد. برخي از متصديان اين باجه ها- پير و جوان فرق نمي كند- در هنگام اوج كار خود و براي جلوگيري از بروز اشتباه در محاسبه شمارش پول، رقمي را بر روي اسكناس هاي انباشته برابر خود مي نويسند. اگر كمي با دقت نگاه كنيد متوجه مي شويد كه اطراف آن ها را انواع فيش و حواله بانكي احاطه كرده اما ترجيح مي دهد يادداشت هاي خود را روي اسكناس ثبت كنند. در شماره گذشته به نبود فرهنگ حفظ و نگهداري اسكناس به عنوان سرمايه ملي اشاره اي گذرا شد. بي ترديد بايد از شيوع يك ضدفرهنگ جلوگيري كرد اما چگونه؟ يك كارشناس امور بانكي با اشاره به اين كه عمر مفيد اسكناس در ايران علي رغم رعايت تمامي استانداردهاي كيفيتي در تهيه آن، بسيار كمتر از كشورهاي ديگر است، مي گويد: «هر روز بر تعداد اسكناس هاي فرسوده افزوده مي شود اما هنوز نتوانسته ايم اين موج تهديدكننده بخشي از بودجه بيت المال را مهار كنيم.»

 وي در يك برآورد تقريبي هزينه چاپ اسكناس جديد را كه جايگزين اسكناس هاي فرسوده مي شود، در حدود 8.2 ميليارد تومان اعلام مي كند و مي گويد: «تمامي شعب بانك ها مي توانند اسكناس هاي كهنه را تعويض كنند اما با اين حال ميزان اسكناس هاي فرسوده در دست مردم بسيار زياد است و نشان مي دهد كه علي رغم برخي تلاش ها در افزايش عمر اسكناس، هنوز مردم شيوه نگهداري صحيح آن را نمي دانند. به نظر مي رسد آنان علاقه اي به استفاده از كيف پول ندارند و به اشكال مختلف در جيب خود قرار مي دهند.»

   لطفاً محتواي جيب خود را بازبيني كنيد. سواي از اين كه اسكناس هاي موجود شما در كدام رديف از ارزش هاي اسمي آن ها قرار مي گيرد، نقش و نگار، يادگاري، شماره تلفن ثابت و همراه و البته تعداد چسب هايي كه براي استفاده دوباره آن ها مصرف شده را مرور كنيد. شايد به جرئت بتوان نوشت كه اسكناسي فاقد اين آلودگي ها تقريباً ناياب است!

 حميد كريمي علت اين زشتي را عدم استفاده درست از اسكناس مي داند و ادامه مي دهد: «پول كاغذي در ايران در سطح دفترچه يادداشت به كار مي آيد و اين بسيار زشت و ناپسند است. در حالي كه براي كارت مدرسه كودكان خود ارزش بيشتري قائل مي شويم و مي كوشيم سطح فرهنگ و شخصيت خود را با نو نوار نگهداشتن آن كارت نزد اولياي مدرسه حفظ كنيم.»

 يكي از كارمندان بانكي در كرج كه تمايلي به انتشار نام خود ندارد با اشاره به اين كه در گذشته برخي از شعبات بانك ها به مشتريان خود كيف هاي ويژه حفظ پول اهدا مي كردند، مي گويد: «مردم هر اسكناس را براساس ارزش اسمي آن نگهداري مي كنند. اگر ارزش بالايي داشته باشد وسواس و دقت نظر آن ها هم افزايش مي يابد و بالعكس. از اين رو اگر دقت كنيد، مي بينيد اسكناس هايي با ارزش هاي پايين تر زودتر فرسوده و به اصطلاح چسب كاري مي شوند.»

 خريد دوباره اسكناس هاي باطله

 جمع آوري پول هاي فرسوده و تقريباً متلاشي شده يكي از وظايف بانك ها به شمار مي آيند. اين كارمند بانك درباره نحوه خريد اسكناس هاي فرسوده، پاره پوره و خارج شده از دور گردش مالي مردم مي گويد: «اين نوع اسكناس ها براساس تعرفه اعلامي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، تعويض مي شوند. اين تعرفه ارزش هر اسكناس را مشخص مي كند. قطعاً اسكناسي كه گوشه ندارد، سوخته شده و از رنگ و رو رفته به ارزش پايين تري تعويض مي شود.»

 وي به مشاهدات روزانه خود از اسكناس هاي ارائه شده براي تعويض اشاره مي كند و مي گويد «اسكناس هاي آغشته به روغن ماشين، سوخته از آتش سيگار و حتي خون آلوده شده براي تعويض مي آورند.»

 كارمند يكي از بانك هاي كرج با اشاره به اين كه هر يك از شعبات مركزي بانك ها يا برخي از شعبات مستقر در مراكز شلوغ شهرها وظيفه خريد و تعويض اين گونه اسكناس ها را برعهده دارند مي گويد: «در شعبه محل كارم در حدود 150 ميليون ريال پول نيمه شده، سوخته و غيرقابل استفاده به صورت هفتگي جمع آوري و براي امحاي آن ها تحويل مراكز مربوطه مي شود.»

 سكوت تبليغاتي درباره پول كثيف

 روزانه حجم نسبتاً سنگيني از تيزرهاي تبليغي و آگهي هاي مطبوعاتي بانك ها و مؤسسات مالي و اعتباري مختلف را درباره انواع سپرده گذاري ها همراه با جوايز وسوسه برانگيز و انواع حساب هاي كوتاه و بلندمدت شاهديم اما عجيب اين كه آن ها نيز كمتر به شيوه نگهداري اسكناس توجه نشان مي دهند!

 متأسفانه در انتشار آگهي ها و تيزرهاي تبليغي به اين كه اسكناس و پول خرد يكي از عوامل مهم انتقال بيماري هاست بي توجهيم و اين بي توجهي نگران كننده است.

 يك كارشناس امور بانكي از مشاهدات خود درباره استفاده از اسكناس مي گويد: «در يك رستوران مرد خانواده پس از صرف غذا از پشت ميز برخاست و در حين حركت به سوي صندوق پرداخت، مقاديري اسكناس از جيب خود بيرون آورد و يكي از آن ها را كه شايد- به گمان او- تميزتر از بقيه بود به عنوان خلال دندان به دهان برد. به او محترمانه از مضرات كارش گفتم و او با نگاه خود جوابم كرد.»

 وي معتقد است كه آموزش و اطلاع رساني براي افزايش سطح فرهنگ استفاده از اسكناس در جامعه مي تواند علاوه بر پيشگيري از برخي بيماري ها، هزينه هاي سنگين استهلاك اسكناس را كاهش دهد.

 ناقل بيماري در جيب شماست!

 ضرب المثلي قديمي درباره بي ارزش بودن پول و دارايي افراد مي گويد كه «پول چرك كف دست است» بررسي هاي علمي، تحقيقي نشان مي دهد كه پول از چرك كف دست هم كثيف تر است و به عامل انتقال بيماري هاي واگيردار تبديل شده است. كمي بيشتر به نحوه پرداخت و دريافت اسكناس و پول خرد در جامعه دقت كنيد! آن ها در همه مكان ها مورد استفاده قرار مي گيرند و در مدت زمان گردش خود در سيستم مالي در ميان افراد متعدد با ويژگي هاي متفاوت از جمله سالم و بيمار دست به دست مي شوند. هشدار درباره بيماري زايي اسكناس ها تازگي ندارد اما متأسفانه چون جدي گرفته نمي شود، هميشه تازه است. شايد اكنون كه در فصل سرما قرار داريم اين موضوع حساسيت برانگيز شود كه يك اسكناس تا 17 روز مي تواند عامل مهم انتقال بيماري آنفلوآ نزا باشد!

 براساس تحقيق يك گروه از پزشكان متعهد كشورمان اسكناس ها بيش از حد تصور عمومي آلوده اند. اين گروه از محققان 400 نمونه از اسكناس هاي كاغذي مختلف را در شيوه تصادفي از شهرهاي مختلف كشور شامل تهران، مشهد، اهواز، تبريز، سنندج، كرمانشاه و قزوين جمع آوري كرده و درباره آن تحقيقاتي را انجام داده اند كه نتايج آن شناسايي 273 نوع باكتري روي آن ها بود. 46 درصد از اين اسكناس ها به باكتري هاي گرم مثبت و 54درصد به باكتري هاي گرم منفي آلوده بوده اند. نكته قابل تأمل اين تحقيق اين كه اسكناس هاي 1000، 2000 و 5000 ريالي ميزان آلودگي بيشتري نسبت به ديگر اسكناس هاي رايج در كشورمان داشته اند. علت آن نيز قابل فهم است اين گروه بيش از ساير اسكناس ها در ميان مردم رد و بدل مي شوند.

منبع: http://www.magiran.com

اسکناس‌‌ها چه زود پير مي‌شوند

پول ‌و بانک- حسین لطفی

اسکناس، سرمایه ملی است و صیانت از آن وظیفه ملی و میهنی محسوب می‌شود که متأسفانه در کشورمان در نگهداری این سرمایه ملی غفلت فراوانی صورت می‌گیرد.

روند نامطلوب حفظ و نگهداری اسکناس یکی از مهم‌ترین مسائل پیش‌روی بانک مرکزی، شبکه بانکی و اقتصاد کشور محسوب می‌شود.

در حالی که به‌دلیل نگهداری ناصحیح اسکناس از سوی مردم، سالیانه 700 میلیون برگ اسکناس با هزینه گزاف و البته از منابع حاصل از مالیات‌های خود مردم از گردونه خارج می‌شود، می‌توان با نگهداری صحیح از اسکناس، هزینه چاپ مجدد آن را که به رقم خیره‌کننده 5/17 میلیارد تومان رسیده، صرف طرح‌های توسعه‌ای کشور کرد.

وضع‌ نگهداری‌ اسکناس‌ بین‌ مردم‌ ما بسیار نامناسب است‌. اسکناس‌ و پول‌ یک‌ کشور جزو سرمایه‌های‌ ملی آن‌ است‌ و هر شخص باید به‌ بهترین‌ شکل‌ از آن‌ نگهداری‌ کند.

اما بسیاری‌ از مردم‌ کشور ما اهمیت‌ چندانی‌ به‌ نحوه‌ نگهداری‌ از پول‌ نمی‌دهند در صورتی‌ که‌ شیوه درست‌ نگهداری‌ از اسکناس‌، کار چندان‌ سختی‌ نیست‌ و با روش‌ درست‌ می‌توان‌ از اتلاف‌ و هدر رفتن‌ هزینه‌های‌ فراوان‌ جلوگیری‌ کرد.

عمر متوسط اسکناس‌ در کشورمان‌ 5 سال‌ است‌ البته‌ عمر اسکناس‌های‌ ریز ما گاهی‌ اوقات‌ حتی‌ به‌ یک‌ سال‌ نیز نمی‌رسد. تا چندی‌ پیش‌ متوسط عمر اسکناس‌ در ایران‌ 5/3 سال‌ بود که‌ با اطلاع‌رسانی‌ و شفاف‌سازی‌ نسبت‌ به‌ هزینه‌ها و صدمات‌ وارده‌، متوسط عمر اسکناس‌ به‌ 5 سال‌ افزایش‌ پیدا کرده‌ است‌.

طول‌ عمر سکه‌ نیز حداقل‌ ۳۰ سال‌ است‌ به‌ همین‌ دلیل‌ در ارزش‌های‌ پایین‌تر،‌ ضرب‌ سکه رایج‌تر است و این‌ امر در کاهش‌ هزینه‌ها بسیار مؤثر است‌. به‌ عنوان‌ مثال‌ هزینه‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ در حدود ۳۴ تومان‌ تمام‌ می‌شود به‌ این‌ معنا که‌ هزینه‌ چاپ‌ اسکناس‌ ۵۰ تومانی‌ یک‌ سوم‌ سکه‌ ۵۰ تومانی‌ است‌ اما عمر آن‌ یک‌ سی‌ام‌ آن‌ است‌.

بسیاری‌ از مردم‌ علاقه‌ای‌ به‌ استفاده‌ از کیف‌ پول‌ ندارند و به‌ همین‌ دلیل‌ اسکناس‌ را به‌ بدترین‌ شکل‌ ممکن‌ در جیب‌هایشان‌ نگهداری‌ می‌کنند. برخی نیز اسکناس را با برگه یادداشت و دفترچه تلفن و خاطرات اشتباه می‌گیرند.

به‌ دلیل‌ پایین‌ بودن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در کشور و فرسوده‌ شدن‌ اسکناس‌ها، هر روز بر تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌ افزوده‌ می‌شود. طبیعتاً با افزایش‌ تعداد اسکناس‌های‌ فرسوده‌، هزینه‌ بیشتری‌ برای‌ چاپ‌ مجدد اسکناس‌ بر سیستم‌ پولی‌ و بانکی‌ کشور تحمیل‌ می‌شود.

آموزش‌ و اطلاع‌رسانی‌ برای‌ بالابردن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ در میان‌ مردم‌ می‌تواند از هزینه‌های‌ بالای‌ استهلاک‌ اسکناس‌ بکاهد. شاید طی‌ سال‌های‌ آتی‌ استفاده‌ از کارت‌های‌ اعتباری‌ در دادوستدهای‌ روزانه‌ بتواند یکی‌ از مؤثرترین‌ روش‌ها برای‌ حل‌ مشکل‌ کهنگی‌ و فرسودگی‌ اسکناس‌ باشد.

امروزه‌ در کشورهای‌ پیشرفته‌ حجم‌ انتقال‌ پول‌ بسیار کم‌ شده‌ است‌ زیرا اینگونه‌ انتقالات‌ و معاملات‌ پولی‌ مشکلاتی‌ از قبیل‌ سرقت‌، افزایش‌ ترافیک‌ شهری‌، آلودگی‌ هوا، اتلاف‌ وقت‌ و صرف‌ میلیاردها ریال‌ هزینه‌ بابت‌ تولید و امحاء‌ اسکناس‌ و... را به‌ دنبال‌ دارد.

هرچند تا رایج‌ شدن‌ چنین‌ روش‌هایی‌ در ایران راهی‌ طولانی‌ در پیش‌ است‌، اما با دادن‌ اطلاعات‌ و آگاهی‌ به‌ مردم‌ می‌توان‌ استفاده‌ از این‌ روش‌های‌ پیشرفته‌ که‌ یکی‌ از آنها استفاده‌ از کارت‌ اعتباری‌ به‌ جای‌ پول‌ نقد است‌ را در جامعه‌ جا انداخت‌.

همچنین‌ با بالابردن‌ فرهنگ‌ استفاده‌ از اسکناس‌ و ارائه‌ اطلاعات‌ درباره‌ هزینه‌ بالای‌ تولید و نابودی‌ اسکناس‌ می‌توان‌ از نابودی‌ این‌ سرمایه‌ ملی‌ جلوگیری‌ و بر عمر آن‌ اضافه‌ کرد.

242 ریال هزینه هر اسکناس جدید

مدير اداره نشر اسكناس و خزانه بانك مركزي در زمینه هزینه‌های تولید اسکناس می‌گوید: قيمت تمام شده نشر هر اسكناس در كشور به طور متوسط 242 ريال و هزينه كل سالانه جمع‌آوري و امحاء اسكناس‌هاي فرسوده 175 ميليارد ريال (5/17 میلیارد تومان) است.

به گفته محمد قدس الهي، همه ساله پيش‌بيني نشر اسكناس توسط بانك مركزي براي سال آينده در راستاي 3 هدف انتشار اسكناس جديد، جايگزيني اسكناس‌هاي فرسوده و افزايش ذخاير احتياطي صورت مي‌گيرد.

در سال گذشته ميزان اسكناس‌هاي جديد انتشار يافته 11 هزار و 500 ميليارد ريال بود كه در مقايسه با سال 84 بیش از 20 درصد رشد داشت.

در سال 85 حجم اسكناس‌هاي امحاء شده 2 هزار و 373 ميليارد ريال بود كه اين ميزان معادل 523 ميليون برگ است. حجم اسكناس‌هايي كه به منظور افزايش ذخاير منتشر مي‌شود به طور معمول معادل 50 درصد اسكناس‌هاي منتشر شده است و با توجه به امكانات سازمان توليد اسكناس و مسكوك، هر ساله افزايش مي يابد.

در سال گذشته از نظر تركيب 85 درصد اسكناس‌ها 10 و 20 هزار ريالي بود. هم‌اكنون حدود 4 سال است كه اسكناس‌هاي 100 و 200 ريالي به چاپ نمي‌رسد و به گفته مقامات بانک مرکزی، احتمالاً از سال آینده نیز اسكناس 500 ريالي چاپ نخواهد شد.

با وجود اقدامات گسترده‌ای که در سال‌های اخیر برای گسترش بانکداری الکترونیک صورت گرفته، اما به علت توسعه ناقص بانکداری الکترونیک، این روند موجب کاهش تقاضا برای اسکناس نشده است و بر خلاف تصور، مردم براي خريد ابتدا از دستگاه‌هاي خودپرداز پول مورد نياز را دريافت كرده و سپس اقدام به خريد مي‌كنند.

در این زمینه، گسترش پایانه‌های خرید الکترونیکی ( POS ) و ایجاد اطمینان در مردم نسبت به بانکداری الکترونیک ضروری است؛ البته سال‌ها است که بر این ضرورت تاکید می‌شود ولی بانکداری الکترونیک در ایران همچنان در پله‌های اول قرار دارد.

متوسط عمر اسكناس در ايران 5 سال است حال آن که این رقم در كشورهاي پيشرفته تقريباً 10 سال است که مقایسه این 2 رقم نشان از بی‌توجهی ایرانیان به نحوه نگهداری اسکناس دارد. بی‌گمان، در صورت دقت بيشتر مردم در نگهداري از اسكناس‌هاي موجود هزينه‌هاي بسياري از دوش بانك مركزي برداشته خواهد شد.

در حالی که بنابر اعلام بانک مرکزی، سالانه 5/17 میلیارد تومان صرف نوسازی اسکناس‌های فرسوده می‌شود، نکته‌ای که شاید مردم را به نگهداری مطلوب از اسکناس‌ها تشویق کند این است که هزینه تجدید چاپ اسکناس‌های فرسوده از مالیات‌های‌ خود مردم تامین می‌گردد.

بانک مرکزی؛ مسئول نشر اسکناس

بانک مرکزی بر اساس قانون پولی و بانکی کشور، مسئول تنظیم و اجرای سیاست‌های پولی و اعتباری و تنظیم سیاست‌های کلی اقتصادی کشور است. هدف بانک مرکزی حفظ ارزش پول، موازنه پرداخت‌ها و تسهیل مبادلات بازرگانی و کمک به رشد اقتصادی کشور است.

در بند الف ماده 3 قانون پولی و بانکی کشور به طور صریح ذکر شده است که امتیاز انتشار پول رایج کشور در انحصار دولت است و این امتیاز با رعایت مقررات این قانون، منحصراً به بانک مرکزی واگذار می‌شود. بر این اساس، حق انحصاری انتشار اسکناس و تنظیم جریان پول کشور که تا قبل از سال 1338 بر عهده بانک ملی ایران بود در هجدهم مرداد سال 1339 و هم‌زمان با تاسیس بانک مرکزی به این بانک محول گردید.

سکه و اسکناس در ایران

ضرب نخستین سکه‌های ایرانی را به کوروش هخامنشی نسبت می‌دهند. او در اوج قدرتش سرزمین لیدی (واقع در ترکیه کنونی) را تصرف کرد و مشاهده كرد مردمان آن دیار در مبادلات روزانه خود از فلزات مدوری استفاده می‌کنند.

او از این ایده خوشش آمد و دستور داد در سراسر قلمرو حکومت هخامنشیان سکه‌های مشابهی ضرب و در معاملات از آن بهره گرفته شود. یورش بنیان‌برافکن مغول در قرن هفتم بر پیشرفت تمدن و فرهنگ ایرانی ضربه سختی زد. با این وجود، یکی از تحولاتی که از بعد اقتصادی طی دوران استیلای مغول در ایران شکل گرفت، چاپ اسکناس بود.

برای نخستین بار چینی‌ها اسکناس را چاپ کردند و آن را چاو نامیدند. چاپ اسکناس در ایران هم به دوران حاکمیت مغول و سلطنت کیخاتوخان بازمی‌گردد.

عقیده عمومی بر این است که برای اولین بار اسکناس در دوران تسلط امپراتوری چینگ تسونگ بر سرزمین چین در سال 825 میلادی منتشر شده است. پس از مدتی در روسیه تزاری نیز پول کاغذی منتشر شد و واژه آسنا با تغییر مختصری وارد زبان روسی گشت و به صورت اسکیناف تغییر شکل داد.

این برهه زمانی مقارن با حکمرانی سلسله قاجاریه و حکومت فتحعلی شاه بود. به تدریج مراودات ایران با قدرت‌های برتر اروپایی اوج گرفت و پول کاغذی و لفظ اسکیناف با تغییراتی وارد زبان فارسی شد و از آن پس اسکناس در ایران رواج یافت.

روزنه

• پول از واژه یونانی obolos گرفته شده كه سکه‌ای معادل یک ششم درهم بوده است. محققان اعتقاد دارند واژه پول از زمان اشکانیان در ایران رواج یافته است.

• سکه نام دستگاه آهنینی بود که برای مهر زدن بر پول‌های فلزی رایج به کار می‌رفت.

• پس از فتح یونان به دست سپاهیان ایران، واژه درم در ایران متداول شد که اصل آن دراخما (واژه یونانی) است و ایرانیان آن را درم می‌گفتند. بعدها اعراب این واژه را از ایرانیان اقتباس کردند.

• ریال در زبان اسپانیولی به معنای شاهی است و نام سکه نقره‌ای رایج در آن سرزمین بود. این واژه مترادف رویال انگلیسی است.

• نخستین اسکناس ایران در زمان ناصرالدین شاه چاپ شد.

 منبع: http://www.hamshahrionline.ir

اصلاح الگوي مصرف در پرهزينه ترين بخش سلامت ضروري است  

سرپرست اداره ارزشيابي مراکز درماني کشور بيمارستان ها را پرهزينه ترين بخش سلامت دانسته و از اين حيث براي اجرايي ساختن اصلاح الگوي مصرف بيمارستان ها را به دو گروه تقسيم مي کند يکي اينکه بيمارستان ها همانند ديگر سازمان ها بوده و نياز به صرفه جويي انرژي دارد و ديگر آن که بيمارستان ها مرکز ارائه خدمات سلامت بوده که از اين نظر نيز بايد اصلاح مصرف صورت گيرد .

به گزارش خبرنگار اجتماعي برنا، از آنجايي که بيمارستان ها سازمان هايي هستند که خدمات سلامت را به مردم ارئه داده و به عنوان پرهزينه ترين بخش سلامت به شمار مي روند درنتيجه نياز است که با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري مبني بر نامگذاري سال جديد به نام سال اصلاح الگوي مصرف، وزارت بهداشت يکسري برنامه ريزي هاي مدوني را در زمينه مديريت بيمارستان ها صورت دهد که بر همين اساس مژده زمضاني سرپرست اداره ارزشيابي مراکز درماني کشور با خبرنگار اجتماعي برنا در اين زمينه به صحبت نشسته که به تفصيل به آن مي پردازيم :

بيمارستان ها در قدم اول براي اجايي ساختن شعار اصلاح الگوي مصرف نياز است که چه اقداماتي را صورت دهند ؟

بيمارستان ها از اين حيث به دو جنبه تقسيم مي شود يکي اينکه بيمارستان ها همانند ديگر سازمان ها بوده و نياز به صرفه جويي انرژي دارد و ديگري اينکه بيمارستان ها مرکز ارائه خدمات سلامت بوده که از اين نظر بايد اصلاح مصرف صورت گيرد. در مورد اول بيمارستان ها نيز براي اجراي اصلاح الگوي مصرف نياز دارند که از درزگير درها، دوجداره کردن پنجره ها، سيستم هاي گرمايشي و سرمايشي مناسب و تعمير و نگهداري تجهيزات استفاده کنند .

از لحاظ مصرف مواد غذايي در بيمارستان ها نياز است که چه اقداماتي صورت گيرد؟

از نظر ميزان و کميت مواد غذايي نياز است که در بيمارستان ها مواد غذايي درست و متناسب با وضعيت بيمار مصرف شود تا جلوي عارضه دار شدن بيمار گرفه شده و از بستري شدن آن به مدت زياد در بيمارسان گرفته شود .

مصرف منطقي داروها در بيمارستان ها به چه برنامه هايي نياز دارد؟

الگوي صحيح مصرف در عرصه سلامت از يک جنبه به مصرف داروها بر مي گردد که بايد داروها مطابق نياز و کاربرد بيمارسستان ها استفاده شود تا ميزان داروهاي تاريخ مصرف گذشته در بيمارستان ها کاهش یابد تا از دور ريختن داروهاي تاريخ مصرف گذشته پيشگيري شود .

مصرف سرنگ و سرم در بيمارستان ها چگونه بايد مديريت شود؟

نکته ديگر در بيمارستان ها مصرف سرنگ، سرم و گاز استريل است که بايد مديريت شود به اين ترتيب که نياز به سرم و سرنگ ها بايدنسبت به مصرف در هر بخشي سنجيده شده و توزيع آن ها در بخش ها براساس نياز صورت گيرد تا از پرتي مواد جلوگيري شود .

اگر بخواهيم ارائه خدمات سلامت براساس اصلاح الگوي مصرف باشد نياز است که چه اقداماتي در بيمارستان ها صورت گيرد؟

موارد تخصصي به ارائه خدمات سلامت مربوط مي شود که نياز به برنامه ريزي هاي دراز مدت دارد. به عنوان مثال اگر به بيمار به سرعت و به موقع رسيدگي شود از عارضه دار شدنش جلوگيري شده و به دنبال آن بيمار مدت کمتري در بيمارستان بستري بوده که اين از لحاظ اقتصادي هم به نفع بيمار است و هم به نفع اقتصاد کشور .

ا ستانداردسازي خدمات مراقبتي در بيمارستان ها نيازمند چه راهکار هايي است؟

براي استاندارد سازي خدمات مراقبتي در بيمارستان ها نياز به آموزش مستمر پرسنل بيمارستان دارد. براي کاهش خطاهاي مراقبتي و ارائه خدمات مورد نياز براي بيماران نياز به کار طولاني دارد. در اين زمينه دو راهکار وجود دارد، يکي آموزش بيماران در حين ترخيص که چگونه از خود مراقبت کرده و چگونه داروهاي خود را مصرف کنند و نشانه هاي خطر چيست؟ و راهکار ديگر آموزش پرسنل بيمارستان مبني بر ترخيص و بستري کردن به موقع و مورد نياز بيمار در بيمارستان است. زماني که فرآيند مراقبتي اصلاح شود، شاخص هاي سلامتي نيز بهبود يافته و هزينه ها کم مي شود .

منظور از ثبت الکترونيکي در بيمارستان ها چيست و آيا تاثيري در اين زمينه دارد؟

با ثبت الکترونيکي ديگر نيازي به کاغذ و قلم نبوده و با اين کار هم در مصرف کاغذ صرفه جويي شده وهم کارآيي در بيمارستان ها افزايش مي يابد به اين ترتيب که زماني که مديريت بيمارستان دقيق باشد مي تواند برنامه ريزي ها نيز به طور صحيح و درست صورت گيرد .

نظام ارجاع و پزشک خانواده در زمينه اصلاح الگوي مصرف در مديريت بيمارستان ها چه نقشي را ايفا مي کند ؟

اگر نظام ارجاع در کشور به صورت صحيح اجرا شود باعث اصلاح ارجاع بيماران شده و بر اين اساس بيماران از طريق کانال صحيح وارد بيمارستان مي شوند. با نظام ارجاع و پزشک خانواده بيماراني که به طور واقعي نياز به بخش هاي تخصصي و فوق تخصصي داشته شناسايي شده و به اين بخش ها معرفي مي شوند که اين مسئله باعث ارتقا در زمينه پيشگيري و مصرف صحيح از خدمات پاراکلينيکي نيز مي شود .

نظام ارجاع و پزشک خانوده چه مزيت هايي براي نظام سلامت دربر دارند ؟

پزشک خانواده و نظام ارجاع همانطور که گفته شد کانال صحيح ارجاع بيکماران محسوب مي شود که در اين صورت هم بيمار به صورت صحيح به بيمارستان هدايت شده و هم هزينه هاي عرصه سلامت کاهش مي يابد. بر اين اساس بيمارستان ها که هزينه بر هستند تبديل به بخش هايي با بهره وري بالا مي شود يعني بخش هايي که به تناسب هزينه اي که مي کنيم بهره وري بالايي دريافت مي کنيم که به دنبال آن شاخص هاي سلامتي نيز افزايش مي يابد .

وزارت بهداشت براي استانداردسازي بيمارستان ها چه برنامه هايي در دست اقدام دارد؟

استانداردسازي بيمارستان ها جزو برنامه هاي ويژه وزارت بهداشت محسوب مي شود که به سرعت درحال انجام است اما از آن جا که اين برنامه ها دراز مدت است نياز به زمان بيشتري براي تحقق آن وجود دارد .

آيا اصلاح الگوي مصرف شامل پرسنل بيمارستاني و نيروهاي انساني بيمارستان ها نيز مي شود؟

در مورد نيروهاي انساني به خصوص در بخش هاي دولتي با کمبود نيروي پرستاري روبرو هستيم اما مسئله مهم در اين زمينه استفاده بهينه از نيروهاي انساني است که بايد اين نيروها بهره ور باشند .

بهره ور ساختن نيروهاي بيمارستاني نياز به چه راهکاري دارد؟

ايجاد انگيزه در پرسنل بيمارستاني باعث مي شود که پرسنل مانند جواهر کار کنند که اين امر خود باعث کاهش هزينه هاي سلامت، ارتقاي سلامتي و افزايش رضايتمندي مردم از بيمارستان ها مي شود .

چگونه مي توان در نيروها و پرسنل بيمارستاني ايجاد انگيزه کرد؟  

ايجاد انگيزه در پرسنل بيمارستاني تنها از طزيق برآورده شدن خواسته ها و نياز هاي مالي نيست بلکه با ارتقاي کيفيت و آموزش پرسنل مي توان يک تعلق خاطري در کادر بيمارستاني به وجود آورد که تمامي پرسنل بيمارستان ها احساس کنند که محيط بيمارستان متعلق به آن ها است که همين امر باعث ايجاد انگيزه در پرسنل و کارآيي بيشتر آن ها در بيمارستان ها مي شود .

و زارت بهداشت درباره خريد تجهيزات بيمارستاني و وارد ساختن تکنولوژي ها روز به کشور چه تمهيداتي را درنظر گرفته است؟

اگر در وارد ساختن تجهيزات پزشکي تنها به دنبال اين باشيم که از تکنولوژي روز دنيا عقب نباشيم و اصلا به نيازهاي جامعه توجهي نداشته باشيم در اصراف هزينه هاي سلامت بسيار موثر خواهيم بود. زماني که يک تکنولوژي يا تجهيزاتي وارد کشور مي شوند بايد در ابتدا نيازهاي جامعه درنظر گرفته شده و هزينه هاي آن نيز به طور منطقي بررسي شود که آيا اين کار به صلاح نظام سلامت است يا خير؟

در وارد ساختن تجهيزات پزشکي چه گزينه هايي را بايد مدنظر قرار داد؟

بسار مهم است که دستگاه ها و تجهيزاتي که به کشور وارد مي شوند، شاخص هاي سلامتي را افزايش داده و اثر بخشي خوبي داشته باشد. به عنوان مثال به جاي هزينه کردن براي خريد دستگاه ها و تجهيزاتي که ممکن است در انبارها بماند و اصلا استفاده نشوند مي توان بهورزها را آموزش داد تا از بروز بسياري از مشکلات و مرگ و ميرها در کشور جلوگيري کرد .

براي شناسايي از تجهيزات پزشکي مورد نياز جامعه چه راهکارهايي نياز است؟

شناسايي نيازهاي واقعي جامعه در زمينه خريد تجهيزات و دستگاه هاي نوين پزشکي متولياني در وزارت بهداشت دارد. اين امر نياز به دردست داشتن سيستم نگه داشت در حوزه سلامت دارد که بر اين اساس دستگاه هاي که خريداري مي شوند هم بايد به اندازه نياز کشور بوده و هم خوب نگهداري شده و به تعمير و نگهداري تجهيزات رسيدگي شود .

منبع شبکه خبری برنا

مقدمه
امروزه مصرف روزافزون كاغذ در كشور ايران و در پي آن، ايجاد فشار بيش از حد بر جنگل‌ها و محيط زيست در سطح جهان، خود دليلي بر ايجاد بار مالي بر دولت‌ها گرديده است كه توجه و اهتمام به صرفه‌جويي و اصلاح الگوي توليد و مصرف در اين بخش براي تعديل روند استفاده‌هاي افراط‌آميز و بر خلاف اهداف توسعه پايدار، ضروري مي‌باشد. از جمله پيامدهاي منفي كه در صورت عدم توجه و تغييرات اساسي در اين حيطه به وجود خواهد آمد، با توجه به مصرف 600 هزار تني كاغذ در كشور ايران كه 90 درصد آن از طريق واردات و با صرف هزينه‌اي معادل يك ميليون و دويست هزار ريال (1200000) براي هر تن صورت مي‌پذيرد، مي‌توان به تخريب بيش از حد جنگل‌ها- با مصرف 3 تا 6 متر مكعب از تنه درختان، به ازاء هر تن توليد خمير كاغذ- و آثار سوء و مخرب ديگر اين جنگل تراشي‌ها اشاره نمود. بنابراين، ايجاد زير ساخت‌هاي مفيد و ارائه راهكارهاي مفيدتر، براي مقابله با اين روند مصرف افراط‌آميز در برنامه‌ريزي‌هاي كلان پيش رو در افق‌هاي آينده را به امري غير قابل انكار مبدل ساخته است.

در صورت عدم توجه به زير ساخت‌ها و ادامه روند كنوني توليد و مصرف سالانه كاغذ در كشور ايران، ضربه بسيار مهلكي بر محيط زيست، اقتصاد و رفاه اجتماعي وارد مي‌شود. از اين رو، مدنظر قرار دادن تغيير در الگوي توليد و مصرف و ديگر برنامه‌هاي زير بنايي در اين بخش مي‌تواند كشور ايران را در توليد كاغذ به خودكفايي برساند و حتي به صادرات اين محصول بر خلاف روند كنوني نيز كمك كند.

وضعيت جنگل‌ها و خطر تخريب آنها در جهان
در جهان حدود 866/3 ميليارد هكتار جنگل وجود دارد كه از اين مقدار 95 درصد، جنگل‌هاي طبيعي و 5% ديگر از اين جنگل‌ها به صورت دست كاشت مي‌باشند، طبق آمار به دست آمده در سال 1996، بر مبناي جمعيت جهان براي هر نفر تنها 7% درصد هكتار پوشش جنگل برآورد شده است كه با رشد جمعيت و افزايش جنگل تراشي، اين نرخ به 46% كاهش يافته است كه طبق اين تخمين احتمال كاهش 34 درصدي تا سال 2025 پيش بيني مي‌شود. يعني تقريباً در هر سال تخريب در جنگل‌هاي طبيعي 4/9 ميليون هكتار خواهد بود و جالب اين كه اين مقدار در سال از لحاظ وسعت دو برابر كشور سويس مي‌باشد. اما اين تخريب در كشور ايران سرانه هر فرد 2% هكتار سطح پوشش جنگل مي‌باشد، معادل 142 هزار هكتار برآورده شده است. از جمله ديگر پيامدهاي اين جنگل تراشي‌هاي بي‌رويه مي‌توان به تغييرات اقليمي، تغيير در الگوي بارندگي، تغيير درجه حرارت، فرسايش خاك، كاهش ظرفيت جذب خاك، تاثير بر  چرخه كربن و اكسيژن و وقوع سيلاب‌هاي خطرناك، خشك‌سالي، افزايش سرعت باد، مهاجرت و فقر و ... را در سطح جهان اشاره نمود.
وضعيت كاغذ در ايران
پس از اين كه چيني‌ها- توسط شخصي بنام تاسي لون- در سال 1390 كاغذ را اختراع كردند و نظر به اين كه در سال 610 ميلادي كاغذ وارد ايران شده، و صنعت آن نيز در قرن هفتم هجري در ايران وجود داشته و نيز در سال 1344 اولين كارخانه توليد كاغذ در هفت تپه خوزستان افتتاح شده است، اما امروزه كشور ايران در اين زمينه هنوز مصرف كننده‌اي بيش نيست. اين در حالي است كه طبق گزارش سازمان خوار و بار و كشاورزي جهان (FAO) ايران سالانه 600 هزار تن مصرف كاغذ دارد كه حدود 91 درصد آن، يعني 500 هزار تن در سال از طريق واردات تامين مي‌شود كه طبق پيش‌بيني و با اين روند مصرف كنوني، كشور ايران تا سال 1390 به مصرفي عادل يك ميليون تن در سال خواهد رسيد كه يك انفجار نفي در مصرف تلقي مي‌شود.
هزينه هر تن خمير كاغذ از تنه درختان معادل يك ميليون و دويست هزار ريال (1200000) مي‌باشد و اين هزينه در قبال هر تن باگاس- حاصل تفاله نيشكر- (به عنوان جايگزين مناسب به جاي چوب) 140000 ريال مي‌باشد- كه از لحاظ هزينه هم هر تن باگاس هزينه‌اي معادل چوب باشد. جايگزين‌هاي ديگري وجود دارد، اما در اين بحث به باگاس به عنوان نمونه بسنده گرديده است.
خطر عمده اين است كه توليد هر تن خمير كاغذ معادل استفاده از 3 تا 6 متر مكعب چوب جنگلي، يا به عبارت ديگر قطع 12 تا 18 درخت براي اين ميزان توليد مي‌باشد و اين تخريب جنگل‌ها و بي توجهي به اين امر، به گونه‌اي است كه مصرف كاغذ مقوا و كارتن توسط هر ايراني 240 كيلوگرم مي‌باشد كه شهر تهران هم اكنون به تنهايي روزانه 450 تن كاغذ را به عنوان زباله دور مي‌ريزند كه نياز به تفكيك از مبدا و ايجاد كارخانه‌هاي بازيافت كاغذ و آموزش در اين زمينه را بايد به صورت جدي مد نظر قرار داد.

نتيجه
در ايران صنعت تبديل تفاله نيشكر (باگاس حاصل از آن) به عنوان عامل مكمل براي جلوگيري از استفاده افراط‌آميز، به جاي چوب در نتيجه قطع بي‌رويه اشجار وجود ندارد، كه اين امر سبب مي‌شود بجاي 6/1 تن باگاس، بايد حدود 1270000 متر مكعب چوب مصرف گردد كه اين مقدار معادل تخريب سالانه 457 هزار هكتار جنگل در جهان و 142 هزار هكتار در كشور ايران مي‌باشد.
در كشور ايران سالانه 9% درآمد ناخالص ملي، يعني 80 هزار ميليارد ريال در اثر خسارات زيست محيطي از دست مي‌رود كه در بخش مورد نظر سالانه 22 هزار و 600 ميليارد ريال خسارت به بار مي‌آورد.
در نتيجه امروزه نظر به بحث اقتصادي و هزينه‌اي هر تن خمير كاغذ از تنه درختان و آثار سوء اقتصادي و زيست محيطي آن ايجاد زمينه براي توليد باگاس را ضروري ساخته است. لازم به ذكر مي‌باشد كه هر تن باگاس قابل تبديل به 5/4 تن خمير  كاغذ سفيد مي‌باشد و از هر 5/1 تن باگاس خشك نيز مي‌توان يك متر مكعب تخته خرده چوب توليد نمود.
با در نظر گرفتن اين تفاوت‌ها، مي‌بايست با زير كشت بردن تمام ظرفيت توليدي نيشكر در كشور- كه امروزه با وجود 800 هزار هكتار زمين مستعد براي توليد باگاس، تنها 280 هزار هكتار در استان خوزستان زير كشت اين محصول رفته است- بايد به خودكفايي و حتي صادرات اين محصول (كاغذ) در آينده نزديك با ايجاد زمينه هاي مورد نياز و كارخانه‌هاي مبدل باگاس به خمير چوب انديشيد، اما علاوه بر جنبه توليد، بايد روند مصرف اين محصول در كشور نيز دچار تغييراتي جدي گردد كه در اين حيطه و در پي گسترش روزافزون فناوري اطلاعات، بايد به فكر تغييرات جدي در نحوه آموزش در مدارس و نحوه مكاتبات در نهادهاي دولتي- با توجه به سادگي اعمال قانون و سرعت اجراي قانون و ضابطه‌مند بودن اين مراكز- بود و در  ساير بخش‌هاي مصرف كننده به جاي روش‌هاي سنتي مي‌توان با بكارگيري فناوري اطلاعات و آموزش به صورت رايانه‌اي در مدارس صورت پذيرد و نيز گسترش و سرعت بخشيدن به استفاده از سيستم‌هاي الكترونيكي در مكاتبات بين اداري كه هم اكنون در حال اجراست و حتي به اشتراك گذاشتن گسترده استفاده از روزنامه براي مشتركين از طريق ارسال به ايميل‌هاي شخصي به جاي استفاده از روزنامه براي مشتركين از طريق ارسال به ايميل‌هاي شخصي به جاي استفاده از كاغذ و ... را مي‌توان به عنوان اصلاحاتي مفيد و اساسي در الگوهاي مصرفي و تغيير در روش‌هاي استفاده سنتي گام‌هاي به مراتب موثر و تعديل‌كننده‌تر در امر مصرف برداشت و با آگاهي و برنامه‌ريزي صحيح، كشور را به سمت توسعه پايدار در تمام ابعاد سوق داد و در افق‌هاي پيش رو با آموزش ايجاد زير ساخت‌هاي مناسب از هدر رفت سرمايه‌هاي ملي تا حد قابل توجهي ممانعت به عمل آورد، و به صادرات كاغذ نيز در آينده‌هاي نه چندان دور انديشيد.
پيشنهادات
در مبناي آمار و نتايج مذكور، اصلاح و تغيير در زير ساخت‌هاي مورد استفاده به شرح ذيل براي فائق آمدن بر روند كنوني توليد و مصرف كاغذ در كشور ايران- تا حد امكان- پيشنهاد مي‌گردد:
1.    زير كشت بردن اراضي مستعد براي توليد نيشكر(باگاس)
2.    ايجاد صنعت ورد نياز براي تبديل باگاس به كاغذ
3.    جايگزيني باگاس به جاي چوب براي توليد كاغذ
4.    توجه ب بخش بازيافت كاغذ، با ايجاد كارخانه‌هايي با حمايت دولت در اين زينه
5.    تفكيك از مبدا، بخصوص در نهادهاي دولتي (بخش‌هاي با مصرف مشخص و ثابت)
6.    استفاده از مكاتبات الكترونيكي در ادارات
7.    استفاده از بردهاي الكترونيك تبليغاتي در سطح شهرها (تحت نظر ارگان‌هاي مشخص)، بخصوص براي تبليغات ادارات و انتخابات مختلف در كشور
8.    آموزش و فرهنگ‌سازي
9.    ارسال روزنامه براي افراد و مراكز متقاضي به طريق الكترونيك
10.    گسترش بيشتر و تسهيل استفاده از فناوري الكترونيك براي عموم
11.     بالا بردن قدرت خريد رايانه براي استفاده تمام اقشار جامعه
12.     فراهم آوردن زمينه براي ورود بخش خصوصي، براي سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي مختلف براي ارائه خدمات بهتر  ارزان‌تر به جهت وجود رقابت در اين بخش

منابع و ماخذ
1.سعيد،ارسطو(1374)و مباني اقتصادي- علمي اداره جنگل- ناشر، دانشگاه تهران
2.مجنونيان، هنريك(1387).راهبردها و معاهدات جهاني حفاظت از طبيعت و نابع زنده. ناشر سازمان حفاظت محيط زيست
3.شهرياري، قربان(1388). خسارات سالانه به محيط زيست، روزنامه جام جم شماره 2587، ص13.

علي سالاروند،كارمند اداره حفاظت محيط زيست شهرستان ازنا، لرستان
سعدي سالاروند، رئيس شبكه بهداشت و درمان شهرستان درود،لرستان


برگرفته‌از: اطلاعات علمي- شماره 10- صفحات 32و33.
 

اسکناس یا کاغذ یادداشت در بانک‌ها؟ 

شاید شما هم در سمت چپ برخی اسکناس‌ها اعدادی را مشاهده نموده باشید، اما آیا هرگز از خود سئوال کرده‌اید که این اعداد صرفاً دو رقمی چرا و توسط چه کسانی روی پولهای کاغذی این مملکت نوشته شده است؟ جواب سئوال خود را به راحتی خواهید یافت هنگامی که به یک بانک (دولتی یا خصوصی) و یا یک موسسه پولی مراجعه کنید.

بله این اعداد توسط بعضی از کارمندان عزیز بانکها روی پولها نوشته می‌شود! این عزیزان که به عنوان کارگزاران نظام پولی کشور بایستی بیشترین تاکید را بر حفظ و نگهداری اسکناسها داشته باشند، از این قسمت اسکناس به عنوان جای یادداشت تعداد اسکناس‌هایی که زیر این اسکناس قرار دارند استفاده می‌کنند. اگر می‌خواهید به فراوانی این عادت کارکنان بانک‌ها پی ببرید نظری به دسته‌های صدتایی اسکناس بیندازید تا ببینید که بسامد آن چقدر است.

وقتی کارمندان بانک به خود اجازه می‌دهند این چنین از روی اسکناس به عنوان کاغذ یادداشت استفاده کنند، دیگران حق خود می‌دانند که روی آنها شعر و خاطره بنویسند و تلاشی در نگهداری این سرمایه ملی نکنند. شاید شعر زیر مصداق چنین وضعیتی است:‌

اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی‌

برآورند غلامان او درخت از بیخ‌

ادامه این بی‌توجهی به حفظ اسکناس به آنجا می‌انجامد که برخی از صاحبان مشاغل مانند قصابان و یا مرغ و ماهی‌فروشان با همان دست‌هایی که به آماده کردن گوشت و یا تمیز کردن مرغ و ماهی مشغول بوده‌اند، پول را از دست مشتری می‌گیرند، می‌شمارند و سپس بقیه پول را از دخل به مشتری برمی‌گردانند. در این بین، این فقط بانک مرکزی است که آمار می‌دهد که مثلاً در سال ۱۳۸۶، تعداد ۶۵۰ میلیون قطعه اسکناس به دلیل فرسودگی امحا شده است (مصاحبه مدیر امور ضرب مسکوکات و چاپ اسکناس بانک مرکزی در مصاحبه با برنا: ۲۰/۹/۸۷)، و با توجه به اینکه طبق گفته رئیس بانک مرکزی هزینه چاپ هر قطعه اسکناس ۳۷۰ ریال است (اطلاعات: ۸/۱۰/۸۷ ص ۴)، مجموعاً در سال ۱۳۸۶ مبلغ بیست و چهار میلیارد تومان بابت این تعداد اسکناس فرسوده به خزانه مملکت آسیب وارد شده است.

البته این مبلغ سرمایه هنگفتی است که نابود شده است اما آیا در مقایسه با آسیب‌هایی که به دلیل اسکناس‌های آلوده به بهداشت مردم وارد می‌شود، این مبلغ پول زیادی است؟‌

امیدوارم این مشاهده که انگیزه نگارش این مطلب شد، نظام بانکی را برآن دارد که رسماً کارمندان خود را از نوشتن روی اسکناسها باز دارد و نیز وزارت بهداشت را به انجام وظیفه خود در ارتباط با آلوده‌کنندگان اسکناس برانگیزاند.‌

دکتر الف - م ‌

عضو هیئت علمی گروه انگلیسی دانشکده زبان - دانشگاه اصفهان‌ 

 روزنامه اطلاعات