در نزدیکی مرز ایران و عراق و در غرب ارتفاعات میشداغ که زمین پوشیده از تپه‌های کوچک وبزرگ شنی می‌باشد تنگه رقابیه قرار دارد.
عراقی‌ها به دلیل مشکل بودن عبور از این بیابان و نیاز به کارگیری نیروهای بسیار زیاد، منطقه را رها نموده و هیچ‌گونه استقراری در منطقه نداشتند. لذا از شهر شوش تا عبدالی هر لحظه احتمال ورود عراقی‌ها از طریق بیابان به جاده اندیشمک اهواز وجود داشت، چرا که نیروهای ایرانی نیز در این منطقه مستقر نبودند.
برخورد یک گروه بزرگ گشتی 400 نفره عراقی که با انجام عملیات هلی‌برن در نزدیکی عبدالخان پیاده شده بودند ،با یک گروهان از تیپ 55 هوابرد ارتش جمهوری اسلامی ایران در چهارم اسفند ماه 1359 به خوبی نشان داد که منطقه بسیار حساس شده است. لذا جهت عقب راندن دشمن و برطرف کردن خط نفوذ عراقی‌ها، در تاریخ 25 اسفندماه سال 1359 عملیات رقابیه طراحی و اجرا شد که تا اول فروردین ماه سال 1360 به مدت 6 روز ادامه یافت.
در عملیات آفندی رقابیه هرچند تیپ 2 لشکر 16 به دلیل وضعیت زمین از سمت جنوبی تپه‌های ابوصلیبی خات و رقابیه متوقف شد ولی توانست ضمن وارد کردن تلفات و ضایعات فراوان انسانی و تسلیحاتی به عراق،پیشروی احتمال دشمن را در غرب رودخانه کرخه سد نماید.
کارنامه توصیفی عملیات هشت سال دفاع مقدس/علی سمیعی/ نمایندگی ولی فقیه درنیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی/تهران/1376

بنی صدر در آغاز جنگ معتقد بود با دادن زمین وگرفتن زمان می شود در برابر ارتش متجاوز دشمن موفقیت به دست آورد،اما فقط 50درصد استرتژی ناکام او همیشه محقق می شد وآن هم دادن زمین بود.
با توجه به وابستگی او به دشمنان مردم ایران وآشنا نبودن با اصول وقواعد جنگ وسیاست جنگی مدیریت او بر جنگ چیزی جز شکست برای ایران نداشت.
پس از اجرای ناموفق عملیات بزرگ توسط بنی صدر در 3/8/59 در منطقه عمومی آبادان، عملیات توکل در تاریخ 20/10/59 با فرماندهی ستاد اروند و زیرنظر ستاد مشترک ارتش، طرح ریزی و اجرا شد. طبق طرح، مقرر شده بود که یگان های خودی در این عملیات در چند مرحله از شمال شرقی آبادان تا مرز شلمچه پیشروی کنند.

مرحله اول عملیات از سه محور آغاز شد. در دو محور قوای زرهی و در یک محور نیروهای پیاده وارد عمل شدند. در سه راهی آبادان و کوی ذوالفقاریه که یگان های پیاده تک می کردند، خط نیروهای دشمن شکسته شد و تعدادی از آنها به اسارت درآمدند. لیکن نیروهای پیروز این محور - که شامل یگانی از ارتش و شماری از نیروهای سپاه، ستاد جنگ های نامنظم و فداییان اسلام بودند – به سبب پیشروی نکردن دو محور دیگر، نتوانستند موقعیت خود را تثبیت کنند و به ناچار عقب نشینی کردند. به این ترتیب عملیات در مرحله اول متوقف گردید. با ناکامی در مرحله اول ،مراحل بعدی نیز متوقف گردید. این آخرین عملیات در سطح گسترده بود که در دوره فرماندهی بنی صدر بر نیروهای مسلح انجام شدو تا عزل او از فرماندهی کل قوا و تغییر استراتژی جنگ، عملیاتی روی نداد.

سومين و آخرين عمليّات كلاسيك ايران در جنگ، در محور آبادان- ماهشهر صورت مي‌گيرد. اين حمله در بيستم دي‌ماه 1359 انجام مي‌شود. براي انجام اين حمله نيز متأسفانه از تجربة شكست‌هاي دو عمليّات گذشته بهره‌اي گرفته نمي‌شود و اين عمليّات هم به علت بي‌تجربگي و خامي دچار شكست مي‌شود.
برخلاف دو عمليّات قبل، دشمن، هوشيار و آماده مقابله مي‌شود. يعني با شروع عمليّات، نيروهاي ايراني با موانع ايذايي برخورد مي‌كنند و تعدادي از اين نيروها پس از مواجهه با ميدان‌هاي مين و رشته‌هاي سيم خاردار به عقب باز مي گردند. بقيه هم پس از مقداري پيشروي به دليل نرسيدن نيروهاي عمل‌كنندة محورهاي ديگر، عقب‌نشيني مي‌كنند.
سرانجام نيروهاي ايراني بدون اينكه بتوانند اقدامي اساسي صورت دهند، بناچار به مواضع اولية خود باز مي‌گردند. با اين شكست، براي همگان مسجل مي‌شود كه با شيوة جنگ كلاسيك نمي‌شود به جنگ دشمن تا بن دندان مسلح رفت. زيرا اين اقدامات جز بر گستاخي دشمن نمي‌افزايد.
منبع:کارنامه توصیفی عملیات هشت سال دفاع مقدس/ علی سمیعی/ نمایندگی ولی فقیه درنیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی/1376

ه دليل واكنش سريع رزمندگان اسلام در عمليّات غيركلاسيك و چريكي، مناطق مختلفي از جبهه‌ها براي اين منظور شناسايي و در نظر گرفته مي‌شود. اين عمليّات در قسمت شرق كارون يعني جنوب دارخوين به اجرا درمي‌آيد. نيروهايي متشكل از سپاه و بسيج، با تلاش شبانه‌روزي مشغول احداث تونلي به شكل «آ» مي‌شوند. اين اقدامات در هواي گرم جنوب و با استفاده از اصل غافلگيري صورت مي‌گيرد. به هنگام تدارك مقدمات عمليّات، شهيد بهشتي بازديدي از منطقه مي‌كند و در ديدار با رزمندگان آنها را به مقاومت و پايداري دعوت مي‌كند. در اين موقع درگيري بني‌صدر و جناحش با نيروهاي خط امام به اوج خود مي‌رسد و مي‌رود كه اثرات نامطلوب و زيانباري را بر انقلاب اسلامي و جنگ تحميل كند كه در شب عمليّات، بني‌صدر توسط امام خميني (ره) از فرماندهي كل قوا عزل مي‌شود. طنين خوش اين خبر جبهه‌ها را غرق شادي و سرور مي‌كند و نام عمليّات كه تا همان شب دقيقاً مشخص نشده بود «فرمانده كل قوا، خميني روح خدا» نامگذاري مي‌شود.

ن عملیات  زمينه‌ساز خروج سوسنگرد از تيررس سلاح‌های دشمن شد.
 عمليات امام مهدى(عج) پس از گذشت تقريباً هشت ماه از آغاز جنگ فتح‌البابى براى رزمندگان اسلام شد و پس از اين عمليات، شهر سوسنگرد از تيررس سلاح‌های سنگين دشمن خارج شد.
عمليات امام مهدى(عج) در 31 ارديبهشت‌ماه سال 1360 طراحی شد.
براساس اين طرح بايد رزمندگان اسلام مركب از تيپ سه لشكر 92 زرهى اهواز به همراه يك گردان از سپاه پاسداران و يك گردان از گروه تيپ دو احتياط نيروى زمينى ارتش در جنوب و تيپ يك آن لشكر به پدافند در مواضع خود در جنوب غربى اهواز ادامه دهند و نيروى زرهى پس از يگان‌هاى پياده وارد عمل شوند.

اين عمليّات در تاريخ 31/2/60 در منطقه غرب سوسنگرد اجرا مي شود كه رزمندگان اسلام با دوازده كيلومتر پيشروي در عمق مواضع واستحکامات دشمن، خسارات قابل توجهي را به آنها وارد مي‌آورند.

عملیات امام علی (ع)از جمله عملیات محدود وزنجیره ای بود که در سال 1360 توسط رزمندگان اسلام انجام شد.
عملیات امام علی (ع)به خودی خود واز نظرگستره وبزرگی جنگ تحمیلی عراق ومتحدانش بر علیه ایران شاید کوچک باشد ،اما با در نظر گرفتن شرایط بحرانی آن زمان ایران ،اینگونه عملیات شناخت خوبی از قدرت وتوان دشمن به رزمندگان ایران اسلامی می داد تا زمینه ی طراحی واجرای عملیات بزرگی مانند طریق القدس و...را فراهم نماید.

به انگیزه سالگرد واقعه خونبار و ناجوانمردانه پاوه و شهادت پاسداران در کردستان بر آن شدیم که مروری بر تاریخ خونبار آن زمان داشته باشیم . آنچه در زیر می خوانید حاصل این امر است :
ضد انقلاب می رفت که آخرین حرکت خود را انجام دهد .

پاوه نقطه آخر او بود . 25 مرداد سال 58 شهر پاوه بطور کامل در محاصره مهاجمین مسلح قرار گرفت و از گوشه و کنار شهید می شد که پاوه سقوط کرده است . سقوط پاوه جدا شدن کامل کردستان عزیز و میهن اسلامی بود و بوجود آوردن یک مرکز برای در هم کوبیدن انقلاب اسلامی . در این گیر و دار امام آن حکم تاریخی و سر نوشت ساز را صادر کرد که به دولت و ارتش وژاندارمری اخطار می کنم که اگر با توپها و تانک ها و قوای مجهز تا 24 ساعت دیگر به سوی پاوه حرکت نشود و ضد انقلاب به طور کامل قلع و قمع نگردد .
من همه را مسئول می دانم ، من به عنوان ریاست کل قوا به رئیس ستاد ارتش دستور می دهم که فورا با تجهیز کامل عازم منطقه شوند . آری خروش انقلابی امام در آن زمان فورا تجهیز کامل عازم منطقه شوند . آری خروش انقلابی امام در آن زمان خنثی شدن دسیسه مرزدورانه امریکا و کشورهای وابسته او و ادامه پیروزی نهایی انقلاب و نابود کردن اشرار مسلح را در بر داشت و یکبار دیگر به دنیا ثابت کرد که ایران اسلامی به رهبری امام خمینی شکست ناپذیر است .
گذری کوتاه به اوضاع و احوال آن زمان و چگونگی سقوط و فتح پاوه و قصه های شهادت ها و رشادتها داریم و با هم تاریخ آن تاریخ آن روزها را ورق می زنیم .

چهارشنبه 24 مرداد سال 1358 ساعت 30/2 بامداد
خبر می رسد اشرار اسلح به پاوه حمله کرده اند و شهر را به محاصره کامل خود درآورده اند .
سپاه پاسداران شهر پاوه مکرر از سپاه پاسداران کرمانشاه تقاضای ارسال کمک و مهمات می نمایند . درگیری بین مهاجمان و پاسداران انقلاب پاوه شدت گرفته و از کشته شدگان و زخمی ها اطلاع دقیقی در دست نیست .

پنجشنبه 25 مرداد ساعت نیم بامداد .
خبر رسیده که پاوه به دست مهاجمین سقوط کرده است و تلاش پاسداران اعزامی و گروهان ژاندارمری این شهر به نتیجه نرسیده . آخرین گزارشات حاکیست که سپاه پاسداران و گروهان ژاندارمری پاوه و کرمانشاه تقاضای اعزام نیروهای کمکی کرده اند . پیام ها به ترتیب در ساعتهای 23/ 10 دقیقه تقریبا نیم بامداد این روز ارسال شده است .پاسداران و گروهان ژاندارمری در این پیام ها یاد آور شده بودند که تنها حدود یک ساعت خواهند توانست مقاومت نمایند . بدنبال آخرین پیام ها پاوه بدست مهاجمین  سقوط کرده ، قبل از سقوط شهر پاوه پاسداران تقاضای یک هلیکوپتر نمودند ولی هیچگونه کمکی به آنها نرسید .

ساعت 6 بامداد
توسط بی سیم شهربانی پیامی ارسال می گردد . در این پیام آمده است که در سطح شهر پاوه بین مردم و مهاجمین زد و خورد و جنگ تن به تن شدید خانه به خانه و کوچه به کوچه شروع شده و از سویی ، فرودگاه هلی کوپتر پاوه بدست مهاجمین افتاده و کار کمک رسانی به مردم پاوه بیش از پیش مشکل تر شده است و همچنین فرمانده ستاد مشترک سر تیپ تقی ریاحی صبح این روز طی پیامی اظهار می دارد که شهر پاوه سقوط نکرده بلکه در محاصره افراد مسلح قرار گرفته است .

ساعت 30/9 صبح
وضع بسیار بحرانی است آخرین خبرها حاکیست : افراد سپاه پاسداران انقلاب و گروهی از مردم شهر پاوه در داخل شهر با مهمات بسیار کمی در مقابل مهاجمین مقاومت می کنند . و ادامه این وضع سقوط پاوه را حتمی می سازد .
تیمسار ریاحی وزیر دفاع در مورد خبر  خبرگذاری راجع به سقوط پاوه می گوید : صحت چنین خبری را به هیچ وجه تایید نمی کنم ! وی در زمینه اعزام منیروی کمکی به پاوه اظهار می دارد که نیروی کمکی بسوی پاوه اعزام شده و به زودی وارد عملیات می شود .

بعد از ظهر پنجشنبه 25 مرداد
درگیری همچنان با شدت ادامه دارد ، تنها ایمان شهر را بر پا نگاه داشته . ضد انقلاب بیمارستان پاوه را نیز جهت جلوگیری از رسیدگی به مجروحین ، مورد اصابت گلوله توپ قرار داده و قسمتی از بیمارستان و مقداری از خانه های اطراف آن ویران شده است . در این روز دکتر چمران معاون نخست وزیر ، تیمسار فلاحی فرمانده نیروی زمینی و اوشریف فرمانده عملیات سپاه پاسداران با هواپیماوارد کرمانشاه می شوند .
طی خبری که در بعد از ظهر این روز از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده 18 نفر از برادران پاسداران در شهر پاوه توسط مهاجمین ، سر بریده شده اند و ضد انقلاب آخرین حربه های خود را بکار می برد .

خروش امام در صبح جمعه 26 مرداد
صبح این روز امام خمینی به عنوان فرمانده کل قوا به ارتش دستور می دهد برای سر کوبی مهاجمان پاوه اقدام جدی کنند . متن فرمان امام به شرح زیر است که از رادیو تلویزیون خطاب به ارتش قرائت می گردد :

بسم الله الرحمن الرحیم
از طرف ایران گروههای مختلف ارتش و پاسداران و مردم غیرتمند تقاضا کرده اند که من دستور دهم بسوی پاوه رفته و غائله را ختم کنند . . من از آنان تشکر می کنم و به دولت ، ارتش و ژاندارمری اخطار می کنم اگر  با توپها و تانکها و قوای مجهز تا 24 ساعت دیگر حرکت به سوی پاوه نشود من همه را مسئول می دانم . من به عنوان ریاست کل قوا به رئیس ستاد ارتش دستور می دهم که فورا با تجهیز کامل ، عازم منطقه شوند و به تمام پادگانهای ارتش و ژاندارمری دستور می دهم  که بی انتظار دستور دیگر و بدون فوت وقت با تمام تجهیزات به سوی پاوه حرکت کنند و به دولت دستور می دهم وسائل حرکت پاسداران را فورا فراهم کند . تا دستور ثانوی من مسئول این کشتار وحشیانه را قوای انتظامی می دانم و در صورتی که تخلف این دستور نمایند با آنان عمل انقلابی می کنم ، مکررا از منطقه اطلاع می دهند که دولت و ارتش کاری انجام نداده است من اگر تا 24 ساعت دیگر ، عمل مثبت انجام نگیرد سران ارتش و ژاندارمری را مسئول می دانم . والسلام .

به دنبال پیام امام خمینی شورشی دیگر بپا می شود و امت همیشه بیدار ایران و مردم تعهران در مقابل نخست وزیری اجتماع می کنند و تقاضای اسلحه برای کمک به مردم پاوه را می نمایند . همچنین مردم شهرهای دیگر ایران طی تعطیل بازارها و مغازه ها ، خشم خود را متوجه ضد انقلاب می کنند . به همین خاطر پاسداران جان بر کف و داوطلبین در نقاط مختلف کشور و مامورین انتظامی جهت کمک به مردم پاوه بسوی این شهر حرکت می کنند .

عصر جمعه 26 مرداد 58
امام خمینی در یک سخنرانی مهیج در حضور بیش از 300 هزار نفر از مردم قم و زائرین شهرهای مختلف به عموم مسئولان دولت و ارتش می فرمایند :
که اگر انقلابی عمل نکنند . خود به تهران خواهند آمد و انقلابی عمل خواهند کرد . امام در قسمتی از سخنان خود اظهار می دارند :
... و اما اشتباهی که ما کرده ایم ، این بود که به طور انقلابی عمل نکردیم و مهلت دادیم به این قشرهای فاسد . و دولت انقلاب ، و ارتش و انقلاب و پاسداران انقلاب و هیچ یک از اینها عمل انقلابی نکردند و انقلابی نبودند ... این توطئه گرها در کردستان و غیر آن در صف کفار هستند ، با آنها باید به شدت رفتار کرد . می آیم تهران و با روسایی که مسامحه می کنند ، انقلابی عمل می کنم ... باید بدانید که من با آنها اگر آمدم انقلابی عمل می کنم ... لکن نهضت عقب نخواهد رفت .

ساعت 20/20 دقیقه 26 مرداد
شب فرا رسیده و عده زیادی از افراد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و مردم مسلمان و انقلابی شهر کشته و زخمی شده اند و بیمارستان به دست ضد انقلاب افتاده و توسط این چپی ها چند پرستار و پزشک و پاسدار زخمی و کشته شده اند و خبرهای رسیده تا این ساعت می گوید که دکتر چمران در حلقه محاصره مهاجمین قرار دارد .
مهاجمین از سوی گروههای جلال طالبانی ، سالارجاف ، پالیزبان و عشایر منطقه نودشه ، نوسود ، مریوان قلخانی و سایر مناطق اورامانات و کردستان و نواحی مرزی ایران و همچنین کشور عراق ، به رهبری حزب دمکرات کردستان دائما تقویت می شوند ، آنها دارای سلاح های سنگین می باشند و دیوانه وار مردم و پاسداران را می کشند . پاوه برایشان بسیار مهم است ، حتی اگر به قیمت خون تمامی زنان و بچه ها و پیرمردهای شهر تمام شود محاصره شدگان را تعقیب می کنند . پاوه بکلی تخلیه شده است و مردم به ناچار در زیر زمین ها خود را پنهان کرده اند . مهاجمین حلقه محاصره را بر دکتر چمران و پاسداران کرمانشاه و پاوه و مامورین ژاندارمری تنگ تر کرده اند ، همه در انتظار بسر می برند و زخمی ها ، بچه ها ، مادرها  ، پیرمردها و جوانها همه در انتظار...

ساعت 2 بامداد 27 مرداد
سر انجام تیر اندازی بین طرفین درگیر قطع گردیده است . ارتش تا این لحظه مداخله ای نکرده ، ولی از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیروهای ، کمکی به پاوه اعزام شده اند . از تعداد کشته شدگان و زخمی ها آمار دقیقی در دست نیست . آخرین خبر حاکیست : دکتر چمران که به محاصره مهاجمین افتاده بود از حلقه محاصره در آمده است .
نیروبی هوایی ارتش جمهوری اسلامی نیز صبح این روز به کمک محاصره شدگان شتافته و سر انجام به دنبال صدور فرمان امام و حرکت مردم و پاسداران و ارتش به سوی پاوه مهاجمین از ترس عقوبت متواری و تتارو مار می شوند . نیروهای اعزامی وارد شهر شده و مورد استقبال نیروهای مقاوم و خسته شهر پاوه قرار می گیرند .
به محض ورود نیروهای اعزامی قلع و قمع اشرار شروع می شود .
جلال طالبانی طی اعلامیه ای خود را در کردستان تکذیب می کند و شورای انقلاب هم در نشست خود حزب دموکرات کردستان را غیر قانونی اعلام کرده و دادستان انقلاب ، عزالدین حسینی ، متین دفتری ، مرزبان و قاسملو را به عنوان جنایتکاران و مسببان این فاجعه مورد تعقیب قرار می دهد .
اسناد به دست آمده ماهیت جریان را روشن کرد و معلوم شد که از عراق ، اسرائیل و سازمان سیای امریکا ، شاه خائن و سردارانش با اصطلاح خلقی به آن منطقه هجوم آورده بودند تا به این وسیله زیر پوشش ایجاد کردستان آزاد موضعی را برای در هم کوبیدن انقلاب اسلامی ایجاد کنند .
رهبری حضرت امام خمینی و از جان گذشتگی برادران پاسدار و مردم پاوه ضربه ای مهلک بر فرق توطئه گران شد .

مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "پیدایش نظام جدید"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران وعراق"حوادث این روز را اینگونه بیان می کند:دوشنبه 23 بهمن 1357 14 ربیع الاول 1399 12 فوریه 1979
یک گزارش غیررسمی برای مسؤولین از بروز نوعی اختلاف و درگیری در گنبد حکایت دارد .

عملیات آفندی چغالوند در تاریخ 26 اسفند ماه سال 1359 در مناطق غرب كشور انجام شد.
‌میزان تمركز نیروها و استعداد و نوع یگان‌های به كار گرفته شده و شیوه كاربرد نیروها توسط عراق در ابتدای جنگ از" والامپرداغ" در مرز تركیه و تا دهانه اروند در خلیج فارس موید این نكته بود كه دشمن در نظر داشت استان خوزستان جمهوری اسلامی ایران را كاملا اشغال نموده و سریعا با ایجاد حكومت دست نشانده نسبت به جداسازی این استان از خاك ایران اسلامی اقدام نماید.

.. ما محاصره شده بودیم، هیچ راه فراری نداشتیم و هیچ کاری نمی توانستیم بکنیم. یکی از بچه ها آر.پی.جی. داشت، ولی گلوله آن را نداشت. بچه ها با ژ-3 و کلاش به تانک ها تیراندازی می کردند و مانع از آن می شدند که کسی سرش را از تانک در بیاورد. همگی ناامید بودیم حتی یک درصد هم امکان نجات به خودمان نمی دیدیم.
بچه ها هنوز داشتند از امتداد جاده که جلو رفته بودند بر می گشتند، عده ای دولا دولا و بیشتر سینه خیز داشتند می آمدند. هیچ کس نمی دانست چکار بکند، هیچ کاری هم نمی توانستند بکنند، همگی مرگ را چند قدمی خود می دیدند. کشته شدن برای من مهم نبود، ولی این طور قتل عام شدن بدون این که بتوانیم هیچ ضربه ای به آنها بزنیم و حتی یکی از آنها را بکشیم، خودمان کشته شویم، خیلی سخت و دردناک بود. در پناه جاده که خوابیده بودم دست در جیب های خود کرده و هرچه کارت و ورقه از سپاه پاسداران داشتم درآوردم و پاره پاره کردم و مقداری خاک روی آن ریختم.