هنگامی که امام حسین(ع) به دنیا آمد، خداوند جبرئیل را مأمور کرد تا با هزار فرشته برای تبریک به رسول خدا(ص) به زمین فرود آیند. جبرئیل طبق مأموریت الهی بر زمین هبوط کرد و به جزیره‌ای رسید که فرشته‌ای به نام «فطرس» در آن به سر می‌برد. او از حاملان عرش بود که بر اثر کندی در انجام دادن فرمان الهى، پر و بالش شکسته و در آنجا سقوط کرده بود و هفتصد سال به عبادت خداوند مشغول بود.

اگر چه قبر حقيقى سيدالشهدا (عليه السلام) در دلها و قلبهاست كه بناى آن از دوران كودكى در سرزمين دل شيعيان و عاشقانش گذارده شد؛ اما مرقد شريف آن حضرت همواره از آثار و بركات متعددى برخوردار بوده است .
ضريح مقدس و حرم مطهر امام حسين (عليه السلام) يادگارى از جان نثارى و فداكارى او و يارانش در راه خدا می ‏باشد. مرقدى كه جاى عترت آدميان براى ابد و دوام خواهد بود، و سزاوار است كه اين بارگاه شريف و غم‏انگيز و شور آفرين، همواره زيارتگاه مردم جهان شده و انسانها ، فداكارى و عشق و صفا را از خفتگان اين مرقدهاى شريف ، سرمشق گيرند.

علاّمه بزرگوار حضرت آقاى شيخ حسن فريد گلپايگانى كه از علماى طراز اول تهران هستند از استاد خود مرحوم آيت اللّه حاج شيخ عبدالكريم يزدى حائرى اعلى اللّه مقامه نقل نمود كه فرمود: اوقاتى كه در سامرا مشغول تحصيل علوم دينى بودم ، وقتى اهالى سامرا به بيمارى وبا و طاعون مبتلا شدند و همه روز عده اى مى مردند.
روزى در منزل استادم مرحوم سيد محمد فشاركى اعلى اللّه مقامه جمعى از اهل علم بودند ناگاه مرحوم آقاى ميرزاى محمد تقى شيرازى رحمة اللّه عليه - كه در مقام علمى مانند مرحوم فشاركى بود تشريف آوردند و صحبت از بيمارى وبا شد كه همه در معرض خطر مرگ هستند.
مرحوم ميرزا فرمود: اگر من حكمى بكنم آيا لازم است انجام شود يا نه ؟ همه اهل مجلس تصديق نمودند كه بلى .

محمدمهدی میرباقری با بیان لزوم توجه به اخلاق در بعد فردی و اجتماعی، اظهار کرد: جامعه باید در راستای رسیدن به افق‌های اخلاقی حرکت کند و اگر می‌بینیم برخی از افراد نمی‌توانند رسالت‌های مورد نظر خود را در یک جایگاه و مسئولیت دنبال کنند، نشان‌دهنده بی‌توجهی و ضعف اخلاقی آن‌ها است.رئیس فرهنگستان علوم اسلامی تصریح کرد: تولی و تبری یکی از مهم‌ترین راه‌های رسیدن به اخلاق اسلامی است و عاشورا به عنوان محور تولی و تبری نقش تعیین‌کننده‌ای در این موضوع دارد.

علامه میرزا جواد آقا ملکی تبریزی از عارفان و سالکان طریق الهی در کتاب شریف «المراقبات» درباره درک شب و روز عرفه، توصیه‌ هایی را داشته است که در خلال آن به بیان عظمت و جایگاه زیارت عاشورا می‌ پردازد:

* مداومت بر خواندن زیارت عاشورا حتی همسایگان میّت را نیز از عذاب قبر رهایی می ‌بخشد.

حضرت خدیجه سلام‌الله‌علیها افتخار اهل بیت (ع) بودند، آن‌چنان که امام حسین (ع) در روز عاشورا خود را فرزند حضرت خدیجه (س) خطاب می‌کنند.
خدیجه (س) بانویی شریف، ثروتمند و دارای اعتبار در روزگار خودش بود.[۱] جابر بن عبدالله انصاری در روایتی از پیامبر (ص)، سرور زنان جهان را خدیجه (س)، فاطمه (س)، مریم و آسیه معرفی نموده است.[۲] هم‌چنین پیامبر (ص)، خدیجه (س) را از جمله زنان کامل در جهان[۳] و نیز به عنوان بهترین زنان معرفی کرده است.[۴] در منابع اسلامی از خدیجه (س) با القابی همچون طاهره، زکیه، مرضیه، صدیقه، سیده نساء قریش[۵]، خیرالنساء[۶] و بانوی بلند مرتبه[۷] و نیز با کنیه‌هایی مانند الزهرا وام المؤمنین یاد شده است.[۸] و نیز گفته شده خداوند به‌واسطه امین وحی، جبرئیل، بر او سلام فرستاده و او را گرامی داشته است.[۹]

سلام های ابتدای زیارت عاشورا، سلام هایی عادی نیست، بلکه دارای محتوا و مفهوم بلند و معنا داری است. گویی که حامل پیامی هستند و از اسراری خاص پرده برمی دارند. این سلام ها بیانگر حقیقت وجودی و شخصیت والا مقام امام حسین (علیه السلام) می باشند؛ توجه به معنای این سلام ها، عظمت و شدت مصیبت حادثه کربلا را بیشتر جلوه می دهد (مُصیبةً ما أعظَمَها).
«السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ‏ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِين‏ ...».

ابن اعثم کتاب تاریخی الفتوح می‌گوید:

شبی امام حسین علیه‌السلام از خانه‌اش بیرون آمد و به نزد قبر جدش رفت و گفت: سلام بر تو ای رسول خدا! من حسین بن فاطمه ام؛ فرزند تو و پسر فرزند تو و نواده تو و آن وزنه‌ای که در امت خویش برجای گذاشتی. ای پیامبر خدا! بر آنان گواه باش که مرا یاری نکردند و تباهم ساختند و حرمت مرا نگه نداشتند. این شکایت من به محضر توست تا روزی که دیدارت کنم. درود خدا بر تو باد!

آنگاه به نماز ایستاد و پیوسته در رکوع و سجود بود.

وداع دوم امام حسین (ع) با قبر پیامبر (ص)

ابن اعثم کتاب تاریخی الفتوح می‌گوید:سحرگاه امام حسین (ع) به خانه‌اش برگشت. شب دوم هم به زیارت قبر پیامبر رفت. دو رکعت نماز خواند. پس چنین می‌گفت:

برای آگاهی از قیام امام حسین (ع) و نتایج آن، این پرسش پیش  مـی آید که آیا قیام حسینی به نتایج و اهداف خاصی دست یافت و واقعیتی را دگرگون ساخت؟ بسیاری از تاریخ دانان مدعی اند که قیام حسینی شکست خورد، زیرا برای جهان پیروزی سیاسی فوری بر نداشت . برای درک بهتر نهضت حسینی (ع) باید هدف ها و نتایج آن را خارج از پیروزی فوری و سریع و در دست گرفتن زمام امور جستجو کرد . نباید این انقلاب را مانند سایر انقلابات ملاحظه کرد بلکه باید نتایج آن را در امور زیر ملاحظه نمود . (1)
1 . در هم شکستن چار چوب ساختگی دینی که امویان و یارانشان تسلط خود را بر آن استوار ساخته بودند و رسوا ساختن روح لامذهبی جاهلیت، که روش حکومت آن زمان بود . از آن زمان که روح بی دینی در جامعه و در میان همه طبقات اجتماع شایع شده بود و بی آن که پرده از آن برداشته شود، و بی آنکه ساختگی بودن آن و دور بودن آن از دین در میان مردم بر ملا شده باشد، امام حسین (ع) تنها کسی بود که می توانست حکام را رسوا سازد و دوری بسیار این بدعت ها را از اسلام آشکار نماید . از این رو، قیام او حد فاصل بین اسلام و حکومت اموی بود و می توانست چهره حقیقی و آلودگی حکام اموری آن را نشان دهد .

اشهد انّک التالی بکتاب الله . (زیارت امام حسین علیه السلام)

نام مبارک امام حسین علیه السلام با محرّم پیوند خورده و جان فشانی او و 72 یار باوفایش، به محرم، روح و حیات دمیده است و این ماه برای شیعیان و عاشقان سید و سالار شهیدان از سال 61 هـ . ق تا به حال، ماه حزن و اندوه بوده است.

کربلا، نامی است که از گذشته های دور به یادگار مانده. از آن زمان که حضرت ابراهیم علیه السلام در مسیر هجرتش از سرزمین «اُور» به مکّه، پس از عبور از کناره رود فرات به سرزمین پُر برکت کربلا رسید و در آنجا به عبادت خداوند پرداخت.1

واژه کربلا

درباره این واژه سخنان و گفته های فراوانی وجود دارد؛ کربلا به یک معنا سرزمین بلا و مصیبت خوانده شده است. این واژه ترکیب شده از «کار» به معنای نجات و «بلاه» به معنای حیات و اَمان؛ یعنی: یافتن حیات. این مفهوم2 هماهنگ با روایتی است که می گوید: کربلا، بقعه ای است که خداوند در آن نوح و کسانی را که به او ایمان آورده بودند، نجات داد.3

قلب اولیاء خدا تجلیگاه آیات قرآن و همه شئون حیات  ایشان  آیینه تمام نمای آیات الهی است. امام حسین علیه السلام, آن حجت آسمانی و قرآن ناطق, هر لحظه از حیات با برکتش تصویری از آیات قرآن بود. حسین ابن علی علیه السلام  چنان زیست که اگر تاریخ زندگیش را چون صفحاتی گرد هم آریم چیزی جز قرآن کریم فرا هم نیاید. در نوشتار پیش رو آیه ای از قرآن را در آیینه حیات او به نظاره می نشینیم.
قرآن می فرماید:
 «فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكاءَكُمْ ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَىَّ وَلا تُنْظِرُونَ». «یونس/71»
 [نوح گفت: اگر تذكرات و دعوت من بر شما گران و سنگين است‏] انديشه و طرح كار خود و معبودهايتان را روى هم بريزيد و سپس هيچ چيز بر شما پوشيده نماند [و همه جوانب كار را بنگريد] آن‏گاه به حساب من پايان داده و مرا هيچ مهلت ندهيد.
 «إِنِّى تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّى‏ وَرَبِّكُمْ ما مِنْ دابَّةٍ إِلّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها إِنَّ رَبِّى عَلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ». «هود/56»
هود به قوم خود گفت: من بر خداوند، كه پروردگار خود و پروردگار شما است، توكل و اعتماد كرده‏ام. هيچ جنبنده‏اى نيست مگر اين‏كه خداوند بر او تسلط كامل دارد و او مسخر فرمان خدا است. راستى كه پروردگار من بر راه راست است.

قلب اولیاء خدا تجلیگاه آیات قرآن و همه شئون حیات  ایشان  آیینه تمام نمای آیات الهی است. امام حسین علیه السلام, آن حجت آسمانی و قرآن ناطق, هر لحظه از حیات با برکتش تصویری از آیات قرآن بود. حسین ابن علی چنان زیست که اگر تاریخ زندگیش را چون صفحاتی گرد هم آریم چیزی جز قرآن کریم فرا هم نیاید. در نوشتار پیش رو آیه ای از قرآن را در آیینه حیات او به نظاره می نشینیم:
 
قرآن می فرماید:
 «... وَالكاظِمِينَ الغَيْظَ وَالعافِينَ عَنِ النّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ المُحْسِنِينَ ...». «آل عمران/134»
 [بهشت از براى اهل تقوا آماده شده است‏] آنان‏كه خشم و غضب خود را فرو مى‏برند و از خطا و لغزش مردم درمى‏گذرند و خداوند، نيكوكاران را دوست دارد.
يكى از دستورالعمل‏هاى والاى اخلاقى، براى حفظ روابط اجتماعى، در اين آيه كريمه بيان شده است. اگر مردم در روابط ميان خود، به اين روش‏هاى‏ والاى انسانى پايبند مى ‏شدند، بسيارى از كشمكش‏هاى فضاحت ‏بار پيش نمى ‏آمد و جامعه، روى آرامش به خود مى ‏ديد. اكنون به رفتارى سازنده و افتخارآميز، از امام حسين عليه السلام هم سو با اين آيه كريمه بنگريم كه آن سيد ابرار، چگونه با استناد به قرآن كريم، رفتار خود را تنظيم مى‏ كرد.

خداوند از فرزندان امام حسین ، امامانى قرار داده است كه امر (راه و روش آیین) مرا بر پا مى‏دارند. نهم آنان قائم خاندان من مهدى امتم مى ‏باشد. او شبیه ‏ترین مردمان است ‏به من در سیما و گفتار و كردار . پس از غیبتى طولانى و سرگردانى و سردرگمى مردم ، ظاهر مى‏شود ، آنگاه امر (آیین) خدا را آشكار مى ‏سازد...

وجود مقدس حضرت بقیة‏الله ‏الاعظم ، اروحنا له ‏الفداء، در معارف به عنوان «خونخواه كشته كربلا» (1) شناخته شده و شیعیان همراهى با آن امام منصور براى گرفتن انتقام خون حسین(علیه السلام) و یارانش را یكى از آرزوهاى بزرگ خود مى‏دانند، (2) تا جایى كه در هر عاشورا به یكدیگر اینگونه سر سلامتى مى ‏دهند: