1.معیار اصلی در تشخیص میانه‌روی در مصرف و بلکه مهمترین اصل در اصلاح الگوی مصرف، به جا مصرف کردن، و نابه‌جا مصرف کردن است. این معیار در روایتی از پیامبر(ص) بدین گونه بیان شده است: «من أعطی فی غیر حق فقد أسرف، و من منع عن حق فقد قتر: هر که به ناحق (بی‌جا) بخشش کند، ‌اسراف کرده است و هر که به حق (به جا) خرج نکند، سختگیری و خست ورزیده است.» بر پایة این معیار عقلی و شرعی، همة بایدها و نبایدهای اصلاح الگوی مصرف را می‌توان مشخص کرد و تردیدی نیست که تأمین همه مراتب نیاز انسان‌ها از درآمد مشروع خود، از مصادیق روشن مصرف به جا محسوب می‌شود.
  2. همدردی در تنگناهای اقتصادی: یکی از دستورالعمل‌های مهم اخلاقی در اسلام، مواسات و همدردی با توده مردم در تنگناهای اقتصادی است. شخصی به نام مُعَتّب، روایت کرده که در زمان امام صادق(ع) ـ در شرایطی که بهای مواد غذایی، رو به افزایش بود ـ امام از من پرسید: «چقدر گندم داریم؟» گفتم: مقداری که ماه‌ها برای ما کافی است. فرمود: «همه را به بازار ببر و بفروش.» گفتم: در مدینه گندم نیست! فرمود: «ببر و آنها را بفروش.» پس از فروش آنها امام فرمود: «اکنون مانند همه مردم برو و گندم مورد نیاز ما را از بازار تهیه کن!» و افزود: «ای معتب! غذای خانوادة مرا، نیمی جو و نیمی گندم قرار ده؛ خدا می‌داند که من توانایی این را دارم که خوراک آنان را تماماً گندم قرار دهم؛ ولی من دوست دارم که خداوند مرا این گونه ببیند که زندگی را خوب تدبیر می‌کنم.»

این سخن بدین معناست که همدردی با مردم در تنگناهای اقتصادی، بالاترین مراتب «تدبیر زندگی» و زیباترین «الگوی مصرف» در اسلام است که باید مورد توجه ثروتمندان، به‌ویژه رهبران دینی و سیاسی باشد.

3. رعایت بیشترین بازدهی اجتماعی: یکی از نکات مهم در الگوی مصرف در مشارکت‌های اجتماعی، این است که باید به گونه‌ای عمل شود که دارای بیشترین بازدهی اجتماعی باشد. از این رو، هزینه کردن در مواردی که زیانش برای انسان، بیش از سودش برای دیگران است، نکوهیده شمرده شده است. چنان که در روایتی از امام کاظم(ع) آمده است: «لاتبذل لاخوانک من نفسک ما ضره علیک اکثر من منفعته لهم: برای برادران[ایمانی]خود، چندان از خودت مایه مگذار که زیان آن برای تو بیشتر از سودش برای آنهاست.» یعنی وقتی کسی بدهکاری زیادی دارد، شما نباید همة ثروتتان را برای پرداخت بدهی چنین شخصی بدهید؛ چون در این صورت، بدون آنکه بدهی او پرداخته شده باشد، همة ثروت خود را از دست داده‌اید.

4. ساده‌زیستی: اصلاح الگوی مصرف، بدون قناعت و ساده‌زیستی و دوری از تجمل‌گرایی امکان‌پذیر نیست، از این رو، در روایات اهل بیت(ع) کاستن از هزینه‌های زندگی و ساده‌زیستی، مکرر توصیه شده است. بر پایة روایتی از امام صادق(ع)، ویژگی‌های شخصی با ایمان این گونه است: «المؤمن حسن المعونه، جید التدبیر لمعیشته: مؤمن یاریگری شایسته است، کم خرج است و گذران زندگی‌اش را خوب تدبیر می‌کند.» بر این اساس، برنامه‌ریزی در جهت ارتقای فرهنگ ساده‌زیستی، یکی از مصادیق بهترین برنامه‌ریزی‌ها برای تدبیر زندگی و اصلاح الگوی مصرف است. 

اکثرافراد بر این باورند که اگر اندکی خرج خود را کوتاه و ریخت و پاش ها را کنترل نمایند ، به وعده خویش در مقابل اسراف عمل کرده اند . در واقع تفکر حاکم ، فقط هدر دادن منابع مادی و بی توجهی در دخل و خرج آن را اسراف می شمارد و ضایع کردن سایر سرمایه های انسانی و اجتماعی بویژه فرصت سوزی های جبران ناپذیر را اسراف نمی داند .

باتاکید بر نامطلوب بودن اسراف ، چه در خوردن و چه در آشامیدن که در آیات متعدد قران کریم بویژه آیه کُلُواْوَاْشْرَبُواْ وَلَا تُسْرِفُواْ (سوره اعراف 31) مورد توجه قرار گرفته است ، عنایت به سایر منابع دیگر، مانند زمان و جلوگیری از به تاراج رفتن آن تکلیف دیگری است که بایستی در دستور کار همگان قرار گیرد.

در ارتباط با مدیرت زمان دو موضوع را همواره بایستی مد نظر داشته باشیم .

اول اینکه : برای اوقات در اختیار به گونه ای برنامه ریزی شود که همه امورات ضروری در ظرف زمانی مورد نیاز خود از نظر کمیت قرار داده شده تا بهترین بهره برداری و اثر بخشی را داشته باشد . به طور مثال اوقات عبادت بایست در زمانهایی که انسان از روحیه بالا و حوصله مناسب تری برخوردار است پیش بینی گردیده و برای اوقات کار و استراحت و تفریح نیز به اقتضاء اهمیت آنها برنامه ریزی گردد . کاردانان چون رفو آموختند پاره های وقت بر هم دوختندعمر را باید رفو با کار کرد وقت کم را با هنر بسیار کرد  

دوم اینکه : به عزت وقت به خوبی توجه داشته و هر مظروفی را در آن قرار نداد .ارزش وقت بسیار بالاتر از این است که با هر موضوع و عملی پر شود . بلکه بایستی نیکو ترین افکار و زیباترین اعمال در آن جاسازی شود .

تکلیف انسانها نسبت به الگویی که برای مصرف وقت خود تنظیم میکنند بسیار مهم و حساس است و بایستی نهایت دقت را در آن بعمل آورند تا آنکه لحظه ای از آن به هدر نرفته و به اکمل ترین شکل استفاده گردد . به همین خاطر هیچکس حق ندارد وقت خود را با اقدامات تایید نشده و بی فایده پر کند و آن را فرودگاه هر فکر و عمل ناشایستی قرار بدهد . چرا که فقط کلام و عمل صالح است که به سمت بالا صعود کرده و انسانها را به کمال می رساند. إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطّیِّبُ وَالْعَمَلُ الصّلِحُ یَرْفَعُهُ سوره فاطر آیه 10

برای مصرف صحیح و بهره گیری از وقت، اتخاذ راههای مناسب مانند برنامه ریزی و تقسیم آن برای امورات اجتماعی و شغلی و یا شخصی فوق العاده مهم بوده که باید پیش بینی لازم برای آن صورت گیرد.

همانگونه که اشاره شد، سبد وقت انسانها بایستی به گونه ای سهم بندی شود تا برای هر امری زمان مناسب از نظر کمیت و کیفیت رقم خورده و اسباب تمدد و تفرج روح و شادابی و سلامتی جسم فراهم گردد .

هرگز نباید اسیر روزمرگی شده و اجازه داد تا زمان برای ما تصمیم بگیرد بلکه بایستی ابتکار عمل را بدست گرفته وبرای لحظه لحظه آن برنامه ریزی کرد. افراط در برنامه های روزانه مانند کارکردن بیش از حد ، تحت هر منظوری و یا تفریح و خوابیدن مفرط و یا حتی جابجا کردن اوقات مناسب هر کدام از این امور ، نوعی مبارزه منفی با وقت بوده که افراد را در رسیدن به اهداف متعالی باز می دارد .

همزمان با آغاز سال جدید، رهبر معظم انقلاب آیت اللّه العظمى خامنه اى سال 88 را سال اصلاح الگوى مصرف اعلام فرمودند که این ابتکار ضرورى در ساختار اقتصاد کشور نقش تعیین کننده دارد. همانگونه که در تنظیم معیشت توده مردم از تأثیر انکارناپذیرى برخوردار است. در همین حال طرح هدفمند کردن یارانه ها در لایحه بودجه 88 از سوى دولت تقدیم مجلس شوراى اسلامى گردید که هر چند بنا به مصلحت اندیشى و ملاحظات نمایندگان در بودجه سال 88 ادغام نگردید ولى همچنان در دستور کمیسیون ویژه و رایزنى نمایندگان و کارشناسان قرار دارد که انتظار است در برنامه پنجم توسعه لحاظ شود و ایده هدفمند کردن یارانه ها که سالها مورد توجه دولتها و مجالس پیشین بوده و شجاعت اقدام آن را نداشتند در این دولت و مجلس بزودى عملیاتى شود.

همانگونه که سهمیه بندى بنزین که بخشى از اصلاح الگوى مصرف است در همین دولت و مجلس به اجرا درآمد که در صورت ادامه آن مى تواند از هدر رفتن این سرمایه ملى جلوگیرى کند.

از آنرو که این مسئله علاوه بر مدیریت اقتصادى کشور که با حمایت عدالت اجتماعى سرو کار دارد، در شرع مقدّس و تعالیم دینى از جایگاه ویژه اى برخوردار است، نخست به توصیه هاى دینى در این مسئله و منع از اسراف و تبذیر نگاهى بیفکنیم و آنگاه مسئله هدفمند کردن یارانه ها و اصلاح الگوى مصرف را با توجه به واقعیت هاى اجتماعى مورد بحث قرار دهیم.

در منابع دینى ما، قرآن و حدیث و سیره مبارکه پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت عصمت علیهم السلام به شیوه بهره ورى از نعمت ها و تضییع نکردن آنها بصورت گسترده تأکید و توصیه شده است که توجه به بخشى از آن در این مجال ضرورى است. از جمله قرآن کریم به موضوع اسراف و تبذیر پرداخته و از آن نهى کرده و آنرا عمل شیطانى نامیده است. همانگونه که استفاده از خوراک پاک را توصیه نموده، از تعدى و تجاوز نهى فرموده است: به عنوان نمونه: «کلوا من طیّبات مارزقناکم ولاتطغوا فیه فیحلّ علیکم غضبى؛از غذاهاى پاک که به شما روزى داده ایم بخورید و از حدّ آن فراتر نروید که مستوجب غضب خداوند گردید.»(سوره طه، آیه 81).

و در آیه دیگر به خوردن و آشامیدن که نیاز طبیعى انسان است فرمان داده از اسرافکارى نهى فرموده است: «یا بنى آدم خذوا زینتکم عند کلّ مسجد و کلوا و اشربوا و لا تسرفوا انه لا یحبّ المسرفین؛اى فرزندان آدم براى هر مسجد (و محل عبادت) که وارد مى شوید از زیور خود برگیرید و بخورید و بیاشامید ولى اسراف نکنید که خداوند اسرافکاران را دوست ندارد.»(سوره اعراف، آیه 31). و در ادامه همین آیه کریمه به ردّ و انکار منطق و عمل کسانى که از نعمت هاى خداوندى استفاده نمى کنند و با شیوه ریاضت گرایى خود آن را تحریم مى نمایند پرداخته و مى فرماید: «قل من حرّم زینة اللّه التى اخرج لعباده و الطیبات من الرزق، قل هى للذین آمنوا فى الحیاة الدنیا، خالصة یوم القیامة...؛ بگو چه کسى زیورهایى که خداوند براى بندگان خود آفریده و غذاهاى پاکیزه را حرام کرده است؟! بگو اینها در دنیا براى کسانى است که ایمان آورده اند (هر چند دیگران نیز از آن استفاده مى کنند) ولى در آخرت ویژه مؤمنان است.»

(سوره اعراف، آیه 31)

در قرآن کریم آیات دیگرى هست، با این محتوا و مضمون که خداوند نعمت هاى روى زمین را براى بندگان خود پدید آورده که از آن بهره گیرند. هرچند گروه هایى راه افراط و تفریط پیموده اند. گروهى به اسراف و پرخورى روآورده و به تضییع این نعمت ها پرداخته و گروهى دیگر به پندار غلط خود آن را تحریم کرده و به ریاضتهاى نامعقول یا نامشروع رو آورده اند همانند متصوفه که نمونه عملکرد افراطى آنها در تاریخ این فرقه ضبط شده است و حتى با ائمه اطهار بر سر این مسائل به جدال و مناظره مى نشسته اند.

برفک‌های یخچال و فریزر بطور منظم آب شود، چرا که با افزایش قشر برفک، مصرف انرژی بالا می‌رود.

فضای پشت یخچال و فریزر برای گردش هوا باید حداقل به اندازه 20 سانتی‌متر با دیوار فاصله داشته و لوله‌های پشت آن سالی 2 بار حداقل گردگیری شود

مواد غذایی  پس از سرد شدن کامل در یخچال و فریزر قرار داده شود تا فشار زیادی به موتور وارد نشود.

از کنار هم چیدن و چسباندن ظروف و مواد غذایی در یخچال و فریزر پرهیز شود، چرا که این کار گردش هوا را دچار اختلال کرده و سبب افزایش مصرف برق می‌شود.

از باز و بسته کردن بیهوده در یخچال و فریزر اجتناب شود. موقع باز کردن در، مدت زمانی زیادی باز نماند.

نوار لاستیکی در یخچال و فریزر به مرور زمان انعطاف و کارایی خود را از دست می‌دهد. توصیه می‌شود که سالم بودن آنها سالی یک بار کنترل شود تا در صورت کوچک‌ترین نشت هوا، نسبت به تعویض آنها اقدام شود.  

اهتمام لازم قرار گیرد. اینک با

هم آن را ازنظر می گذرانیم:

¤¤¤

اهمیت وجود غرایز

بی شک، در وجود همه انسانها غریزه هایی وجود دارد که تمام حرکت ها و فعالیت های درونی و برونی

وی از آن برخاسته و متاثر می گردد. مهم ترین این غرایز عبارتند از: حس کنجکاوی- حس حق جویی-

حس عرفان و خداخواهی، حس ماورایی و کمال طلبی، حس زیبایی، حس عدالت خواهی، حس

فداکاری و ایثار، حس سودجویی، حس خودخواهی، حب نفس، حب بقا، حب شخصیت، حب مال و

ثروت، حب جاه و مقام و شهوت و غضب و... به عنوان مثال، یکی از غرایز انسان که مطرح شد حب نفس

است، این غریزه منشا بسیاری از فعالیت های انسانی است که چون علاقه به زندگی دارد و می خواهد

بماند، برای رسیدن به این هدف هرچه می تواند کوشش می کند. غریزه حب نفس است که هنگام

مواجه شدن با خطری از ناحیه دشمن، انسان را وامی دارد که با تمام نیرو و توان به دفاع از خود برخیزد.

بنابراین وجود غرایز در انسان منشا عمل و محرک او است

کارکرد مثبت یا منفی غرایز

این غرایز دارای دو بعد مثبت و منفی هستند که در جهت ایجاد انگیزه ها و تنوع آن به خوبی و بدی نقش

اساسی دارد. شناخت این غرایز و گستره اثرگذاری و اثرپذیری آن در جهت هدایت و کنترل، ضروری و لازم

است. تمیز انگیزه های بد از خوب و شناخت هدف های عالی از پست، بستگی به خودشناسی دارد.

چگونه ممکن است انسان در مسیر تکامل گام بردارد در حالی که ابزار کار را نشناخته و آن را در مسیر

صحیح راهنمایی نکرده است؟ 

جامعه بزرگ فرهنگیان و دانش آموزان نقش مهمی در ترویج فرهنگ ، عادات ، رفتار و نگرش ها در سطح ملی دارند ، از نظر عقلانی چنانچه فردی از اوایل دوران تحصیل ،به درستی آموزش داده شود ، نسل آتی نیز پیشرفتهای خوبی خواهند داشت و به تبع آن ، نسل بعد از آنها نیز همینگونه خواهد شد . بنابر این یکی از ارکان موثر و مهم در اصلاح الگوی مصرف و ترویج عمومی آن ، همین مدارس با هدایت و برنامه ریزی مدیران ، معلمان ،مربیان و کلیه فرهنگیان کشور هستند . معلمان به عنوان تاثیر گذارترین افراد در کنار والدین ، می توانند نقش تعیین کننده ای در ایجاد نگرش و رفتارهای درست مصرف دانش آموزان داشته باشند و فرهنگیان با آوردن مثالها و مصادیقی از اسراف در جامعه ، ذکر آیات ،  احادیث و روایات ،عمل و رفتار معصومین ع و غیره در کلاس های درس و الگو بودن خود در این زمینه  در واقع به نقش سرمایه گذار بودن آموزش و پرورش در یک دوره زمانی طولانی  ، بها داده و منشاء خیر در جامعه باشند

      برخی از اقدامات آموزش و پرورش ، مدارس و معلمان که می تواند  در اصلاح الگوی مصرف ، مفید باشد در زیر آورده می شود ؛

1-      هماهنگی معلمان در جلسه شورای معلمان و در نظر گرفتن اقداماتی با توجه به وضعیت مدرسه و دانش آموزان برای این مورد .

2-   برگزاری سخنرانی هایی برای دانش آموزان در مدرسه و یا خارج از آن و دعوت از افراد مسلط به موضوع اعم از جامعه شناسان ، مهندسین ، روحانیون و آوردن مصادیق قابل فهم دانش آموزان در مورد اسراف و صرفه جویی .

3-      اختصاص دقایقی از کلاس توسط کلیه معلمان برای ذکر مذمت اسراف در جامعه اسلامی

4-   الگو بودن کارکنان مدرسه در صرفه جویی و پرهیز از اسراف مانند اقدامات ساده ای چون : بازنبودن پنجره ها هنگام روشن بودن بخاری یا کولر ،رسیدگی به وضع شیرهای آب ، استفاده از لامپ های کم مصرف در کل مدرسه ، خاموش کردن لامپ های اضافی در مواقع غیر ضرور و...

    5-   برگزاری مسابقات مختلف برای معلمان توسط ادارات آموزش و پرورش و بررسی راههای موثر و پیشنهادات معلمان در ترویج فرهنگ صحیح مصرف و انتقال آن به دانش آموزان

 

• امساك از كدخدایی مدان.

• اگر ریگ بیابان درشود چشم گدایان پر نشود.

• پول داده ام می خورمش.

• پول را كاغذ نمی برد.

• پول علف خرس نیست.

• خواری زطمع خیزد و عزت زقناعت.

• چیزی بخور چیزی بده چیزی بنه
• شكم زیر دست است، به هر چه بدهی مست است.

• سودا گر پنیر در شیشه می خورد.

• قناعت هر كه كرد آخر غنی شد.

• مرده از جوع، به كه زنده به قرض.

• نكاهد به پرهیز افزودنی.

• نانت را با آب بخور ، منت آب دوغ مكش.

• هر چه نخوری، یخنی بود.

   مصرف کالاهای داخلی شرط رسیدن به استقلال اقتصادی است :    

 

مصرف کالاهای داخلی ضامن اشتغال جوانان کشور :  

خرید کالای ایرانی بعنوان راهی برای حمایت از تولیدکنندگان ایرانی و ایجاد اشتغال توسط آنان است. از تولیدکنندگان جنس داخلی حمایت می شوددرنتیجه تولید داخلی افزایش می یابد و برای افزایش تولید افراد بیشتری باید مشغول به کار شوند واز نیروی کار جوانان بیشتر استفاده می شود در نتیجه با افزایش مصرف کالای داخلی معضل بیکاری جوانان این مرز وبوم تا حد زیادی حل می شود  بیکاری جوانان.مشکلات عدیده ای برای خانواده ها و همچنین اجتماع ایجاد می کندبااشتغال به کار جوانان این مشکلات که بر کسی پوشیده نیست برطرف می گردد.

      مصرف کالاهای داخلی شرط رسیدن به استقلال اقتصادی است :    

برای رسیدن به استقلال وقطع وابستگی اقتصادی استفاده از کالاهای داخلی وتحریم کالاهای خارجی الزامی است .(البته برای این کار برنامه ریزی دراز مدت لازم است ) در مواردی که کالاهای داخلی جوابگوی نیاز جامعه نیست نمی توان از ورود کالاهای خارجی جلو گیری کردبه عنوان مثال بعضی از تجهیزات پزشکی ولیمی توان درجهت خود کفایی گام برداشت. جوانان برومند این مرز وبوم ثابت کردند که خواستن توانستن است.

      مصرف کالاهای داخلی تکمیل کننده دستاورد های علمی و صنعتی است:

مصرف کالای ایرانی است باعث ایجاد فرصتی برای رشد علمی و صنعتی کشور خواهد شد. لازمه تقویت علاقه عمومی در جهت مصرف کالای داخلی بالا بردن کیفیت این کالا ها میباشد که این خود مستلزم تلاش بیشتری در ضمینه های علمی و صنعتی است. اگر صنایع داخلی از حمایت لازم برخوردار شوند تولید کنندگان نیز به منظور بالا بردن کیفیت در صدد تقویت قسمت علمی- تحقیقاتی تولیدات خود برخواهند آمد، و اهمیت به این قسمت باعث پیشرفت های قابل توجهی شده و دستاوردهای علمی و صنعتی زیادی به بار خواهد آمد و در نتیجه با استفاده از این دستاوردها کیفیت کالا ها بالا رفته و در نهایت میل به مصرف کالای داخلی افزایش میابد.

به عنوان مثال صنعت فولاد و خودرو که حمایت در مقابل واردات باعث رشد این صن ای ع شده و مقدمات ورود آن را به بازارهای جهانی فراهم کرده است . 

 

چند تا از شیرهای آب باز و بقیه نیمه باز یا در حال چکه بودند و هیچ کس به آنها توجه نداشت. آقای حمیدی معاون مدرسه که معمولاً در زنگ های تفریح در بین بچه ها می چرخید، با دیدن آن صحنه بسیار ناراحت شد و فوراً به دفتر مدرسه رفت. زنگ را زودتر از همیشه به صدا درآورد و از پشت بلندگو اعلام کرد تا همه ما به صف شویم، بعد خود به حیاط آمد و بالای سکو ایستاد و گفت: آیا تا به حال به این فکر کرده اید، اگر روزی آب نباشد، چه می شود؟ آیا تا به حال به این فکر کرده اید، اگر روزی آب نباشد، چه می شود؟

آیا تاکنون شده تشنه شده باشید و آب در دسترستان نبوده باشد ؟ در آن لحظه چه حالی داشتید؟

پس چرا کسی به شیرهای آب که نیمه باز هستند توجه نمی کند و زحمت بستن آن ها را به خود نمی دهد؟

آقای ناظم که به شدت ناراحت بود، ادامه داد: آیا غیر از این است که ما فقط، یک کره زمین داریم؟ آن هم با منابع ثابت، لحظه به لحظه هم بر جمعیت این کره افزوده می شود. افزایش جمعیت یعنی افزایش مصرف و افزایش مصرف برابر است با بروز مشکلات، کمبودها و ...

ما چه قدر آیات و روایات در زمینه درست مصرف کردن داریم، « بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید، به درستی که خدا اسراف کاران را دوست ندارد».

آقای حمیدی ادامه داد: من با اطمینان می گویم، بیش ترین هزینه هایی که بر اقتصاد کشور تحمیل می شوند، از همین نادرست مصرف کردن ناشی می شود، مثل یارانه هایی که برای بازسازی و نوسازی به کار گرفته می شوند.

 

این مقاله به بررسی الگوی بهینه مصرف در كلام بزرگان دینی خواهد پرداخت و امید است در سالی كه به فرموده مقام معظّم رهبری، سال اصلاح الگوی مصرف نام گرفته است، بتوانیم گامی هر چند كوچك در اجرایی نمودن این دستور در میهن عزیزمان برداریم.

 

مقدمه:

انسان در هر عصری برای بهره­برداری بهتر از منابع و ذخائری كه در دست داشته، در پی یافتن راه­هایی جهت مصرف بهینه آن‌ها بوده است و برای این منظور، چاره­ای جز طراحی راه­هایی برای استفاده مناسب و بخردانه از منابع در اختیار، نداشته است. در این میان می­توان به آموزه­های دینی كه پیش از اسلام و پس از آن برای زندگی بهتر و بهره­برداری مناسب­تر بشر از منابع و نعمات خدادادی اشاره داشته است، مراجعه و استناد نمود.

این مقاله به بررسی الگوی بهینه مصرف در كلام بزرگان دینی خواهد پرداخت و امید است در سالی كه به فرموده مقام معظّم رهبری، سال اصلاح الگوی مصرف نام گرفته است، بتوانیم گامی هر چند كوچك در اجرایی نمودن این دستور در میهن عزیزمان برداریم.

 

در این مقاله كه قسمت اول آن قبلاً تقدیم حضورتان شد، سعی خواهد شد با استفاده از آموزه‌های دینی و نیز سخنان بزرگان دین در عصر حاضر به بررسی و تبیین موارد زیر پرداخته شود تا خواننده‌ گرامی، به این نتیجه اساسی رهنمون گردد، كه مصرف بهینه، معتدلانه و بخردانه، همیشه از سوی اولیای الهی و بزرگان دینی گوش‌زد شده است. بنابراین با مرور این تذكرهای گران‌بها، توجه بیش­تری به مصرف بهینه و مناسب خواهد شد.