ابزار نظر سنجی

در میان سال‌هایی که از سوی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای مدظله‌العالی طی دو دهه اخیر، نام‌گذاری شده، شاید هیچ سالی به اندازه جهاد اقتصادی نبوده که ظرف دو ماه، تا این اندازه مورد تاکید حضرت معظم‌له در بیانات، دیدارها و حتی سفرهایشان قرار گرفته باشد و همین امر، اهمیت سال 1390 را در دیدگاه ولی‌امر مسلمین جهان و این‌که این سال، باید سال جهاد و تلاش و کار برای شکوفایی اقتصاد مملکت اسلامی‌مان باشد، نمایان می‌کند، حضرت ایشان، ابتدا در پیام نوروزی‌شان، سال را جهاد اقتصادی نامیدند؛ سپس اولین سفر خودشان را در ارتباط با نام سال قرار داده و به منطقه اقتصادی پارس جنوبی و منطقه عسلویه رفتند و در دیدارهای مکررشان در سال 90، که سومین سال از دهه چهارم جمهوری اسلامی است، این موضوع و اهمیت آن را تبیین فرمودند. یکی از دیدارهای پراهمیت حضرت معظم‌له در سال 90 که قشری به محضرشان رسیده بودند که واقعا جهاد اقتصادی را در عمل معنا می‌کنند، دیدار کارگران با رهبر بزرگوار انقلاب بود. ایشان در دیدار کارگران که یکی از زحمت‌کش‌ترین اقشار جامعه و سود‌ده‌ترین انسان‌ها هستند، شأن بالای کارگر، عبادت بودن کار در اسلام، «مجاهد عبادی» بودن کارگر و بوسه زدن بزرگ‌ترین انسان تاریخ، حضرت پیامبر اعظم (ص) بر دستان کارگر را نشان‌دهنده عظمت کار و کارگر دانستند واین‌که در دین مبین اسلام سفارش شده پیش از خشک شدن عرق کارگر، دستمزد وی داده شود را نکته‌ای پراهمیت دانستند.

در مهم بودن کار و کارگر ایرانی و جهاد اقتصادی وی همین نکته کافی است که بدانیم، به نظر مبارک رهبر حکیم انقلاب اسلامی، کارگر ایرانی یک «مجاهد اقتصادی» است که در حال مبارزه، مجاهده و جنگ با اسکتبار جهانی است.

ایشان در فرمایشات امسال‌شان که درباره موضوع جهاد اقتصادی بوده است، نیت ورود به عرصه اقتصادی و جهاد در آن را، اخلاص، فهم و بصیرت نسبت به آن که در اقتصاد در حال جهاد با دشمن هستیم می‌دانند. حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، کارفرمایان و سرمایه‌داران را از خوردن حق کارگران زحمتکشی که در حال جهاد برای کشورند برحذر می‌دارند و سیاست نظام اسلامی را، هم‌دلی و هم‌فکری با کارگر، کارفرما و دستگاه‌های مسؤول در بخش کار، عنوان می‌فرمایند.

یکی از دلایل انتخاب امسال به عنوان سال جهاد اقتصادی، آن است که دشمن پس از ناموفق ماندن در تهاجمات نظامی، کودتاها و فتنه‌های مختلفی که در عمر مبارک انقلاب اسلامی علیه این انقلاب خدایی به کار برد، در موضوعات امنیتی، فرهنگی و سیاسی نیز جدیت بیش‌تری در دشمنی‌اش نشان می‌دهد و حال، با شدت بخشیدن به تحریم‌ها، موضوع اقتصاد را نیز به سایر موارد دشمنی‌اش؛ با قدرت بیش‌تری اضافه کرده و با برنامه دقیق‌تر و محکم‌تری برای به شکست کشاندن نظام اسلامی، وارد عرصه اقتصاد شده است که پادزهر این برنامه استکبار جهانی، جدی‌تر گرفتن بحث اقتصاد و مجاهده در راه بهبود اقتصادی کشور است.

در این میان، یکی از راهکارهای دشمن، مزمن‌تر کردن بیماری‌ای است که ده‌ها سال است مردم کشورمان را به میکروب آن آلوده کرده است. مستکبران عالم، با تبلیغات رنگین  و فریب‌کاری‌های رسانه‌ای، در ذهن ایرانیان، 2 چیز را توانسته‌اند نهادینه کنند: 1) دلبستگی به کالاهای خارجی و بیگانه و این‌که جنس‌های ساخت کشوری جز ایران، عالی است؛ 2) خودداری از خرید جنس ایرانی با این بهانه که محصولات ساخت ایران، خوب نیست و چندان دوامی ندارد؛ زیبا نیست؛ لوکس نیست و... .

این در حالیست که بسیاری از اجناس ایرانی که مشابه خارجی‌شان، در بازار کشورمان، خوب می‌فروشد، از لحاظ کیفیت و دوام و زیبایی، بسیار فراتر از اجناس خارجی هستند و جنس بیگانه هرگز در حد برخی کالاهای ایرانی نیست ولی به دلیل درمان نشدن همان بیماری مزمن که در افکار ایرانیان رسوخ کرده که جنس بیگانه بهتر است، ثروت، پول و سرمایه ایرانیان، به جای آن که از این جیب به آن جیب رفته و به کارگر ایرانی برسد، جیب کارگران خارجی و بسیار بیش‌تر از آن کارگران بیچازه و زحمتکش بیگانه، جیب کارتل‌ها و تراست‌های صهیونیستی و استعماری را پر می‌کند.

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که صنعت، پوشاک، خوراک و وسایل زندگی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ایران شکوفا شده و بسیاری از کالاهای صنعتی، مصرفی، پوشاکی و خوراکی و لوازم خانگی تولید شده در کشورمان، یک سر و گردن از اجناس مشابهی که «Made in …» و «… made» روی خود دارند، بهترند و تنها اعتماد مصرف‌کنندگان ایرانی و تبلیغات دقیق‌تر سازندگان و تولید‌کنندگان و خدمات پس از فروش بهتر آن‌ها و بسته‌بندی شکیل‌تر اجناس ایرانی کافی است تا بازار داخلی به دست کالای ایرانی بیفتد و کارگر ایرانی، منفعت بیش‌تری برده و ایرانی نیز، از کالای ایرانی استفاده کند. اگر این امر با برنامه‌ریزی دقیق تمام ارگان‌های مسؤول، در سال جاری اجرایی شود، هم شاهد پیشرفت کلی کشور و جهش عظیم جمهوری اسلامی در بحث اقتصاد می‌شویم؛ آن هم در حالی که تمام دنیا سه سال است دچار رکود و بحران اقتصادی جهانی هستند که بار دیگر الگو بودن جمهوری اسلامی را به رخ دنیا می‌کشد؛ هم سطح زندگی کارگران عزیز یا به فرمود رهبر معظم انقلاب، «مجاهدان اقتصادی» بهبودی شگرفی را خواهد دید؛ هم تولید‌کنندگان داخلی، انگیزه مضاعف برای بهتر کردن روند تولیدات محصولات‌شان را پیدا خواهند کرد و هم ایران به دست مسلمانان ایرانی، پله‌های شرقی را با سرعتی افزون‌تر طی خواهد کرد و پس از آن است که ما می‌توانیم به صادرات محصولات ایرانی به جای صدور نفت بیندیشیم و این انرژی خداداد را برای نسل‌های آینده کشور باقی بگذاریم؛ ان‌شاء‌الله.

محمدمهدی تقوی

بخش سیاست تبیان

امنیت، مهم ترین دغدغه بشر است. از این رو سعادت را در آرامش و آسایش می یابد و جامعه را به قصد دست یابی به این هدف ساماندهی می کند و دولت را در این راستا به خدمت می گیرد و بدان مشروعیت می بخشد تا اعمال حاکمیت و قدرت نماید. آموزه های قرآنی نیز به این گرایش فطری بشر توجه داشته و آرامش و آسایش ابدی را در بهشت جاودان به انسان وعده می دهد و سرای دیگر را تنها محل دست یابی کامل و تمام به این دو امر مهم می داند. 

امنیت و آرامش دارای ابعاد چندی است که امنیت روانی یکی از ابعاد آن است. در حوزه عمل اقتصادی نیز امنیت نه تنها هدف بلکه سرمایه اساسی است. بر این اساس لازم است به نقش امنیت بویژه امنیت روانی در جهاد اقتصادی توجه ویژه ای مبذول داشت و زمینه و بسترهای تحقق آن را فراهم آورد تا در نهایت جهاد اقتصادی بتواند به هدف نهایی خویش برسد و آن را تحقق بخشد. نویسنده در این مطلب نقش امنیت و امنیت روانی در جهاد اقتصادی را براساس آموزه های اسلامی و وحیانی قرآن تبیین و تحلیل کرده است. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

بقيه در ادامه مطلب...

این برای اولین بار نیست که ایران با فشار اقتصادی ناشی از تحریم دشمنان خارجی و معضلات داخلی مواجه می شود و شاید آخرین بار نیز نباشد. تجربیات تاریخی به وفور وجود دارد که ایران بسیار از این طریق تحت فشار قرار گرفته و در برخی موارد تن به خواست دشمنان داده است و در برخی موارد حماسه خلق کرده است. حماسه ای که در دوره مصدق خلق شد یکی از این حماسه های اقتصادی بود.

زمانی که سخن از حماسه سازی در حوزه اقتصاد به میان می آید، فکر نا خود آگاه به سمت اقدامات خارق العاده و شاید باور نکردنی می رود که لازمه خلق یک حماسه هستند. اینگونه است و در بسیاری از موارد حماسه زاییده اقدامات خارق العاده است، اما این خرق عادت همواره مستلزم سلاح و ابزار نامتعارف نیست. گاهی ابزار موجود نیز می تواند ابزار حماسه سازی باشد.

شاید بارز ترین نمونه این خرق عادت و حماسه سازی در تاریخ ایران معاصر همان ملی شدن نفت در دوره محمد مصدق باشد. دوره ای که شرایط در آن بسیار مشابه با شرایط فعلی بود و تحریم نفت ایران از سوی انگلیس منجر به آن شده بود که شرایط اقتصادی کشور بسیار وخیم باشد.

از زمانی که مصدق در دادگاه لاهه در جای نمایندگان انگلیس نشست تا زمانی که آیت الله کاشانی با تهدید انگلستان گفت: در صورت حمله به ایران فتوای جهاد صادر می کند، تا کودتای شوم 28 مرداد 32 که مصدق و دولتش را سرنگون کرد، شاید یک حماسه بودیم که تاریخ زیادی از آن نمی گذرد.

حمایت های مردمی و علما از مصدق در کاهش فشار تحریم

بعد از ملی اعلام شدن صنعت نفت از سوی مصدق با پشتوانه مردم و علما، اولین اقدامی که انگلستان صورت داد تحریم نفت ایران بود. نفت در آن زمان مهم ترین منبع درآمد دولت ایران بود به شکلی که همزمان با تحریم نفت دولت مصدق با مشکلات عدیده مالی و کسری بودجه مواجه شد.

این در همان زمانی بود آیت الله کاشانی با اعتقاد راسخی که به عمل دکتر مصدق داشت همواره از وی حمایت می کرد و در یک مصاحبه با خبرنگار رادیو نروز، که سعی داشت با زرنگی اختلافات این دو را نشان دهد، در خصوص تحریم نفت ایران گفت:

انگلیسی ها اصولاً احتیاج مبرمی به نفت دارند و مجبور هستند، نسبت به ما طریق مسالمت پیش گیرند، ما هم با فروش نفت به کشورهای دیگر، جبران فشارهای اقتصادی فعلی را می نماییم. قرارداد نفت با افغانستان به امضا رسیده... و در آتیه نزدیکی، دول دیگر برای بستن قراردادهای نفتی آمادگی خود را اعلام خواهند کرد. من خیلی خوشحال شدم که انگلیسی ها از حمل کالاهای خودشان به ایران جلوگیری کردند. آنها می خواهند به این وسیله ما را در محاصره اقتصادی قرار بدهند، در صورتی که تا کنون هرچه جنس به این مملکت می فرستادند، به وسیله عمال خائن خودشان، به بهای گزاف و غیرعادلانه، به ما تحمیل می نمودند؛ لذا باعث مسرت است که خودشان پیش قدم در نفرستادن کالا به این مملکت شده و بدین وسیله ما را راحت و آسوده کرده اند. هرچه واردات ما کمتر باشد، به نفع ماست. ما می توانیم جبران آن را با فروش نفت به کشورهای دیگر بنماییم و ارزهای زیادی جهت رفع نیازمندی های اقتصادی خویش تحصیل نماییم...؛ ما اکنون حاضر به تحمل همه گونه مشقات اقتصادی و مشکلات سیاسی از طریق آنها هستیم، زیرا تنها راه تحصیل استقلال واقعی همین است و بس. ما معتقدیم، اگر چاه های نفت ایران طعمه حریق شود، از نظر ما بهتر است تا اینکه متحمل مداخلات ناروای انگلیسی ها در کلیه امور و شئون مملکت بشویم.

تحریم فشار شدیدی بر دولت مصدق وارد کرده بود و هرچند تا پیش از آن کسربودجه دولت از طریق استقراض خارجی و استقراض ازسیستم بانکی (بانک ملی) تامین میشد، اما مصدق از پشتوانه ملی و مردمی خود بهترین سود رابرد.

در همین جا بود که وی با ذکاوت دست به کار شد و با پشتوانه مردمی که در کشور از نهضت ملی شدن میدید، از طریق بستن مالیات بر کالاهای مصرفی، به بازسازی ارتش و کارخانه ها پرداخت. وی برای نخستین بار در تاریخ ایران اقدام به انتشار اوراق قرضه دولتی با عنوان قرضه ملی کرد که مجموع مبلغ آن معادل دو میلیارد ریال بود و قرار بود در چهار نوبت و در هر دفعه 500 میلیون ریال از این اوراق منتشر شود، اما فقط بار اول آن منتشر و با سقوط دولت دکتر مصدق در کودتای 28 مرداد سال 1332 ادامه انتشار آن متوقف شد.

گفته می شود که حاج محمدحسن شمشیری بزرگترین و عمده ترین خریدار این اوراق بود. طوریکه مبلغ دویست هزارتومان برای خرید قرضه ملی پرداخت و همچنین سه میلیون تومان دیگر در اختیار بانک بیمه گذاشت تا بدون بهره، به فقرا و مستمندان بپردازد. برخی منابع، رقم خریداری شده قرضه ملی را 500 هزار تومان برآورده کرده اند.

در همین زمان روی آوردن به مصرف داخلی و کالاهای ایرانی نیز در حمایت از دولت تحت فشار مصدق و نهضت ملی شدن صنعت نفت، رواج یافت و فردی به نام عالی نسب سماور نفتی ساخت و مصدق در ورودی محل کارش این سماور که سمبل ایستادگی ملت ایران در مقابل تحریم نفتی بود را قرار داد و مردم تشویق شدند که به جای ذغال، نفت بخرند.

همه این همراهی ها و همدل های علما و مردم با آنچه که از صمیمی قلب به آن اعتقاد داشتند بود که توانست حماسه ملی شدن صنعت نفت ایران را رقم بزند. اگر محمد مصدق بر جایگاه نمایندگان انگلستان می نشست، اگر با قاطعیت پیشنهادات استوکس و بانک جهانی را برای کنار آمدن با انگلستان رد میکرد و اگر با قاطعیت در زمانی که شاه دادن وزارت جنگ به وی را نپذیرفت، استعفا داد، همه اینها به واسطه حمایتی بود که از جنبش ملی شدن نفت ایران وجود داشت.

مرور تاریخ به وضوح نشان میدهد که گاهی استفاده از ابزار موجود و در دسترس، می تواند به راحتی خرق عادت کرده و حماسه سازی کند. گاهی کوچک ترین اقدامات اقتصادی در مجموع می تواند منجر به ظهور و بروز موجی شود که نتایج آن برای همیشه در تاریخ ثبت خواهد شد و ایران از این دست حماسه سازی های اقتصادی کم ندارد.

منبع: سایت حرف آخر

این برای اولین بار نیست که ایران با فشار اقتصادی ناشی از تحریم دشمنان خارجی و معضلات داخلی مواجه می شود و شاید آخرین بار نیز نباشد. تجربیات تاریخی به وفور وجود دارد که ایران بسیار از این طریق تحت فشار قرار گرفته و در برخی موارد تن به خواست دشمنان داده است و در برخی موارد حماسه خلق کرده است. حماسه ای که در دوره مصدق خلق شد یکی از این حماسه های اقتصادی بود.
زمانی که سخن از حماسه سازی در حوزه اقتصاد به میان می آید، فکر نا خود آگاه به سمت اقدامات خارق العاده و شاید باور نکردنی می رود که لازمه خلق یک حماسه هستند. اینگونه است و در بسیاری از موارد حماسه زاییده اقدامات خارق العاده است، اما این خرق عادت همواره مستلزم سلاح و ابزار نامتعارف نیست. گاهی ابزار موجود نیز می تواند ابزار حماسه سازی باشد.
شاید بارز ترین نمونه این خرق عادت و حماسه سازی در تاریخ ایران معاصر همان ملی شدن نفت در دوره محمد مصدق باشد. دوره ای که شرایط در آن بسیار مشابه با شرایط فعلی بود و تحریم نفت ایران از سوی انگلیس منجر به آن شده بود که شرایط اقتصادی کشور بسیار وخیم باشد.
از زمانی که مصدق در دادگاه لاهه در جای نمایندگان انگلیس نشست تا زمانی که آیت الله کاشانی با تهدید انگلستان گفت: در صورت حمله به ایران فتوای جهاد صادر می کند، تا کودتای شوم 28 مرداد 32 که مصدق و دولتش را سرنگون کرد، شاید یک حماسه بودیم که تاریخ زیادی از آن نمی گذرد.

حمایت های مردمی و علما از مصدق در کاهش فشار تحریم

بعد از ملی اعلام شدن صنعت نفت از سوی مصدق با پشتوانه مردم و علما، اولین اقدامی که انگلستان صورت داد تحریم نفت ایران بود. نفت در آن زمان مهم ترین منبع درآمد دولت ایران بود به شکلی که همزمان با تحریم نفت دولت مصدق با مشکلات عدیده مالی و کسری بودجه مواجه شد.
این در همان زمانی بود آیت الله کاشانی با اعتقاد راسخی که به عمل دکتر مصدق داشت همواره از وی حمایت می کرد و در یک مصاحبه با خبرنگار رادیو نروز، که سعی داشت با زرنگی اختلافات این دو را نشان دهد، در خصوص تحریم نفت ایران گفت:
انگلیسی ها اصولاً احتیاج مبرمی به نفت دارند و مجبور هستند، نسبت به ما طریق مسالمت پیش گیرند، ما هم با فروش نفت به کشورهای دیگر، جبران فشارهای اقتصادی فعلی را می نماییم. قرارداد نفت با افغانستان به امضا رسیده... و در آتیه نزدیکی، دول دیگر برای بستن قراردادهای نفتی آمادگی خود را اعلام خواهند کرد. من خیلی خوشحال شدم که انگلیسی ها از حمل کالاهای خودشان به ایران جلوگیری کردند. آنها می خواهند به این وسیله ما را در محاصره اقتصادی قرار بدهند، در صورتی که تا کنون هرچه جنس به این مملکت می فرستادند، به وسیله عمال خائن خودشان، به بهای گزاف و غیرعادلانه، به ما تحمیل می نمودند؛ لذا باعث مسرت است که خودشان پیش قدم در نفرستادن کالا به این مملکت شده و بدین وسیله ما را راحت و آسوده کرده اند. هرچه واردات ما کمتر باشد، به نفع ماست. ما می توانیم جبران آن را با فروش نفت به کشورهای دیگر بنماییم و ارزهای زیادی جهت رفع نیازمندی های اقتصادی خویش تحصیل نماییم...؛ ما اکنون حاضر به تحمل همه گونه مشقات اقتصادی و مشکلات سیاسی از طریق آنها هستیم، زیرا تنها راه تحصیل استقلال واقعی همین است و بس. ما معتقدیم، اگر چاه های نفت ایران طعمه حریق شود، از نظر ما بهتر است تا اینکه متحمل مداخلات ناروای انگلیسی ها در کلیه امور و شئون مملکت بشویم.
تحریم فشار شدیدی بر دولت مصدق وارد کرده بود و هرچند تا پیش از آن کسربودجه دولت از طریق استقراض خارجی و استقراض ازسیستم بانکی (بانک ملی) تامین میشد، اما مصدق از پشتوانه ملی و مردمی خود بهترین سود رابرد.
در همین جا بود که وی با ذکاوت دست به کار شد و با پشتوانه مردمی که در کشور از نهضت ملی شدن میدید، از طریق بستن مالیات بر کالاهای مصرفی، به بازسازی ارتش و کارخانه ها پرداخت. وی برای نخستین بار در تاریخ ایران اقدام به انتشار اوراق قرضه دولتی با عنوان قرضه ملی کرد که مجموع مبلغ آن معادل دو میلیارد ریال بود و قرار بود در چهار نوبت و در هر دفعه 500 میلیون ریال از این اوراق منتشر شود، اما فقط بار اول آن منتشر و با سقوط دولت دکتر مصدق در کودتای 28 مرداد سال 1332 ادامه انتشار آن متوقف شد.
گفته می شود که حاج محمدحسن شمشیری بزرگترین و عمده ترین خریدار این اوراق بود. طوریکه مبلغ دویست هزارتومان برای خرید قرضه ملی پرداخت و همچنین سه میلیون تومان دیگر در اختیار بانک بیمه گذاشت تا بدون بهره، به فقرا و مستمندان بپردازد. برخی منابع، رقم خریداری شده قرضه ملی را 500 هزار تومان برآورده کرده اند.
در همین زمان روی آوردن به مصرف داخلی و کالاهای ایرانی نیز در حمایت از دولت تحت فشار مصدق و نهضت ملی شدن صنعت نفت، رواج یافت و فردی به نام عالی نسب سماور نفتی ساخت و مصدق در ورودی محل کارش این سماور که سمبل ایستادگی ملت ایران در مقابل تحریم نفتی بود را قرار داد و مردم تشویق شدند که به جای ذغال، نفت بخرند.
همه این همراهی ها و همدل های علما و مردم با آنچه که از صمیمی قلب به آن اعتقاد داشتند بود که توانست حماسه ملی شدن صنعت نفت ایران را رقم بزند. اگر محمد مصدق بر جایگاه نمایندگان انگلستان می نشست، اگر با قاطعیت پیشنهادات استوکس و بانک جهانی را برای کنار آمدن با انگلستان رد میکرد و اگر با قاطعیت در زمانی که شاه دادن وزارت جنگ به وی را نپذیرفت، استعفا داد، همه اینها به واسطه حمایتی بود که از جنبش ملی شدن نفت ایران وجود داشت.
مرور تاریخ به وضوح نشان میدهد که گاهی استفاده از ابزار موجود و در دسترس، می تواند به راحتی خرق عادت کرده و حماسه سازی کند. گاهی کوچک ترین اقدامات اقتصادی در مجموع می تواند منجر به ظهور و بروز موجی شود که نتایج آن برای همیشه در تاریخ ثبت خواهد شد و ایران از این دست حماسه سازی های اقتصادی کم ندارد.