اوقاف (مجلة فصيلة محکمة بشؤون الوقف و العمل الخيري)
نشريه الأمانة للأوقاف. - رئيس التحرير: فؤاد عبدالله العمر. - مدير التحرير: طارق عبدالله. - کويت - وزيري - (1421 ه - 1423 ه).
هيأت امناي اوقاف (الامانة العامة للاوقاف) مرکز رسمي و نماينده دولت کويت در نظارت بر بخش اوقاف است که روابط ميان نهادهاي وابسته به خود و ساير نهادهاي موجود در کويت را به عهده دارد. تقويت پايههاي علمي کارهاي نهادي وقف و تبليغات وقفي (فعاليتهاي رسانهاي) نيز از وظايف همين مرکز است. انتشار مجله اوقاف با هدف بررسي همه ابعاد فرهنگ وقف يکي از اقدامات اين مرکز در سالهاي
اخير است. در زير عنوان «تقديم» اين مجله ارزشمند آمده است:
هيأت امناي اوقاف کشور کويت با انتشار اين مجله مرحله مهمي از مراحل اجرايي خط مشي دگرگونسازي بخش وقف را که هيأت اجرايي وزيران اوقاف و امور اسلامي کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي در 1997 تصويب کردند به منصه ظهور رساند و در راستاي تحولي چشمگير در حوزه نوشتاري وقف و تشويق و برانگيختن محققان به ارائه الگوهاي کاربردي در زمينه تشکيلاتي، سرمايهگذاري و شرعي که مورد نياز نهادهاي وقفي است به منظور کارآمدتر کردن آنها و مشارکت مؤثر در رشد جوامع گام برداشت.
زبان مشترک و فراگير عربي سبب شده است که اين مجله علاوه بر استفاده از پژوهشگران کويتي، جايگاه ارائه آراي ساير نويسندگان مسلمان از اردن، الجزاير، ايران، سوريه، عربستان، عمان، قطر، لبنان، ليبي، مالزي و مصر هم باشد که براي علاقهمندان حاوي اطلاعات مهمي از وقف در ساير کشورهاي اسلامي است.
دستاندکاران اين مجله تخصصي، در بخش ديگري از مجله پس از مطرح کردن پيشفرضهايي، اهداف خود را در چهار مورد تبيين کردهاند:
1. احياي فرهنگ وقف با معرفي تاريخ وفقه وقف، و مشخص کردن جايگاه آن در توسعه و دستاوردهاي آن براي تمدن اسلامي که شواهد آن از گذشته تا امروز وجود دارد.
2. افزايش بحث و گفتوگو درباره امکانات عملي وقف در جوامع امروز از طريق تمرکز بر قرائت و برداشتهاي جديد؛
3. تقويت و تکريم اعتماد بر بهرهبرداري تمدن اسلامي از امکانات و توانمنديهاي مدني که از عادت رفتاري فردي و اجتماعي اسلامي به امور خيريه ناشي ميشود.
4. تقويت پيوند ميان انديشه وقف و کار داوطلبانه سازمانهاي داخلي غيردولتي و جامعه مدني.
درباره نشر و توزيع آتي مجله در شماره اخير آن (العدد 2) نکته حائز اهميت ذيل درج شده است:
هيأت امناي اوقاف کويت در راستاي انديشه وقف و فلسفه آن در راهاندازي پروژهها و خدمات اجتماعي از طريق ساختاري پايدار و خودکفا، موقوفهاي براي مجله اوقاف تأسيس کردند. بنابراين در آينده اين نشريه، بر فروش مجله تکيه ندارد بلکه سعي در تحقق اهداف و مقاصدي دارد که اساسا براي آنها به وجود آمده است و اينکه به شيوههاي ممکن به علاقهمندان، پژوهشگران و مراکز پژوهشي مرتبط با وقف به طور رايگان ارسال شود.
العدد التجريبي - شعبان 1421/ نوفمبر 190 - 2000 صفحه عربي + 43 صفحه انگليسي و فرانسه.
«موجز احکام الوقف»، عيسي زکي (صص 28 - 13).
«فقه الوقف علي ضوء المذهب الاسلاميه»، محمد ابراهيم جناتي (صص 55 - 29). گفتني است متن فارسي اين مقاله در شماره 28 فصلنامه ميراث جاويدان منتشر شده است. «معالم التکوين التاريخي لنظام الوقف» (اجتماعيا و اقتصاديا و مؤسسا)، ابراهيم البيومي غانم (صص 72 - 57)؛
«مؤسسة الوقف في التطبيق المعاصر نموذج الأوقاف في الجمهوريه اللبنانية»، مروان عبدالرؤوف قباني (صص 97 - 73)؛
«اسهام الوقف في بناء و دعم مؤسسات العمل الأهلي في مجال التنميه المجتمعيه»، فؤاد العمر (صص 127 - 99)؛
«تفعيل دور المؤسسات الأهليه المدنيه في دول الخليج»؛ اماني قنديل (صص 149 - 129)؛
«التشريعات القانونيه للوقف في جنوب آسيا: دراسه مقارنه»، سيد خالد رشيد (انگليسي) (صص 36 - 1)؛
«الدور الاجتماعي و الاقتصادي للوقف في المجتمعات الاسلاميه: التاريخ و الآفاق المستقبليه»، عبد الرزاق قسوم (فرانسه) (صص 43 - 37).
العدد 1 - السنه الاولي - شعبان 1422 نوفمبر 169 - 2001 صفحه عربي، 37 صفحه انگليسي و فرانسه.
«تغيير مصارف الوقف حاله وقف السور الدفاعي في مدينه طرابلس الغرب نموذجا»، جمعه محمود الزريقي (صص 27 - 10)؛
«تطور منشات الوقف عبر التاريخ (العماره / التکيه) نموذج»، محمد موفق الارناؤوط (صص 38 - 28 (؛
«اوقاف النقوشه علي جدران مساجد طرابلس الشام و مارسها و دلالاتها التاريخيه في عصر المماليک»، عمر عبدالسلام تدمري (صص 49 - 39)؛
«مجمع الربع الرشيدي في مدينه تبريز تجربه مؤسسيه رائده في الوقف»، حسين اميدياني (صص 77 - 50). گفتني است متن فارسي اين مقاله در شماره 28 فصلنامه ميراث جاويدان منتشر شده است.
«العمل الأهلي و التنميه الثقافيه - رويه اوليه -»، محمد محفوظ (صص 87 - 78)؛
«الوقف و النظم الشرعيه و الحديثه
ذات العلاقه (محاوله للتصنيف و مقترحات للتفعيل و التعاون)»، جمالالدين عطيه (صص 97 - 88)؛
«آفاق التعاون المشترک بين مؤسسه الوقف و المنظمات الاهليه»، ياسر عبدالکريم الحوراني (124 - 98)؛
«الشخصيه الاعتباريه للوقف»، محمد بن احمد العکش (صص 151 - 125)؛
Sharia and guridical personality of Waqf Mohamad sheta Abu Saad pp 7-23.
Pour une Sociologie des Awqaf Abdallah Tarak pp 24-27.
العدد 2 - السنة الثانية - ربيع الاول 1423/ مايو 151 - 2002 صفحه عربي، 37 صفحه انگليسي و فرانسه «بين الوقف و اسباب تملک المنافع»، محمد الدسوقي (صص 22 - 11)؛
«الاوقاف و المحتسب»، عبدالمجيد بکري معاذ (صص 63 - 23)؛
«اثر الوقف في دعم القيم الاسلاميه بالمجتمع الکويتي»، غانم عيدالله شاهين (صص 88 - 65)؛
«الجامعه الوقفيه الاسلاميه نحو صياغه مشروح عملي لانشاء جامعه اسلاميه ذات»، عام تعتمد في تحويلها علي الحجج «الوقفيه العلميه»، عبدالسيد ابراهيم الهيتي (صص 107 - 89)؛
«التجربه الوقفيه في املاکه الاردنيه الهاشميه»، عبدالفتاح سلاح (صص 134 - 10)؛
Lagestion des Wagstion des Waqf
khayri en Tunisie a Lapoque miderne du monopole public Abdelnmid HENIA pp 5- 36.
نويسنده: اميد رضايي
پایان
__ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) __
منبع :
رساله وقف
محمد باقر شفتي اصفهاني؛ مصحح: احمد تويسرکاني؛ قم: اسوه، 176، 1379 ص. - وزيري (شميز). - 6000 ريال. - چاپ اول / 3000 جلد.
شابک: 964 - 6066 -38 - 0.
کتاب حاضر مناظره مکتوب بين ملا احمد نراقي و سيد حجت الاسلام محمد باقر شفتي، دو تن از علما و فقهاي برجسته قرن سيزدهم است که نکات علمي و دقايق فقهي فراواني را در مباحث وقفي بخصوص در برخورد با مسائل اجرائي آن دربردارد.
مصحح، در پيشگفتاري نوزده صفحهاي که بر اين اثر نوشته است، از تولد سيد حجت الاسلام در 1175 ه يا 1180 ه شروع کرده است و با نگاهي به زندگي علمي، کيفيت تدريس و معرفي 32 تن از معروفترين شاگردان و 23 تأليف و آثار علمي و در آخر درگذشت او به سال 1260 نوشتار خود را خاتمه داده است.
رساله مزبور در بخشهايي فارسي و در مباحثي به زبان عربي ارائه شده است.
نقش وقف در فرايند توسعه
حسين اميدياني؛ قم: هجرت، 375، 1380 ص. -. -وزيري (شميز). 14000 ريال. - چاپ اول / 2000 جلد.
شابک 964 - 5875 - 52 - 8.
کتاب حاضر که شماره 2 سيماي وقف است حاوي نکاتي در موضوع وقف و ابعاد تاريخي، اجتماعي و اقتصادي آن است که توسط يکي از مديران باسابقه سازمان اوقاف و امور خيريه که عضو هيئت علمي دانشکده علوم قرآني تهران و عضو پيوسته انجمن فيزيک ايران است، تأليف شده و شامل دو فصل است. در فصل اول موضوع فرهنگ و تمدن اسلامي مورد بحث قرار گرفته و در فصل دوم که در مورد «نقش وقف در توسعه تمدن اسلامي» است موضوعاتي در پنج بخش به اين شرح آمده است:
بخش اول: نقش دانشگاهها و مدارس موقوفه در توسعه تمدن اسلامي است. پديدآورنده اثر در اين بخش با استفاده از کتب و مقالات فارسي و به فارسي برگردانده شده، دانشگاهها و مدارس اسلامي
را در دورههاي مختلف در اسپانيا، عراق، عربستان، مصر، ايران و سوريه معرفي کرده است.
بخش دوم و سوم نقش کتابها و کتابخانههاي وقفي در بغداد، ايران، عربستان، اسپانيا و شمال آفريقا را مورد بررسي قرار داده است.
موضوع بخش چهارم بيمارستانهاي وقفي و نقش آنها در پيشرفت علم و دانش است. در اين بخش نيز همان گستره جغرافيايي از جنبه بيمارستاني بررسي شده است.
موضوع بخش پنجم نقش وقف و بنيادهاي وقفي و خيريه معاصر در توسعه است. در اين بخش واژه توسعه و جنبههاي مختلف آن مورد بحث قرار گرفته است و در ادامه، چند بنياد و مؤسسه خيريه اروپايي و امريکايي و هندي معرفي و بررسي شدهاند. کتاب عاري از فهرست منابع و اعلام است.
مؤلف در آغاز کتاب به خاطر همزماني انتشار آن با سال گفتگوي تمدنها اين کتاب را به همه پاکان، نيکان، صالحان، واقفان و انديشمنداني که صادقانه در جهت خدمت به بشريت تلاش ميکنند به ويژه طراح گفتگوي تمدنها جناب آقاي سيد محمد خاتمي تقديم کرده است.
جناب استاد دکتر سيد جعفر شهيدي هم در پاسخ به دريافت کتاب «نقش وقف در فرآيند توسعه» چنين نوشتهاند:
«موقوفات در رشد گسترش فرهنگ و تمدن اسلامي اثري بزرگ داشته است. اما متأسفانه دخالتهاي نامشروع در برخي موقوفهها در طول تاريخ، موجب بياعتمادي بعض اشخاص و دلسرد شدن آنان از وقف کردن قسمتي از دارايي خود بوده است.
اميدوارم خواندن اين کتاب و کتابهايي مانند آن موجب شود فرهنگ وقف در کشور ما گسترش يابد و با گسترش آن برخي از گرهها گشوده گردد.»
محمد حکيمي؛ - قم: هجرت، 128 -. 1380 ص.- وزيري (شميز). - 5200 ريال. - چاپ دوم / 3000 جلد.
شابک: 964 - 5875 - 53 - 6.
اين کتاب شماره 3 از سلسله کتابهاي «سيماي وقف» است که ناشر آن معاونت فرهنگي سازمان اوقاف و امور خيريه است. نويسنده کتاب، نظام مالي اسلام را با رويکرد تکريم انسان و رفع تبعيض و نابرابري را با نگرشي نو تبيين کرده است. پديدآورنده مستقيما به مباحث و احکام «وقف» نپرداخته ولي با تشريح هدف اساسي دين از اصرار بر تعميم احسان و انفاق مال که «وقف» از مصاديق بارز آن است با تکيه بر آيات و روايات، آثار اجتماعي، اخلاقي و اقتصادي آن را بررسي کرده و يکي از مهمترين اهداف اديان الهي را تعديل ثروت و بهرهمندي همگاني از مواهب دنيوي دانسته است تا در سايه آن، زمينه دستيابي به مکارم انساني و سعادت ابدي فراهم شود.
اين اثر در سه فصل ارائه شده است:
فصل اول: بهرهمندي همگاني و جهاني بيني توحيدي؛ فصل دوم: اصول رسالت پيامبران و بهرهمندي همگاني؛ فصل سوم: تعاليم اسلامي و بهرهمندي همگاني.
در اين کتاب هم، فهرست منابع و نمايه آيات و احاديث ارائه نشده است.
ادامه دارد ...
منبع :
يادگار ماندگار: مجموعه موقوفات يزد (جلد اول)
محمد رضا تصديقي. - تهران: ستايش. - 549 -. 1380 ص. - وزيري (گالينگور)- چاپ اول / 2500 جلد.
يادگار ماندگار را بايد مفصلترين و پرتعدادترين مجموعه وقفنامههايي بدانيم که تاکنون منتشر شده است. اهميت ديگر اين مجموعه در آن است که اسناد معرفي شده اغلب اسناد اصل است. ديگر اينکه اين مجموعه توسط افرادي بازخواني شده است که سالها در همان منطقه دستاندرکار موقوفات و مشغول رسيدگي و حفظ موقوفات بودهاند.
اما متأسفانه در مقدمه اين مجموعه به چگونگي تدوين و تنظيم آن اشارهاي نشده است به طوري که خواننده علاقهمند، پاسخ پرسشهاي کلي خود را نمييابد. پرسشهايي از قبيل اين که: اين مجموعه شامل چند سند است؟ آيا اين مجموعه فقط اسناد وقف مسلمانان است يا از زردشتيان هم در آن اسنادي وجود دارد؟ قديميترين و آخرين سند مربوط به چه تاريخي است؟ اسناد به چه زباني است؟ از موقوفات زنان هم اسنادي هست؟
بررسي اين مجموعه نشان داد که در اين اثر 120 سند از سال 963 تا 1380 ق بازخواني شده است. زبان اسناد هم فارسي آميخته به عربي است و به جز 15 وقفنامه از زردشتيان که رنگ و بوي اسلامي ميدهد بقيه از آن شيعيان و احتمالا اهل سنت است. گفتني است اين تعداد وقفنامه زردشتي هم براي اولين بار است که منتشر ميشود. قديميترين سند وقف زردشتيان مربوط به 1218 ق، و آخرين سندي که در اين مجموعه از آنها منتشر شده است مربوط به 1338 ش /1379 ق است. در اين مجموعه دو وقف خاص هم وجود دارد که متعلق به يک نفر و تاريخ يکي 1053 و ديگري 1058 ق است که سومين و چهارمين سند کهن اين محموعه نيز محسوب ميشوند. در ميان اسناد زردشتيان وقف بر گهنبار رواج دارد و در شيعيان به تعزيهداري و بزرگداشت قيام امام حسين (ع) و پس از آن عيد غدير و اطعام فقرا توجه زيادي مبذول شده است. 27 نفر از واقفان زن و بقيه مرد هستند که به استثناي يک مادر و دختر از زردشتيان که در 1273 ق اقدام به وقف کردهاند بقيه از زنان مسلمان محسوب ميشوند. اولين و قديميترين سند از آن دختر شاه اسماعيل صفوي است. پنجمين واقف هم، يک زن مسلمان است که در 1208 ملکش را وقف کرده است. آخرين وقفنامه زنان مسلمان هم وقف مشترک زن و شوهري است به تاريخ 1336 ق که اموال خود را وقف کردهاند. اين مجموعه حاکي از اين است که به استثناي 10 مورد در بقيه موارد افراد خود در زمان حياتشان بخشي از اموالشان را وقف کردهاند. اما به هر حال برخي نيز وارث مورد اعتمادشان را بيبهره نگذاشتهاند و کار را به آنها واگذاردهاند.
موضوع ديگري که در اين اثر ارزشمند جاي آن خالي است نظم الفبايي نام واقفان، اعلام اشخاص و اماکن (محلهها، باغها، مزارع، چشمهها، قناتها و...) و مشاغل و مهرها و واژههاي محلي و تفکيک سجلات اصل از رونوشت است که اميدواريم در مجلدات بعدي اين فهرستها افزوده شود.
به هر حال اقدام اداره کل اوقاف و امور خيريه يزد در انتشار اسناد وقف گام مثبتي است که ميتواند الگويي براي ساير ادارات اوقاف باشد.
معاونت فرهنگي سازمان اوقاف و امور خيريه اقدام به چاپ سلسله کتبي در زمينه وقف با عنوان «سيماي وقف» کرده است که تاکنون سه شماره از آن منتشر شده است. در مقدمه آنها آمده است:
«وقف» از جمله موضوعاتي است که به رغم ظرفيت وسيع آن در شمول مباحث کاربردي اقتصادي، تربيتي، حقوقي و اجتماعي، کمتر مورد تحقيق پژوهشگران قرار گرفته است و جز در بعد فقهي و حقوقي در ديگر ابعاد آن، تحقيقات جامع علمي صورت نگرفته است و آثار علمي قابل عرضه درباره وقف که بتواند به عنوان منبع مورد استناد محققان قرار گيرد - بويژه به زبان فارسي - بسيار اندک است و البته آن اندک نيز در دسترس همگان نيست. از اين رو به منظور:
1) ترويج فرهنگ ديني و انساني وقف؛
2) غني سازي منابع تحقيق؛
3) کمک به پژوهشهاي تاريخي، هنري، جامعه شناختي و حقوقي؛
4) توسعه تأمين اجتماعي و بهرهمندي همگاني، بر آن شديم تا سلسله کتبي را با عنوان «سيماي وقف در تاريخ، فرهنگ، حقوق و اقتصاد» منتشر کنيم.
بدون ترديد اگر به مقوله وقف بطور همه جانبه نگريسته شود و اهميت اين سنت نبوي در تزکيه نفوس، کاهش فاصله طبقاتي، گسترش دانش، ماندگاري هنر و تقويت بنيانهاي عقيدتي و فکري و ديگر آثار حياتبخش آن تبيين و تدوين گردد سهم عمدهاي در تحول ساختار فرهنگي جامعه ايفا خواهد کرد و شکوه تمدن ديرينه اسلامي را در پيوند با غرور ملي و انگيزشهاي فطري به نمايش خواهد گذاشت.
ادامه دارد ...
منبع :
استراتژی قیمتگذاری(Price Strategy):
این نرخها چگونه وضع شدهاند؟
تصور شما از قیمتهای وضع شده چگونه است؟(قابل معامله، میانه، خیلی بالا) آیا این تصور با بازار هدف شما سازگار است؟(Price image)
قیمتهای شما در مقایسه با رقبا چه وضعیتی دارند؟
استراتژی شما برای ارتقای بازار فروش چگونه است؟(Promotion)
نحوه توزیع محصولات(Physical Distribution):
توزیع بصورت عمده فروشی(Wholesale Dist.): فروش به یک خردهفروش که او کالا را به مشتریان میفروشد.
توزیع به کمک دلالان یا آژانسهای فروش(Brokers or Agents): استفاده از اشخاص حقیقی یا حقوقی برای فروش محصولات در ازای پرداخت حق کمیسیون
توزیع ترکیبی(Hybrid Dist.): استفاده ترکیبی از موارد فوق
فروش اینترنتی: به بخش استراتژیهای اینترنتی مراجعه کنید.
ارتقای بازار فروش(Promotion):
زمانبندی تبلیغات ماهانه همراه با بودجه مشخص ایجاد کنید.
اگر هر آگهی یا بروشور برای تبلیغات تهیه کردید ضمیمه BP نمایید.
برنامه روابط عمومی(Public Relations Plan):
اگر از یک سازمان روابط عمومی بعنوان همکار استفاده میکنید، نام و مشخصات و نحوه همکاری آنها را بیان کنید.
برنامه فروش شخصی(Personal Selling Plan):
کلیه موافقت نامه ها، قراردادها یا سایر ابزارهای فروش را در ضمائم BP بیاورید.
استراتژیهای اینترنتی:
ارتباطات(Communication): شامل طراحی و معرفی روشهای مشخص برقراری ارتباطات دوطرفه بین شما و مصرفکننده مانند مکانیزمهای خدمت به مشتری و بازخورد مشتری
طراحی موارد سرگرمی(Entertainment): استفاده از رویکرد مالتی مدیا برای طراحی سایت مانند انیمیشن، کلیپ های صدا و تصویر
انجام معاملات(Transactions): طراحی و ایجاد توانایی در سایت برای سفارش و پرداخت واقعی وجه برای محصولات از طریق اینترنت
۱-۷- عملیات کسب و کار(Operations):
تجهیزات تولیدی مورد نیاز را لیست کرده و بودجه آنها را مشخص نمایید.
تامین(برای کسب و کارهایی که محصولات را تولید کرده یا میفروشند)(Procurement):
توافقات و شرایط تامینکنندگان
معرفی منابع تامین جایگزین برای کاهش ریسک خرید
معرفی سیستمهای کنترل موجودی
فضای فیزیکی مورد نیاز برای عملیات
پیمانکاران(هم محصولات و هم خدمات)(Sub Contractor):
کاری که این پیمانکاران انجام میدهند و نحوه هماهنگ شدن خروجی آنها با جریان تولید خود را شرح دهید.
پیمانکاران جایگزین را برای کاهش ریسک پیمانکاری معرفی کنید.
منابع انسانی(اگر بیش از ۵ نفر عضو دارید)(Human Resource):
شرح مشاغل مورد نیاز کسب و کار(افراد چه کاری انجام میدهند)Job Descriptions
مشخصات مشاغل مورد نیاز کسب و کار(مهارتها و دانش مورد نیاز هر شغل)Job Specifications
نحوه جذب نیروی انسانی
شکل و نحوه مدیریت سازمان کسب و کار(چگونگی برخورد و ارتباط با نیروها و افراد)
معرفی وضعیت پاداش و حقوق و نحوه پرداخت به پرسنل(شامل حقوق پایه، کمیسیون، پاداش و سایر تشویقیها)
ریسکهای ناشی از منابع انسانی و برنامههای شما برای مقابله با این ریسکها(مانند ریسک خروج پرسنل از سازمان، ریسک کمبود پرسنل کلیدی و ...)
معرفی مشاورین و متخصصین مورد نیاز- کارآفرین در کجا نیاز به کمک دارد؟(Professionals & Mentors)
وکلا(Lawyers)
خدمات بانکی
مشاورین کسب و کار(خلاصهای از رزومه متخصصین و مشاورین ضمیمه شود.)
مسائل اداری، حقوقی و قانونی(Legal & Administrative):
معرفی نحوه توزیع سهام(Share Distribution)
معرفی روسا و مدیران(Directors & Officers)
لیست توافق نامههای قانونی مهم مانند قراردادها، اجارهنامهها، موافقتنامهها، گارانتی و ...(اسناد ضمیمه شود.)
نحوه بیمه و مدیریت ریسک کسب و کار
پایان
__ همت مضاعف و كار مضاعف در كارآفرينى __
منبع :
