شايان ذکر است جنب قبرستان رحمت آباد ايرانيان در بمبئي قبرستان اسرائيليها قرار دارد که متروکه است و قرار است شهرداري بمبئي آن را به پارک تبديل کند و به لحاظ وسعت مناسب قبرستان ايرانيان احتمال استفادهي شهرداري از بخشي از زمين قبرستان ايرانيان بعيد به نظر نميرسد. البته در اين رابطه متوليان قبرستان پيشبيني لازم را انجام داده و اطراف قبرستان را ديوار و حصارکشي کردهاند.
اين قبرستان در منطقهي پانوا قرار دارد و 500 متر مربع مساحت دارد و زمين آن حدود 150 سال پيش از سوي شهرداري جهت دفن اموات ايرانيان و شيعيان مقيم بمبئي اهدا شده است. آخرين متولي آن فردي به نام ابراهيم بوشهري بوده که اخيرا فوت کرده و قبرستان فعلا بلاتصدي و بلااستفاده است.
آقاي پروفسور حسيني رئيس انجمن فتوت بر اين قبرستان نظارت غير مستقيم دارد.
در مرکز شهر بمبئي قبرستان بسيار بزرگي مشرف به دريا قرار دارد که متعلق به پارسيان ميباشد. اين قبرستان حدود 20,000 متر مربع است.
شايان ذکر است پارسيان مقيم بمبئي که از ديرباز در بمبئي اقامت دارند از افراد متمول و سرمايهدار بزرگ بمبئي محسوب ميشوند. اين گروه از ايرانيتبارها همزمان با ورود سپاه اسلام به ايران در قرن اول هجري به هند آمدند.
اين زينبيه در منطقهي بوري محله بمبئي قرار دارد که مساحت آن 3,000 متر مربع است و 4 طبقه دارد و از 150 سال پيش توسط ايرانيان مقيم آن زمان ساخته شده و تا چندي پيش خانوادهاي به نام نمازي متولي آن بودهاند ولي پس از فوت آنها مدتي بلامتولي بوده و اخيرا نيز به نظارت اوقاف بمبئي در آمده است.
در شهرستان احمدآباد در فاصلهي تقريبا 400 کيلومتري بمبئي، حدود 80 سال پيش حسينيهاي از ايرانيان مقيم آن شهر احداث شد. قبلا در طول اقامت ايرانيان توليت آن حسينيه را ايرانيان بر عهده داشتند ولي در اثر مهاجرت در حال حاضر هيچ ايرانييي در آن شهر زندگي نميکند و حسينيه به دست شيعيان مقيم اين شهر اداره ميشود.
کليهي اماکن و موقوفات متعلق به ايرانيان مقيم شهر پونا براساس شرح وظايف مندرج در اساسنامهي انجمن هيئت ايرانيان اثني عشري پونا تحت نظارت اعضاي توليت موقوفات قرار دارد که برابر مقررات مندرج در اساسنامه با نظارت اعضاي توليت و اعضاي انجمن ايرانيان مقيم پونا عوايد آن جمعآوري و صرف حسينيه و امور خيرات ميشود.
انجمن ايرانيان مقيم پونا در سال 1900 تأسيس شده و در سال 1951 به ثبت رسيده است. اعضاي اين انجمن عبارتند از 1- حاج عبدالحميد جعفري (حاج آقا طاهر) رئيس انجمن؛ 2- حاج سيد اکبر اعرابيان نائب رئيس انجمن؛ 3- حاج محمد حسين مستان دبير انجمن؛ 4- ماشاءالله اسماعيلي عضو انجمن؛ 5- حسنعلي خليلي عضو انجمن، 6- محمد صالح جعفري؛ 7- محمد پاداش عضو انجمن؛ 8- عباس نعيم آبادي عضو انجمن؛ 9- احمد بابائي عضو انجمن.
اعضاي توليت موقوفات ايرانيان مقيم پونا عبارتند از 1- محمد حسين شفيعزاده؛ 2- محمد حسين مستان؛ 3- محمد پاداش؛ 4- عبد الحميد جعفري؛ 5- محمد جواد بايگان.
شايان ذکر است هر سه سال يکبار با حضور ايرانيان مقيم پونا و با نظارت نماينده نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در بمبئي انتخابات انجمن براي عضويت انجمن انجام ميگيرد.
باني مؤسس انجمن ايرانيان پونا مرحوم حاج آقا فاريا و باني مؤسس توليت موقوفات پونا مرحوم حاج آقا بوشهري بوده است. تمثال مبارک حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري در دفتر حسينيه نصب بود.
اين موقوفه به وسعت 8,107 يارد مربع زمين واقع در خيابان کليسا در مرکز شهر پونا شامل حسينيه، دفتر انجمن، کلينيک بيماران، مدرسه، اتاق مراجعين، 6 واحد آپارتمان مسکوني و يک واحد آپارتمان جهت اقامت امام جماعت حسينيه است که در تاريخ 26 آوريل 1913 توسط مرحوم حاج محمدجواد اصفهاني وقف شده است. اين موقوفه در سال 1950 تحت شمارهي B0112 در ادارهي ثبت پونا به ثبت رسيده است.
کليهي واحدهاي آپارتماني اين موقوفه در اختيار مستأجرين قرار دارد که به علت اقامت طولاني اجارهبهاي بسيار کمي پرداخت ميکنند. در هر صورت عوايد اين موقوفه تحت نظر اعضاي توليت جمعآوري با هماهنگي اعضاي انجمن صرف امور خيرات ميشود.
ادامه دارد ...
منبع :
موقوفات شوشتريها
اعضاي توليت عبارتند از خانم پاشا بيگم، آقاي ابو القاسم نجفي کاشاني و آقاي صابونچي.
اعضاي توليت عبارتند از پروفسور سيد محمد حسيني، محمد حسين شخصي، علي اکبر مهربان و محمدرضا پاکنژاد.
بنا به اظهار متوليان 16 سال پيش شهرداري اخطاريه داده بود که قبرستان را جمعآوري کنند که با تلاش متوليان آن موضوع منتفي شد. به هيئت امنا توصيه شد که قبرستان را مجددا احيا کنند و مورد استفاده قرار دهند تا چنين مشکلاتي پيش نيايد که اين پيشنهاد مورد پذيرش قرار گرفت.
اعضاي توليت قبرستان عبارتند از: پروفسور حسيني، سيد جلال جلالي و ابوالقاسم کاشاني.
اعضاي توليت قبرستان عبارتند از پروفسور حسيني، محمد آقا شيرازي، باقر شيرازي سيد حسين سوداگران، مهدي منديل و سيد جلال جلالي.
ادامه دارد ...
منبع :
اماکن و موقوفات واقع در بمبئي (ايالت مهاراشترا)
موقوفات حاجي زينالعابدين شيرازي
مجموعهي موقوفات مرحوم زينالعابدين شيرازي به اين شرح است:
1- مدرسه و حسينيهي امين در منطقهي دونگري (معروف به منطقهي امام باره). اين حسينيه دو طبقه است و 500 متر مربع مساحت دارد.
2- مستغلات تجاري و مسکوني شامل پنج طبقه و داراي 30 واحد آپارتمان و 12 باب مغازه واقع در خيابان ابراهيم رحمة الله که همهي آنها در اجارهي افراد و خانوادهها قرار دارد و به علت اقامت طولاني آنان و همچنين سابقهي طولاني مستأجرين مغازهها، ماهيانه مبلغ بسيار ناچيزي دريافت ميشود. تمثال مبارک حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري در داخل و دفتر حسينيه نصب شده بود.
3- مستغلات تجاري واقع در خيابان ابراهيم رحمة الله با 12 باب مغازه در اجاره افراد قرار دارد که آن هم به علت قدمت اشتغال جنبهي سرقفلي پيدا کرده و اجارهي بسيار کمي دريافت ميشود.
4- يک مجتمع مسکوني در منطقهي بايکلا به مساحت 8000 متر مربع داراي چندين واحد آپارتمان به صورت سوئيت با اجارهي بسيار کم در اختيار خانوادههاي مختلف هندي اعم از مسلمان و غير مسلمان قرار داد.
اين موقوفات تحت نظارت اعضاي توليت اداره ميشود.
اعضاي توليت عبارتند از دکتر زماني، سيد جلال جلالي و سيد مهدي جلالي.
بنا به اظهار اعضاي توليت، عايدات موقوفات همانطور که اشاره شد به علت اقامت طولاني و اشتغال به کار بسيار ناچيز است ولي در عين حال درآمد آن صرف امور خيريه، حسينيه و مدرسهي علوم ديني موقوفهي تحت نظارت ميشود.
شيرازي وقف شده و داراي عماراتي به اين شرح است:
1- عمارت مسجد ايرانيان و مستغلات آنها (معروف به مغول مسجد) با دو مجموعهي تجاري و مسکوني.
اين مسجد که تنها مسجد ايرانيان در بمبئي است و در منطقهي امام باره قرار دارد بسيار ديدني است و با کاشيکاري اصفهان جديدا بازسازي شده است و 8 باب مغازه و 10 اتاق ملحق به آن دارد که مغازهها و اتاقها در اجاره مستأجرين است و به علت قدمت اقامت آنان اجارهي کمي دريافت ميشود.
2- مجموعهي ساختماني سهراب و کريم؛ اين مجموعه 1 قطعه زمين و 2 عمارت واقع در منطقهي گراندرود بمبئي دارد و مساحت آن 771 يارد مربع بوده و در اجارهي مستأجرين است.
3- قطعه زميني به نام مونت پروپرتي به مساحت 22,402 يارد مربع با دو واحد ساختماني موجود در آن که کلا در اختيار مستأجرين قرار دارد که اين مجموعه نيز به علت قدمت اقامت مستأجرين از اجارهبهاي کمي برخوردار است.
اعضاي توليت موقوفات حاج محمد حسن شيرازي عبارتند از خانم پروين نمازي، آقاي رضا صابونچي و خانم فريده جيشي.
بنا به اظهار متوليان کليهي عايدات اماکن مسکوني - تجاري موقوفهي تحت نظارت، صرف امور خيريه و مسجد ميشود.
ادامه دارد ...
منبع :
مقدمه
حدود يک قرن پيش بر اثر شدت خشکسالي در استان يزد و بخصوص در روستاهاي تفت گروهي از يزديان مسلمان و زرتشتي تصميم گرفتند از چهار جهت به سوي کشورهاي ديگر مهاجرت کنند در اين ميان برخي شرق را انتخاب کردند و با تحمل رنج فراوان به وسيلهي شتر از طريق خشکي يا کشتي از طريق دريا به هند کوچ کردند و در شهرهاي بمبئي، پونا، حيدرآباد، کلکته و ساير شهرهاي هند مستقر شدند و به مشاغل چاي فروشي، مغازهداري رستورانداري مشغول و با فعاليت، به کسب و پيشهي خود رونق بخشيدند برخي نيز طي مدارج عالي تحصيلي به مشاغل علمي دست يافتند. به غير از زرتشتيان و يزديان که غالب جمعيت ايرانيان مقيم هند را تشکيل ميدهند تعدادي خانوادههاي شيرازي، بوشهري، شوشتري، لاري، کولي، ارمني و يهودي از ديرباز در بمبئي سکونت کردهاند که آثار ابنيه و اماکن موقوفات از قبيل قبرستانها، مساجد، حسينيهها، مستقلات تجاري و مسکوني حاصل همت و تلاش آنهاست. در هشتاد سال اخير گروهي از ايرانيان مقيم هند وقتي ميديدند ايرانياني که در هند فوت ميکنند اموال آنان بلاتکليف ميماند بويژه اين موضوع در مورد املاک بلاوارث بيشتر حس ميشد بدين جهت تصميم گرفتند براي حفظ و بقاي املاک و موقوفات ايرانيان و امکان اجراي نيات خيرخواهانهي صاحب موقوفات در هر شهر انجمنهايي را تشکيل دهند تا متولي اين گونه موقوفات بوده و در راستاي نظر واقف به امور موقوفهها بپردازند. اين انجمنها در بدو تأسيس هر يک داراي اساسنامهي مدون و ثبت شده ميباشد و اعضاي آن از طرف ايرانيان مقيم آن شهر انتخاب ميشوند و امور موقوفات و عوايد و مخارج آنها را به عهده دارند. لازم به ذکر است که در بدو تأسيس اين گونه انجمنها اعضاي آنان کلا ايراني بوده و تابعيت ايران و گذرنامه ايراني داشتند ولي به مرور زمان به علت طولاني بودن اقامت و به منظور امکان برخورداري از مزاياي اجتماعي هند عملا بعضي از آنان صرفا مليت ايراني خود را حفظ کردند و بعضي ديگر کماکان ايراني بوده و به عنوان يک ايراني مقيم در هند سکونت دارند.
اينک آخرين وضعيت ابنيه و اماکن و موقوفات ايرانيان در شهرهاي مختلف اجمالا به اين شرح بيان ميشود.
1- املاک جمهوري اسلامي ايران؛
2- املاک استيجاري بلند مدت (90 ساله) جمهوري اسلامي ايران؛
3- موقوفات، ابنيه و اماکن ايرانيان؛
4- تأسيسات مذهبي مراجع و ارگانهاي جمهوري اسلامي ايران.
هدف ما در اين بررسي تنها مورد سوم يعني موقوفات است و لذا بحث را در همين مورد مطرح ميکنيم.
اگر چه در اين راه تشکيلاتي به نام انجمن ايرانيان براي خود به پا کرده و منافعي از اين طريق در ظاهر به عنوان عوايد از موقوفات براي صرف امور خيرات کسب کردهاند ولي به هر حال در حفظ و بقاي اين ابنيه و اماکن همت گماردهاند؛ ولي در شهرهايي که به تدريج ايرانيان از آنها کوچ کردهاند اکثر موقوفات دچار مشکلات شده بدين صورت که يا به دست شيعيان هندي افتاده يا تحت نظر اوقاف استان مربوطه قرار گرفته است.
ادامه دارد ...
منبع :
