فرانشيز به عنوان يكي از مهمترين روشهاي انتقال تكنولوژي، با توجه به سود سرشار و سرعت بالاي آن مورد توجه كشورهاي مختلف بخصوص كشورهاي در حال توسعه قرار دارد. در اين گزارش فرانشيز و تعاريف مربوط به آن، شكل كلي قراردادها ، موارد قانوني و حقوقي و وظايف طرفين قرارداد توضيح داده شده است. همچنين برخي نكات و راهنماييهاي لازم براي افرادي كه قصد بكارگيري اين روش را دارند ذكر گرديده است.
گسترندهها: بنگاههاي بزرگ توليدي و خدماتي گاهي اوقات ترجيح ميدهند كه براي بهبود بهرهبرداري از محدوده خود، بازارهاي فروشي ترتيب دهند. اين بازارها به نام گسترنده شناخته ميشوند و داراي يك پيمان گسترش يك طرفه هستند كه به آنها اجازه ميدهد واحدهاي زيادي باز كنند. اين در واقع عمليات هدايت كنندهاي است كه باعث ميشود توليدكنندگان در عمل با كسب و كار توليداتشان آشنا شوند و بتوانند آن را در مسيري متمركز كنند كه شانس موفقيت آنها افزايش يابد.
منبع :
فرانشيزينگ چيست؟ فرانشيزينگ (واگذاري حق امتياز) در معني عمومياش عبارت از واگذاري برخي حقوق به وسيلهي يك طرف (واگذارنده امتياز) به طرف ديگر (گيرنده امتياز كه آن را نماينده نيزميناميم) در برابر دريافت هزينه است. از آن پس نماينده، آن حقوق را با راهنمايي واگذارنده به كار ميگيرد. تعريف بالا يك تعريف بسيار عمومي است و بسياري از شيوههاي خاص واگذاري حق امتياز را دربرنميگيرد. گونهاي از فرانشيز كه در بازرگاني و كسب و كار به كار ميرود مهمترين نوع آن است كه ميتوان آن را بصورت يك امتياز پيماني تعريف كرد كه از يك طرف (واگذارنده) به طرف ديگر (نماينده) واگذار ميشود به طوري كه:
الف) به نماينده اجازه ميدهد يا از او ميخواهد كه با استفاده از دانش فني واگذارنده و با استفاده از نام تجاري او در يك واحد تجاري مستقل به كسب و كار ويژهاي بپردازد.
ب) به واگذارنده اجازه ميدهد كه هميشه و به طور پيوسته بر روي كار و رفتار نماينده در همان زمينه تجاري كه به او نمايندگي داده است نظارت نمايد و كنترل كند.
ج) واگذارنده را موظف ميكند كه با حمايتهاي جاري و هميشگي خود نماينده را در انجام امر نمايندگي ياري كند. به عنوان يك امر ناگزير در بازرگاني، موافقتنامهي فرانشيز از نماينده ميخواهد كه در برابر حق نمايندگي يا كالاها و خدماتي كه از جانب واگذارنده در اختيار او قرار گرفته است، به طور دورهاي به عنوان يك مقرري، هزينهاي به واگذار كننده بپردازد.
انجمن بينالمللي فرانشيز (IFA: International Franchise Assoeiation) فرانشيز را به اين صورت معرفي ميكند: فرانشيز رابطه پيوستهاي است كه در آن واگذارنده اجازه امتياز ويژهاي براي كسب و كار به اضافه كمكهاي سازماندهي، آموزش، بازرگاني و مديريتي را در برابر مقداري پول به نماينده واگذار ميكند.
واگذارنده كيست؟ صاحب سامانه فرانشيز است. دانش فني و مفاهيم مربوط به آن و همچنين نام تجاري را در اختيار دارد وحق نمايندگي را به طرفهاي سوم واگذار ميكند.
نماينده كيست؟ كسي است كه به وسيله واگذارنده حقوقي به او واگذار شده است تا با استفاده از دانش فني و نام تجاري واگذارنده، آن حقوق را در كسب و كار به كار گيرد. حال ميتوان نمايندگيها را به ترتيب زير طبقهبندي كرد:
تك نماينده: سادهترين و رايجترين شيوه فرانشيز است. اين نماينده فقط حق دارد كه كسب و كار واگذار شده را در يك واحد تجاري يا يك فروشگاه به كار گيرد.
نماينده اصلي (شاه نماينده): اين نماينده حق نمايندگي را در يك گستره نفوذ خود به تك نمايندگيها واگذار ميكند. نماينده اصلي بايد قدرت تحرك و منابع كافي را براي بهرهبرداري كامل از قلمرو خود داشته باشد و بتواند تكنمايندگيها را كنترل كند.
نماينده منطقهاي: در يك ناحيه جغرافيايي گسترده يك واگذارنده يا يك نماينده اصلي ممكن است به اين نتيجه برسد كه از نظر اقتصادي به صرفه است كه آن حوزه گسترده را به مناطق جداگانهاي تقسيم كند و هر منطقه را به يك نماينده اصلي واگذار كند. اين نوع نماينده به نام نماينده منطقهاي يا گاهي اوقات نماينده ناحيهاي معروف است.
نماينده چندگانه: برخي از تك نمايندگيها فقط از يك واحد تجاري استفاده نميكنند بلكه چندين واحد تجاري را به كار ميگيرند. اينها به نمايندگيهاي چندگانه معروفند و معمولا تعداد زيادي موافقتنامه فردي فرانشيز كه هر كدام مربوط به يك واحد تجاري است دارند.
ادامه دارد ...
__ همت مضاعف و كار مضاعف در كارآفرينى __
--------
فن بازار منطقهای خراسان
