فعاليتهاي انتشاراتي
مؤسسه وقف دراسات، در سال 1987م به طبع و نشر همه نوشتههاي گردهماييهاي منعقدشده اقدام کرد و به توزيع آنها پرداخت. شمار کتبي که مؤسسه توانست آنها را در کنار نشريات پيشين به طبع رساند به سيزده کتاب ميرسد که در اينجا گزارشوارهاي از اين کتابها ارائه ميشود:
اين کتاب در بخش اول خود حاوي يک پاياننامه دکتري است که عنوان يادشده در پيشاني آن درج شده است، همراه با مقدمه دکتر عثمان اُوزتورک؛ و بخش دوم حاوي مقالههاي مجله است. نسخههاي اين کتاب [به علت کثرت فروش و اهدا] فعلاً ناياب است.
اين کتاب و کتابي که پاياننامه دکتري دکتر اسماعيل لطفي چاقان است، مجموعاً در اين زمينه خلأ مهمي را پُر ميکنند؛ زيرا در اين کتاب اتهاماتي که متوجه احاديث و روات احاديث ـ به بهانه اختلاف ظاهري احاديث ـ شده پاسخ داده شده است. بر هر دانشمند مسلمان و حتي فرد مسلمان ضروري است که در اينباره اطلاعاتي داشته باشد.
اين کتاب، پاياننامه دکتري استاد صدرالدين گوموش است. در اين کتاب درباره منشأ پيدايش زبان عربي و تأثير قرآن و حديث در تطور و تکامل زبان عربي بحث شده و درباره تأثير عوامل ديگري، مانند تأثير علماي بيگانه که زبان عربي را فرا گرفته و بر سرمايههاي اين زبان افزودهاند، مطالعاتي انجام گرفته است. همچنين راجع به مراحلي که
زبان عربي آنها را طي کرده ـ از قبيل پيدايش صرف و نحو و بلاغت ـ بررسيهاي دقيقي صورت پذيرفته و نوآوريهايي که مکتبهاي بصره و کوفه و اندلس و مصر براي اين زبان به ارمغان آوردهاند ارائه شده است.
در اين کتاب بخشي به اوضاع کلي اسلام در قرن هشتم هجري و فعاليتهاي علمي در اين عصر و بويژه کارهايي که در عرصه ادبيات عرب انجام گرفته، اختصاص يافته است. همچنين، در جهت ثبت و ضبط و گزارش آثار سيد شريف جرجاني ـ در خلال گفتگو راجع به زندگاني وي ـ و معرفي شخصيت علمي و کوششهاي وي در تحقيقات علمي و ارزش کارهاي او در زمينه زبان و ادبيات عرب مطالب سودمند و جالبي در اين کتاب آمده است.
اين کتاب به کوشش دکتر علي اوزک و دکتر خيرالدين قرامان و دکتر محمد عاکف آيدين و دکتر محمد ارقال فراهم آمده و موضوع زکات به صورت گسترده و فراگير و در پرتو ديدگاههاي امروزي و کاربردي مورد بحث و تحقيق قرار گرفته است.
اين کتاب که به قلم دکتر علي اوزک تأليف شده راهنماي کساني است که موظف به اداي زکات هستند.
اين کتاب را دکتر عبدالعزيز بايندر، به عنوان پاياننامه دکتري تأليف کرده و طي آن حقوق محاکمه در عصر حکومت عثماني را با استناد به اسناد پروندههاي موجود بررسي کرده است.
کتابي قبلاً تحت عنوان مرآةالحرمين به قلم ايوب صبريپاشا در چهار جلد تأليف شده بود که دکتر جهان اوقويوجي آن را تلخيص کرده است. اين کتاب، مکه و مدينه را با تمام جهات و نواحي آن معرفي ميکند و راهنمايي است که همه زوار حرمين بدان نيازمندند.
ادامه دارد ...
منبع :
فعاليتهاي مرکز «وقف دراسات العلوم الاسلامية»
فعاليتهاي علمي
هيأت طراحي و برنامه ريزي
اين هيأت تمام انواع فعاليتهاي علمي را طراحي کرده و برنامههاي مربوط به آن را فراهم ميکند و آن را براي اخذ موافقت و تأييد به هيأت اجرائي عرضه مينمايد و آنچه را از نظر هيأت اجرائي مناسب به نظر ميرسد تکميل مينمايد.
فعاليتهاي هيأت علمي
اين هيأت در هر ماه گرد هم ميآيند و مسائل عرضهشده در امور ديني و اجتماعي و اقتصادي مردم را مورد بحث و بررسي قرار ميدهند.
فعاليتهاي هيأت بحثهاي فقهي و اقتصادي
اين هيأت متشکل از علماي فقه و اقتصاد است و در جهت تبيين ديدگاه اسلام در مسائل جديد مرتبط با حقوق اسلامي و اقتصادي کار ميکند.
مؤسسه وقف براي ايجاد آمادگي و بر حسب شايستگي رجال علم، بودجهاي را مشخص ميکند تا آنان به تشکيل سمينارهاي علمي و تدريس دروس خصوصي در علوم مورد نياز و ضروري اقدام کنند.
اين مؤسسه، اجتماعاتـي را براي نقـد و بررسي بحثهايـي که درباره موضوعات مشخصي فراهم آمده تشکيل ميدهد بسياري از محققان و متخصصان علوم اسلامي در اين محافل علمـي شرکت ميکنند. مؤسسه سرانجام نتيجه بررسيهاي علمي و انتقادات را منتشر ميسازد.
در سال 1970م مؤسسه مذکور مصمم گشت اجتماعاتي را درباره اين موضوعات تشکيل دهد:
1. پيشگيري از امراض و روش تغذيه؛
2. آنچه بايد در خانه و خانواده مسلمان رعايت شود؛
3. حقالعمل و دستمزد زن از نظر اسلام؛
4. رابطه علم و معرفت و اسلام.
مؤسسه وقف به ايجاد ارتباطات و همبستگي قومي و استوار با مؤسسات و مراکز علمي مشابه اهتمام دارد؛ اعم از آنکه اين ارتباطات مربوط به جهان اسلام و يا سرزمينهاي بيگانه باشد. به همين جهت بخش ويژهاي را براي سازماندهي فعاليتهاي بينالمللي از طريق تعاون با مؤسسات يادشده ـ از قبيل کنگره و سمينار ـ بخصوص در عرصه علوم اسلامي و مبادله کارشناسان و اطلاعات و معلومات و مراجع و منشورات، اختصاص داده است.
مؤسسه «وقف دراسات العلوم الاسلامية» سمينارهاي علمي مستمري درباره موضوعات عمده و اساسي اسلامي برپا ميسازد که متخصصان و افرادي کارآمد آنها را اداره ميکنند. هدف از برپايي اين سمينارها تربيت پژوهشگران توانا در موضوعات عمده تعاليم اسلامي است:
1. حلقات مذاکره تفسير: دکتر علي اوزک، استاد تفسير و زبان و ادبيات عرب دانشکده الهيات اين جلسات را اداره ميکند. متن اصلي و محور بحث تفسير در اين حلقهالکشاف زمخشري است؛
2. حلقات بحث مربوط به قرآن کريم: اين حلقات و نشستها را استاد بکـر صداق اداره ميکنـد، و محـور گفتگوها در اين حلقات، کاوش در موضوعات قرآن کريم است؛
3. حلقات حديث نبوي: اين جلسات را دکتر راشد کوچک اداره ميکند. ايشان براي بحث درباره احاديث نبوي کتابهاي حديثي مناسبي را انتخاب ميکنند؛
4. حلقات مربوط به روش تحقيق و پژوهش علمي: اداره اين حلقات بر عهده دکتر صالح طوغ قرار دارد. در اين نشستها، اسلوبها و روشهاي بحث و تحقيقات علمي نقد و بررسي ميشود؛
5. حلقات فقه: دکتر عبدالعزيز بايندر اداره اين جلسات را به عهده دارد و طي آن موضوعاتي را براي بحث و بررسي مطرح ميکند؛
6. حلقات زبان و ادبيات عرب: اداره اين حلقات بر عهده دکتر خالد روالسر است.
ادامه دارد ...
منبع :
اهداف «وقف دراسات العلوم الاسلامية»
1. بحث و تحقيق و مطالعه در همه عرصههاي علوم اسلامي؛
2. تربيت علما و دانشمندان محقق؛
3. تشکيل کنفرانسها و سمينارهاي علمي، در فرصتهاي مناسب به منظور بهرهگيري از اطلاعات و تجربيات علمي دانشمندان ديگر؛
4. گسيل داشتن دانشمندان ترک براي بحث و گفتگوي علمي اسلامي به خارج از ترکيه؛
5. برقرار کردن روابط و مناسبات با انجمنها و مؤسسات علمي بيگانه که به اين دست مطالعات علمي و شرکت در سمينارها و کنفرانسهاي علمي کشورهاي ديگر اهتمام دارند و نيز فرستادن نمايندگاني به منظور شرکت در اينگونه مجامع؛
6. تشکيل کتابخانههاي ويژه تا مطالعهکنندگان و محققاني که در اينگونه موضوعات تحقيق ميکنند از آن استفاده نمايند؛
7. کمکرساني به محققان از رهگذر معرفي همکاران در مواقع ضروري؛
8. تحقيق در علوم قرآني و حديث نبوي به منظور زدودن شوائبي که در خلال عصرهاي مختلف به تعاليم اسلامي راه يافته و نيز مطالعات و بررسيهايي در اين عرصه بر حسب تاريخ تأليف آثار و ارزيابي آنها تا آن دسته از آثاري که شايسته به نظر ميرسد به زبان ترکي برگردان شده و منتشر گردد؛
9. خاطرنشان ساختن مقام و منزلت علماي اسلام و نقشي که آنان در برافراشتن ارکان تمدن جديد و تطور آن به عهده دارند.
اين بنياد در سال 1985م ساختماني خريد تا به صورت مرکز فعاليت آن درآيد.
اين ساختمان، پنج طبقه و يک زيرزمين دارد که طبقه همکف و زيرزمين ويژه فعاليتهاي مربوط به انتشارات و فروش مطبوعات اين بنياد است. طبقه دوم، محل تالار کنفرانسهاست. طبقه سوم، مرکز اداري وقف دراسات ميباشد. کتابخانه در طبقه چهارم قرار دارد. طبقه پنجم نيز براي تالار سمينارهاي علمي در نظر گرفته شده است. تجهيز اين ساختمان مطابق احتياجات روز انجام گرفته است.
اين بنياد موقوفه از هيأتهايي که ذيلاً ياد ميشود تشکل يافته است:
الف. هيأت مؤسس؛
ب. هيأت اجرايي و توليت؛
ج. هيأت نظارت و بازرسي.
در کتابخانه وقف، کتب مرجعِ فراهمآمده بيشتر به زبان عربي است. کتبي که هيأت مؤسس به اين کتابخانه اهدا کرده هسته اوليه اين کتابخانه را تشکيل ميدهد که اينک از کتابخانههاي غني به شمار مي آيد.
ادامه دارد ...
منبع :
اشاره
اين مقاله گزارش کوتاهي است که هر چند کارهاي سالهاي اخيرِ مؤسسه يادشده را در بر ندارد، اما از لحاظ آشنايي با گوشهاي از فعاليتهاي وقفي در کشورهاي ديگر سودمند است.
نقش فعّالي که اوقاف از همان آغاز عصر رسول خدا، صلياللّه عليه و آله و سلم، تا کنون در قيام به جنبشهاي علمي و پرورش دانشمندان به عهده داشته بر همگان روشن است. و نيز ميدانيم اهمّ جنبشها و فعاليتهاي علمي در دوره حکومت عثمانيها از سوي اوقاف سازماندهي ميشد. در دوران معاصر، وظيفه اوقاف در کشورهاي غربي پيشبرد تحقيقات علمي و خدمت به آن است. بيتحرکي و رکود علمي که جهان اسلام را از ديرباز در بر گرفته است، موجب گشت که ممالک اسلامي در عرصههاي اقتصادي و سياسي و فني دچار عقبافتادگي شوند؛ و مآلاً همين امر به انحطاط فکري مسلمين منجر شد. چنين انحطاطي مسلمين را ناگزير ساخت که از چندين قرن پيش، خود را به دشمنان اسلام در جهان غرب نزديک سازند تا جايي که اين عقيده در آنها پديد آيد که رهايي از اين مشکل و عقبافتادگي فقط از راه تقليد و تأييد غرب امکانپذير است. بدين طريق فرصتي براي بيگانگان فراهم آمد تا به ويرانگري همه آثار و تعاليمي که ميراث ديني و ملي ما بر آنها مبتني است دست يازند؛ و در کنار آن ثروتهاي مادي ما را با بهانه استعمار [که به واقع ميتوان عنوان «استدمار» را درباره آن به کار برد] به يغما برند.
با کمال تأسف بايد خاطر نشان کرد که ما مسلمين براي جلب رضاي جهان غرب در صدد انکار خويشتن برآمده و به مفاهيم و باورهايي نادرست روي آورديم که فضاي تيره و تاريک حاکم را وسعت بخشيد و کوچ به سوي کشورهاي بيگانه، حتي براي فراگرفتن مباني و اصول دين اسلامي خودمان، رو به رونق و رواج نهاد. از نيمه دوم قرن بيستم ميلادي چهره حقيقي غرب ـ غربي که ما آن را دوست خود ميپنداشتيم ـ با نوشتههاي تهاجمي و کينهتوزانهشان نسبت به دين اسلام و کاشتن بذرهاي فساد در عقول و افکار جوانانمان روشن گشت. مسلمين در تمام عرصه گيتي درصدد تجمع و همبستگي و توحيد صفوف خود بر آمدند. بنابراين بايد بحثها و کاوشهاي علمي هسته اوليه جنبشهايِ آتي علميِ اسلامي قرار گيرد. نبايد فراموش کنيم که اين بيداري و هشياري که پس از مدتها عقبافتادگي علمي جوامع اسلامي هماکنون چهره گشوده است، سزاوار بيمهري نيست و نبايد از کنار آن بياعتنا بگذريم؛ چرا که اين عقبافتادگي را بايد نتيجه بيتوجهي و غفلت جهان اسلام بدانيم.
بايد خداي را سپاس گفت که اهميت اين بيداري و ضرورت تحرک در سراسر جهان اسلام، کاملاً آشکار گشته است. جنبشهاي علمي و ديني با هدف بيداري امت اسلامي و تربيت نسل شايسته و پيشرفته آغاز شده است. در کنار اين بيدارگري فراگير که سرورآفرين است مسأله ضروري و مهمي نظر ما را به خود معطوف ميدارد که خلأ آن را احساس کرده و بايد درصدد جبران آن برآييم؛ و آن تربيت دانشمندان روشنفکر و لايق و شايسته و کارآمد براي آينده است. علما و دانشمنداني که علاقهمنديم در سطحي عالي پاسخگوي نيازهاي جوامع اسلامي در عصر حاضر و نيز در آينده باشند بايد از ميان جوانان مسلماني انتخاب شوند که در مراکز تربيت ديني پرورش مييابند، لذا لازم است که در جست و جوي چنين افرادي برآمده و ازآنان دعوت بهعمل آيد وبهترين امکانات به منظور ايجاد آمادگي ومطابق شايستگيشان براي آنان فراهم شود.
«وقف دراسات العلوم الاسلامية» براي تحقق بخشيدن به اين اهداف و فراهم آوردن اين امکانات تأسيس شد و عمده کوششهاي ما در جهت عملي کردن اين هدف مصروف ميگردد. اطمينان داريم که در آينده نزديک به هدف مطلوب دست خواهيم يافت، به اين اميد که فعاليتهاي مذکور در اين گفتار براي اقناع مطالعهکنندگان در مورد تحقق پارهاي از اهدافمان بسنده باشد.
«وقف دراسات العلوم الاسلامية» گامي است که به عنايت الهي، به منظور ايجاد کارآيي و روشنگري دانشمندان و متفکران و پژوهشگران و فراهم آوردن وسايل کار، و بويژه مطالعات علمي ضروري در عرصههاي ديني و اسلامي برداشته شده است. يادآور ميشويم که اين مؤسسه، امانت و هديهاي است به ملت مسلمان ترک.
ادامه دارد ...
منبع :
