و شخص شيعهي صالح متديني را درنجف اشرف تعيين نمايند که هر شبانه روز به نيابت واقف زيارت حضرت سيد الوصيين و ابا الائمة الطاهرين اميرالمؤمنين عليه و عليهم الصلوة و السلام را از قرب با نماز زيارت به عمل آورد و مقرري او هر ساله از حاصل موقوفات مبلغ سه تومان است.
و همچنين شخص شيعهي صالح متديني را در کربلاي معلي تعيين نمايند که هر شبانه روز به نيابت واقف زيارت حضرت سيدالشهداء و امام الاتقياء ابا عبدالله الحسين عليه التحية و الثناء با زيارت حضرت عباس و جميع شهداء - رضوان الله عليهم اجمعين - از قرب با نماز زيارت به عمل آورد و مقرري او از حاصل موقوفات، هر ساله مبلغ سه تومان است.
و شخص شيعهي صالح متديني را در بلدهي کاظمين - عليها الصلوة و السلام - تعيين نمايند که هر شبانه روز از قرب زيارت حضرت کاظمين - عليهما الصلوة و السلام - را با نماز زيارت به عمل آورد و مقرري او هر ساله از حاصل موقوفات مبلغ سه تومان است.
و همچنين شخص شيعهي صالح متديني را در مشهد مقدس معلي تعيين نمايند که هر شبانه روز از قرب، به نيابت واقف، زيارت حضرت امام الجن و الانس علي بن موسي الرضا - عليهما التحيه و الثناء - را با نماز زيارت به عمل آورد و مقرري او از حاصل موقوفات هر ساله مبلغ سه تومان است.
و هر يک از نواب، هرگاه به اعتبار بيماري يا امر بسيار ضروري خود،نتواند که طواف و عمره و زيارت از قرب را به عمل آورد، شخص شيعهي صالح متديني را تعيين نمايد که به نيابت واقف اعمال را به عمل آورد تا تعطيل در هيچ يک از اعمال مزبوره واقع نشود تا آنکه مانع رفع شود، و خود بنفسه متوجه اعمال کما ينبغي و يليق شود.
و دو شخص صالح متدين تعيين نمايند که در مدفن واقف، به تلاوت قرآن مجيد اشتغال نمايند، به اين طريق که يکي در طرف صبح دو جزو تلاوت نمايد و ديگري در طرف عصر دو جزو تلاوت نمايد. و ثواب آن را به روح واقف قرب و اهدا نمايد. و مقرري هر يک از حاصل موقوفات هر ساله، مبلغ سه تومان است.
عاليحضرات متولي و ناظر ميبايد که هر ساله مقرري نواب مزبوره را با مقرري دو حافظ به ايشان عايد سازند و اگر مانعي از رسانيدن به ايشان به هم رسد، مثل اينکه العياذ بالله در سالي کسي به مکه معظمه يا به مدينه طيبه يا به يکي از اماکن مشرفه نرود، نواب به امر نيابت عمل نموده باشند، مقرري دو ساله يا بيشتر را يکجا در سالي که ايصال ممکن باشد، به ايشان عايد سازند. و اگر العياذ بالله تا مدت پنج سال مانعي به هم رسد که متعذر باشد رسانيدن مقرري به ايشان يا وکيل ايشان و مظنون شود که به نيابت اقدام ننموده اند، مقرري او را در مصارف خيرات و مبرات به نحوي که رأي متولي و ناظر اقتضا نمايد صرف نمايند.
و زياد و کم نمودن مقرريها هرگاه مصلحت دانند، منوط به رأي صوابنماي متولي و ناظر است و بعد از وضع مقرريها آنچه باقي ماند، متولي به تجويز ناظر، هر ساله مبلغ شش تومان تبريزي به صيغهي وظيفه به محمدعلي بيک، عتيق واقف موفق مومياليه رسانند و بعد از او «للذکر مثل حظ الانثيين» به اولاد او اگر به صفت اهليت و استحقاق موصوف باشند بدهند. و اگرهمگي اولاد به صفت استحقاق موصوف نباشند، هر يک که به صفت مزبوره متصف باشند، رسانند ؛ و هکذا نسلا بعد نسل. و اگر منقرض شوند، متعلق خواهد بود به ساير موقوف عليهم.
و بعد ذلک آنچه بماند متولي به تجويز ناظر، به مستحقين سادات عظام و طلبهي کرام و ايتام و ساير مستحقين از ذکور و اناث فرقهي ناجيهي اماميهي اثني عشريه و ساير خيرات و مبرات از تعمير مساجد و قناطر و اموري که نفع عامي داشته باشد، صرف نمايند.
و اگرعاليجاه واقف مالک غلام ديگر بشود، خواه يکي و خواه متعدد و آزاد نشده باشد، متولي و ناظر او را آزاد نموده، حاصل وقف مزبور رامتولي و ناظر از قرار نفري سه تومان الي چهار تومان، به عنوان وظيفه در وجه هر يک و بعد از ايشان به اولاد ذکور و اناث ايشان ما تعاقبوا و تناسلوا للذکر مثل حظ الانثيين به شرط تقدم بطن اعلي بر بطن اسفل قسمت نمايند و با انقراض ايشان متولي و ناظر به مصلحت يکديگر، حاصل وقف مزبور را در مصارف خيرات و مبرات به نحوي که رأي صوابنماي ايشان اقتضا نمايد، صرف نمايند.
و همچنين واقف موفق، وقف نمود همگي و تمامي عمارات تحتاني و فوقاني مع دو قطعهي باغچهي مربوطهي به آن و انبار و بهاربند و طويله واقعه در قريهي جنيران بر هر شخصي که متصدي موقوفات مزبوره باشد و در آنجا سکني نموده، به امر تصدي کما ينبغي و يليق، قيام نمايد و منافع خانه و باغچهي مزبوره و باغات متصله را در سالي که اخراجات ضروريه داشته باشد، اولا صرف و خرج آنها نمايد که از حليهي آبادي نيفتد و داير باشد و حق التصدي خود را از ساير موقوفات تصرف کند و اگراز اخراجات ضروريه از انتفاعات مزبوره چيزي باقي و اضافه بماند، به نيم عشر حق التصدي خود متصرف شود و هرگاه...(18).
ادامه دارد ...
منبع :
تعيين ناظر
و عاليجاه واقف - وفقه الله تعالي - تفويض نمود نظارت اين وقف مؤبد و خيرات سرمديه را در مرتبهي توليت خود و ساير مراتب توليت بعد از خود به عالي حضرت قدسي فطرت ملکي خصلت، افادت و افاضت پناه فضايل و کمالات دستگاه، حقايق و معارف آگاه، دقايق و عوارف اکتناه، جامع المعقول و المنقول، علامي فهامي آخوند ملا محمد مؤمن دامت افاداته خلف مرحمت و غفران پناه مولانا محمد صالح پيشنماز مسجد جامع کبير عباسي.
و بعد از عاليحضرت علامي معزي اليه متع الله المؤمنين بطول بقائه، نظارت مفوض است به اکبر اولاد ذکور صلبي علامي معزي اليه و هکذا الاکبر فالاکبر، و بعد از فقد اولاد صلبي علامي معزي اليه، نظارت مفوض است به اکبر ذکور اولاد ذکور علامي معزي اليه و هکذا الاکبر فالاکبر، به شرط تقدم بطن اعلي بر بطن اسفل و با فقد ذکور اولاد
ذکور علاميمعزي اليه، نظارت مفوض است به اکبر ذکور اولاد اناث علاميمعزي اليه و هکذا الاکبر فالاکبر، به شرط تقدم بطن اعلي بر بطن اسفل.
و اگر در مرتبهاي از مراتب نظارت، اولاد ناظر در آن مرتبه متصف به صلاح و سداد نباشد، نظارت مفوض است به ولدي که متصف به صلاح و سداد باشد، اگر چه به چند مرتبه دور باشد و با فقد اولاد و اولاد اولاد علامي معزي اليه، نظارت مفوض است به شخصي که اعلم علماي دار السلطنه اصفهان بوده باشد و متولي تجويز و تصديق او بنمايند.
و عاليجاه واقف - امنه الله من المخاوف - تفويض فرمودند تصدي املاک موقوفهي مزبوره را به حضرت رفعت و معالي پناه، امانت و ديانت دستگاه، آقا محمد حسين ولد مرحوم آقا محمد شفيع جنيراني که کما ينبغي و يليق، در نظم و نسق املاک موقوفهي مزبوره سعي بليغ به عمل آورده، نوعي نمايد که املاک مزبوره به حليهي آباداني در آمده، حاصل املاک مزبوره را به ضبط و تصرف متولي و ناظر دهد تا آنکه به مصارف مذکورهي ايشان صرف نمايند.
و بعد از آقاحسين مزبور، تصدي، مفوض است به اولاد ذکور صلبي مشاراليه به شرط اهليت و امانت و ديانت، و هرگاه موصوف به صفت صلاح و ديانت نبوده باشند، تصدي مزبوره مفوض است به رفعت پناه محمدعلي بيک، عتيق واقف (17) و اولاد ذکور او به شرط اهليت و ديانت ؛ و هرگاه از او چنين شخصي يافت نشود، متولي و ناظر و اعلم علماي اماميه مختارند که به هر که قابليت و اهليت داشته باشد، تصدي تعيين نمايند.
و عاليجاه واقف موفق، مصارف اين وقف را چنين قرار دادند که آنچه از حاصل و نماء موقوفات مزبوره به عمل آيد، اولا صرف خرج قنوات مزبوره نمايند که مبادا مزارع از حليهي آبادي بيفتد و بدون اين، تصرف در تمامي وقف حرام محض خواهد بود.
و باقي بعد از وضع خراج و حقوق ديواني و اخراجات ملکي و اربابي و مصالح الأملاک و مؤونت زراعات و ساير ضروريات، آنچه باقي ماند و به حيطهي ضبط و تصرف متولي و ناظر در آيد، عاليجاه واقف در نوبت توليت خود، نه عشر را به حق التوليه تصرف نمايد و يک عشر را به مستحقين فرقهي ناجيهي اماميه اثنا عشريه به نحوي که رأي صوابنماي علامي ناظر اقتضا نمايد عايد سازند.
و بعد از آنکه توليت به غير عاليجاه واقف رسد، متولي يک عشر را به حق التوليه و ناظر يک عشر را به حقالنظاره و متصدي نيم عشر را به حق التصدي تصرف نمايد.
و هفت عشر و نيم باقي را متولي و ناظر به مصلحت يکديگر، به اين طريق صرف نمايند که شخص شيعهي صالح متديني را در مکهي معظمه - زادها الله شرفا - تعيين نمايند که هر شبانه روز نيابت واقف موفق، طواف کعبهي معظمه، به اين طريق که در صبح اقلا يک طواف و در عصر و در شب نيز اقلا يک طواف به عمل آورد ؛ و در هر ماهي به نيابت واقف عمره مفرده به عمل آورد. و مقرري او از حاصل موقوفات، هر ساله مبلغ هفت تومان است.
و شخص شيعهي صالح متديني را در مدينهي طيبه تعيين نمايند که هر شبانه روز به نيابت واقف از قرب زيارت حضرت سيدالمرسلين و خاتم النبيين - عليه من الصلوات افضلها و مت التحيات اکملها - با زيارت ائمه بقيع - عليهم الصلوة و السلام - و نماز زيارت به عمل آورد و مقرري او از حاصل موقوفات هر ساله مبلغ پنج تومان است.
ادامه دارد ...
منبع :
قطعهي محدود از طرفين به نهر سهرانچي و حدي به ملک واقف و حدي به جدول آب دو جريب و نيم.
قطعهي محدود به نهر سهرانچي و حدي به ملک اسماعيل و حدي و از طرفين به جدول آب مشهور به ملک کليا واران يک جريب.
قطعهي محدود به ملک سرکار خاصهي شريفه و حدي به ملک وقف آقا هوشيار و حدي به شارع و حدي به خانهي ورثهي حاجي ضياءالدين و ورثهي شعبان و ورثهي حاجيبهرام هفت جريب.
قطعهي محدود از طرفين به شارع عام و حدي به جدول آب و حدي به خانهي ورثهي حاجي محمود و باغ مشهور به باغ يارعلي هشت جريب.
قطعهي محدود به باغ محمدعلي و حدي به باغ ورثهي حاجي مؤمن شوشتري و حدي به باغ ورثهي شمس و حدي به باغ جعفر و به شارع عام هشت جريب. قطعهي محدود از طرفين به جدول آب و دو طرف ديگر به ملک ورثهي بس خانم سه جريب.
قطعهي محدود به باغ ورثهي محمد شفيع و حدي به جدول آب و حدي به نهرآب و حدي به ملک آقا هوشيار دو جريب.
قطعهي محدود به ملک حاجي بديع الزمان و حدي به شارع سودان و حدي به باغ اسماعيل و حدي به نهر آب سه جريب.
قطعهي محدود به شارع سودان و حدي به باغ حاجي علي عسکر و به باغ و حدي به ملک وقف حمام واقعه در قريهي مزبوره و حدي به جدول آب مشهور به ملک ميان، يک جريب و نيم.
قطعهي محدود به باغ حاج علي عسکر و به باغ و حدي به باغ ورثهي حاجي طالب و ملک حاجي علي عسکر و حدي به هرزآب و حدي به ملک وقفي حمام مزبور هفت جريب. و همگي و تمامي عرصه و اعيان سه در باغ واقعه در قريهي مزبوره که به مساحت مجموع باغات نيز به ني رسم پانزده جريب است، بدين موجب:
باغ معنب حاشيه مشجر محدود به ملک واقف و به مسجد شاه سه تنان و به باغ ورثهي حاجي شفيع و به خانهي ميرزاعلي و به باغ حبيبالله و به شارع عام پنج جريب و نيم.
باغ معنب حاشيه مشجر محدود به ملک ورثهي بس خانم و به ملک حاجي سليم و به ملک واقف و از طرفين به باغ ورثهي حاجي ضياءالدين که مشهور است به باغ مخلص شش جريب و نيم.
باغ معنب حاشيه مشجر محدود به باغ حاجي ضياءالدين از طرفين و به باغ و خانهي وقفي واقف از طرفي و به شارع عام از طرفي سه جريب.
و همگي و تمامي دو قطعه معينه مفرزوه واقعهي در قريهي سودان اعظم من محال ماربين که مجموع به مساحت ني رسم موازي پنج جريب و نيم است بدين موجب:
قطعهي معينيه سادهي اربابيهي مشهور به ملک دست وازي محدود به نهر زاجان از سه طرف و به ملک محمدعلي از طرفي سه جريب و نيم.
قطعهي معينه سادهي اربابيه واقعه در صحراي جنيد قريهي مزبوره محدود به باغ دوستعلي و به باغ ورثهي حاجي غلامرضا و به ملک ورثهي صفار و به قنات ولدان دو جريب.
وقفا صحيحا شرعيا و حبسا مخلدا صريحا مليا بحيث لا يباع و لا يوهب و لا يرهن و لا يورث و لا يملک الي ان يرث الله الارض و من عليها و هو خير الوارثين.
و عاليجاه واقف - أمنه الله من اهوال المواقف - تفويض نمود اولا توليت اين وقف مؤبد را به نفس نفيس خود مادام باقيا - عمره الله تعالي اطول الاعمار و وقاه صوارف الليل و النهار. و بعد از آن توليت وقف مزبور مفوض است به يوزباشي آقايان عظام طرف
مرحمت و غفران پناه جنت آرامگاه خسروآقا ؛ و اگر يوزباشي در طرف مرحوم خسروآقا تعيين نشده باشد، توليت وقف مزبور مفوض است به يوزباشي طرف مرحمت و غفران پناه يوسفآقا ؛ و اگر يوزباشي از اين دو طرف تعيين نشده باشد. توليت مفوض است به جبادارباشي اگر از آقايان عظام باشد ؛ و اگر جبادارباشي از آقايان عظام نباشد، توليت مفوض است به هر که ريش سفيد حرم عليهي عاليهي اصفهان بوده باشد. و اگر احيانا ريش سفيد حرم عليهي عاليهي اصفهان تعيين نشده باشد، توليت مفوض است به اعلم علماي دار السلطنة اصفهان.
و عاليجاه واقف - امنه الله من المخاوف - در متن عقد، وقف شرط شرعي نمودند که در مراتب توليت بعد از توليت عاليجاه واقف، اگر در مرتبه اي از آن مراتب، صاحب منصبي که در آن مرتبه متولي است تعيين نشده باشد و به اين سبب توليت به متولي مرتبهي بعد از آن منتقل شود، تا متولي مرتبهي لاحقه صاحب منصب باشد، توليت با او بوده اگر صاحب منصبي که درمرتبهي سابقه متوليست تعيين شود سلطنت انتزاع از يد متولي لاحق نداشته باشد و بعد از آنکه ايام توليت متولي لاحق منقضي شود به سبب فوت يا عزل از منصب و متولي مرتبهي سابقه موجود باشد، توليت با متولي مرتبهي سابقه است.
ادامه دارد ...
منبع :
بابتي قطعات واقعه در جوق پائين در قريهي مزبوره
قطعهي مشهور به رئيس فولاد و حدي به نهر آب و حدي به ملک ورثهي حاجي شفيع و حدي به ملک وقفي آقا هوشيار و حدي به ملک ورثهي بس خانم شش جريب.
قطعهي محدود به نهر آب و حدي به ملک ميرزاعلي و حبيبالله و حدي به ملک واقف و ملک وقفي آقا هوشيار و حدي به ملک حاجي سليم ولايتي و به ملک خاصهي شريفه چهار جريب..
قطعهي مشهور به گوشهواره چهارباغ محدود به نهر آب و حدي به جدول آب و صحرا و حدي به ملک ورثهي برخوردار و حدي به ملک حاجي سليم ولاتي(15) يک جريب و نيم.
قطعهي محدود به جدول صحرا و حدي به ملک وقف و حدي به شارع صحرا و حدي به ملک ورثهي برخوردار مشهور به ملک چهارباغ دو جريب.
قطعهي محدود به ملک واقف و حدي به شارع صحرا و حدي به ملک ورثهي بس خانم و حدي به جدول صحرا به شرح ايضا دو جريب.
قطعهي محدود به ورثهي بس خانم و حدي به شارع صحرا و حدي به ملک
وقفي آقا هوشيار و حدي به جدول صحرا هفت جريب.
قطعهي محدود از طرفين به جدول آب و حدي به ملک ورثهي بسخانم و حدي به ملک وقفي مسجد ومعلم اطفال واقعه در قريهي مزبوره دو جريب و نيم.
قطعهي محدود از طرفين به جدول آب و دو حد به ملک آقاحسين متصدي دو جريب و نيم.
قطعهي محدود از سه طرف به ملک حاجي سليم ولاتي و حدي به ملک ورثهي بسخانم و حدي به باغ واقف سه جريب.
قطعهي محدود به باغ ورثهي حاجي ضياءالدين و حدي به شارع و حدي به ملک واقف و شارع و حدي به جدول آب سه جريب.
قطعهي محدود به نهر آب و حدي به ملک واقف و حدي به جدول آب و حدي به شارع يک جريب.
قطعهي محدود به ملک ورثهي حاجي ضياءالدين و حدي به جدول آب و صحرا و دو حد از طرفين به جدول آب و صحرا دو حد از طرفين به شارع و صحرا دو جريب و نيم مشهور به چهارباغ.
قطعهي محدود به ملک آقاحسين متصدي و حدي به ملک واقف و دو حد به شارع و صحرا يک جريب به شرح ايضا.
قطعهي محدود به شارع عام و حدي به شارع صحرا و حدي به مسجدشاه سه تنان و حدي به باغ واقف سه جريب به شرح ايضا.
قطعهي محدود به نهرآب و حدي به ملک حاجي بديعالزمان و به باغ و حدي به شارع عام و حدي به ملک متولي مسجد سه جريب مشهور به بازيار.
قطعهي محدود به نهرآب و حدي به شارع عام و دو حد به ملک حاجي بديعالزمان چهار جريب به شرح ايضا.
قطعهي محدود به شارع و حدي به ملک ورثهي حاجي ضياءالدين و ملک واقف و حدي به نهر آب و حدي به ملک وقفي آقا هوشيار و محمدعلي نه جريب.
قطعهي محدود به هرزاب صحرا و حدي به نهر طهرانچي و حدي به قبرستان و حدي به نهر جنيران سه جريب.
قطعهي محدود به قبرستان و حدي به نهر سهرانچي(16)و حدي به ملک اسماعيل و حدي به نهر جنيران مشهور به کارچي يک جريب و نيم. قطعهي محدود به نهر جنيران و حدي به جدول آب و حدي به ملک واقف و حدي به نهر سهرانچي و حدي به ملک اسماعيل مشهور به ملک کليا واران پنج جريب.
ادامه دارد ...
منبع :
