این شهر دارای پیشینهای چندین هزار ساله است.این شهر دومین مرکز شهری و تجاری استان یزد محسوب میشود و به واسطه بافت تاریخی ارزشمند خود تمام شهر در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده.لازم به ذکر است شهرک جهان آباد نیز از عمده ترین مراکز صنعتی این شهر میباشدواین شهرستان با تولید نیمی از کاشی وسرامیک کشور قطب این محصول محسوب میشود. میبد یکی ازکانونهای اولیه یکجانشینی درایران است که درواحه پهناوریزد واقع شدهاست. روزگاری درکناردریای ساوه قرار داشتهاست که از ساوه تا حاجی آباد نمک کشیده شده بود و ساکنان آن ازطریق این دریاچه رفت و آمد میکردند.(تاریخ یزد، جعفری) با توجه به پیداشدن سکه ضرب میبد دردوره ساسانی مشخص میشود که میبد دراواخردوره ساسانی شهری معتبر و با اهمیت بودهاست زیرا ازیکصدو یازده شهری که در ایران قبل از اسلام شناسایی شده ازتعداد معدودی ازآنها شرایط ضرب سکه و یا اجازه آن را داشتهاند.(شهرهای ایران، پیکولوسکایا) دلایل متعددی را میتوان نام برد که میبد و به ویژه نارین قلعه آن بیش ازمناطق دیگریزد، مسکون شده و اولین نقطه یکجانشینی دراین ناحیه بودهاست. جعفری، اولین مورخ یزدی قرن هشتم درمورد بنای نارین قلعه حکایت اسطورهای و افسانهای عنوان مینمایند که نشانگر آن است که حتی درآن زمان هم عامه و خاص ازدیرینه بودن این مکان مطلع بودهاند. وی میگوید که سلیمان نبی نارین قلعه را برای اختفای دفینه وگنج خود ایجاد نمود.نقش نگارهای که اخیراً درهمین مکان برروی تکه سفال پیدا شدهاست نشانگرواقعیتهای بسیاری است. نقش نیمه انسان – نیمه حیوان حک شده براین سفال مربوط به نوع اعتقادات مذهبی مردم این ناحیه بوده که شبیه همان نقش نگارهایی است که درتمدن هزاره سوم پیش ازمیلاد عیلامیها میباشد.(تاریخ عیلام، شیرین بیانی) نارین قلعه میبد درقرون اولیه اسلامی هم ازعظمت و اهمیت زیادی برخورداربوده ازقلاع غیرقابل نفوذ برای دشمنان بودهاست.
کاروانسرا
به رباطهای بزرگ و جامع کاروانسرا میگویند چه در شهر و چه در بیرون از آن باشد. کاروانسرا علاوه بر اتاق و ایوان دارای باربند و طویله و انبار است و اغلب ورودی آنرا بازار کوچکی به نام علافخانه تشکیل میدهد و بر روی سر در آن چند اتاق پاکیزه قرار دارد که به کاروانسالار اختصاص دارد.
انواع کاروانسراها از لحاظ کاربری خاص
کاروانسراهای شاهی
هزینه بنای این کاروانسراها از موجودی خزانه کشور تامین میگشته. این نوع ابنیه باعث آبادی کشور و فزونی اعتبار خزانه شاهی میگردید.
کاروانسراهای خصوصی
به وسیله اشخاص یا اوقاف برای استفادههای خصوصی برپا شدهاست مانند مسافرخانهها
کاروانسراهای خیریه
این دسته علاوه بر کاروانسرا شامل آب انبار و پناهگاههایی نیز هست که به وسیله اشخاص خیر بنا شدهاست.
کاروانسراهای شهری
اتاقهای این کاروانسرا به مبلغ دو درصد فروشی که در آنجا انجام میگیرد، اجاره داده میشد. برای کاروانسراهاعلاوه بر مقررات بالا عواید گمرکی و عوارض دیگری مانند عوارض راهداری هنگام عبور از پلها یا گدارههای رودخانه یا چشمه را باید اضافه نمود.
انواع کاروانسراها از لحاظ محل احداث
کاروانسراهای کوهستانی
این بناها معمولا شامل اتاقهای کوچکی هستند که به آسانی گرم میشوند و در شبهای سرد زمستان پناهگاه خوبی به شمار میآیند. بندرت در کنار این نوع پناهگاهها حیاط کوچکی قرار دارد و تقریبا تمام این پناهگاههای کوهستانی با سنگهایی که در همان جا قرار داشت، ساخته شدهاند.
-
پنج شنبه 20 اسفند 1388
7:17 AM
نظرات(0)
قنات ابداع ايرانيان
ديگر اين كه فن قنات سازي ابداعايرانيان بوده و كشورهاي ديگر بتدريج از آن الگو گرفتهاند.
از ويژگيهاي اين قنات ها آن است كه بعد از 3000 سال هنوز هم قابلاستفادهاند و حتي تا دو سه دهه اخير 75% آب مورد نياز كشور را تأمين مي كردهاند.
اولين مطلبي كه به ذهن ميرسد اين است كه ما در ايران براستي چند قنات داريم؟ با مطالعه چند مدرك گردآوري شده نتايج زيرحاصل شد:
ع. بهينا در كتاب "قنات سازي و قنات داري" نوشته كه قريب 40000 رشته قنات در سراسر ايران موجود است
كاظم. صدر و حبيب ا...سلامي تعداد قناتها را 3000 رشته اعلام كردهاند
اچ،اي. وولف در مقالهاي تعداد قناتهاي ايران را 22000 رشته با بيش از 274000 كيلومتر درازا اعلام مي كند
نتيجه اين كه ما دقيقاً نميدانيم در ايران چند رشته قنات داريم و اين قناتها در كجا قرار دارند.
بررسي وضع قناتها در سه دهه اخير
آغاز تخريب قناتهاي ايران مربوط به سال 1346 است بعد از «كنفرانس جهاني آب براي صلح، در سال 1967، دربرنامهاي با عنوان «سياستهاي مربوط به توسعه منابع آب ايران و مشكلات و راه حلهاي آن»، حفر چاههاي عميق و نيمه عميق دردشتهاي كشور و در حريم قناتها آغاز گرديد و بعد از آن، شاهد افت سطح سفرههاي آب زيرزميني و آب دهي كم و كمتر قناتهابودهايم.
نقاط قوت و ضعف در مطالعة قناتها
آبدهي قناتها به دو عامل بستگي دارد:
1 - عوامل طبيعي
2 - عوامل انساني
با بررسي مطالعات انجام شده بر روي قناتهاي كشور روشن ميشود كه بيشتر بر روي عوامل طبيعي در ارتباط با قناتها كار شده؛در مورد دوم يعني عوامل انساني يا خيلي كم كار شده يا اصلاً كار نشده است. موضوعات اين حوزه عبارتاند از:
- اطلاعات مربوط به سرمايه گذاريهاي مختلف مثل اختصاص اعتبارات و كمكهاي مالي به صاحبان قناتها براي لايروبي، كَوَلكاري(كول حلقههاي سفاليني كه در مجراي قنات مينشانند تا مانع از نشست قنات شود) و سنگچين كردن قناتها؛
- بررسي مقايسهاي مزايا و معايب قنات يا حفر چاه كه دو شيوه رقيب در بهره برداري از آبهاي زيرزميني است؛....
با توجه به پرمخاطره بودن حفرقنات و عمليات لايروبي آنها براي مقنيها، نويسندگان مختلف استفاده از فنآوري جديد شاملابزارها، وسايل و حتي مصالح ساختماني مقاومتر را پيشنهاد مي نمايند؛ به طوري كه در اين بانك 40 مدرك در ارتباط با مقاومتمصالح گردآوري شده است. با توجه به زلزله خيز بودن منطقه مي توان به جاي سفال در كول كاري و ساخت قنات ها، از بتن و بتنمسلح يا از موادي كه در سد سازي استفاده مي شود بهره گرفت.
وجود سيلابهاي مخرب بخصوص در سالهاي اخير در نقاط مختلف كشور موجب اجراي پروژههاي تحقيقاتي فراواني دردانشگاههاي كشور شده است. با اجراي اين پروژهها ميتوان سطح آبدهي قناتها را افزايش داد و از نيروي مخرب سيل در جهت توسعه استفاده كرد. بدين جهت ضروري است بايك برنامه ريزي منسجم، كليه زمينههاي تغذيه مصنوعي سيلاب مورد مطالعه وبررسي قرار گيرد. خــلاصــه كــلام اجداد ما آبهاي شيرين دامنه كوهستانها را با كمك فن قنات سازي كه روش ابداعي خودشان بوده به حاشيه كويرها بردهاند و باهمان روش بسيار ابتدايي و مصالح ابتداييتر(كَوَلهاي سفالين) عملكرد آنها به گونهاي بوده كه اين قناتها هنوز هم در مناطقمختلف كشور كار مي كنند. قناتها علاوه بر انتقال آب شيرين به دشتها و حاشيه كويرها مي توانند با توجه به لايههاي زمين نيزشناسي كشور، در زهكشي و انتقال آب شور و دور كردن اين آبها از مجاورت سفرههاي آب شيرين زيرزميني مورد استفاده قرارگيرند. همچنين مي توان با استفاده از رايانهها و فنآوري جديد، فن قناتسازي را همانند سدسازي تقويت نمود و به جاي سفال ازمصالح مقاومتر استفاده كرد؛ با بررسي وضعيت زلزلهخيزي، تكتونيكي و گسلهاي موجود در ايران، قناتهاي قديمي را احياء وقناتهاي جديد احداث كرد؛ با تغذيه مصنوعي سيلاب به درون سفرههاي آب زيرزميني، به جاي تخريب شهرها توسط سيل، اينآبها را به داخل سفرهها تزريق كرد و در هنگام كم آبي يا خشكسالي از آنها بهره گرفت.
بن بست فعلي يعني از دست دادن قسمتي از قناتهاي كشور نتيجه تصميمگيري شتابزدة نسل فعلي است. اكنون براي جبرانخطاهاي گذشته نمي بايد بدون مطالعه به اقدامات ديگري دست بزنيم كه عواقب نامناسب ديگري پيآمد آن باشد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
منبع: مهرخ ملكيان (عضوهيأت علمي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران)
تهران: خيابان انقلاب، نبش فلسطين، شماره 1188، بنياد فجر، مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران
http://www.irandoc.ac.ir/Staff-
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:46 AM
نظرات(0)
ايران : سرزمين تنوع ها
ايران از نظر نـژادي به هيچ وجه يکدست و يکپارچه نيـست. موقعـيت ويژه جغـرافيايي کشورمان و قرارگرفتن آن در تـقاطع کشورهاي عرب، ترکيه و آسياي مرکزي و تغـيـير پـيوسته حدود و ثـغـور آن در ساليان دراز امپراطوري ايران باعـث شده است اقوام و نـژادهاي متـنوع و مخـتـلفي در چهار چوب ايران امروزي زندگي کنند. بدليل همين تـنوع جمعـيـتي و قرنها اختلاط نـژادي و مهاجرتهاست که اصولا تـفکيک حد و مرز جغـرافـيايي نـژادهاي ساکن در ايران امروز امري اگر نه محال، بسيار مشکل است.
پارسي ها ( فارس ها )
بـيش از 65% از جمعـيت ايران از نـژاد فارس (پارس) هستـند. فارس ها از اعـقاب نـژاد ايلامي يا آريايي هستـند که در هزاره دوم پـيش از ميلاد در فلات مياني ساکن شدند و نام پارس ( پرشيا ) را براي ايران برگزيدند.
قـشقـايي ها
بـيشتر ايل قـشـقايي در استان فارس ساکن هستـند. بسياري از آنها هنوز بصورت سيار در فصول مخـتـلف سال از يـيلاق به قـشلا ق کوچ مي کنند. قـشقايي ها همچـون بسياري ديگر از اقليتهاي نـژادي، ترک تبار هستـند. اينان قومي دليرند که شکست دادن و تسليم کردنشان کاريست بسيار مشکل.
کردها
کردها در ناحيه گسترده اي در خاور ميانه پراکنده اند، از شرق ترکيه ( که 10 ميليون کرد در آن ساکنند ) گرفـته تا شمال شرقي عـراق و از قسمتهايي در مرز سوريه تا مناطق غرب و شمال غـرب کشور ايران. هر چند کردها با سابقه ترين و قـديميـترين نـژاد اين گسترده جغـرافيايي هستـند و دست کم از هزاره دوم ميلاد ساکن اين مناطق بوده اند، هيچگاه کشور و ملت واحدي نداشته اند.
لرها
لرها از نـژاد آريايي آميخـته با قوم کاشي يا کاسيت هستـند. در طول تاريخ گروه هايي از اعـراب و ترک ها نيز با لرها اختلاط نـژادي پـيدا کردند ولي در مجموع اصالت نـژادي آنها دست نخودره باقي مانده است. لرها که دو درصد جمعـيت کشورمان را تشکيل مي دهند، عمدتا در استانهاي لرستان و کرمانشاه ساکنند.
اعـراب
حدودا 4 درصد (دو و نيم ميليون نفر) جمعـيت ايران عـرب تبار هستـند که بـيشتر آنها در استان خوزستان و جزاير خليج فارس سکنا گزيده اند. به مردم عـرب ساکن نوار ساحلي جنوب، که مي توان بسياري از ويـژگيهاي فارس ها را در آنها ديد، بندري مي گويـند. لباس بلند سنتي مردان عـرب ثوب يا دشداشه و دستاري که بر سر مي گذارند " گتره " نام دارد. اکثر عـربهاي ايران هنوز به زبان عـربي تکلم مي کنند.
ترکمن ها
ترکمن ها که از نـژاد اقـوام ترک هستـند، دو درصد جمعـيت ايران را تـشکيل مي دهند. اين قوم اصولا در منطقه ترکمن صحرا ( جلگه واقع در شرق استان مازندران و شمال استان خراسان و در همسايگي جمهوري ترکمنستان ) زندگي مي کنند.
آذري ها
ترک هاي آذري بزرگترين اقليت نـژادي ايران و تشکيل دهنده 25 درصد کل جمعـيت ايرانند. هر چند عـمده ترکها در استانهاي آذربايجان شرقي، غربي و اردبـيـل زندگي مي کنند. شمار انـبوهي از آنان در ساير استانهاي کشور ساکنند.
بخـتـياري ها
مناطق دورافتاده استان چهار محال و بخـتـياري و خوزستان سکونتگاه اکثر مردم بخـتـياري است. ولي امروزه تعـداد بسيار زيادي از آنان در روستاها و شهرهاي ساکن شده اند.
بلوچي ها
بلوچ ها، که نامشان در لغـت به معـناي آواره است، از معـدود نـژادهاي ايراني اند که عـمدتا
شيوه زندگي نيمه باديه نشيـني خود را حفظ کرده اند. شايد الگوي آب و هوايي بسيار خشک مناطق مسکوني آنها باعـث تداوم اين شيوه زندگي شده باشد. بـيابانهاي وسيع و بسيار کم جمعـيت که منـتها اليه جنوب شرقي ايران و نواحي دور افتاده غرب پاکستان را در بر مي گيرد، سکونـتگاه طبـيـعـي بلوچهاست. بلوچها سوارکاران ماهر و چابکي هستـند و مسابقات شتردواني آنها بسيار مشهور است.
ارامنه و يهوديان
ارامنه و يهوديان در نقاط مخـتـلف شهري ايران زندگي مي کنند. شمار زيادي از ارامنه در تهران و اصفهان ساکنند و به داشتن مهارتهاي فني و شم تجاري شهره اند. يهوديان ايران قدمتي 2500 ساله دارند. ولي بعـد از 1357 تعـداد اندکي از آنان در ايران ماندگار شدند که عـمدتا در چهار شهر تهران، همدان، اصفهان و شيراز باقي مانده اند.
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:44 AM
نظرات(0)
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:43 AM
نظرات(0)
حوزه آبخيز درياي خزر حوزه خليج فارس و درياي عمان مساحت آبريز بيش از هزار كيلومتر مربع وجود دارد و زرينهرود بزرگترين و مهمترين آنها بشمار ميآيد. مساحت آبريز بيش از هزار كيلومتر مربع وجود دارد و زرينهرود بزرگترين و مهمترين آنها بشمار ميآيد. حوزه آبخيز درياچه اروميه مساحت آبريز بيش از هزار كيلومتر مربع وجود دارد و زرينهرود بزرگترين و مهمترين آنها بشمار ميآيد. حوزه آبخيز درياچه نمك قم حوزه آبخيز اصفهان و سيرجان - حوضة نيريز يا بختگان - حوزه آبخيز جازموريان - حوزه دشت کوير حوزه آبخيز كوير لوت حوزه اردستان و يزد و كرمان - حوزه هامون
اين حوزه آبخيز كه مساحت آن به 173،300 كيلومتر مربع ميرسد، داراي شيب زياد بوده و بيشترين اختلاف ارتفاع حوزه آبخيزهاي كشور را كه بالغ بر 5500 متر است، به خود اختصاص داده است. در اين محدوده سيزده رودخانه با مساحت حوزه آبخيز بيش از هزار کليومتر مربع وجود دارد که رودخانههاي ارس، سفيدرود، هراز و اترك از نظر وسعت حوزه آبخيز و ويژگيهاي اقليمي و تداوم آبدهي متفاوت از حوزه ديگر مي باشند. رودهاي فوق داراي حوزه آبخيزهاي كوهستاني وسيعي هستند و پوشش گياهي غالب آنها جنگلي است.
اين حوزه آبخيز با مساحت 437،150 كيلومتر مربع يكي از پهناورترين حوزه آبخيزهاي ايران محسوب ميگردد و رودخانههاي غرب، جنوب غربي و جنوب زيرحوزه هاي سرچشمه گرفته از كوههاي زاگرس و بشاگرد و بلوچستان را در بر ميگيرد. جمعاً 29 رودخانه با مساحت بيش از 1000 كيلومتر مربع در اين زيرحوزه وجود دارد كه يا به درون كشور عراق جريان مييابند و پس از پيوستن به رودخانة دجله به خليج فارس ميريزند و يا بطور مستقيم به خليج مزبور و يا درياي عمان وارد ميگردند. برخي ازبزگترين رودخانههاي اين حوزه آبخيز به ترتيب از شمال تا جنوب خاوري عبارتند از: سيروان، كرخه، كارون، جراحي، زهره، هله، موند، كل، ميناب و سرباز.
در باب اهميت اين زيرحوزه فقط به اين نکته بسنده مي شود که رودهاي دشت خوزستان به تنهائي 30 درصد منابع آب کشور را دارا مي باشند.
مساحت اين حوزه درياجه اروميه 50،850 كيلومتر مربع است در اين حوزه درياجه اروميه هشت رودخانه با
مساحت حوزه درياچة نمك قم 89،650 كيلومتر مربع است و بخش بسيار ناچيز و كوچكي از آن نيز به درياچة حوضسلطان و كوير ميغان و دشت جنوبي قزوين وارد ميگردد. رودخانههاي جاجرود، كرج، شور، قرهچاي و قمرود به اين حوزه زهکشي مي شوند در اين محدوده شش رودخانه با مساحت بيش از هزار كيلومتر مربع وجود دارد كه رودخانة شور و قرهچاي و قمرود بزرگترين آنها محسوب ميشوند.
اين حوزه كه از زير حوزه هاي كوچك باتلاق گاوخوني، كوير ابركوه، شورهزار مروس و كوير سيرجان تشكيل يافته است، داراي 90،700 كيلومتر مربع مساحت است و زايندهرود بزرگترين رودخانة آن بشمار ميآيد. انتقال آب کارون از طريق تونل کوهرنگ به زاينده رود از وقايعي است که بر بيلان هيدرولوژيک اين محدوده تاثير دارد.
اين حوزه با مساحت 31،000 كيلومتر مربع از حوزهاي فرعي درياچة كافتر، درياچة بختگان و درياچة مهارلو تشكيل شده و رودخانة كر مهمترين رود اين منطقه محسوب ميشود.
حوزه جازموريان با مساحتي برابر 69،600 كيلومتر مربع در جنوب شرقي ايران و بين رشتهكوههاي بشاگرد (در جنوب) و جبال بارز (در شمال) جاي دارد و آبهاي سطحي آن كلاً به هامون جزموريان ميريزد. در اين حوضه پنج رودخانه با مساحت آبريز بيش از هزار كيلومتر مربع وجود دارد كه هليلرود بزرگترين آنهاست.
اين حوزه که يکي از کم بارش ترين حوزه هاي کشور محسوب مي شود از حوضههاي كوچكتري چون كوير حاج عليقلي، كوير نمك و دشت گناباد تشكيل مييابد و مساحت آن به 227،400 كيلومتر مربع بالغ ميگردد.. از رودخانههاي قابل توجه اين حوزه به حبلهرود ( واقع در گرمسار) و كالشور جاجرم كه يكي از طويلترين رودخانههاي ايران است، ميتوان اشاره نمود.
مساحت اين حوزه كه حوضة كوير لوت از زيرحوزه هاي كوچكتري چون نمكزار طبس، دغ محمدآباد، كوير ساغند، شورهزارهاي شمال خاوري شهرستان بافق و كوير سرجنگل تشكيل يافتهو يکي از كمبارانترين و خشكترين حوضههاي ايران است به199،000 كيلومتر مربع بالغ ميگردد و از مهمترين رودخانههاي آن كه اغلب سيلابي و فصلي هستند ميتوان به رودخانة تهرود واقع در استان كرمان اشاره كرد.
اين حوزه كه با مساحت 99،800 كيلومتر مربع يكي از خشكترين و بيآبترين حوضههاي ايران بشمار ميآيد، از زيرحوزضههاي كوچكتري چون دغسرخ، كوير سياهكو، كوير درانجير، دشت جنوب خاوري يزد، شنزار كشكوئيه، دشت كويرات و شنزارهاي جنوب كرمان تشكيل يافته است.
- حوضة صحراي قرهقوم
-مساحت اين حوضه 43،550 كيلومتر مربع است و يكي از حوضههاي كمبارش ايران محسوب ميگردد. به همين دليل حوزه آبخيز آن حالت سيلخيزي و رودها حالت فصلي دارند و رودهاي كشفرود و جامرود از مهمترين آنها بشمار ميآيند.
اين حوزه که در شرق کشور واقع گرديده است مساحتي برابر با 109،850 كيلومتر مربع داراست و از حوضههاي كوچكتري چون نمكزار خواف، دغ شكافته، دغ بالا، دغ پترگان، دغ توندي، درياچة نمكزار، درياچة هامون صابري، لورگشتران، درياچة هامون، هامون گودزره، درياچة كرگي، هامون ماشكل و نمكزاركپ تشكيل يافته است. اين حوزه نيز از جمله كمبارانترين و خشكترين حوضههاي ايران محسوب ميشود و رودهاي هيرمند و ماشكل مهمترين رودهاي آن بشمار ميآيند.
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:37 AM
نظرات(0)
* درياچة فصلي كه گسترة آن در فصول خشك و مرطوب تغييرات زيادي دارد و در بيشتر جاها در اواخر تابستان و اوايل پاييز ناپديد ميشود. * پهنة مرطوب كه سطحي در حدود 22 درصد ميپوشاند.
* پهنة باتلاقي كه 59 درصد از منطقة مرطوب را زير پوشش دارد و مرز بالايي آن به پهنههاي سيلتي – ر سي است.
هامون جازموريان در مركز يك فرونشست زمينساختي جوان است كه بين رشته كوههاي جبالبارز (در شمال) و رشته كوههاي بشاگرد (در جنوب) قرار دارد. در گذشته اين فرونشست را لبة جنوبي بلوك لوت ميدانستند، ولي در حال حاضر اين باور وجود دارد كه جازموريان نوعي فرونشست پيش كماني است كه در شكلگيري آن، فرورانش پوستة اقيانوسي عمان به زير مكران و همچنين عملكرد گسلهاي همروند با فروافتادگي، به ويژه مجموعة گسلي بشاگرد، نقش داشتهاند. اشتوكلين (1970) پديدة فروافتادگي را به رخدادهاي نئوژن – كوارترنري نسبت داده، ولي كرينسلي (1970) زمان تشكيل آن را پليستوسن ميداند.
درياچة حوضسلطان :
درياچة حوضسلطان يا درياچة شاهي، فروافتادگي نامتقارني با 330 كيلومترمربع وسعت، در 35 كيلومتري شمال قم و در شمال باختري درياچة نمك است. اين درياچه شامل دو چالة جدا از هم يكي به نام « حوضسلطان » و ديگري به نام « حوضمره » است كه با آبراهة باريكي به هم وصل ميشوند. حوضة باختري (حوضسلطان) داراي بلندي 806 متر از سطح دريا است كه به طور معمول از روانآبهاي سطحي تغذيه ميشود. حوضة خاوري (حوضمره)، افزون بر روانآبها، از رودهايي مانند رودشور و قرهچاي نيز بهره ميگيرد. مطالعات مستوفي (1350) نشان ميدهد كه آب ابتدا وارد حوضمره شده و پس از پر شدن آن، از مسيل دو حوض گذشته وارد حوضسلطان ميشود و هنگامي كه آب در حوضسلطان چند متر بالاتر آمد، به طرف حوضمره بازميگردد و سرريز اين دو حوض، به درياچة نمك تخليه ميشود. مشاهدات صحرايي كرينسلي (1970)، نشان ميدهد كه از مركز درياچه به خارج دو پهنة جداگانة قابل شناسايي است. يكي مركز درياچه كه حدود 24 درصد از مساحت آن را زير پوشش دارد و با پوستة نمكي پوشيده شده است. دوم، زون مرطوب كه 76 درصد بقيه را تشكيل ميدهد كه به زون گياهان ريشه بلند به پهناي 20 متر ميرسد. پوستة نمكي با 5 سانتيمتر ضخامت، شامل نوارهاي هممركز سفيد و خاكستري است و در زير آن سيلتهاي رسي و خاكستري رنگ مرطوب قرار دارد. اين زون (پوستة نمكي) به طور فصلي با آب پوشيده ميشود، ولي مناطق مركزي آن ممكن است در تمام سال، آبدار باشد. مطالعات انجام شده در زون مرطوب نشان داده كه ميزان رس موجود در نمونهها، 35 تا 45 درصد است كه 10 تا 90 درصد كانيها، كائولينيت است. در پشتههاي شن و ماسهاي زون گياهان با ريشة بلند، چند خط داغ آب وجود دارد كه به سمت سراشيبي تا ارتفاع 826 متر ادامه دارد. اختلاف ارتفاع بين پستترين و بلندترين خط داغ آب 20 متر است. پيشروي وسيع مخروطافكنهها در پهناي زون مرطوب و روي پوستة نمكي نشانگر آن است كه روانآب سطحي بيش از گذشته است و تغيير آب و هوايي به سوي دورة مرطوبتر از گذشته، پيش ميرود.
مطالعات معتمد و همكاران (1356) نشان داده است كه رسوبات حوضسلطان بيشتر از نوع گچ و نمك، مارن و رس است. بررسيهاي لرزهنگاري و حفاري نيز نشان داده كه نمك تا عمق 46 متر وجود دارد. اين نمك، به صورت 5 لاية جدا از هم با ضخامت كل تا 20 متر است كه با رسهاي قهوهاي تا خاكستري از يكديگر جدا ميشوند.
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:35 AM
نظرات(0)
دكتر حميد عباسنژاد مدرس دانشگاه ميگويد: «منطقه گندم بريان شهداد كه گرمترين نقطه كوير در جهان و در قلب ايران به شمار ميرود، به كره ماه ميماند و گدازههاي سياه رنگ واقع در اين منطقه، نور خورشيد را بيش از حد معمول جذب ميكند و باعث افزايش بيش از حد دما ميشود. همچنين برخي لايههاي شكل گرفته در كوير، از نظر زمين شناسي غير قابل باروري است».
شهداد، در شرق ارتفاعات كرمان با نخلستانها و باغهاي مركبات و نيز آثار تمدن شش هزار ساله «آراتا» از ديدنيهايي است كه به راستي در طبيعت نفسگير كوير، نفس هر طبيعتگردي را ميگيرد.
پروفسور كردواني همچنين ميگويد: «سوراخ نبودن لايه ازون در فضاي بالاي كوير لوت از مهمترين قابليتهاي اين دشت بزرگ ايران است و اشعه آفتاب در كوير لوت نه تنها خطرناك نيست، بلكه خاصيت درماني نيز دارد، بنابراين، ماسه درماني و آفتابدرماني از قابليتهاي مهم كوير لوت است».
به گزارش خبرگزاري ميراث فرهنگي، وي يكي ديگر از جاذبههاي گردشگري اين منطقه را برنزه كردن پوست براي گردشگراني كه علاقه بسياري به اين امر دارند، ميداند، ضمن اينكه توريستها نيز در شب، كوير لوت را محل مناسبي براي رصد ستارگان ميدانند.
براساس گزارشهاي موجود، درجه حرارت در قسمت مياني كوير لوت بسيار بالاتر از صحراي آفريقا و نواداست، به طوري كه صحراي آفريقا و عزيزيه ليبي 57 درجه است اما در دشت لوت 65 درجه گزارش شده است. يك ژنرال انگليسي در ايران پس از ديدار از كلوتها ميگويد: «آثار مهم كلوتها از عجايب طبيعت است و كسي كه از اين منطقه عبور ميكند، از شگفتي آن به خود ميلرزد و اين حس القا ميشود كه انسان در ساخت و ساز آنها نقش داشته است».
نگرش جهاني به كوير
سازمان ملل متحد سال ۲۰۰۶ را به عنوان سال بينالمللى کوير و کويرزدايى نامگذارى کرد. اين اقدام به منظور افزايش آگاهى عمومى مردم جهان به منظور حمايت از تنوع زيستى سرزمينهاى خشک که يکسوم کره زمين را تشکيل مىدهند و نيز حمايت از دانش بومى ۲ ميليارد انسانى که در کوير زندگى مىکنند صورت گرفته است.
غول بيابان بيدار ميشود
دانشمندان پيشبيني ميكنند زمين تا سال 2100 ميلادي خشكساليهاي شديد به خود خواهد ديد و تا آن زمان 30 درصد كل اين سياره خاكي بيابان ميشود. به گزارش ايسنا، خشكسالي بيشتر دامن كشورهاي پيشرفته را خواهد گرفت و فوج عظيم گرسنگان و تشنگان در اين سرزمينها قد علم خواهند كرد چرا كه كشاورزي اين كشورها نابود خواهد شد.
وي با اشاره به مناطق خشك و نيمه خشك دنيا كه 40 درصد سطح كره خاكي را تشكيل ميدهند، يادآوري كرد: حدود 800 ميليون نفر از مردم جهان در مناطق كويري و بياباني زندگي ميكنند». اين مدرس دانشگاه اكوسيستمهاي بياباني را ضعيف و شكننده ميداند و ميافزايد: «بيتوجهي به مراتع فقير و چراي نامناسب و بي رويه باعث تبديل آن اراضي به بيابان ميشود، دخالتهاي غلط انسان در طبيعت باعث شده شتاب بيابانزايي از فعاليتهاي بيابانزدايي پيشي بگيرد بهطوري كه به گفته برخي كارشناسان هر سال بخش عظيمي از كشور با شدت يك درصد به سوي بيابانزايي پيش ميرود».
ايران، يكي از كشورهاي پيشرو و با سابقه در اجراي برنامههاي بيابانزدايي در منطقه و جهان است و در سالهاي پيش از انقلاب با اجراي موفق طرحهاي مبارزه با بيابانزايي، مردمي كه گرفتار غول بيابان بودند به همكاري با مجريان طرح پرداختند و در نهايت ايران جزو پنج كشور موفق در اجراي برنامههاي مهار بيابانزايي و تثبيت شنهاي روان شناخته شد و در سالهاي اخير نيز امكانات و بودجه براي بيابانزدايي دو تا سه هزار برابر شده، اما به دليل مديريت ضعيف بخش منابع طبيعي غول بيابان دوباره به پاخاسته و فعال شده است.
-
چهارشنبه 19 اسفند 1388
3:33 AM
نظرات(0)
نوروز باستانی ایرانیان بر همه هم میهنان گرامی خجسته باد.
نوروز (Nowrūz) یکی از کهنترین جشنهای به جا مانده از دوران باستان است. خاستگاه نوروز در ایران باستان است و هنوز مردم مناطق مختلف فلات ایران نوروز را جشن میگیرند. زمان برگزاری نوروز، در آغاز فصل بهار است. نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب میشود و در برخی دیگر از کشورها تعطیل رسمی است.
نوروز :: Nowrūz زمان نوروز
جشن نوروز از لحظه اعتدال بهاری آغاز میشود. در دانش ستارهشناسی، اعتدال بهاری یا اعتدال ربیعی در نیمکره شمالی زمین به لحظهای گفته میشود که خورشید از صفحه استوای زمین می گذرد و به سوی شمال آسمان میرود. این لحظه، لحظه نخست برج حمل نامیده میشود،و در تقویم هجری خورشیدی با نخستین روز (هرمز روز یا اورمزد روز) از ماه فروردین برابر است. نوروز در تقویم میلادی با ۲۱ یا ۲۲ مارس مطابقت دارد.
در کشورهای ایران و افغانستان که گاهشمار هجری خورشیدی به کار برده میشود، نوروز، روز آغاز سال نو است. اما در کشورهای آسیای میانه و قفقاز، گاهشمار میلادی رایج است و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن گرفته میشود و روز آغاز سال محسوب نمیشود.
واژه نوروز یک اسم مرکب است که از ترکیب دو واژه پارسی «نو» و «روز» به وجود آمده است. این نام در دو معنی بهکار میرود:
۱) نوروز عام: روز آغاز اعتدال بهاری و آغاز سال نو
۲) نوروز خاص: روز ششم فروردین با نام «روز خرداد»
در متن های گوناگون لاتین، بخش نخست واژه نوروز با املای No ،Now ،Nov و Naw و بخش دوم آن با املای Ruz، Rooz و Rouz نوشته شده است. در برخی از مواقع این دو بخش پشت سر هم و در برخی با فاصله نوشته میشوند. اما به باور دکتر احسان یارشاطر بنیانگذار دانشنامه ایرانیکا، نگارش این واژه در الفبای لاتین با توجه به قواعد آواشناسی، به شکل Nowruz توصیه میشود. این شکل از املای واژه نوروز، هماکنون در نوشتههای یونسکو و بسیاری از متون سیاسی به کار می رود.
منشا و زمان پیدایش نوروز، به درستی معلوم نیست،اما این جشن، تاریخچه ای سه هزار ساله دارد. در برخی از متن های کهن ایران ازجمله شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری، جمشید و در برخی دیگر از متن ها، کیومرث بهعنوان پایهگذار نوروز معرفی شده است. پدید آوری نوروز در شاهنامه، بدین گونه روایت شده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان، دستور داد تا در آنجا برای او تختی بگذارند و خودش با تاجی زرین بر روی تخت نشست. با رسیدن نور خورشید به تاج زرین او، جهان نورانی شد و مردم شادمانی کردند و آن روز را روز نو نامیدند.
نگاره مراسم پیشکش هدایا به پادشاه ایران در تخت جمشید. برخی از پژوهشگران، این مراسم را به نوروز مربوط میدانند.
نگاره مراسم پیشکش هدایا به پادشاه ایران در تخت جمشید. برخی از پژوهشگران، این مراسم را به نوروز مربوط میدانند. کوروش بزرگ، بنیانگذار هخامنشیان، نوروز را در سال ۵۳۸ قبل از میلاد، جشن ملی اعلام کرد. وی در این روز برنامههایی برای ترفیع سربازان، پاکسازی مکانهای همگانی و خانه های شخصی و بخشش محکومان اجرا مینمود. این آیینها در زمان دیگر پادشاهان هخامنشی نیز برگزار میشده است. در زمان داریوش یکم، مراسم نوروز در تخت جمشید برگزار میشد. البته در سنگنوشتههای بهجا مانده از دوران هخامنشیان، بهطور مستقیم اشارهای به برگزاری نوروز نشده است. اما بررسی ها بر روی این سنگنوشتهها نشان میدهد که مردم در دوران هخامنشیان با جشنهای نوروز آشنا بودهاند، و هخامنشیان نوروز را با شکوه و بزرگی جشن میگرفتهاند.[ شواهد نشان میدهد داریوش یکم هخامنشی، به مناسبت نوروز در سال ۴۱۶ قبل از میلاد سکهای از جنس طلا ضرب نمود که در یک سوی آن سربازی در حال تیراندازی نشان داده شده است.
در دوران هخامنشی، جشن نوروز در بازهای زمانی میان ۲۱ اسفند تا ۱۹ اردیبهشت برگزار میشده است.
از برگزاری آیینهای نوروز در زمان امویان نشانهای در دست نیست و در زمان عباسیان نیز به نظر میرسد که خلفا گاهی برای پذیرش هدایای مردمی، از نوروز استقبال میکردهاند. با روی کار آمدن سلسلههای سامانیان و آل بویه، جشن نوروز با گستردگی بیشتری برگزار شد.
نقشی از جشن چهارشنبه سوری در عمارت چهل ستون :: Chaharshanbe Suri
نوروز بهعنوان یک میراث فرهنگی در دوران معاصر همواره مورد توجه مردم قرار داشته و هرساله برگزار میشود. البته برگزاری جشن نوروز بهصورت آشکار در برخی از کشورها توسط برخی حکومتها برای مدتزمانی ممنوع بوده است. حکومت شوروی برگزاری جشن نوروز را در برخی از کشورهای آسیای میانه مانند ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان ممنوع کرده بود و این ممنوعیت تا زمان میخائیل گورباچف ادامه داشت. با این وجود، مردم این مناطق نوروز را بهگونه ی پنهانی و یا در روستاها جشن میگرفتهاند. همچنین برخی از مردم این مناطق برای جلب موافقت مقامات محلی نام دیگری بر روی نوروز میگذاشتند؛ بهطور مثال در تاجیکستان، مردم با اتلاق جشن لاله یا جشن ۸ مارس سعی میکردند که آیینهای نوروز را بی مخالفت مقامات دولتی به جای آورند.همچنین در افغانستان، در دوران حکومت طالبان، برگزاری جشن نوروز ممنوع بود و این حکومت تنها تقویم هجری قمری را به رسمیت میشناخت.
منطقهای که در آن جشن نوروز برگزار میشد، امروزه شامل چند کشور میشود. نوروز همچنان در این کشورها جشن گرفته میشود. با وجودی که بسیاری از آیینهای نوروزی در این کشورها بهصورت مشابه در این کشورها برگزار میشود، اما برخی آیینهای نوروز در این کشورها دارای تفاوتهایی با یکدیگر هستند. بهطور مثال در افغانستان در روز نخست نوروز، سفره هفتمیوه میچینند ولی در ایران، سفره هفت سین میاندازند.
همچنین کشورهایی مانند مصر و چین جزو سرزمینهایی نیستند که در آنها نوروز جشن گرفته میشد، اما امروزه جشنهایی مشابه جشن نوروز در این کشورها برگزار میشود.
کشورهایی که نوروز را جشن میگیرند .
ایران • افغانستان • تاجیکستان • ترکمنستان • عراق • ترکیه • سوریه • لبنان • جمهوری آذربایجان • ازبکستان • قرقیزستان • قزاقستان • پاکستان
کشورهایی که جشنی مشابه نوروز دارند
ارمنستان • مصر • چین • زنگبار
- آیینها
خانهتکانی
خانهتکانی یکی از آیینهای نوروزی است که مردم بیشتر مناطقی که نوروز را جشن میگیرند به آن پایبندند. در این آیین، تمام خانه و وسایل آن در آستانه نوروز گردگیری، شستشو و تمیز میشوند. این آیین در کشورهای مختلف از جمله ایران، تاجیکستان و افغانستان برگزار میشود.
همچنین رسم افروختن آتش در بامداد نوروز بر پشت بامها در میان برخی از زرتشتیان (از جمله در برخی از روستاهای یزد در ایران) مرسوم است.
سفره هفت سین :: haft sin
پختن خوراکهای دیگر نیز در نوروز مرسوم است. بهطور مثال در بخشهایی از ایران؛ سبزی پلو با ماهی، در ترکمنستان؛ نوروزبامه، در قزاقستان؛ اویقی آشار ، در بخارا؛ انواع سمبوسه ، پخته میشود. بهطور کلی پختن خوراکهای نوروزی در هر منطقهای که نوروز جشن گرفته میشود مرسوم است و هر منطقهای خوراکها و شیرینیهای مخصوص به خود را دارد.
دید و بازدید
مسابقه های ورزشی
طبیعتگردی
یکی دیگر از آیینهای نوروز که در آسیای میانه و کشور تاجیکستان مرسوم است، مراسم گلگردانی و بلبلخوانی است. گل گردانها از دره و تپه و دامنهکوهها، گل چیده و اهل دهستان خود را از پایان یافتن زمستان و فرا رسیدن عروس سال و آغاز کشت و کار بهاری و آمدن نوروز مژده میدهند.
-
دوشنبه 17 اسفند 1388
5:51 AM
نظرات(0)
جاذبه های توریستی بقعه امامزاده بی بی حكیمه (س) –خواهر امام رضا(ع) در شهرستان گچساران به صورت طبیعی در دل كوه ودر حفره ای محفوظ احداث شده كه در طول سال وبخصوص در ایام نوروز زیارتگاه عده زیادی از سراسر ایران وحتی كشورهای حاشیه خلیج فارس است. در نزدیكی امامزاده چشمه آب گرمی وجود دارد كه زائرین از آن برای شفا استفاده می كنند. این بقعه متبركه در 100 كیلومتری جنوب غربی گچساران واقع گردیده ودارای جاده دسترسی آسفالته بوده وبهترین زمان زیارت وبازدید از این مكان زیارتی سیاحتی، از ابتدای پائیز تا پایان فروردین ( به لحاظ شرایط اقلیمی وهوای گرم) می باشد. این آبشار كه ارتفاع آن تقریباً به طول 10 متر یكی از مهمترین جاذبه های طبیعی وتوریستی استان است كه همه ساله پذیرای مهمانان ومسافران زیادی از اقصی نقاط ایران اسلامی می باشد واز صفا وطراوت باغها وگلهای معطر اطراف آن وهمچنین آب وهوای طبیعی وسالم آن لذت می برند. در كنار این آبشار پارك جنگلی آبشار با امكانات اقامتی پذیرای میهمانان عزیز می باشد. آبشار یاسوج در فاصله 3 كیلومتری شمال شهر یاسوج واقع شده ودارای جاده دسترسی آسفاله بوده واز ابتدای نوروز تا اواخر مهر ماه فصل مناسبی جهت تفریح وپذیرایی گردشگران می باشد. یكی از زیبا ترین عناصر طبیعی استان كهگیلویه وبویراحمد منطقه حفاظت شده دنا می باشد. كه دارای موزه ای بزرگ از تنوع گیاهان وجانوران وپدیده های طبیعی است. این منطقه كاملاً كوهستانی است .اختلاف ارتفاع در آن بالغ بر 3000 متر می باشد ودارای ذخایر آب فراوان وسرچشمه بسیاری از رودخانه های جنوب ایران است. علاوه برآن منطقه از نظر تنوع گونه های گیاهی ، خوراكی تزئینی بسیار غنی وبا اررزش می باشد. حیات وحش دنا در واقع سیمای تنوع جانوری زاگرس می باشد. انواع خرس، پلنگ وپرندگان ناب در این منطقه قرار دارند. بنا به دلایل اقلیمی وپدیده های با رز زمین شناحتی و اقلیمی مورد توجه پژوهشگران زیست شناسی وزمین شناسی است. این منطقه متصل به ضلع شمالی وغربی وشرقی باغ. شهر سی سخت بوده وجاده دسترسی آسفالته تا شروع منطقه وجود دارد وبهترین زمان بازدید درفصل بهار وتابستان است.
با سلام و پوزش نمیدانم چرا مدتی است تصاویر را نمیتوان در این قسمت چاپ كرد تصاویر خیلی زیبایی هستند
امامزاده بی بی حكیمه
آبشار یاسوج
منطقه حفاظت شده دنا
-
پنج شنبه 8 بهمن 1388
6:19 AM
نظرات(0)
بار دیگر نوروز با همه زیباییش در راه است . بسیاری از مرئم خستگی کار و فعالیت یکساله را با رفتن به سفر از تن به در میکنند و از هوا و نسیم بهاری انرژی دوباره برای طی مسیر یکسال آینده مینمایند.سفر از دیرباز با خود نشاطی به هخمراه داشته صرف نظر از اینکه به کجا هواهیم رفت همانقدر که با گردش در طبیعت به آرامش میرسیم بزرگترین برکت سفر است. وقتی سفر می کنیم کس دیگری هستیم. چرا آنقدر سفر برای ما اکثر انسانها مهم است ؟
با آغاز سال و آمدن بهار وبهتر شدن هوا در حقیقت آغاز مسافرت هم هست خیلی از هم وطنان تعطیلات سال نو را در سفر می گذرانند و گروهی هم بعد از دید وبازدید عید به سفر می روند .
معمولاً انسانها در مورد خیلی از مسائل صرفه جوئی می کنند،ولی برای مسافرت رفتن صرفه جوئی نمی کنند، چون سفر در حقیقت واقعیت دادن به رویاء یا فانتزی ما می باشد، یعنی به یک دنیای رویائی رفتن ومسائل روزمره را ترک کردن تفکری است که خیلی از انسانها دارند .
مردم اروپای قرون وسطی هر سال 150 روز جشن می گرفتند و دراین روز ها تقریباً هر کاری که دلشان می خواست می کردند ، زیرا می دانستند که بعد از جشن خیلی از این کار ها را اجازه ندارند انجام بدهند،همین تنوع باعث می شد که توازونی در زندگی آنها ایجاد شود.
همه انسانها کلاً زمانی را احتیاج دارند که قید وبندهای زندگی روزمره را کنار بگذارند. مسافرت در حقیقت یک وسیله ترک زندگی روزمره می باشد ونیاز انسان را تا حدودی حتی اگر موقت هم باشد بر آورد می کند. انسان در حال سفر کس دیگری است و یا حداقل می تواند کس دیگری باشد و برای مدتی زندگی روزمره خود را کنار بگذارد وهمین دوران کوتاه یا بلند سفر در زندگی ما توازون ایجاد می کند . همه ما شاهد بودیم وقتی از سفر برمی گردیم چقدر انرژی داریم وبه همین دلیل می توانیم بهتر به کارهای عقب افتاده خود به رسیم وحتی گاهی ایده های نوئی پیدا می کنیم که برای خودمان هم تعجب آور است . و تگ های این مطلب :دانلود مقاله ، دانلود پایان نامه ، بهترین سایت
-
سه شنبه 22 دی 1388
11:08 AM
نظرات(0)
موضوعات اصلي



