آیا شیعیان بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام به جعفر تعزیت و تهنیت گفتند
احمد کاتب میگوید: مطابق حدیث ابوالادیان عموم شیعه که در ضمن آنها نایب اول وجود داشت به جعفر در سوگ امام عسکری علیه السلام تعزیت گفته و نیز به جهت امامت او تهنیت گفتند.
پاسخ :
1- با مراجعه به حدیث ابوالادیان(516) پی میبریم که برداشت احمد کاتب به طور عموم صحیح نیست. بلکه آنچه در آن حدیث آمده این است که ابوالادیان میگوید: ... و اذا انا بجعفر بن علی اخیه بباب الدار و الشیعة حوله یعزونه و یهنئونه...؛ ... ناگهان جعفر بن علی برادر امام عسکری علیه السلام را کنار درب خانه دیدم در حالی که شیعیانی که دور او بودند به او تعزیت و تبریک میگفتند. از این تعبیر استفاده میشود که برخی از شیعیان که هنوز امر امامت حضرت مهدی علیه السلام به جهت اختفای ولادت روشن نشده بود به گمان اینکه او امام است در صدد تهنیت او برآمدند.
2- در این روایت اثری از نایب اول عثمان بن سعید که به جعفر تعزیت و تبریک بگوید وجود ندارد. و این نسبتی دروغ است که کاتب به نایب اول داده است.
3- با مراجعه به مجموعه روایت ابوالادیان استفاده میشود که جعفر در ادعای خود دروغگو بوده است.
ابوالدیان میگوید: فلما صرنا فی الدار اذا نحن بالحسن بن علی صلوات الله علیه علی نعشه مکفنا فتقدم جعفر بن علی لیصلی علی اخیه، فلما هم بالتکبیر خرج صبی بوجهه سمرة، بشعره قطط، باسنانه تفلیج، فجبذ برداء جعفر بن علی و قال: تاخر یا عم فانا احق بالصلاة علی ابی، فتاخر جعفر، و قد اربد و جهه و اصفر فتقدم الصبی و صلی علیه و دفن الی جانب قبر ابیه علیهما السلام ثم قال: یا بصری هات جوابات الکتب التی معک، فدفعتها الیه(517)؛ ...هنگامی که به خانه حضرت رسیدم مشاهده کردم که نعش حسن بن علی علیه السلام کفن پیچ است. جعفر جلو آمد تا بر جنازه برادرش نماز بگذارد، همین که خواست تکبیر نماز میت بگوید، کودکی گندمگون، با موهایی فری، دندانهایی باز، از پشت پرده بیرون آمد و ردای جعفر بن علی را کشید و فرمود: کنار برو ای عمو، زیرا من سزاوارترم که بر پدرم نماز گذارم. جعفر در حالی که رنگ صورتش تغییر کرده بود کنار رفت. این کودک جلو آمد و بر جنازه امام عسکری علیه السلام نماز گزارد و جنازه کنار قبر پدرش علیه السلام به خاک سپرده شد. آن گاه فرمود: ای بصری! جواب نامههایی که با توست به من بده. من هم آنها را به حضرت دادم....
و نیز ابوالادیان میگوید: هنگامی که جعفر را چنین دیدم با خود گفتم: اگر این مرد امام است پس در حقیقت امامت باطل شده است، زیرا من او را آن گونه که میشناسم شخصی است که شرب نبیذ (مسکر) میکند و نیز با جوسق قمار کرده و با طنبور بازی میکند....(518)
ادامه مطلب
آیا شب چهارشنبه به مسجد جمکران رفتن مدرکی دارد
مطابق روایت حسن بن مثله جمکرانی، که خدمت حضرت مشرف شد ملاقات در شب سه شنبه بوده است. حضرت به او دستور میدهد که در میان گله جعفر کاشانی بزی است، بر تو است که آن را خریده و در این موضع ببری و آن را در شب آینده شب چهارشنبه ذبح کنی و گوشت آن را در روز چهارشنبه توزیع نمایی...(988).
از تعبیر و دستور امام علیه السلام که فرمود: شب چهارشنبه بز را ذبح کن استفاده شده که این شب از ارزش خاصی برخوردار است و لذا مخلصین حضرت در این شب مبارک دور هم جمع میشوند و با استمداد از خداوند متعال و توسل به آن حضرت در صدد ذبح نفس اماره خویش برآمده و حاجات خود را از آن حضرت طلب میکنند.
ادامه مطلب
آیا سیطره نهایی جهان با لیبرالیسم است
برخی از متفکرین غربی آینده سیطره بر جهان را در اختیار لیبرالیسم یعنی آزادی همه جانبه بشر میدانند و تنها راه نجات را در این فرضیه خلاصه میکنند. لیبرالیسم گر چه انواع مختلفی دارد از قبیل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ولی عمده نظر آنها در آزادی به معنای اول دور میزند.
ادامه مطلب
آیا سیر تکاملی انسانها آینده درخشانی را نوید میدهد
شکی نیست که در یک نظر ابتدایی قرائن گواهی میدهد که دنیا به سوی فاجعه پیش میرود ولی اگر خوب بنگریم در افقهای دوردست نشانههای ساحل نجات به چشم میخورد.
از آن روز که انسان خود را شناخته هیچگاه زندگی یکنواخت نداشته، بلکه با الهام از انگیزه درونی کوشش داشته که خود و جامعه خویش را به پیش براند. این نهاد بزرگ آرام نخواهد نشست و همچنان انسان را در مسیر تکاملها به پیش میراند، و نیروهایش را برای غلبه بر مشکلات و نابسامانیها و ناهنجاریهای زندگی کنونی بسیج میکند. به سوی جامعهای پیش میرود که تکاملات اخلاقی در کنار تکاملات مادی قرار گیرد. به سوی جامعهای که در آن از جنگ و خونریزیهای ویرانگر و ضد تکامل اثری نباشد. به سوی جامعهای که تنها صلح و عدل حاکم بر مقدرات انسان باشد و روح تجاوزطلبی و استعمار که مهمترین سد راه تکامل مادی و معنوی اوست در آن مرده باشد.
ادامه مطلب
آیا سند قضیه بنای مسجد جمکران معتبر است
در مورد بنای مسجد جمکران و خواندن نماز در آن احتیاج به بررسی سند این قضیه نیست، زیرا مطابق احادیث صحیحالسند که در مورد اعمال مستحب رسیده هر کس به گمان رسیدن به ثواب عمل مستحبی را انجام دهد به او ثواب داده میشود گر چه آن حدیث واقعیت نداشته باشد.
کلینی به سند صحیح از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: هر کس چیزی از ثواب بر عملی بشنود و آن را انجام دهد، به او پاداش داده خواهد شد گر چه مطابق آنچه به او رسیده نباشد.
برقی به سند خود از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: هر کس از پیامبر صلی الله علیه و آله چیزی از ثواب به او برسد و مطابق آن عمل کند، پاداش آن به او داده میشود گر چه پیامبر آن را نفرموده باشد.
ادامه مطلب
آیا روایتی که تصریح به سفارت عثمان بن سعید دارد، ضعیف السند نیست
احمد کاتب میگوید: روایتی که نص صریح در اعلام امام عسکری علیه السلام بر سفارت عثمان بن سعید از طرف امام مهدی علیه السلام است از حیث سند ضعیف میباشد؛ زیرا در سند آن، جعفر بن محمد بن مالک فرازی است که نجاشی و ابن الغضائری او را تکذیب نمودهاند.
پاسخ :
1- جعفر بن محمد بن مالک را شیخ طوسی رحمة الله علیه توثیق نموده است. و تضعیف او از کتاب ابن الغضائری منشا شده که این کتاب نزد مشهور علمای امامیه به اثبات نرسیده است.
2- شیخ طوسی رحمة الله علیه در کتاب الغیبة به سند اعلایی از بزرگان طایفه از احمد بن اسحاق قمی مسأله توکیل نایب دوم و پدرش را روایت کرده است.(726)
3- شیعه در مسأله امامت و سفارت دقت زیادی به کار برده و به مجرد ادعای شخصی بر سفارت حرف او را تصدیق نمیکرده است، و لذا با مدعیان دروغین سفارت شدیدا به مقابله پرداخته است.
ادامه مطلب
آیا روایات ولادت حضرت مهدی علیه السلام ضعیف است
برخی میگویند: ...مولفان در مورد ولادت حضرت مهدی علیه السلام به هر روایتی تمسک کردهاند در حالی که خود به ضعف سند آنها پی بردهاند....(371)
پاسخ :
1- احادیث مربوط به ولادت حضرت مهدی علیه السلام به جهت وجود برخی از سندهای صحیح در میان آنها کافی است که سند روایات دیگر که از ضعف برخوردارند، تقویت کند، و این مسلکی است که مورد قبول محدثین شیعه و اهل سنت واقع شده است.(372)
2- احادیثی که درباره مسائل مسلم اعتقادی و کلامی است از آن جهت که نزد شیعه ثابت بوده و به تأیید قطعی عقل نیز رسیده است، راویان آن مورد جرح و تعدیل قرار نگرفتهاند، و به طور کلی احتیاجی به آن نبوده است، که از آن جمله میتوان به احادیث مهدویت اشاره کرد.
3- احادیث ولادت حضرت مهدی علیه السلام که به دلالت مطابقی یا تضمنی یا التزامی دلالت بر ولادت حضرت دارد از حد لازم تواتر فراتر رفته است. لذا به جهت آنکه مفید یقین است احتیاج به بررسی سندی ندارد. خبر متواتر نقل جماعت کثیری است که اتفاقشان بر دروغ، محال است و میدانیم که در خبر متواتر لازم نیست که هر یک از راویان حدیث از ثقات و عدول باشند بلکه میتوان از راه تراکم احتمالات به یقین رسید.
4- شخص متتبع بعد از ملاحظه وضع سیاسی عصر امام عسکری علیه السلام و قبل و بعد از آن پی میبرد که یکی از عوامل جهالت حال راویان احادیث ولادت حضرت مهدی علیه السلام همان فشارهای سیاسی بوده که از طریق حاکمان ظلم و جور بر شیعیان وارد شده است و لذا بسیاری از راویان خود را با اسامی مستعار معرفی میکردند تا شناخته نشوند، خصوصا با در نظر گرفتن اینکه برخی از راویان از مناطق دور به سامرا میآمده و در مورد حضرت سؤال میکردند و برای دیگران نقل مینمودند.
ادامه مطلب
آیا روایت احمد بن محمد بن یحیی انباری بر ازدواج امام زمان علیه السلام دلالت دارد
برخی برای اثبات ازدواج و اولاد حضرت و مکان دائمی او به روایت احمد بن محمد بن یحیی انباری استدلال کردهاند. در این روایت که مفصل است اشاره به پنج شهر شده که محل اقامت فرزندان و نسل امام زمان علیه السلام است.(1001)
پاسخ : روایت انباری را عده زیادی تضعیف نموده و به صورت جزم رد کردهاند، از آن جمله میتوان به این افراد اشاره کرد:
1- آقا بزرگ تهرانی.(1002)
2- سید نعمت الله جزایری.(1003)
3- شیخ محمد تقی شوشتری.(1004)
شیخ آقا بزرگ تهرانی میگوید: این حکایت تنها از طریق وجادت به دست ما رسیده و ما حکایت کننده قصه را نمیشناسیم جز آنکه او مرد محترمی در آن مجلس بوده است. سند و متن آن مشتمل بر تناقضات و امور عجیب و غریب است که میتوان آنها را انکار نمود... و غرض علما در نقل این حکایات مجرد انس گرفتن به یاد حبیب و ذکر دیار و شنیدن آثار اوست....(1005)
ادامه مطلب
آیا روایات علایم ظهور اشکال سندی و متنی دارد
برخی میگویند بحث از علایم ظهور بی فایده است؛ زیرا غالب روایاتش از ناحیه سند ضعیف بوده و از جهت مضمون نیز معقول نیست خصوصا آنکه اموری که اتفاق میافتد تشابه زیادی با یکدیگر دارد.
پاسخ :
1- بسیاری از اخبار علایم ظهور صحیحالسند بلکه مستفیض یا متواتر است. مضافا اینکه تعداد بی شماری از آنها مضمونی واضح و روشن دارند به درجهای که در حکم نص صریح در موضوع خود است.
2- وجود روایات ضعیف در تمام موضوعات دینی و خبرهای مختلف وجود دارد، این مسأله باعث نمیشود که انسان محقق دست از بحث و بررسی آن بردارد بلکه وظیفه دارد که با روشی صحیح به بررسی سندی آنها بپردازد.
3- گر چه در تطبیق علایم ظهور اشتباهاتی صورت گرفته، ولی این امر باعث نمیشود که دست از بحث و تحقیق برداریم بلکه وظیفه داریم تا با به کار گرفتن روشی علمی و معتبر به طریقی صحیح و معتبر برای تطبیق صحیح علایم در خارج دست یابیم.
ادامه مطلب
آیا رسول خدا صلی الله علیه و آله از ولادت حضرت مهدی علیه السلام خبر داده است
آری، از 107 حدیث شهادت به ولادت آن حضرت از ناحیه رسول خدا صلی الله علیه و آله استفاده میشود. ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده که فرمود: ان الله تبارک و تعالی اطلع الی الارض اطلاعه فاختارنی منها فجعلنی نبیا، ثم اطلع الثانیة فاختار منها علیا فجعله اماما، ثم امرنی ان اتخذه اخا و ولیا و وصیا و خلیفة و وزیرا، فعلی منی و انا من علی و هو زوج ابنتی و ابو سبطی الحسن و الحسین. ألا و أن الله تبارک و تعالی جعلنی و ایاهم حججا علی عباده و جعل من صلب الحسین ائمة یقومون بامری و یحفظون وصیتی، التاسع منهم قآئم اهل بیتی و مهدی امتی، اشبه الناس به شمائله و أقواله و أفعاله، یظهر بعد غیبة طویلة و حیرة مضلة...(395)؛ خداوند تبارک و تعالی توجهی بر زمین کرد و مرا انتخاب نمود و من را نبی قرار داد سپس بار دوم توجهی کرد و علی را از زمین انتخاب نمود و او را امام قرار داد و مرا امر نمود که او را برادر و ولی و وصی و خلیفه و وزیر خود قرار دهم، پسر علی از من و من از علیام، او شوهر دختر من و پدر دو نوهام حسن و حسین است. آگاه باشید! که خداوند تبارک و تعالی من و آنان را حجتهایی بر بندگانش قرار داده است. و از صلب حسین امامانی قرار داد که به امر من قیام کرده و وصیت مرا حفظ خواهند نمود. نهمین از آنها قائم اهل بیت من و مهدی امت من است شبیهترین مردم به من در شمایل و اقوال و افعال است. بعد از غیبت طولانی و حیرت گمراه کننده ظهور میکند....
ادامه مطلب
