موعود

استقبال خوانندگان فرهیخته از دو گفتگوی شماره 50 و 51 نشریه با موضوع «موعودگرایی در ادیان ابراهیمی» و با عناوین «ماشیح منجی موعود یهود» و «بازگشت مسیح»، ما را بر این داشت تا در آن راستا به بازکاوی درونِ دینی مبحث یادشده پرداخته و در شماره پیش رو به بازخوانی «مهدویت از دیدگاه اهل سنت» بپردازیم؛ امید که در سال «اتحاد ملی و انسجام اسلامی» تحفه ای قابل، هدیة دوستان باشد؛ «تا چه قبول افتد و چه در نظر آید».

از بدو ورود تا ختم گفتگو، تکّه کلامش «وحدت» و «پرهیز از تفرقه» بود: دکتر سید محمد شیخ الاسلام کردستانی، مفتی برجسته شافعی، دبیر شورای افتاء کردستان، منتخب اول مردم استان در مجلس خبرگان رهبری و عضو شورای عالی مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی است.

نسبش به سیدمحمد زاهد مشهور به پیر خضر از احفاد امام موسی کاظم(ع) می رسد و مادرش از سادات حسنی عراق است و خود بارها در حواشی گفتگو، با فخر و مباهات از نسب و سیادتش سخن گفت.

شیخ الاسلام علاوه بر درک محضر علمی پدر، از مجلس درس و بحث ملاباقر مدرس بالک، ملاعبدالکریم مدرس مشهور اربیل و دیگر علمای برجسته کرکوک، مریوان، موصل و سایر شهرهای عراق بهره برد و همینک بیش از پنجاه سال است که به امر تدریس و تبلیغ آموزه های دینی مشغول است. دکتر علاوه بر عضویت در هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج، عهده د ار امامت جماعت مسجد سیدقطب این شهرستان نیز می باشد.

دکتر شیخ الاسلام رأس ساعت مقرر در مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی با آغوشی باز پذیرایمان شد؛ چه میزبان مهربان و شایسته ای!
معارف

جناب مولوی دکتر شیخ الاسلام! از اینکه این فرصت را در اختیار نشریه معارف قرار دادید و ما را به حضور پذیرفتید بسیار سپاسگذاریم. قبل از هر چیز، اولین بحثی که در رابطه با مهدویت یا منجی عالم بشریت مطرح می شود، اصل ضرورت اعتقاد به منجی است؛ اینکه چه اثر یا فایده ای می تواند در زندگی بشر امروز خصوصاً ما مسلمین داشته باشد؟

من مفتخرم که شما را زیارت کردم و انشاءالله خدا لطف کند بحثی که مطرح می شود، هم باعث سعادت دنیا و هم سعادت آخرت ما باشد.

البته وقتی کلمة «منجی» را مطرح می فرمایید، اگر منظورتان حضرت مهدی(عج) است، باید قید «بعد از رسول الله»، را اضافه کنید چون منجی مطلق بشریت، یقیناً حضرت رسول اعظم(ص) است و کسانی که پس از ایشان می آیند و ما هم به درستی ایشان را منجی می دانیم، به این خاطر است که این بزرگواران اعتقاداً و عملاً در خط حضرت رسول(ص) گام برمی دارند.

من معتقدم ایمان به منجی و ایمان به این مسئله که در آخرالزمان کسی می آید که مکتب اعتقادی و عملی رسول الله را زنده و احیا می کند و با ظلم و ظالمین مبارزه می نماید، این خود یک قوة القلب ایمانی است در هر مقطع زمانی برای مسلمانان؛ یعنی آثار یأس را از زندگی مسلمین می برد. گو اینکه بعضی نیز معتقدند ایمان به ظهور آینده منجی یک نوع ناامیدی در قلب انسان می پروراند و انسان را وادار به تنبلی می کند! چرا که کار و تلاش برایشان بی فایده می نماید و می گویند چرا ما زحمت بکشیم؟! منجی خواهد آمد و مردم را نجات می دهد و زندگی ها را به سامان می کند! اما از نظر ما، فلسفة ایمان به منجی این نیست؛ بلکه فلسفه اش این است که ما به این ترتیب استمرار وجودی اسلام را اعتقاداً می پذیریم تا اسلام رو به نابودی نرود. ممکن است در بعضی مقاطع زمانی، اسلام ضعیف شود و مسلمانان از نظر ایمان رو به ضعف نمایند ولی قطعاً دوباره به اوج قدرت خواهند رسید. یعنی چنین است که اگر پس از آنکه حضرت رسول اعظم(ص) بر علیه بت و بت پرستان قیام کرد و مردم را از آن منجلاب نجات داد، اسلام رو به اضمحلال نماید باز خداوند متعال یک منجی را می فرستد که اسلام و مسلمانان را نجات دهد و دوباره پرچم محمدی را به اهتزاز درآورد و دیگر بار بت و بت پرستان را انشاءالله نابود کند و شریعت مقدس محمدی را در تمام دنیا حاکمیت بخشد.

به عقیدة من ایمان به منجی برخلاف اینکه بعضی ها به اشتباه یا شیطنت می گویند این مسئله ما را دعوت به رکود می کند و ما را به انزوا می کشاند، امید را در قلب های ما می پروراند تا خوب بدانیم همیشه پشت سر اسلام و قرآن کسی هست که دوباره اسلام را زنده خواهد کرد و پرچم اسلام را در اعلی ذروة عظمت و کرامت و عزت به اهتزاز در می آورد، انشاءالله.
در روایاتی که از طریق اهل سنت در خصوص منجی موعود رسیده، آن حضرت چگونه معرفی می شود؟ مشخصاً مصداق موعود کیست؟ آیا ایشان هم اکنون زنده است؟ در مورد شخصیت، آثار، احوال و آباء ایشان توضیحاتی بفرمائید.

من عرض کردم که مایل نیستم موارد اختلافی را بحث کنم! در مورد تولد ایشان شما می دانید که علمای اهل سنت معتقد نیستند که به دنیا آمده است؛ یعنی معتقد نیستند که حضرت مهدی(عج) فرزند بلافصل حضرت امام حسن عسکری(ع) باشد. شخص بنده معتقدم به اینکه مسئلة مهم در بحث مهدویت، ولادت نیست؛ بلکه مسئله مهم «ظهور» آن حضرت است، حال اگر عده ای از مسلمین معتقد باشند که فرزند بلافصل حضرت امام حسن عسکری(ع) است، چه مشکلی پیش می آید؟! یعنی اگر این مسئلة تحقق خارجی پیدا کرده باشد نه مشکل عقلی پیش خواهد آمد و نه امر محالی است و نه اصطکاکی با اصول اعتقادی دیگر فرق اسلامی دارد. اصولاً مشکلی نیست و حتی با اصول اعتقادی اهل سنت نه تصادم دارد و نه تضاربی ولی بحث علمای اهل سنت بر روی ولادت حضرت نیست؛ بلکه مسئله اصلی در احادیث ما که به نظر بنده بهترین کتابی که در این میان تمام احادیث مربوط را جمع کرده، کتابی است به نام «تواتر احادیث مهدی(عج)» که مشخصات حضرت در این احادیث آمده است ـ «ظهور» آن حضرت است که در یک مقطع زمانی شخصی به نام «محمد» از تبار حضرت فاطمة زهرا(س) قطعاً ظهور خواهد کرد. در مورد نسب آن حضرت هم باز قدری اختلاف است؛ بعضی از این احادیث می گویند مهدی موعود از نسل امام حسن مجتبی(ع) است و بعضی تصریح می کنند که از نسل امام حسین(ع) است! آن هم برای شخص بنده و برای دنیای اسلام زیاد مهم نیست. بلکه مهم ظهور آن حضرت است و کارهایی که ایشان انجام می دهد و اینکه آثار رسالت حضرت رسول اعظم(ص) بوسیله حضرت مهدی(عج) مجدداً احیا می شود و دنیا انشاءالله مملو از برکات اسلام ناب محمدی خواهد شد. اگر حضرت مهدی(ع) آمد بنده به ایشان عرض خواهم کرد که: من فرزند شما هستم و ما اختلاف داشتیم که حضرتعالی فرزند کدام بزرگوار هستید؟ قطعاً ایشان می فرماید که آنچه مهم است قیام من است، بیایید پشت سر من و در قیام شرکت کنید انشاءالله.

البته این نکته را تصریح کنم که به حضرت مهدی(عج) باید منجی آن هم به معنای عام کلمه بگوئیم؛ ولی بعد از رسول الله. ایشان در زمان ظهور، به امر خداوند تبارک و تعالی منجی هستند ولی منجی مطلق هستی حضرت رسول اعظم(ص) است و بعد از حضرت رسالت، من هم معتقدم که حضرت مهدی(عج) منجی جهان بشریت هستند. وقتی من از کلمة «احیا» استفاده می کنم، معنایش این است که معتقدم آن حضرت منجی است.

حضرتعالی مستحضرید، اعتقاد و پایبندی شیعه به «انتظار فرج» ریشه در آموزه های اسلامی ـ شیعی دارد که به صورت یک فرهنگ گسترده و عمیق بر همة ابعاد زندگی ایشان سایه افکنده است؛ آیا «انتظار» به عنوان یک فرهنگ عمومی در بین اهل سنت نیز در آمده است؟ منظور بزرگانی مثل حضرتعالی نیست، بلکه عامة مردم را می گوییم؟

هیچگونه شکی در اصل ظهور نیست. حالا من شافعی ها را می گویم که خودم از آنها هستم؛ در بین ما هیچگونه اشکال و اختلافی در اصل ظهور حضرت مهدی(عج) و اینکه حضرت احیاکنندة دین مقدس اسلام است نیست. ما کتاب «شرح عقاید ملاسعد تفتازانی» را به عنوان اولین کتاب درسی کلامی خود می خوانیم که متن آن از عمر نسفی است و شرحش از ملاسعد است. ملاسعد مسئلة حضرت مهدی و مسئله حضرت عیسی را مستوفی می آورد. یکی از معتقدات همة طلاب دینی ما در علم کلام، آمدن حضرت مهدی(عج) است و این آثار را برای ایشان معتقدیم که جامعة بشری را نجات می دهد. وقتی می گوییم نجات می دهد یعنی منجی است اما ممکن است کلمة «منجی» لغت متعارف و مستعمل بین ما نباشد.
«انتظار» در زندگی ما شیعیان تبلور خاصی دارد؛ آیا انتظار با این گستردگی در میان اهل سنت شیوع اعتقادی دارد یا نه؟

با آن شیوعی که مسئلة مهدویت میان شیعه مطرح است، در جامعة اهل تسنن مطرح نیست؛ امّا مسئلة جالب این است که اگر از من سنی سئوال شود آیا شما معتقدید به اینکه حضرت مهدی می آید؟ می گویم: بله! وقتی این سئوال از یک بازاری پرسیده شود می گوید: بله؛ ولی چنین نیست که مثلاً سالی یک مرتبه جشن ولادت آن حضرت را در ایامی خاص بگیریم، چون ما اهل سنت معتقد به متولد شدن ایشان نیستیم، اگر چه معتقد به ظهور حضرت در آینده هستیم.
حضرتعالی فرمودید که منجی طبعاً مصلح است، محیی است و احیا کننده دین می باشد، می خواستیم چنانکه مایل باشید در ابعاد اصلاح گری و احیاگری منجی موعود بیشتر توضیح دهید و اینکه اقدامات اصلاحی حضرت چه خواهد بود؟

من نمی دانم خدای تبارک و تعالی تا چه حدّی دست ایشان را باز می گذارد! شما ثمرات رسالت حضرت رسول اعظم(ص) را در 23 سال بعثت مطالعه کنید که خداوند متعال تا کجا دست ایشان را باز گذاشت. ما معتقدیم که حضرت مهدی(عج) پس از ظهور هفت سال زندگی می کند و در این رابطه حدیث داریم؛ حالا این مسئله را که در خلال آن هفت سال تا چه حدّ ایشان دنیا را اصلاح می کند و توسعه عدالت می دهد، باید موکول کنیم به زمانی که انشاءالله تشریف می آورد، ولی قدر مسلم این است که آن حضرت احیاکنندة دین اسلام است. البته نمی دانم احیای اسلام تنها در همان زوایا و مناطقی است که الان اسلام تضعیف یا از بین رفته است و یا اینکه حضرت مأموریت دارد که اسلام را بیشتر توسعه دهد؟ من حدیثی در این باب ندیدم.
بعد از آن هفت سال چه خواهد شد؟ سرانجامش چه خواهد شد، آیا حضرت ایشان شهید می شود؟ در این رابطه در منابع شما چیزی ثبت شده است؟

اگر اجازه بفرمایید در جواب سئوال شما، متن حدیث را از کتاب «اَشراط الساعة» یوسف بن عبدالله بن یوسف الوابل، نقل کنم: «قد تَواترت الاخبار و استفاذ عن رسول الله صلی الله علیه و آله بذکر المهدی و اَنّه مِن اَهل بیته و اَنّه یَملکُ سَبعَ سنینَ و اَنّه یَملأ الارضَ عَدلاً» می بینند مطلق «الارض» را می آورد یعنی شعاع و گسترش عدالت مهدوی محدودیت جغرافیایی ندارد. من می توانم این مژده را به انسان های زمان ظهور بدهم که انشاءالله مشاهده خواهند کرد مغرب و مشرق و جنوب و شمال تحت رایت محمد المصطفی(ص) در می آید چراکه این را احادیث به ما می گویند. ما اکنون بلادی داریم که زیر پرچم مسیحیت است، مناطقی زیر پرچم یهودیت هست، ذوق و عقل و نقل به من می گویند چون حضرت مهدی(عج) بیاید انشاءالله تمام جامعة بشری زیر پرچم اسلام قرار می گیرد؛ ظاهر حدیث هم روشن است: «و انه یملأ الارضَ» و نفرموده است که بعضی از مناطق زمین در ادامه حدیث می فرماید: «یملأ الارض عدلاً و اَنَّ عیسی(ع) یَخرجوا فیُساعدوه علی قتل دجالی و انّه یاُمّه هذه الاُمّه و یُصلی عیسی خَلْفَه»
جناب آقای شیخ الاسلام، این موضوع متفق علیه مسلمین است، از طریق ما هم روایات زیادی با مضامین و حتی عبارات حدیث مذکور آمده است؛ سئوال این است آیا در کتب روایی اهل سنت به شرایط و اوضاع زمان ظهور تصریح شده است؟ مکان ظهور چطور؟

من این مطلب را در کتاب «اشراط السّاعة» ندیده ام ولی در کتاب «حواشی شرح عقاید ملاسعد تفتازانی» آمده است که محل ظهور حضرت مهدی(عج) «عرفات» می باشد و می گوید دنیا پر از گناه، تعدی، تجاوز، بی تعهدی و بی ایمانی می شود تا راه برای ظهور آن حضرت باز شود. زمانی جزیرة العرب به صورت دنیای فحشا در آمده بود؛ همین مکة معظمة ما! تاریخ را مطالعه کنید می بینید که نوشته شده روی اکثر خانه های مکه پرچم سفید به علامت فحشا نصب بود! وقتی ما به تاریخ نگاه می کنیم می بینیم اصولاً ظهور هر پیغمبری زمانی بوده است که بی دینی و لاابالی زیاد شده باشد مثل قوم لوط، قوم عاد، قوم حضرت ابراهیم، قوم حضرت محمد(ص). ظهور همه این پیامبران در زمانی صورت پذیرفت که تودة مردم از خط فطرت خود خارج شده بودند. ذوق این چنین حکم می کند که ظهور حضرت مهدی(عج) هم، در زمانی است که مردم برخلاف فطرت خود عمل می کنند؛ زمانی که ارتباط با خدا و رسول الله قطع می شود.
جناب مولوی! در احادیثی از طریق ما به خروج بعضی همچون «سفیانی» و «یمانی» قبل از ظهور منجی موعود اشاره شده است؛ مثلاً در اخبار ما آمده است: «للمهدی(عج) خمس علامات: السفیانی و الیمانی و الخسف بالبیداء و الصیحة من السماء و قتل نفس الزکیه» و در احادیثی دیگر به خروج دجّال و در نقطه مقابلش، خروج سیدحسنی تصریح شده است؛ آیا اهل سنت به چنین خروج های تمهیدی معتقدند؟ در اخبار ایشان چیزی در این باره آمده است؟

بله، مسئلة دجّال در منابع ما هم آمده است. علامه سیدمحمد البرزنجی (از سادات برزنجن عراق که همه آنها صد در صد حسینی هستند. همه سادات حسینی منطقة کردستان ایران و عراق جد الساداتی دارند بنام پیر خضر شافعی مشهور به حضرت سیدمحمد زاهد که نسب بنده هم به ایشان می رسد) در کتابی بنام «الاشاعة لاشراط السّاعة» و در باب سوم آن می نویسد: «فی الاشراط العظام و الاماراة القریبة التی تعقبها الساعة و هی کثیرة فمنها المهدی(ع) و هو اولها و اعلم اَنّ الاحادیث الواردة فیه علی اختلاف روایتها لاتکاد تنحصر، قد عَلمتَ اَنّ احادیث وجود المهدی و خروجه فی آخر الزمان و انه من عترت رسول الله صلی الله علیه و آله و من وُلد فاطمه علیهاالسلام بلغت حدّ التواتر المعنویّ بلاشکّ». در حدیث دیگری آمده است که یکی از کارهایی که حضرت ایشان پس از ظهور انجام می دهد، مسئلة دجال است. از همه مهمتر گفته «شوکانی» از علمای اهل سنت است که از نظر اعتقادات بسیار سفت و سخت است و هر چیز را نمی پذیرد؛ و قال الشوکانی: «و الاحادیث فی تواتر ما جاء فی المهدی المنتظَر الذی اَمکنَ وقوف علیها منها خمسون حدیث [یعنی احادیث بسیار زیاد بوند و ایشان تنها پنجاه حدیث را نقل می کند] فیها الصحیح و الحسن و الضعیف المُنْجَد [یعنی اگر چه بعضی از این روایات ضعیف می نمایند ولی جبران پذیرند و احادیث زیاد دیگری مدلول را تأیید می کنند.] و هی متواترةٌ بلا شک بل یصدقوا وصف التواتر علی ما دونها فی جمیع الاصطلاحات المحررة فی الاصول [می گوید ما از طریق خود احادیث بسیار زیادی را به تواتر قبول کرده ایم که از نظر مقام از خیلی از این احادیث پایین ترند] و اَنّ الآثار عن صحابة المصرّحة للمهدیّ فهی کثیرة ایضاً لها حکم الرفع اضلال مجال الاجتهاد فی مثل ذلک» پس با این احادیث می بینید که تمام این مسائل مورد قبول و تأیید اصحاب پیغمبر علیه الصلاة و السلام قرار گرفته اند.
با توجه به اینکه حضرتعالی اشاره فرمودید بعد از اینکه دنیا را ظلم و جور و فساد و فحشا پُر کرد، منجی موعود می آید و برنامه اصلاحگری خود را آغاز می کند، آیا در این ظرف زمانی پیش از ظهور، وظیفه ای متوجه ما منتظران هست؟

وظیفة قطعی کنونی ما احیای دو مکتب حضرت رسول اعظم(ص) است: یکی مکتب اعتقادی آن حضرت؛ یعنی 13 سال مکه و دیگری مکتب عملی آن حضرت؛ یعنی 10 سال مدینه. پیغمبر بزرگوار ما در خلال سیزده سال حضور در مکه کارش انسان سازی، نشر توحید و مبارزه با شرک و کفر بود. ایشان برنامه انسان سازی داشت؛ حتی در شب معراج (به اصطلاح ما) یا مبعث (به اصطلاح شما) که مصداقاً یکی هستند، اگر چه نماز واجب شد ولی هنوز در مکه به صورت یک شعار ظاهری در نیامده بود؛ بلکه وقتی حضرت به دانشگاه مدینه، منتقل شد آنجا احکام عملی جاری نمود. کار علمای اسلام در شرایط فعلی هم حفظ مدرسة مکه است؛ یعنی حفظ اعتقادات توحیدی مردم و هم حفظ مدرسه مدینه حضرت رسول(ص) است یعنی انجام شعائر مذهبی. پس ما نباید دست روی دست بگذاریم و بگوییم حضرت مهدی تشریف می آورد و خود هر دو مکتب رسول الله(ص) را احیا می کند! ما باید وظیفه خود را انجام دهیم چون ممکن است حضرت به این زودی تشریف نیاورد زیرا ظهور ایشان دست کسی نیست همچنان که رسالت هیچ پیغمبری دست انسان نبوده است؛ «الله یعلم حیث یجعل رسالته». در بین ما جماعت اهل سنت، مشهور است که جماعتی از شیعه بنام «انجمن حجتیه» معتقدند باید مردم را آزاد گذاشت که فساد، قتل، زنا و هر نوع جنایتی کنند تا اینکه حضرت ظهور کند؛ البته می دانیم که اینها حرف است و در هیچ شریعتی اجازة فحشا داده نمی شود، بنده هم تأیید نمی کنم، انشاءالله دروغ است.
سیرة اصلاح گری حضرت(عج) پس از ظهور، از راه معمول و متعارف است یا از طریق معجزه و خرق عادت؟ تحقق حکومت جهانی ایشان با زور شمشیر صورت می گیرد یا از راه تبلیغ، روشنگری، آگاه سازی و اطلاع رسانی به ثمر می نشیند؟

مشهور است، اشخاصی که محضر مبارک ایشان هستند به تعداد اصحاب بدر یعنی سیصد و سیزده نفر می باشند. 313 نفر در مقابل این همه تکنولوژی هسته ای و وسایل پیشرفته نظامی چه کار می توانند بکنند؟! برخی معتقدند مسئله جنگ یک معونة الهی است که باعث می شود آن حضرت بر تمام امکاناتی که در آن زمان موجود است مستولی شود حالا چطور باشد، نمی دانم. برخی دیگر نیز معتقدند خداوند متعال قلب مردم را متوجه حضرت می کند یعنی کسانی که آن همه امکانات در اختیار دارند بنده حضرت می شوند. من نمی توانم قبول کنم که برای تحقق حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)، نظام علیت و معلولیت از بین برود؛ چون نظام علّی و معلولی برای هیچ پیغمبری به هم نخورد؛ همچنانکه در تاریخ داریم که سنگی به دندان پیغمبر اصابت کرد و دندان مبارک ایشان شکست! شمشیری بر فرق حضرت علی(ع) اصابت کرد و حضرت به شهادت رسید! بنده معتقدم در هنگام ظهور، خدا قلب مردم را متوجه آن حضرت می کند.

حالا بحث دجال را ادامه بدهم؛ «و قال الشیخ محمد بن جعفر الکتّانی: انّ الاحادیث الواردة فی المهدی المنتظر متواترة و کذاالواردة فی الدجال و فی نزول سیدنا عیسی بن مریم...» و آنکه آن حضرت به هنگام ظهور بر دجال غلبه می کند.

آقای دکتر، آیا در منابع مذهبی شما از زمان دقیق ظهور ـ سوای علائم ظهور که بعضی ظنّی هستند و برخی یقینی یا قطعی اند ـ سخنی به میان آمده است؟ آیا به این امر تصریح شده است؟

زمان دقیق ظهور، یعنی مشخص شود در فلان سال و فلان ماه یا روز، هرگز نیامده است.
متأسفانه چندی است که بحث خرافات شیوع پیدا کرده و کسانی از اعتقادات ساده لوحانه برخی از مردم هم سوءاستفاده می کنند و مدعی ارتباط با حضرت هستند و برخی بالاتر از آن، مدعی وجود خودِ حضرت می شوند! هر چند مدعیان مهدویت در طول تاریخ اسلام کم نبوده اند؛ مانند محمدعلی باب شیرازی که ابتدا ادعای سیادت، سپس بابیت، سپس امامت و مهدویت، سپس نبوت و آخرالامر ادعای خدایی هم کرد!! حضرتعالی در مورد مدعیان مهدویت چه می فرمایید؟ ملاک تشخیص درست حضرت چیست؟

در همین کتاب آمده که بعضی مدعی شدند محمدبن حنفیه، حضرت مهدی(عج) است. میزان تشخیص درست حضرت در روایات آمده است. اولاً بنده این را قبول نمی کنم که می گویند احادیث آحاد مفید یقین نیستند؛ ممکن است که علمای کلامی و اصولی بگویند که غلط است؛ حدیث به مجرد اینکه ثابت شود «صَدَر عَن رسول الله» مفید یقین است قطعاً مردم باید بپذیرند؛ خدا در قرآن می فرماید اگر خدا و رسولش حکمی کردند، دیگر «خَیرَه» باقی نمی ماند. در مورد منجی آنچه که مورد اتفاق علمای امت اسلامی است این است که مدار اعتقاد جمیع علمای اسلامی بر این است که حضرت مهدی(عج) قطعاً از نسل فاطمة زهرا(سلام الله علیها) است، قطعاً یا از نسل امام حسن(ع) می باشد یا از نسل امام حسین(ع) و تجاوز به شخص ثالث خلاف تواتر است.
جناب آقای دکتر شیخ الاسلام، به عنوان آخرین سئوال بفرمایید با توجه به اینکه امسال، از سوی مقام معظم رهبری(مدظله العالی) سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی نام گرفته است، وظیفة ما مسلمین در قبال وحدت و انسجام اسلامی در مقابل دشمنان مشترک چیست؟ آیا دیدگاه مهدویت می تواند عامل انسجام یا یکی از عناصر انسجام اسلامی بین پیروان فرق مختلف باشد؟

من معتقدم از زمانی که مقام معظم رهبری(حفظه الله) مسئولیت رهبری را پذیرفتند، نافع ترین عطیه ای که به دنیای اسلام هدیه نمودند، همین فتوای وحدت ملی و انسجام اسلامی است؛ حالا نمی خواهم آیه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً و لا تفرقوا» و دیگر آیات وحدت بخش را بخوانم، چرا که مسلم است دین ما بر پایة وحدت نضج گرفته است در تاریخ صدر اسلام مشاهده می کنیم که سنت عملی و قولی رسول الله چنین بود: اتحاد بین اوس و خزرج، میان مهاجرین و انصار. بلالی را که از حبشه آمده بود، مؤذن می کند. سلمان فارسی را که از ایران آمده، مفتخر به دخول در دایره اهل بیت می نمایند این همه اساس وحدت اسلامی است؛ اما اکنون می خواهم در باب وحدت به یک آیه استناد کنم تا ما واقعاً دوری کنیم از هر عملی که موجب اختلاف می شود. من در سخنرانی ام در دیدار چند روز پیش با علمای بسیجی اهل سنت این آیه و نکته نهفته در آن را به ایشان هم یادآور شدم و گفتم من تا به حال عالمی را ندیدم که به سخن حضرت هارون برادر حضرت موسی(ع) در باب وحدت، استناد کند. می دانید که سامری هم نامش موسی بود ولی در دامن حضرت جبرئیل تربیت یافت و حضرت موسی(ع) در دامن فرعون؛ یکی پیغمبر خدا شد و دیگری بت ساز. وقتی حضرت موسی(ع) به میقات مشرف شد در غیاب ایشان سامری از حُلّی و زیور آلات بنی اسرائیل «عجلاً جسداً له خوار» برایشان ساخت. حضرت هارون ناظر صحنه بود ولی سخنی نگفت تا آنگاه که حضرت موسی برگشت، هارون به برادر گفت: «یابن ام لا تأخذ بلحیتی و لا برأسی انّی خشیت ان تقول فرّقت بین بنی اسرائیل»، هارون گفت در حالی که می دیدم سامری بت می سازد اما من سخنی و اقدامی نکردم زیرا ترسیدم مبادا گفتة من میان بنی اسرائیل ایجاد تفرقه کند. بنده به ملّاهای خودمان گفتم، حضرت هارون ناظر بت سازی و تبلیغات فریبنده سامری بود که به مردم می گفت این بت ها خدای آنهاست اما ایشان از بیم ایجاد تفرقه در قوم خود سکوت کرد و چیزی نگفت؛ ولی حالا شما اگر یک نفر شیعه را ببینید که در نماز تکتّف نمی کند فوراً صدایتان به آسمان می رود یا اگر برخی از شیعه ما را به حالت تکتّف ببینید فوراً فریادشان بلند می شود!! والله این توطئه و درس استعمار است.

من حرف شما را قبول دارم، این زمان، زمان وحدت و همدلی است. باید از همه چیز برای رسیدن به این امر مطلوب استفاده کنیم که یکی از آنها اعتقاد به حضرت مهدی(عج) است انشاءالله

اللهم اغفرلنا ولِآبائنا و لاَِجدادنا و لِذریاتنا و لِاستاذنا و لمن خدم القرآن و السنه لکرمک و فضلک یا اکرم الاکرمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آل محمد.
سوتیترها

فلسفة ایمان به منجی این است که ما استمرار وجودی اسلام را اعتقاداً بپذیریم تا اسلام رو به نابودی نرود. به عقیدة من ایمان به منجی امید را در قلب های ما می پروراند تا خوب بدانیم همیشه پشت سر اسلام و قرآن کسی هست که دوباره اسلام را زنده خواهد کرد.

مسئلة مهم در بحث مهدویت، ولادت نیست؛ بلکه مسئله مهم «ظهور» آن حضرت است، حال اگر عده ای از مسلمین معتقد باشند که فرزند بلافصل حضرت امام حسن عسکری(ع) است، چه مشکلی پیش می آید؟!

ما معتقدیم که حضرت مهدی(عج) پس از ظهور هفت سال زندگی می کند و در این رابطه حدیث داریم؛ حالا این مسئله را که در خلال آن هفت سال تا چه حدّ ایشان دنیا را اصلاح می کند و توسعه عدالت می دهد، باید موکول کنیم به زمانی که انشاءالله تشریف می آورد.

وظیفة قطعی کنونی ما احیای دو مکتب حضرت رسول اعظم(ص) است: یکی مکتب اعتقادی آن حضرت؛ یعنی 13 سال مکه و دیگری مکتب عملی آن حضرت؛ یعنی 10 سال مدینه.

مدار اعتقاد جمیع علمای اسلامی بر این است که حضرت مهدی(عج) قطعاً از نسل فاطمة زهرا(سلام الله علیها) است، قطعاً یا از نسل امام حسن(ع) می باشد یا از نسل امام حسین(ع) و تجاوز به شخص ثالث خلاف تواتر است.

من معتقدم از زمانی که مقام معظم رهبری(حفظه الله) مسئولیت رهبری را پذیرفتند، نافع ترین عطیه ای که به دنیای اسلام هدیه نمودند، همین فتوای وحدت ملی و انسجام اسلامی است.