مروری بر دعای ندبه
سید مهدی میرباقری
تدوین: سید مجتبی فلاح
دعا و توسل، دو نیاز آدمی و دو بال پرواز او برای فرار از دلمردگی حاکم بر فضای زندان دنیا هستند. همین امر انسان را بر آن میدارد تا در پی دست یابی به عواملی باشد که او را در راه درک مفاهیم ادعیه و زیارات یاری میرسانند. در میان این عوامل، دقت در فرازهای دعا، سهم بسزایی در فهم معنای روحبخش آن ایفا میکند؛ یعنی فهم سیر و انتقالاتی که برای تربیت روح انسانها در نیایشهای معصومین علیهم السّلام است، همانطور که نیاز به ترجمه و شرح واژگان دارد، محتاج آگاهی از اسرار پنهان در بین فقرات و نظم و سیاق کلی آنها نیز میباشد؛ زیرا ترکیب کلّی و مجموعهی فرازهای دعا، منظومهی به هم پیوستهای هستند که بر زبان اولیای خدا علیهم السّلام برای رشد و صعود و در نهایت تقرب روح آدمی به معبود یکتا، جاری شدهاند. ترتیب و فراز و نشیب دعا با نیازهای پیچیده روح انسانی، هماهنگ است. معصوم علیه السّلام با نگاه جامعی که به مجموعهی ابعاد وجودی انسان دارد و میخواهد او را به سوی سعادت رهنمایی کند، به یقین با ظرافت و دقت ویژهای سخن میگوید تا روان آدمی را از مرحلهای به مرحلهی عالیتری حرکت دهد. همین است که نمیتوان هیچ کلمهای را جایگزین کلمهی دیگری کرد یا فرازها و جملات دعا را با یکدیگر جابهجا کرد.
بنابراین، دقت در کلمات و نوع واژگان، فرازها و فقرات دعا برای فهم بهتر نقل و انتقالاتی که در آن جریان دارد، امری لازم است. ما در این نوشتار در صدد آنیم تا با چنین دیدگاهی، به شرح و بیان ارتباط بین فرازهای دعای شریف ندبه بپردازیم. باشد که در راه کشف مقصود نهایی این دعای ملکوتی مورد توجه و عنایت آن غایبی که وجودش از میان ما خالی نیست، قرار گیریم. پیش از پرداختن به اصل بحث، بهتر است مطالبی را جهت آشنایی با سند این دعای شریف بیان کنیم.
ادامه مطلب
مرز پیروی از پدر
روزی عبدالرّحمان فرزند عمرو بن عاص با عدّهای در محلّی نشسته بودند، که امام حسین علیه السّلام از جلوی آنها عبور نمود، در همان حال عبدالرّحمان گفت: هرکس میخواهد به بهترین شخص در زمین و آسمان نگاه کند، به این رهگذر نظر نماید.
و سپس افزود: گرچه من بعد از دوران جنگ بصره تاکنون با آن حضرت صحبت نکردهام؛ ولی بدانید که او به طور حتم برترین انسانها است.
و پس از گذشت چند روزی عبدالرّحمان به همراه ابو سعید خدری حضور آن حضرت شرفیاب شدند؛ و حضرت عبدالرّحمان را مورد خطاب قرار داد و فرمود: آیا معتقد هستی که من بهترین فرد روی زمین و آسمان میباشم؟
به راستی اگر چنین اعتقادی داری، پس چرا با من و پدرم - امیرالمؤمنین علیّ بن أبیطالب علیه السّلام - در جنگ بصره مقاتله و جنگ میکردی؟!
و حال آن که پدرم از من بهتر و برتر میباشد.
عبدالرّحمان با حالت سرافکندگی، از امام علیه السّلام عذرخواهی کرد؛ و عرضه داشت: جدّت رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله به من دستور داد: از پدرت پیروی و اطاعت کن.
امام حسین علیه السّلام فرمود: آیا قول خداوند متعال را در قرآن حکیم نشنیدهای، که فرمود: «وَإِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بی مالَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما» یعنی؛ چنانچه پدر و مادرت سعی کردند که تو را مشرک و گمراه کنند، از آنان پیروی مکن.
و مقصود جدّم رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله این است که پیروی و اطاعت از پدر و مادر در کارهای نیک و خوب خواهد بود، که منطبق با فرامین قرآن و اهل قرآن بوده باشد.
و همچنین فرمود: اطاعت و پیروی از مخلوقی که انسان را به نافرمانی و معصیت خداوند وادار نماید، حرام است.**نورالثّقلین: ج 4، ص 304، حلیةالأبرار: ج 3، ص 125، ح 13.***
ادامه مطلب
مردی کهن سال با شکل جوانی
مرحوم شیخ صدوق، طبرسی و برخی دیگر از بزرگان به نقل از ریّان بن صلت - که یکی از یاران و خدمتگزاران امام علیّ بن موسی الرّضا علیهماالسلام است - حکایت نمایند:
روزی خدمت آن حضرت شرف حضور یافته و اظهار داشتم: یاابن رسول اللّه! آیا شما صاحب الزّمان و ولیّ امر هستی؟
فرمود: بلی، من ولیّ امر هستم؛ ولیکن نه آن کسی که دنیا را پر از عدل و داد میکند، و چگونه این کار از من ساخته باشد با این وضعیّتی که در آن هستم!؟
آن کسی که منظور تو است، او قائم آل محمّد (عجّ) میباشد که تمام ظلمها و بی عدالتیها را برطرف و عدالت را جایگزین مینماید.
او هنگامی که ظهور و خروج مینماید، با این که کهن سال و عمری طولانی از او گذشته است، امّا شکل و قیافهاش همچون جوانی شاداب، بسیار نیرومند و قوی است، که چنانچه بخواهد بزرگترین درخت را ریشه کن کند، با یک دست چنین نماید.** همان طوری که پدرش امیرمؤمنان علیّ علیه السلام درب قلعه خیبر را با یک دست از جای کَند و چندین متر آن طرفتر پرتاب نمود که چهل نفر هم نتوانستند آن را بردارند.***
امام زمان علیه السلام اگر فریادی بلند کند، تمام صخرهها متزلزل و دگرگون شوند، عصای حضرت موسی علیه السلام - با همان خصوصیّت و حالت - و نیز انگشتر حضرت سلیمان علیه السلام همراه و در دست حضرت قائم آل محمّد عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف میباشد.
سپس امام رضا علیه السلام افزود: او چهارمین فرزند من میباشد که خداوند متعال او را پنهان و مخفی نگه میدارد، تا به موقع ظاهر گردد و دنیا را پر از عدل و داد نماید.** إکمال الدّین: ص 376، ح 7، غیبة نعمانی: ص 168، ح 9، إعلام الوری طبرسی: ج 2، ص 240.***
ادامه مطلب
مرحمدل
مژده آمد عاشقان کو:رحمت جانان ماستgggggمژده وصلش عزیزان مرهم درمان ماست
گر گنه کاریم و غرقه در بحر فناgggggغم نشاید چونکه پیر نوح کشتیبان ماست
گرد وروزی سختی وصال حق بریمgggggپاک نبود بس چو کوته این شب هجران ماست
باشد امید تا که دیدارش مسیر گردتgggggدیدن رویش امید و آروزی جان ماست
روز و شب در فکر و ذکریم و غم هجر نگارgggggخود چگویم سوز هجرش آتش سوزان ماست
جان بگرداب فنا افتاده از هجران یارgggggسوز هجران و غم عشقش بجان طوفان ماست
روی نما جان فزا ای جان جان ازراه مهرgggggمهر تو منظور وی خاطر جانان ماست
دره وصلش نباشد توشه از بهر حقیرgggggمهرولطفت توشه شایان ماست
ادامه مطلب
مردی که متحیر بود!
حسن بن عیسی میگوید:
هنگامی که امام حسن عسکری (علیه السلام) به شهادت رسید، مردی مصری وارد مکه شد او مقداری سهم امام با خود آورده بود تا به صاحب الامر (علیه السلام) تحویل بدهد، متوجه شد که مردم در امر جانشینی امام حسن عسکری (علیه السلام) دوچار اختلاف شدهاند.
گروهی میگویند: امام بعد از خود جانشینی تعیین نکرده است.
عدهای میگویند: جانشین امام، جعفر بن علی (جعفر کذاب) میباشد.
و دستهای نیز میگویند: فرزندش جانشین اوست. آن مرد، شخصی را - که کنیه او را ابوطالب بود - با نامهای برای تحقیق به سامرا و محله عسگر فرستاد.
ابوطالب ابتدا نزد جعفر بن علی (کذاب) رفت، و از او برای اثبات امانت برهانی خواست.
جعفر گفت: فعلا برهانی ندارم!.
ابوطالب به در خانه امام حسن عسکری (علیه السلام) رفت و نامه را به فردی که بین مردم مشهور بود که سفرای امام است، داد.
امام در پاسخ مرقوم فرموده بود: خداوند دوستت را جزای خیر دهد، او فوت کرد و وصیت نمود که مالی را نزد او بود به شخص مورد اعتمادی بدهند که هر طور میداند مصرف کند.
من پاسخ نامه را گرفتم و همانطور که حضرت فرموده بود واقع شده بود.(36)
ادامه مطلب
مراسم نامگذاری و بیمه ساختن نوزاد
امام سجّاد زین العابدین علیه السلام میفرماید:
چون حضرت فاطمه زهراء علیها السلام اوّلین نوزاد خود را به دنیا آورد، از همسرش امام علیّ علیه السلام درخواست نمود تا نامی مناسب برای نوزادشان انتخاب نماید.
امام علیّ علیه السلام فرمود: من در این امر هرگز بر رسول خدا صلی الله علیه و آله سبقت نخواهم گرفت.
هنگامی که حضرت رسول صلی الله علیه و آله وارد منزل شد، قنداقه نوزاد را که در پارچهای زردرنگ پیچیده شده بود، تحویل حضرتش دادند.
همین که چشم رسول خدا صلی الله علیه و آله به قنداقه نوزاد افتاد، فرمود: مگر نگفتهام نوزاد را در پارچه زرد نپیچید؛ و سپس پارچه زرد را باز نمود و نوزاد را در پارچهای سفید قرار داد.
بعد از آن خطاب به پدر نوزاد - امام علیّ علیه السلام - کرد، و فرمود: آیا اسمی برایش تعیین کردهاید؟
حضرت علیّ علیه السلام اظهار داشت: یا رسول اللّه! ما بر شما سبقت نخواهیم گرفت، و حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود: و من نیز بر پروردگارم سبقت نمیگیرم.
در همین بین خداوند متعال توسّط جبرئیل علیه السلام وحی فرستاد: ای محمّد! چون علیّ بن ابیطالب برای تو همانند هارون برای موسی است؛ پس اسم این نوزاد را همنام فرزند هارون قرار ده.
حضرت رسول صلی الله علیه و آله پرسید: فرزند هارون چه نام داشته است؟
جبرئیل علیه السلام پاسخ داد : شُبَّر.
حضرت رسول اظهار داشت: زبان من عربی است و زبان هارون عِبْری بوده است، جبرئیل پاسخ داد، نام او را حسن بگذارید.
و آن گاه رسول خدا صلی الله علیه و آله در گوش راست نوزاد اذان؛ و در گوش چپ اقامه گفت و سپس فرمود: خداوندا! این نوزاد را از تمام آفات و شرور شیطان رجیم در پناه تو قرار میدهم** بحارالأنوار: ج 43، ص 238، ح3، به نقل از أمالی صدوق و عللالشرایع. احقاقالحق: ج 11، ص 4 - 9.***.
و بعداز آن دستور داد: تا برای سلامتی و بیمه شدن نوزاد از بلاها و حوادث، گوسفندی برایش عقیقه کنند؛ و در بین بیچارگان و فقراء تقسیم نمایند.
و همچنین امر فرمود تا موهای سر نوزاد را تراشیده و هموزن آن نقره تهیّه کنند و به عنوان صدقه به تهیدستان دهند** بحارالأنوار: ج 43، ص 257، ح 29، به نقل از اصول کافی.***.
ادامه مطلب
مراکز مهدوی
معرفی مؤسسه پژوهشی انتظار نور
مؤسسه «انتظار نور»، عهده دارِ پژوهش دربارة مسائل و موضوعات مربوط به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه ، مهدویت، منجی گرایی و نشر و گسترش فرهنگ صحیح مهدویت در سطح جامعه اسلامی و سایر جوامع بشری است.
مؤسسه انتظار نور، زیر نظر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم از سال 1377 به فعالیت مشغول است.
اهداف:
1. پژوهش بنیادین، راهبردی وکاربردی مرتبط با امام مهدی عجل الله تعالی فرجه، مهدویت و موعود باوری.
2. عرضه آموزه های مرتبط با امام مهدی عجل الله تعالی فرجه به نسل حاضر.
3. آسیب شناسی و آسیب زدایی فرهنگ مهدویت.
4. پاسخگویی به شبهات مربوط به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه.
دستاوردها:
الف) منشورات
1. «گفتمان مهدویت» [1] 2. صبح امید؛ 3. زیباترین دیدنی؛ 4. روزی که باران می بارید؛ 5. بعد از آن صدای آسمانی؛ 6. خورشید می خندد؛ 7. کجا است ردپای تو؛ 8. روز آرزوها؛ 9. شمع و پروانه؛ 10. به سوی حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه؛ 11. بهاری ترین فصل انسان؛ 12. برترین های فرهنگ مهدویت در مطبوعات.
ب) آثار در دست نشر
1. معجم تفسیری مهدویت؛ 2. کارکردهای انتظار؛ 3. پرسمان مهدویت؛ 4. تاریخ سامرا.
ج) آثار رایانه ای در دست اقدام
1. معرفی دو هزار کتاب پیرامون مهدویت، تألیف شیعه و سنی، در قالب یک لوح فشرده.
2. احادیث مهدویت از 260 منبع حدیثی شیعه و سنی و 500 عنوان اصلی و فرعی و بیش از 400 آیه مربوطه به مهدویت و آرای مفسران از 137 عنوان تفسیر شیعی و اهل سنت، در قالب یک لوح فشرده.
د) برنامه های اجرا شده و در دست اقدام پژوهشی:
1. بررسی 137 دوره تفسیر شیعی و اهل سنت و فیش برداری دیدگاه های مفسران در خصوص بیش از 600 آیة مرتبط با مهدویت.
2. بررسی بیش از 200 دوره کتاب های حدیثی و روایی شیعه واهل سنت، استخراج، دسته بندی و موضوع بندی احادیث و اخبار مربوط به مهدویت.
3. بررسی بیش از 2000 جلد کتاب های شیعی و سنی پیرامون مهدویت وفیش برداری وموضوع بندی مباحث طرح شده در آنها.
4. تدوین 20 عنوان کتاب برای سطوح گوناگون سنی و انتشار 13 عنوان از آن ها.
5. تأسیس کتابخانه تخصصی و مرکز اسناد علمی.
6. تأسیس سایت اطلاع رسانی مهدویت با نام www. Monjee. org با گرایش شیعی و با ترجمه مطالب به زبان های انگلیسی و عربی.
7. تأسیس سایت اطلاع رسانی مهدویت با نام www.Moslih.org با گرایش بین الادیانی به زبان انگلیسی.
8. خدمات ویژه تخصصی به محققان و پژوهشگران در سطح پایان نامه های حوزوی و دانشگاهی در مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد ودکترا.
تلفن: 5- 6625221-0251
آدرس: قم- خ ایستگاه- کوچه 10 (بوعلی)- پلاک 37- مؤسسه انتظار نور.
پست الکترونیک: monjee@ monjee.org
-----------------------------------
[1]- و مباحثات همایش های مهدوی که با دعوت از صاحبنظران و کارشناسان مهدویّت برپا می شود.
ادامه مطلب
مراد از ظهور اصغر و اکبر چیست
همان گونه که برای تثبیت و جا افتادن غیبت کبرا خداوند متعال برای امام زمان علیه السلام غیبت صغرا را مقدر کرد تا زمینه برای غیبت کبرا فراهم گردد در مورد ظهور حضرت نیز گفته شده که قبل از ظهور اکبر خداوند برای ایجاد آمادگی برای آن ظهور اصغری را پیش بینی کرده است.
به این معنا که خداوند مدتی قبل از ظهور اکبر، سطح علمی مردم را در طبقات مختلف جامعه بالا میبرد تا برای درک عصر حضرت مهدی علیه السلام قابلیت لازم را پیدا نمایند. این آمادگی از دو طریق حاصل میشود:
1- بالا بردن شعور و آگاهی مردم نسبت به احتیاج داشتن حکومت جهانی توحیدی.
2- بالا بردن سطح علمی مردم برای پذیرش چنین حکومتی.
ادامه مطلب
مدرک نماز خاص مستحبی در مسجد جمکران چیست
در قضیهای که حسن بن مثله جمکرانی نقل میکند، آمده است: حضرت فرمود: ... در این مکان هفت روز اقامت کن و در آن چهار رکعت نماز گزار، دو رکعت نماز تحیت مسجد در هر رکعت یک بار سوره حمد و هفت بار سوره اخلاص و تسبیح رکوع و سجود را نیز هفت بار تکرار کن. و دو رکعت نیز نماز به نیَّت نماز صاحب الزمان به جای آور، در رکعت اول سوره حمد و هنگامی که به ایاک نعبد و ایاک نستعین رسیدی این جمله را صد بار تکرار کن و بعد از اکمال سوره حمد، یک بار سوره اخلاص را میخوانی آن گاه ذکر رکوع و سجود را هر کدام هفت بار میگویی و در رکعت دوم نیز همین عمل را تکرار میکنی.
بعد از امام نماز یک بار ذکر لا اله الا الله میگویی و بعد از تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها صد بار صلوات در سجده میفرستی. آن گاه فرمود: بر تو باد به مواظبت بر این نماز و هر کس در آن مسجد حاضر شود و این نماز را به جای آورد مثل آن است که در بیت العتیق (خانه خدا) نماز گزارده است.
ادامه مطلب
مدعیان دروغین سفارت چه کسانی بودهاند
شروع تزویر در امر سفارت به عصر سفیر دوم محمد بن عثمان عمری باز میگردد؛ زیرا پدر او عثمان بن سعید به قدری معروف بود که هیچ کس جرأت معارضه با او را نداشت.
اول کسی که ادعای سفارت دروغین نمود ابو محمد شریعی بود.(761) و بعد از او محمد بن نصیر نمیری(762) و احمد بن هلال کرخی(763) و ابو طاهر محمد بن علی بن بلال بلالی(764) و ابوبکر محمد بن احمد بن عثمان بغدادی و اسحاق احمر(765) و مردی معروف به باقطانی(766).
برخی از آنان در ابتدا از مردان صالح بودند ولی به جهات مختلف راه انحراف را پیشه نمودند. سفیر دوم با تمام قدرت به مقابله با آنها پرداخت و نیز از ناحیه مقدسه توقیعات و بیانات شدید در لعن و تبری از آنان صادر شد که دلالت بر دروغگویی و سوء باطن آنان داشت.
در زمان سفارت حسین بن روح سفیر - سوم مصیبت - در این زمینه بیشتر شد، زیرا شخصی به نام محمد بن علی شلمغانی غزافری ادعای سفارت نمود و بیشترین تأثیر را در انحراف جامعه به جای گذاشت.(767) او گر چه در ابتدای امر مردی مومن به نظر میرسید و وکیل حسین بن روح بود، ولی عاقبت به انحراف کشیده شد. آخرین کسی که ادعای دروغین سفارت داشت ابو دلف کاتب بود که بر این ادعای خود تا بعد از وفات سمری - سفیر چهارم - باقی بود.
ادامه مطلب
