گفت‌وگو با محسن رفيعي: صدا‌وسيما در حوزه‌ي تبليغات پررنگ‌ترين نقش را دارد

سرويس: تلويزيون و راديو
يك تهيه‌كننده‌ي برنامه‌هاي تلويزيوني گفت: باتوجه به اين‌كه اقتصاد ما تا گلو دولتي است و بزرگترين توليد‌كننده و مصرف‌كننده دولت است، راديو و تلويزيون نيز بخشي دولتي است و شبكه‌اي خصوصي وجود ندارد، نقش صدا‌وسيما در حوزه‌ي تبليغات پررنگ‌ترين نقش شناخته مي‌شود.
محسن رفيعي در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس تلويزيون ايسنا، در پي سخنان مقام معظم رهبري مبني بر اين كه «استفاده از توليدات داخلي بايد در فرهنگ جامعه ارزش تلقي شود» و نقش رسانه‌ي ملي در فرهنگ‌سازي اين نظرات، گفت: قطعا نقش صدا‌وسيما در حوزه‌ي تبليغات از رسانه‌هاي ديگر و سازمان‌هايي چون آموزش و پرورش و غيره مهم‌تر و پررنگ‌تر است؛ بسيار جاي تامل دارد كه صدا‌وسيما در حوزه‌ي تبليغات، تحقيقاتي جدي را انجام دهد كه داراي روح دولتي هم نباشد؛ اگر اين تحقيقات داراي روح دولتي باشد، نتايج مطلوب سيستم دولت به‌دست مي‌آيد.
وي در عين حال گفت: در كنار لزوم تبليغ كالاهاي داخلي در شبكه‌هاي راديو و تلويزيوني، شركت‌هاي توليد‌كننده و خدمت‌رساني نيز بايد استاندارد‌ها را در كالاهاي خود رعايت كنند؛ هرچند كه صدا‌وسيما در اين خصوص مامور و معذور است. وقتي شركتي مجوز دستگاه بالا را دارد، صدا‌وسيما مي‌تواند تبليغ آن را پخش كند؛ هرچند كه صدا‌وسيما رسالت بالاتري دارد و بهتر است روي تبليغاتي كه پخش مي‌كند نظارت داشته باشد.
تهيه‌كننده برنامه‌ي گفت‌وگو محور «پيمانه» در پاسخ به پرسشي درباره‌ي تبليغ كالاهاي خارجي از شبكه‌هاي راديو و تلويزيوني، خاطرنشان كرد: در حال حاضر تبليغ كالاهاي خارجي در راديو و تلويزيون بسيار محدود صورت مي‌گيرد و به ندرت اجازه مي‌دهند كه كالايي خارجي در صدا‌وسيما تبليغ شود؛ اگر هم تبليغ كالاي خارجي صورت گيرد، بايد از خيلي فيلتر‌ها بگذرد؛ چرا كه خود كالاي خارجي فرهنگ خارجي به خود دارد.
محسن رفيعي با تصريح اين نكته كه هم‌اينك تبليغ استفاده از كالاهاي داخلي در كشور ناديده گرفته مي‌شود، گفت: در حال حاضر بر روي بسياري از خودرو‌هاي خارجي نام‌هاي ايراني به شكل لاتين نوشته مي‌شود و بسياري از آدرس را به زبان لاتين مي‌نويسند؛ اين درحالي است كه در كشورهايي مثل آلمان، سوئد و انگليس اين امر محال است؛ امكان ندارد شما در انگليس تبليغ يك كالا را به زبان فرانسوي ببينيد و يا در آلمان آدرس محلي به زباني غير از آلماني نوشته شود.
اين تهيه‌كننده تلويزيوني در پاسخ به اين پرسش كه باتوجه به اين‌كه حجم عظيمي از بودجه‌ي صدا‌وسيما از طريق تبليغات به‌دست مي‌آيد، عدم تبليغ كالاهاي خارجي، رسانه ملي را با مشكلي به لحاظ تامين بودجه مواجه نمي‌كند؟ گفت: در‌صدي از بودجه‌ي صدا‌وسيما از طريق تبليغات به‌دست مي‌آيد و دولت تصميم مي‌گيرد كه اين امر اتفاق بيفتد. با اين حال درحال حاضر اقتصاد ما نه اقتصادي اسلامي، نه شرقي و نه سرمايه‌داري است؛ بلكه اقتصاد ما متكي بر نفت است. در چنين شرايطي خيلي هم نبايد نگراني تبليغ كالاهاي خارجي را نداشته باشيم؛ چرا كه به حدي تقاضا براي تبليغ توليد داخلي وجود دارد كه نيازي براي تامين بودجه صدا‌وسيما از طريق تبليغ كالاهاي خارجي نيست.
وي در پاسخ به پرسشي درباره‌ي تبليغ كالاهايي كه توسط قشر خاصي از جامعه مورد استفاده قرار مي‌گيرد و تجملي محسوب مي‌شود، گفت: بايد ديد اين تبليغات چه حجمي از بودجه‌ي صدا‌وسيما را تامين مي‌كنند؛ اگر اين درآمد اندك باشد، بهتر است كه حذف شود اما اگر بيشتر باشد شايد چاره‌اي جز پخش آن‌ها نيست.

 

حسن بنيانيان گفت: بايد تلاش كنيم تا شعار «اصلاح الگوي مصرف» را از انحرافات احتمالي، نجات دهيم.

 به نقل از پايگاه خبري حوزه هنري، «حسن بنيانيان» در همايش مديران ستادي و مراكز استان‌هاي حوزه هنري سراسر كشور، گفت: «اصلاح الگوي مصرف»، از دغدغه‌ها و برنامه‌هاي حوزه‌هنري است.
بنيانيان تاكيد كرد: اسراف منابع را نبايد به منابع فيزيكي مانند آب، برق، گاز و نان محدود كرد، چرا كه اگر چنين بود، تنها تلاش وزارت نيرو و بازرگاني براي حل آن كفايت مي‌كرد.
وي افزود: ديدگاه مقام معظم رهبري، چگونگي مصرف همه منابع كشور براساس الگوي اسلامي و نسبت آن با ميزان توليد است؛ در اين نگاه مهم‌ترين منابعي كه مورد اسراف واقع مي‌شود، منابع انساني است.
بنيانيان اضافه كرد: اسراف در ساير منابع را مي‌توان با راهكارهايي نظير افزايش قيمت و فرهنگسازي، طي دو يا سه سال كنترل كرد، اما استفاده نابجا و غير اصولي از نيروي انساني، موضوع مهمي است كه توجه و بحث جدي‌تري را طلب مي‌كند.
رئيس حوزه هنري يادآوري كرد: در اين زمينه بايد چگونگي رفتار با نيازمندي‌هاي جامعه را دانست و با نحوه صحيح استفاده از استعدادها، آشنا شد؛ البته در بررسي اين موارد، جاي خالي نقش دستگاه‌هاي آموزشي، كيفيت آموزش و حجم فعاليت‌هاي آموزشي احساس مي‌شود.
بنيانيان ادامه داد: تداوم پژوهش‌ها و ارايه آموزش‌هاي لازم به دانش آموختگان پس از دوران تحصيلات، و به روز كردن اطلاعات آنان، بايد در اولويت كار مراجع مرتبط قرار گيرد، چرا كه اثر بخشي روش‌هاي علمي در فعاليت‌هاي فرهنگي، غيرقابل انكار است.
وي همچنين با اشاره به رويكرد حوزه‌هاي هنري در اين عرصه، گفت: فراهم كردن پاتوق‌هايي براي ورود هنرمندان مستعد، ايجاد تعامل بين اين هنرمندان با انديشمندان و فراهم كردن زير ساخت‌هاي لازم براي خلق آثار هنري پر محتوا، فرايند جاري و از اهداف مستمر حوزه‌هاي هنري در سراسر كشور است.
بنيانيان افزود: در حوزه‌هاي هنري، بسته به حساسيت‌ها و نيازهاي اجتماعي، موضوعاتي بر اساس مشي نظام و فضاي فرهنگي كشورانتخاب و كار مي‌شود.
وي تصريح كرد: در شرايط كنوني، حوزه‌هاي هنري و ديگر نهادها و دستگاه‌هاي فرهنگي، بايد موضوع انقلاب، ابعاد تهاجم فرهنگي و شناسايي آثار منفي فرآيند جهاني شدن را مدنظر قرار دهند كه اين امر مستلزم تلاش، تقويت فعاليت‌ها و برنامه‌ريزي‌ است.
مشروح راهكارها و پيشنهادات رييس حوزه هنري براي «اصلاح الگوي مصرف» در فرهنگ، و نيز به وسيله فرهنگ در ساير ابعاد جامعه، در بخش فوقاني پايگاه خبري حوزه هنري در دسترس علاقه مندان قرار دارد و قابل دريافت است.
 

مدير عامل شركت صادرات گاز ايران گفت: با توجه به روند افزايشي مصرف انرژي در ايران كه هم اكنون مصرف انرژي ما به 17 برابر ژاپن، 8 برابر كل كشورهاي اروپا و 2 برابر چين رسيده است ، درصورت ادامه اين روند و عدم مديريت صحيحي در آينده‌اي نزديك به كشوري وارد كننده عمده انرژي تبديل خواهيم شد.
کلید واژه ها: تهديد - نظام و انقلاب

مهندس سيد رضا كسايي زاده در گفت گوي تفصيلي با نفت نيوز افزود: در واقع مصرف انرژي در ايران برابر مصرف انرژي در كشوري با جمعيت 750 ميليون نفر است! رقمي كه تصور آن چندان آسان نيست.
وي اصلاح الگوي مصرف را يكي از مهمترين راهكارهاي مديريتي در راستاي جلوگيري از اين فاجعه دانست و گفت: تعيين الگوي مصرف براي همه بخش هاي خانگي،‌ تجاري، ‌صنايع،‌ نيروگاه ها ،‌ حمل و نقل ، فرهنگ سازي بر اساس الگوي تعيين شده از طريق رسانه ها بخصوص رسانه ملي، بكارگيري فناوريهاي جديد در نيروگاه ها، صنايع، لوازم انرژي بر بويژه در بخش وسايل خانگي و حمل و نقل ، منطقي نمودن نرخ حامل هاي انرژي ، تعيين متولي براي انرژي كشور از جمله اقدامات موثر مي باشد.
مدير عامل سابق شركت ملي گاز ايران با اشاره به بيانات مقام معظم رهبري درخصوص اهميت حياتي و اساسيِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع كشور ونامگذاري سال جديد به سال «اصلاح الگوي مصرف» ،گفت: اهميت و سبب اين نامگذاري را زماني در مي يابيم كه ميزان مصرف در ايران با كشور هاي ديگر مورد مطالعه، مقايسه و بررسي قرار گيرد. اين بررسي نشان دهنده وضعيت بسيار نامطلوب مصرف كالا و مواد بخصوص مصرف انرژي شامل بنزين، گاز ، آب، برق و ... مي باشد.
كسايي زاده:
مطابق آمارها، كشور ايران در كل جهان بالاترين ميزان "شدت انرژي" را به خود اختصاص داده است. اين معيار براي ايران معادل 1.68 تن نفت خام براي هر هزار دلار GDP مي باشد كه 17 برابر كشوري مثل ژاپن، 8 برابر اروپا، 2 برابر چين و 8/2 برابر كشورهاي آسياي شرقي است.

مدير عامل شركت صادرات گاز ايران يكي از دلايل بالا بودن ميزان مصرف در زمينه هاي مختلف را پرداخت يارانه بر روي بسياري از اقلام ضروري و كالاهاي اساسي مورد نياز مردم ذكر كرد و گفت: طرح هدفمند كردن يارانه ها اصلاح سيستم پرداخت يارانه را دنبال مي نمايد. بديهي است پرداخت هزينه واقعي كالاهاي اساسي از سوي مردم كه رقمي بالاتر از آنچه تا كنون پرداخت كرده اند، مي باشد، ضرورتا تغيير نگرش در مصرف را در پي خواهد داشت.
كسايي زاده گفت: عمومي شدن فرهنگ صرفه‌جويي و آموزش شيوه‌هاي درست مصرف كردن مي‌تواند به كاهش هزينه‌هاي مصرف انرژي در كشور كمك شاياني كند اما فراموش نكنيم كه با توجه به مصرف بسيار بالاي حامل‌هاي انرژي در كشور، حتي در خوش بينانه‌ترين حالت(10 الي 15 درصد)، ميزان صرفه‌جويي مردم قابل توجه نخواهد بود چرا كه در حال حاضر مصرف انرژي در كشورمان به شدت بالاتر از ميانگين جهاني است و اين آثار بسيار نامطلوب و مخربي بر اقتصاد ‏كشور دارد.
وي افزود: بر اساس آمارهاي منتشر شده، سهم يارانه‌هاي مستقيم و حامل‌هاي انرژي از توليد ناخالص ملي‌ (GDP) در سال 1380، 6/7 درصد بوده كه اين رقم در سال 1385 ، به9/25 درصد رسيده و بدون ترديد با وضعيت كنوني هر سال رو به افزايش است.
وي شدت مصرف انرژي در كشور را نسبت به بسياري از كشورهاي جهان قابل قياس ندانست و گفت: با اين شدت مصرف در آينده‌اي نه چنان دور نه تنها ديگر منابعي براي صادرات نخواهيم داشت بلكه به وارد كننده‌ي انرژي تبديل خواهيم شد كه اين امر تهديدي جدي براي نظام و انقلاب محسوب مي گردد.
مدير عامل سابق شركت ملي گاز ايران مفهوم شدت انرژي را اينگونه شرح داد و گفت: براي مقايسه مصرف انرژي از معيار "شدت انرژي" استفاده مي‌شود كه برابر است با نسبت مصرف انرژي به توليد ناخالص داخلي و يا به بيان ديگر ميزان انرژي مصرف شده به ازاي هر واحد توليد است.
كسايي زاده گفت: مطابق آمارها، كشور ايران در كل جهان بالاترين ميزان "شدت انرژي" را به خود اختصاص داده است. اين معيار براي ايران معادل 1.68 تن نفت خام براي هر هزار دلار GDP مي باشد كه 17 برابر كشوري مثل ژاپن، 8 برابر اروپا، 2 برابر چين و 8/2 برابر كشورهاي آسياي شرقي است.
كسايي زاده متوليان توليد انرژي را در بهبود اصلاح الگوي مصرف موثر دانست و گفت: با توجه به اينكه وزارت نفت متولي تامين انرژي مورد تقاضا صنايع كشور است و با عنايت به وابستگي شديد و نياز فزاينده صنايع به منابع انرژي به عنوان عامل اساسي رشد و فعاليت هاي اقتصادي و از طرفي محدوديت ذخاير نفتي و ساير سوخت هاي فسيلي، بي شك وجود الگوي صحيح مصرف و بهره مندي از انرژي در سازمان هاي متولي انرژي نقش مهمي در حفظ منافع ملي ايفاء مي نمايد.
مدير عامل شركت صادرات گاز ايران ادامه داد: در يك نگاه اجمالي مي توان گفت كليه سازمان هاي درگير در چرخه توليد تا مصرف انرژي (well to wheel) وظيفه خطيري در اين راستا بر عهده دارند . بر اين اساس شركت هاي ياد شده ضروريست همگام با سياست هاي كلان كشور در اين امر، استانداردها ، دستور العمل ها ، شيوه هاي نوين مديريت بهمراه استفاده بهينه از منابع انساني و سرمايه اي همچنين تكنولوژي هاي روز را بكارگيرند، تا بدين طريق شاهد كاهش هزينه تمام شده كليه مراحل و فرآيندهاي اكتشاف ، استخراج ، توليد و توزيع باشيم.
وي افزود: گرچه فناوري موجود در تأسيسات نفت و گاز نسبت به ساير صنايع روزآمدتر است، ليكن دستگاههايي مثل كوره هاي حرارتي، ديگهاي بخار، مبدل هاي حرارتي و ايستگاههاي تقويت فشار گاز هستند كه از بازدهي مناسبي برخوردار نيستند و مي توان با اجراي طرحهاي ميان مدت و بلند مدت آنها را روزآمد نمود.
 
 

امسال كه توسط مقام معظم رهبري به عنوان سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري گرديد.ضروري است تا اين موضوع مهم در سه لايه اصلي مسئولين، نهادهاي ديني و فرهنگي و مردم در رسيدن به اين هدف به صورت اساسي مورد نقد و بررسي قرار گيرد.

امسال كه توسط مقام معظم رهبري به عنوان سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري گرديد فرصت مغتنمي است تا با پرداختن همه جانبه به موضوع اصلاح الگوي مصرف در جامعه و آثار و تبعات آن در زندگي مورد بررسي قرار گيرد. ضروري است تا اين موضوع مهم در سه لايه اصلي مسئولين، نهادهاي ديني و فرهنگي و مردم در رسيدن به اين هدف به صورت اساسي مورد نقد و بررسي قرار گيرد تا جايگاه هر يك از آنان تبيين و حركت به سوي عملي سازي اين شعار به صورت جدي و دقيق صورت پذيرد.
نهادهاي دولتي و مسئولين
نظام مقدس جمهوري اسلامي بر پايه دين و احكام اسلامي بنا شده است در حكومت اسلامي مي بايست حركت و سمت و سوي جامعه اسلامي و قوانين حاكم بر زندگي فرد و جامعه در راستاي اجراي فرامين الهي باشد در اين جهت مسئولين كشور مي بايست جامعه را به سوي يك جامعه اسلامي كه در آن احكام دين جاري و ساري است هدايت نمايند اگر غير از اين مسير ديگري درپيش گيرد در امانتي كه بدان ها سپرده شده خيانت نموده اند. از جمله وظايف يك مسئول اعمال مديريت صحيح بر منابع كشور براساس قوانين الهي و مصالح جامعه مي باشد كه به طور دقيق در حوزه تحت مسئوليت خويش جاري نمايد يكي از اين دستورات كه در قرآن كريم با روشني تفسيري بيان شده مقوله استفاده صحيح از منابع خدادادي است كه قرآن كريم امر بدان نموده است اگرچه اين يك دستور فراگير و شامل همه مردم مي شود و ليكن حاكمان جامعه كه منابع عظيم جامعه اسلامي در دست آنان است و از قدرت و امكانات بيشتري برخوردارند در صف اول اين امر الهي قرار دارند كه وظيفه سنگين مديريت اين منابع و هدايت آن به سوي مصرف صحيح بر دوش آنان قرار گرفته و از سوي ديگر به جهت قدرت و امكاناتي كه قانون در اختيار آنان قرارداده بيش از ديگران در معرض تهديد و اسراف خواهند بود لذا مي بايست ضمن مراقبت خود، بستگان و نزديكان در راه اصلاح و هدايت جامعه در مسير بهره گيري صحيح از منابع كوشش نمايند اگر در جامعه اسلامي مسئولين نظام با رفتار و عمل خود مقيد به رعايت احكام الهي باشند مردم نيز بدان سو هدايت خواهند شد پس در درجه اول حاكمان جامعه بايد مقيد و مروج و عامل به دستورات الهي باشند تا جامعه در مسير درست و صواب حركت كند. امسال سال اصلاح الگوي مصرف ناميده شده فرصت خوبي است تا مسئولين يك بار ديگر با دقت و ظرافت به حوزه مسئوليت خويش نگاه دقيق بيندازند و ببينند در حيطه مديريتي خود عمل به احكام الهي و دستورات خداوند متعال خود و زير مجموعه شان را مورد ارزيابي قرار دهند. مسئولين دستگاه ها مي بايست بيش از گذشته به موضوع دقت نظر داشته باشند كه منابعي كه در اختيار آنان قرار گرفته بايست در راه پيشرفت جامعه به كار گيرد و اين امانت با حساسيت به صورت صحيح در راه جامعه مديريت شود. در فرهنگ اسلامي نه تنها با اسراف در اموال شخصي به شدت مخالفت شده، بلكه ضرر زدن به بيت المال از طريق اسراف و سوءمديريت نيز نكوهش شده است. علي عليه السلام در دستوري كه به كارگزاران حكومت اسلامي صادر كردند آنها را اسراف در كوچكترين اموال عمومي جامعه اسلامي منع فرمودند. و تكليف همه را مشخص نموده اند آن حضرت در بخشي از نامه خود چنين نوشتند: «قلم هاي خود را تيز بتراشيد و سطرهاي نوشته را نزديك به هم قرار بدهيد و در نامه هايي كه مي نويسيد هيچ چيزي اضافه بر مقصود اصلي ننويسيد و بكوشيد از اين طريق از وقوع كوچكترين نوع اسراف جلوگيري كنيد؛ چون به اموال عمومي جامعه اسلامي نبايد كم ترين زياني وارد شود.» پس بايد دقت بيشتر در حفظ بيت المال داشته باشند چرا كه اگر كوچكترين اسرافي از منابع صورت گيرد در امانتي كه به آنان سپرده شده خيانت نموده و بي ترديد مورد غضب الهي و بازخواست قرار خواهند گرفت. در اين راستا مسئولين دو وظيفه بر دوش دارند يكي در قبال خود و خانواده و ديگري در قبال جامعه كه مي بايست مد نظر قرار دهند.
1- آشنايي هر چه بيشتر خود، خانواده و زير مجموعه تحت مديريتي خود با احكام اسلامي بخصوص در مباحث اسراف
2- توجه به آموزش نيروها در زمينه آگاهي از احكام ديني و آموزش هاي بهره برداري درست از منابع
3- مواظبت و مراقبت از خود و زندگي فردي و خانوادگي و دوري از هرگونه استفاده شخصي از امكانات دولتي
4- دقت و توجه به رفتار عملي در حوزه مسئوليتي: اگر نيرويي در محيط كار در رفتار مدير خود مشاهده كند كه او با دقت و ظرافت و حساسيت به دستورات ديني خود عمل مي كند و از كوچكترين تجمل و اسراف دوري مي جويد تأثير بسيار زيادي بر نيروهاي زير مجموعه خود خواهد داشت.
5- از بين بردن تشريفات درحوزه تحت مديريتي اعم از تشريفات بوروكراسي اداري و برنامه هاي درون سازماني مثل همايش هاي كم بازده و بعضا غيرضروري.
6- تصويب قوانين مناسب و مورد نياز در جهت هدايت دستگاه ها و جامعه به سوي اصلاح ساختارهاي مصرف در حوزه توليد توزيع و مصرف.
7- نظارت دقيق بر زير مجموعه خود و اصلاح ساختارهاي مورد نياز دستگاه ها
8- تشكيل كار گروه هاي تخصصي در حوزه دين و مراكز دانشگاهي در جهت تدوين يك برنامه مدون بلندمدت اجرايي.
نهادهاي ديني و فرهنگي
يكي ديگر ازكساني كه در اصلاح ساختار نقش بسيار پراهميتي دارد نهادهاي ديني بخصوص علما، و روحانيت است آنان با توجه به مقبوليت در ميان مردم مسلمان و جايگاه و كارشناسي احكام نوراني اسلام مي توانند با عمل و رفتار و همچنين تبيين درست مباني ديني در مورد آثار و تبعات اخروي و دنيوي اسراف آحاد جامعه را نسبت به موضوع پراهميت اسراف آگاهي بخشند و با برنامه ريزي در مساجد و منابر در ميان جامعه در اين راستا كمك و ياري نمايند بدون ترديد آگاهي بخشي بيش از پيش مردم توسط نهادهاي ديني بخصوص روحانيت، جامعه را در مسير استفاده درست و صحيح مصرف از منابع شخصي و بيت المال و اصلاح الگوي مصرف تأثير بسزايي خواهد داشت. هر چه مردم شناخت بيشتري از احكام و زندگي امامان معصوم پيدا نمايند تلاش خواهند كرد تا خود را هر چه بيشتر رفتار و كردار معصومين منطبق سازند لذا مسئوليت تبيين احكام دين در درجه اول متوجه روحانيت و مراكز علميه خواهد بود كه مي توان با يك برنامه هدفمند و كارشناسانه در نهادينه كردن فرهنگ مصرف صحيح گام موثري برداشت كه اميدواريم شاهد يك حركت منسجم و فراگير از سوي مراكز علميه باشيم.
صدا و سيما و رسانه ها:
در زمينه نهادهاي فرهنگي رسانه ها بويژه صدا و سيما به عنوان بزرگترين نهاد و به تعبير امام راحل بزرگترين دانشگاه نقش منحصر به فرد را در بين رسانه ها دارد كه اين سازمان مي تواند در جهت فرهنگ سازي مبتني بر آموزه هاي ديني در راستاي آموزش جامعه در جهت استفاده صحيح و درست از منابع و چگونگي بهره برداري از آن نقش ايفا نمايد. ضمن تقدير و تشكر از برنامه هاي خوب صدا و سيما و تلاش شبانه روزي اين رسانه و كاركنان زحمت كش آنان موارد ذيل را به منظور اجرائي شدن شعار امسال اصلاح الگوي مصرف در حوزه رسانه اشاره مي گردد. بدون ترديد اگر اشاره اي به نقاط ضعف اين رسانه مي شود خداي ناكرده نافي زحمات موثر رسانه نخواهد بود.
در گام نخست صدا و سيما مي بايست با تجديد نظر در برنامه ها خود و همچنين نوع ديدگاه در برنامه هاي زمينه هاي اسراف را در اين رسانه به حداقل برساند متاسفانه ما در سالهاي اخير بخصوص بعد از دفاع مقدس رسانه ملي در برنامه هاي اين سازمان يك نوع غرب گرائي با كپي برداري از شيوه هاي غربي شاهد بوديم وحتي در نوع پوشش و قيافه مجريان و دكور و صحنه سازي به نحوي شاهد حضور و بروز نمادهاي غربي بوديم كه اين اقدام و روش سيما نقش بسزايي در سست نمودن پايه هاي فرهنگ ايراني گرديد و با بهره گيري از روشهاي تبليغاتي غرب يك رقابت كاذب را در ميان خانواده هاي ايراني بوجود آورد و با تبليغات گسترد ه و افراطي اجناس لوكس وغيرضروري، فرهنگ ايراني را دچار آسيب هاي فراواني نمود و ارزش قناعت و ساده زيستي را با فرهنگ تجمل گرائي جابجا نمود اين رسانه بايد با تجديد نظر با رويكرد جديد در سياستگذاري بر پايه اسلام و فرهنگ ايراني جامعه را به سمت و سوي فرهنگ خودمان هدايت نمايد در اين راستا مي تواند با توليد برنامه هاي كارآمد و تاثير گذار مبتني بر فرهنگ اسلام و ايران به اين وظيفه مهم همت گمارد.
آموزش جامعه:
از اقداماتي كه رسانه بخصوص سيما مي تواند نقش مهمي را در اصلاح الگوي مصرف داشته باشدبحث آموزش استفاده از منابع و روش هاي بكار گيري صحيح از آنان با بهره گيري از كارشناسان در حوزه دين در جهت تبيين احكام و دستورات دين مبين اسلام و استفاده از اساتيد اقتصاد، فرهنگ مصرف درست منابع را به اقشار مختلف مردم با ابزار هنر و تاثيرگذار فراهم آورد.
تهيه برنامه هاي جذاب اعم از فيلم، داستان، نمايش و مستندها با هدف اصلاح الگوي مصرف در جامه مبتني بر فرهنگ اسلامي، ايراني
¤ بيان آثار و تبعات روحي و رواني اسراف بر زندگي فردي و اجتماعي و نتايج مخرب بر منابع در قالب تهيه فيلم. داستان و...
¤ بيان آثارو تبعات مصرف غيراصولي ازمنابع در جهت وابستگي كشور به بيگانگان
¤ بيان ارزشهاي واقعي انساني در فرهنگ و تمدن اسلامي ايراني و مسخ فرهنگ تجمل گرائي و اسراف زدگي به عنوان ضدارزش در فيلمها و سريالها و...
¤ به تصوير كشيدن وبيان اهداف كشورهاي سلطه گر از كشاندن و تشويق جوامع بخصوص جهان اسلام به مصرف زدگي و تجمل گرائي با هدف سلطه بر كشورها و غارت منابع آنان براساس واقعيت ها و قرائن و شواهد موجود تاريخي.
¤ بيان و تبيين معيارها و ملاكهاي اسراف و مسرفين در برنامه هاي صدا و سيما از نگاه قرآن، اهل بيت و عقل
¤ بيان آثار و فوائد و بركات صرفه جوئي درآرامش روحي و رواني درزندگي فردي و اجتماعي در غالب آثار هنري
آحاد مردم:
مردم هر جامعه داراي فرهنگ و باورهاي خاص خود مي باشند و هر ملتي با استفاده از جامعه شناسي مبتني بر باورهاي خود پايه هاي زندگي خود را بنيان مي نهند در جامعه اسلامي نيز مردم با اعتقاد به ارزشهاي ديني اسلام زندگي خود را در چارچوب آن پايه ريزي نموده اند كه دستورات ديني و الهي را در زندگي خود جاري و ساري نمايند. يكي از اين دستورات الهي كه در قرآن كريم روي آن تاكيد شده درست استفاده كردن از منابع و نعمت هاي خدادادي و مزموم شمردن اسراف مي باشد كه بر ما واجب شمرده شده است تا احكام و دستورات ديني فرمايشات قرآن با الگوگيري از روش زندگي بزرگان دين و امامان معصوم (عليهم السلام) را سرلوحه خود قرار دهيم. در قرآن و روايات اهل بيت عليهم السلام به شدت با اسراف مخالفت شده و از اسراف كاران تحت عنوان برادران شياطين ياد شده است. در خصوص اسراف تعابير مختلفي در قرآن و روايات ائمه بيان شده. امام علي (ع) در تعريف اسراف و اسراف كاران اين چنين توصيف مي فرمايند: «انسان اسراف كار سه نشانه دارد: آنچه از آن او نيست مي خورد و آنچه سزاوار او نيست و با شأن و موقعيت او هماهنگي ندارد مي خرد و لباسي كه در حد او نيست، مي پوشد» بدون شك هر انساني دوست دارد از هر جهت در آسايش باشند و از زندگي مناسب برخوردار شوند. واضح است برخورداري از زندگي خوب شرايط ومقدماتي دارد كه از طريق رعايت آنها مي توان به اين هدف مهم دسترسي پيدا كرد. علي عليه السلام ميانه روي را از بسترهاي مهم دستيابي به زندگي مناسب معرفي مي كنند و مي فرمايند: «در زندگي ميانه روي پيش بگيريد؛ چرا كه اين كار بهترين كمك براي خوب زندگي كردن است. بايد فرهنگ تجمل گرائي و اسراف از زندگي يك مسلمان و شيعه امام علي(ع) جاي نداشته باشد و بدانيم كه در جامعه اي كه اسراف و زياده روي حاكم باشد آن جامعه با ناهنجاريهاي اجتماعي روبرو خواهد شد و اين ناهنجاري ها جامعه را با چالشها و مشكلات روبرو خواهد ساخت كه هيچ كس از آسيبهاي آن در امان نخواهد بود حس زياده خواهي انسان اگر مهار و كنترل نشود آرامش و آسايش را از همه خواهد ربود متاسفانه اگر به بررسي اتفاقات جامعه و قتلها و فجايعي كه در جامعه رخ مي دهد با دقت مورد بررسي قرار دهيم بدون شك خواهيم ديد كه سرچشمه ي وقايع زياده خواهي انسان خواهد بود وقتي در اقشار مختلف جامعه رقابت در زندگاني آنچنان يك ارزش قلمداد شود چشم و هم چشمي ها رواج يابد آن جامعه در رقابت ناسالم زمينه مناسب را براي گسترش ناهنجاريها فراهم خواهد كرد و ديگر آن جامعه روي سعادت را نخواهد ديد و لذا همه مردم درقبال يكديگر و جامعه مسئول هستند تا با كمك و ياري همديگر ستونهاي جامعه را بر پايه هاي مستحكم كه همان رعايت ميان روي است استوار سازند و از اسراف و تبذير درزندگي فردي و اجتماعي دوري جويند تا شاهد يك جامعه اي اسلامي براساس ارزشهاي اسلامي ايراني همراه با خوشبختي و سعادت دنيا و آخرت باشيم.

نويسنده:سيدمهدي هاشمي سينقاني
 

نائب رييس كميسيون برنامه بودجه و محاسبات گفت: تبليغات محصولات بازار مشترك و خارجي تا زماني كه موجب افزايش راندمان و كيفيت كالاي داخلي شود، مثبت است.
محمدحسين فرهنگي، نماينده مردم تبريز درگفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين‌كه از گذشته بخشي از درآمدهاي صداوسيما از طريق تبليغات تامين مي‌شد، افزود: البته كل اين درآمدها از تبليغات كالاهاي خارجي نبوده، بلكه بخش قابل توجهي از آن به معرفي توليدات داخلي اختصاص پيدا كند.
وي تاكيد كرد: تبليغ كالاهاي خارجي البته در حد تعادل آن موجب رقابتي شدن بازار محصولات داخلي مي‌شود.
فرهنگي با بيان اين‌كه بازار تركيبي از عوامل مختلف است كه توليد هم در كنار آن معنا پيدا مي كند، افزود: به واقع بخشي از عرضه بازار برعهده توليد داخل است و طبعا بخشي ديگر به صورت واردات از كشورهاي ديگر تامين مي‌شود. لذا نگاه سنتي به توليد به معناي حمايت تحت هرشرايط و به هر قيمت در اقتصاد امروز جايگاه چنداني ندارد.
وي افزود: به عبارت ديگر رقابتي بودن بازار اقتضا مي كند كه عوامل حاضر در صحنه اقتصاد، توليد داخل را هم با همين مبنا مورد پذيرش قرار دهند لذا حمايت ازتوليد داخل به معناي بستن درها به واردات نخواهد بود و سياست هاي حمايتي،‌سياست هاي نرم و ملايمي بايد باشد كه رقابت را از بازار حذف نكند، زيرا در اين صورت مصرف كننده و رفاه عمومي آسيب مي بيند.
فرهنگي با بيان اين‌كه توليدات داخلي ما بيش از آنكه نياز به تبليغات و فعاليت رسانه‌اي و جلوگيري در تغيير تعرفه داشته باشند نيازمند تحول دروني هستند افزود: اقتصادي كار كردن بايد در فرآيند اصلاح ناكار آمدي هاي موجود در صنعت و كشاورزي و بخشهاي كيفي آن باشد.
نايب رييس كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به شعر سعدي مبني بر "عطر آن است كه ببويد نه آنكه عطار بگويد" گفت: توليد داخلي ما بايد خود را به سرعت به رقابت نزديك كند، سياست هاي تاخيري و حمايتي عمدتا در راستاي اين است كه اداره‌اي را واقعي كند به همين دليل ما به جاي آنكه به دنبال كاهش تبليغات محصولات و توليدات خارجي باشيم بايد به دنبال افزايش كيفيت باشيم.
وي ادامه داد: در صورت ايجاد چنين اداره‌اي در مسايل داخل كشور به اتفاقاتي مانند افزايش بهره وري و راندمان در توليد نياز داريم.
فرهنگي درباره كاهش بخش تبليغات كالاي خارجي و بازارمشترك ازرسانه ملي گفت: تبليغات خارجي اگر توام با اتفاقات جديد در افزايش راندمان و كيفيت باشد، قابل توجه است اما بيشتر از آن يعني به شكلي كه مانع افزايش بهره وري كالا شود، مسلما مناسب نخواهد بود.
 

بر اساس آمار حدود نيمي از مصرف روزانه كشور مربوط به خودروهاي حمل و نقل عمومي، 10 درصد مربوط به موتور سيكلت ها و بين 40 تا 45 درصد متعلق به خودروهاي شخصي است.

 در حال حاضر حدود 48 هزار خودروي سواري دولتي و 25 هزار وانت دولتي داراي كارت سوخت در كشور تردد مي كنند كه روزانه حدود 350 هزار ليتر مصرف بنزين دارند.
بر اساس اين گزارش، در بخش حمل و نقل عمومي به صورت كلي 6 دسته خودرو شامل انواع تاكسي، آژانس، مسافربر شخصي، خودروهاي آموزش رانندگي، خودروهاي خطي بين شهري و وانت به كار جابجائي مسافر و بار مشغول هستند كه البته اين 6 دسته خود به دو گروه بنزيني و دوگانه سوز تقسيم بندي مي‌شوند.

* تردد حدود 2 ميليون خودروي عمومي بنزيني در كشور

در بخش خودروهاي عمومي بنزيني حدود 310 هزار تاكسي، 240 هزار خودروي آژانس، 177 هزار مسافربر شخصي، 25 هزار خودروي متعلق به آموزشگاه هاي رانندگي و 30 هزار خودروي خطي بين شهري در كشور تردد مي كنند.
حدود 820 هزار وانت بنزيني با ظرفيت يك تن و كمتر و نيز 400 هزار وانت بنزيني با ظرفيت بالاي يك تن به امر جابجائي بار مي‌پردازند.

*421 هزار خودروي عمومي دوگانه سوز فعال

بنابراين گزارش، تعداد خودروهاي عمومي دوگانه‌سوز فعال در كشور حدود 145 هزار تاكسي، 15 هزار خودروي آژانس، 8 هزار مسافربر شخصي، 2 هزار و 300 خودروي متعلق به آموزشگاه هاي رانندگي و 1500 خودروي خطي بين شهري است.
حدود 155 هزار وانت دوگانه سوز با ظرفيت يك تن و كمتر و نيز 95 هزار وانت دوگانه‌سوز با ظرفيت بالاي يك تن نيز در اين آمار قرار دارند.
حال نگاهي به سهميه بنزين ماهانه خودروهاي عمومي مي اندازيم.

* سهميه بنزين كنوني خودروهاي عمومي بنزيني و دوگانه‌سوز

در بخش خودروهاي بنزين سوز سهميه ماهانه تاكسي‌ها 600 ليتر، آژانس 400، مسافربر شخصي 550، آموزشگاه رانندگي 400، خطي بين شهري 1000، وانت زير يك تن ظرفيت 300 و بالاي يك تن ظرفيت 600 ليتر تعيين شده است.
سهميه بنزين خودروهاي عمومي دوگانه سوز شامل تاكسي‌ها 200 ليتر، آژانس 300، مسافربر شخصي 200، آموزشگاه رانندگي 300، خطي بين شهري 800، وانت زير يك تن ظرفيت 250 و بالاي يك تن ظرفيت 300 ليتر است.

* مصرف روزانه 30 ميليون ليتر بنزين توسط خودروهاي عمومي بنزين‌سوز

با نگاهي به آمار و ارقام فوق متوجه مي‌شويم مصرف بنزين روزانه خودروهاي بنزين‌سوز فعال در بخش حمل و نقل عمومي از اين قرار است: تاكسي حدود 6.2 ميليون ليتر، آژانس 3.2 ميليون، مسافربر شخصي 3.24 ميليون، آموزشگاه رانندگي 334 هزار ليتر، خطي بين شهري يك ميليون، وانت كمتر از يك تن ظرفيت 8.2 ميليون و بالاي يك تن ظرفيت 8 ميليون ليتر.
بر اين اساس روزانه بيش از 30 ميليون ليتر بنزين توسط خودروهاي عمومي بنزيني در كشور مصرف مي‌شود.

* سهم 3.5 ميليون ليتري خودروهاي عمومي دوگانه سوز

در بخش خودروهاي عمومي دوگانه‌سوز نيز مصرف روزانه تاكسي‌ها حدود 967 هزار ليتر، آژانس 150 هزار، مسافربر شخصي 54 هزار، آموزشگاه رانندگي 23 هزار، خطي بين شهري 40 هزار، وانت كمتر از يك تن ظرفيت 1.3 ميليون و بالاي يك تن ظرفيت نيز 950 هزار ليتر است.
با اين احتساب روزانه حدود 3.5 ميليون ليتر بنزين نيز توسط خودروهاي عمومي دوگانه سوز به مصرف مي رسد كه با احتساب خودروهاي عمومي بنزين سوز، كل مصرف بنزين خودروهاي حمل و نقل عمومي كشور در يك روز به حدود 34 ميليون ليتر مي رسد.
سهم موتور سيكلت‌ها نيز از مصرف روزانه بنزين كشور حدود 6 ميليون ليتر برآورد مي‌شود.

* خودروهاي عمومي، مصرف كننده نيمي از بنزين مصرفي كشور

حال اگر متوسط مصرف بنزين روزانه كشور را حدود 67 ميليون ليتر در نظر بگيريم كاملا روشن است كه بيش از نيمي از اين رقم مصرف مربوط به خودروهاي حمل و نقل عمومي، حدود 10 درصد مربوط به موتور سيكلت ها و حدود 40 تا 45 درصد متعلق به خودروهاي شخصي است.

بر اين اساس به نظر مي‌رسد در كنار تعريف الگوي بهينه مصرف براي خودروهاي شخصي، بايد الگوي بهينه سازي مصرف بنزين خودروهاي عمومي نيز تعريف و تدوين شود تا اين دو در كنار يكديگر بصورت مكمل در جهت كاهش و بهينه كردن مصرف سوخت كشور حركت كنند.
 

نامگذاري موضوعي هر سال شيوه بديعي است كه به ابتكار رهبر حكيم و فرزانه انقلاب اسلامي انجام مي‌گيرد.
نفس نامگذاري هر سال و اعلان آن در موقع تحويل سال كه دل‌ها بيشتر از هر زماني متوجه هستند، مي‌تواند مسير يكساله و چشم‌انداز سال‌جاري را مشخص كند.
باتوجه به اينكه اين نامگذاري‌ها با ظرافت‌ها و شرايط زماني و مكاني هر سال صورت گرفته است، اين موضوع بر زيبايي اين حركت مي‌افزايد.
مثلا نامگذاري سال امام خميني براساس يكصدمين سال تولد امام يا نامگذاري سال پيامبر اعظم كه در سال 1385 انجام گرفت براساس حجم فعاليت‌هاي تخريبي دشمنان اسلام عليه چهره محبوب پيامبر و رفتارهاي واگرايانه قومي و اختلاف‌افكنانه بين فرق اسلامي انجام شد و نامگذاري به‌نام مبارك پيامبر اعظم تأكيدي بر جهت دادن بيشتر اذهان به گوهر وجود مبارك حضرت محمد(ص) به‌عنوان محور وحدت‌بخش مسلمين و ارجاع بيش از پيش مسلمانان به سيره آن اسوه حسنه است.
اگر كمي به گذشته برگرديم به نام‌هايي چون سال امام علي(ع)، سال عزت حسيني، سال اقتدار ملي و... برمي‌خوريم كه هركدام از اين نامگذاري‌ها براساس ضرورت‌هاي موجود انجام گرفته و بركات زيادي داشته است.
همچنين در گذشته و قبل از نامگذاري سال‌ها، رهبر معظم انقلاب موضوعات كليدي كه در كشور مغفول و كم‌اهميت مانده اما به‌عنوان واقعيتي در جهان توسعه يافته بدان توجه مي‌نمايند در برخي پيام‌هاي نوروزي خود ما را به آن توجه داده‌اند ازجمله موضوع مهم وجدان كاري و انضباط اجتماعي است كه در نوع خود مهم و تأثيرگذار است.
اين نامگذاري‌ها مي‌تواند نتايج زير را دربر داشته باشد:
1 – ارائه سياست واحد در برنامه‌ريزي
2 – توجه آحاد انساني به موضوعات اصلي هر سال
3 – دميدن روحيه تفكر استراتژيك در برنامه‌ريزي‌ها
4 – ايجاد وحدت رويه بين سيستم‌ها و واحدهاي انساني
5 – استوارسازي نظام برنامه‌ريزي كشور بر 3 بعد اخلاقي فضيلت‌محوري، وظيفه‌محوري و نتيجه‌محوري.
طبعا هركدام از آحاد ملت در توجه به پاسداشت نامگذاري سال وظيفه ويژه‌اي دارد و به‌تناسب مسئوليت بايد وظيفه سنگين‌تري را احساس كند و در توجه عملي بدان كوشاتر باشد. وظيفه دولتمردان و افرادي كه در مناصب تأثيرگذار قرار گرفته‌اند، بيشتر از ديگران است.
در مقطعي عده‌اي فكر مي‌كردند با تصويب اعتبار و مبلغ خاصي مي‌توانند در جهت فرهنگ‌سازي براي نامگذاري سال حركت كنند و در مقطع ديگري كه زمان آن خيلي هم دور نيست، عده‌اي از مسئولان در سطح معاونت يك وزارتخانه با تشكيل دبيرخانه‌اي كه فقط نامي را يدك مي‌كشيد، فكر مي‌كردند مي‌توانند وظيفه خود را انجام دهند!
اگر نيك بنگريم، نامگذاري سال‌ها و شعارها تكليفي بر همگان ايجاب مي‌كند و دستگاه‌هاي تقنيني و اجرايي در وضع و اجراي قوانين، فرهيختگان، نخبگان و اصحاب علم و انديشه و خطباي گرانقدر و گروه‌هاي مرجع اجتماعي بايد با ظرافت و لطافت مخصوص به هر قشر و گروه و متناسب با فرهنگ هر قوم به تبيين شعار سال و معرفي الگوهاي عملي و ارائه راهكارها بپردازند.
متأسفانه در سال‌هاي گذشته اين اهمال‌كاري ديده شده و به‌صورت شايسته به موضوع پرداخته نشده است و بنا هم نيست در اين‌ يادداشت به معرفي مقصر بپردازيم؛ نگاه ما يك نگاه رو به جلو است و بايد ارزش حال و آينده را بدانيم. اعلام سال 88 به‌نام اصلاح الگوي مصرف براساس يك ضرورت انجام گرفته است و اين شعار در يك سال نيز نمي‌تواند خلاصه شود بلكه مي‌تواند به‌عنوان يك راهكار استراتژيك در دستور كار برنامه‌ريزان كشور قرار گيرد.
نكته مهم در موضوع «اصلاح الگوي مصرف» اين است كه بدون اينكه كسي بخواهد از ديگري انتظار داشته باشد، بايد از خود شروع كند. استفاده از راه‌هاي ميانبر و كوتاه‌مدت را كه در فضاي جديد جهاني به‌عنوان نسخه‌هاي شفابخش از آن ياد مي‌شود نيز نبايد از ذهن دور داشت.
دستگاه‌هاي دولتي و نهادهايي كه به‌نحوي از بودجه‌هاي عمومي بهره مي‌برند بايد بيشتر توجه كنند. بسيار شنيده‌ايم كه مخارج غيرضرور و تبذير و اسراف‌ها كه صرف تجملات مي‌شود به‌كرات در دستگاه‌ها انجام مي‌گيرد.
تغيير ساختمان‌هاي وزارتخانه‌ها و شركت‌هاي دولتي و مهاجرت اين ساختمان‌ها! به سمت بالاي شهر و ايجاد تراكم سازماني!در برخي مناطق خاص شهر تهران گفتني‌هاي زيادي دارد كه بنا نيست در اين خصوص قلمفرسايي شود.
آنچه به نظر نگارنده اهميت دارد، فرهنگ‌سازي است و بايد فرهنگ مصرف و توليد در كشور ما اصلاح شود. اگر با اصلاح الگوي مصرف به‌صورت فرهنگي برخورد كرديم و موضوع را از دريچه اصلاح رفتارها ديديم، مي‌توانيم موفق باشيم. بر كسي پوشيده نيست كه وظيفه دستگاه‌هاي فرهنگي خصوصا صدا و سيما مضاعف است.
در اينجا بد نيست اشاره‌اي داشته باشيم كه نحوه دكور و آنچه سريال‌هاي تلويزيوني به اذهان متبادر مي‌كند، نوعي زندگي تجملاتي و مصرفي است كه القائات فرهنگي نامناسبي دارد و در اين خصوص صدا و سيما به‌عنوان يكي از مخاطبان فرهنگ‌ساز اصلاح الگوي مصرف بايد توجه و عنايت كافي را داشته باشد.
ضرورت تبليغات مناسب (نه كم و نه زياد) نيز از اهم اموري است كه بايد مورد مداقه قرار گيرد. آسيب‌شناسي تبليغات در سال‌هاي گذشته نشان از نوعي عدم توازن داشته است، مثلا در نقطه‌اي تبليغات اسراف‌گونه و بي‌رويه خود به‌عنوان ضدتبليغ آثار مخربي برجاي گذاشته است.
به اميد آنكه همگان بتوانيم براساس خرد جمعي در پاسداشت ارزش‌هاي نامگذاري‌ سال، گام‌هاي عملي برداريم.
 

رئوف پيشدار:نامگذاري سال 1388به نام سال"اصلاح الگوي مصرف "‌از سوي رهبر معظم انقلاب آن هم درشروع دهه چهارم حيات جاويدانقلاب اسلامي،دهه تلاش وکوشش، اگر چه يک اقدام سمبليک مي نمايد،اما درواقع حرکتي اساسي توام باتذکري دقيق وظريف دردرون خودبراي جلب توجه عمومي ..



به يک ضرورت حياتي مي باشد که به صورت تاريخي مورد غفلت قرار گرفته است . دلايل و ريشه هاي اين غفلت در جاهاي زيادي است ؛ در سياست ، اقتصاد ، فرهنگ ، روابط اجتماعي و در تعاملات ميان دولت ها و ملت و ملت و دولت ها در طي قرون و بسياري زمينه هاي ديگر ، اما يک بخش آن – که البته خود معلول علت هاي مورد اشاره است – "باور" هاي ما مي باشد که بدون اصلاح آن تحقق اين انتظار اساسي و ضروري ، يعني اصلاح الگوي مصرف ممکن نيست .
زير ساخت هاي فکري ما وقتي متوجه مصرف مي شود متاسفانه طي دوره هاي تاريخي اين گونه شکل گرفته يا در واقع شکل داده شده است که در آن ارزش ها و ضد ارزش ها ، جاي خود را به هم داده اند ،‌و تاسف بار تر تبليغ آن درجامعه و ازجمله توسط رسانه هاي الگو ساز مي باشد که مصرف و روحيه مصرف گرايي را درجامعه نهادينه کرده است . شدت و وسعت اين جا به جايي تا به آن حد بوده است که ضرب المثل " دارندگي ، برازندگي است " که در ريشه يابي آن در مي يابيم اطلاق به صفت هاي عالي انساني و ممتازه مي باشد ، امروز متوجه زخارف دنيايي گرديده است.
فرزندان ما در ابتداي تحصيل و مشخصا در سال سوم ابتدايي !! از جمله مي خوانند و مي آموزند که کشورشان در آن بخش از جهان قرار گرفته است که به لحاظ جغرافيايي به آن سرزمين هاي نيمه خشک گفته مي شود . در توضيح اين مهم دانش آموزان مي خوانند که کمي بارش و محدود بودن منابع و ذخاير آب و به تبع آن محدود بودن اراضي قابل کاشت ، از ويژگي هاي اين مناطق است . همين دانش آموز در درس فارسي و ديکته خود با خانمي هنرمند و کدبانو به نام "کوکب خانم "آشنا مي شود که با "‌مديريت " تمام حتي وقتي ميهماني سرزده براي او مي رسد ، با غذايي ساده و سفره اي ساده تر ، اما در نهايت محبت از ميهمانش پذيرايي مي کند . نه او ادعايي بيشتر از آن دارد و نه ميهمان تقاضاو انتظاري فراتراز توان صاحبخانه .
اين تنها آمار نيست که مي گويد "ما" در بسياري زمينه ها از جمله درمصرف آب ، انرژي و مواد غذايي به خصوص نان از مردماني هستيم که اسراف مي کنند ، گزارش نهادهاي جهاني مانند سازمان بهداشت جهاني ، بانک جهاني و صندوق بين المللي پول نيز همين نظر را دارند. به سفره هاي نوروزي خودمان که هنوز چند روزي بيشتر از جمع شدن آنها نمي گذرد نظري داشته باشيم ! آنچه عرضه شد ، آنچه مصرف گرديد و آنچه حتي بدون اينکه اندکي از آن مصرف شده باشد ، راهي سلطل زباله گرديد !! مثل خيلي دفعات قبل و بعد از همين نوروز ! اين سفره ها و اين کرده هاي ما ، آيا صفت اطلاق شده را تاييد نمي کند ؟
نقش اساسي رسانه ها در ساخت فکري جامعه و هدايت آن از جمله در زمينه مصرف غير قابل انکار و محرز است . رسانه نمي تواند و نبايد در شهري که با وجود اختصاص بخش اعظم امکانات و بودجه عمومي کشور به آن ، حتي هوايي براي تنفس ندارد و خيابانهايش به پارکينگ عمومي تبديل شده است ، مصرف گرايي را ترويج کند که اين يعني پارادوکس – دوگانگي ؛ همان دوگانگي که نوجوانان و جوانان ايراني با ورود به جامعه و مواجهه با ترويج مصرف گرايي بيشتر و بيشتر ! آن را لمس مي کنند و شاهد آن واقع مي شوند که ميزان اسراف نان در آن برابر با واردات گندم کشور است و در مصرف انرژي از جمله در بنزين و ديگر حامل هاي انرژي ، چنان رفتار مي کنند که گويي راهي جز اين ندارند !!

 

 توجه به نام گذاري سال 88 به نام «سال اصلاح الگوي مصرف» از سوي مقام معظم رهبري، اين موضوع در صدر اخبار و تحليل رسانه ها قرار گرفته است. سرويس مناظره «فردا» از شما کاربران گرامي مي خواهد تا تجربيات، پيشنهادات، نظرات و راهکارهاي خودتان در رابطه با «اصلاح الگوي مصرف» را ارسال نماييد.
عده اي معتقدند که هنوز ساختارهاي اصلاح الگوي مصرف وجود ندارد و همان طور که مقام معظم رهبري فرموده اند، فعاليتي دراز مدت را مي طلبد. از اين رو، خوش بختانه فرصت اقدامات مقطعي و گاها تشريفاتي از سوي برخي نهادها گرفته مي شود و عرصه عملي پيش روي آنهاست.
انتظار مي رود که «اصلاح الگوي مصرف» و لبيک به رهنمودهاي مقام معظم رهبري، اقداماتي فراتر از تشکيل ستادهاي الگوي مصرف و يا لغو ارائه پايان نامه در دوره کارشناسي ارشد را در پي داشته باشد.
حال به نظر شما، بيشترين سهم در اصلاح الگوي مصرف را قوه مقننه بر عهده دارد يا قوه مجريه؟
نقش مردم در اين ميان چيست؟
رسانه ها چقدر مي توانند در ترويج الگوي مصرف صحيح گام بردارند؟
اصلا الگوي مصرف صحيح يعني چه؟
آيا تمامي زيرساخت ها براي اصلاح الگوي مصرف در ايران آماده است؟
اصلاح الگوي مصرف، آيا صرفا به هزينه هاي زندگي و صنعتي مربوط است يا مي توان آن را به طور کلي تر به سبک زندگي نيز تسري داد؟
چقدر زمينه مذهبي و اسلاميت جامعه ايراني مي تواند به اصلاح الگوي مصرف کمک کند؟
بهتر نيست که اصلاح الگوي مصرف، با گام هايي کوچک اما مداوم صورت گيرد؟ بهتر نيست که اين گام ها ابتدا از سوي خود مجريان و سياست گذاران برداشته شود؟
تجربيات و پيشنهادات و راهکارهايتان را از طريق قسمت ارسال نظرات کاربران در ذيل همين صفحه، ارسال فرماييد.
هم چنين «فردا» از حضور نهادهاي دولتي و غيردولتي مرتبط با اين موضوع در اين بحث در قالب هاي مختلف به شدت استقبال مي کند و آمادگي خود براي انعکاس عقايدشان را اعلام مي دارد.
 

دکتر علي آقامحمدي/در ارتباط با مسئله اصلاح الگوي مصرف، ابتداي امر مباحثي همچون مصرف کالاها، خدمات و انرژي مدنظر قرار مي‌گيرد. اما مهم‌تر و فراگيرتر از اين مباحث، مهم‌ترين محوري که بايد براي اصلاح مصرف آن حرکت کرد، سرمايه است.
سرمايه‌هاي موجود بايد ارزش بهره‌وري مناسبي را داشته باشند که شامل مباحثي است که مقام معظم رهبري به‌عنوان اتلاف اموال به آن اشاره داشتند.20‌درصد از کل ارزش‌افزوده کشورمان مربوط به مصارف دولتي، 40‌درصد مصارف خصوصي و 40‌درصد ديگر آن مربوط به پس‌انداز ماست. براي اصلاح الگوي مصرف، بايد پس‌انداز را به سرمايه‌گذاري‌هايي تبديل کنيم که بهره‌وري به‌دنبال داشته باشد.

اين در حالي است که در ايران در اين زمينه نقايصي به چشم مي‌خورد، زيرا از 40‌درصد پس‌انداز، 26‌درصد آن صرف انواعي از سرمايه‌گذاري مي‌شود که به جاي داشتن 3درصد بهره‌وري، يک‌درصد بهره‌وري به‌دنبال دارند. بنابراين پس‌اندازها بايد در بخشي سرمايه‌گذاري شود که بهره‌وري بيشتري را به‌دنبال داشته باشد که اصلاح اين رويه، بزرگ‌ترين اصلاح الگوي مصرف خواهد بود.

در مصار‌ف بخش دولتي 2نوع مشکل وجود دارد. يکي 20‌درصدي است که دولت مصرف مي‌کند و بايد اين مصرف بهينه شود و مشکل ديگر مربوط به قواعد و چارچوب‌هايي است که دولت تعيين کرده و ممکن است منجر به مصارف غيرضروري شود.

طبعا اين امر موجب اتلاف وقت و هزينه مي‌گردد و رقابت را از بين خواهد برد. 40‌درصد کل مصرف کشور نيز مربوط به مصارف بخش خصوصي است که اين رقم قابل توجه است و از طريق آمايش توسعه، روش‌هايي براي صرفه‌جويي وجود دارد که بايد به‌صورت متمرکز انجام شود.

قاعدتا اصلاح الگوي مصرف در راستاي اصل 44 قانون اساسي است؛ چراکه در اين قانون مطرح شده است که برخي از فعاليت‌ها در اختيار بخش خصوصي قرار گيرد و دولت مداخله‌اي نداشته باشد بلکه ناظر بر فعاليت بخش خصوصي باشد.

از آنجا که تجربه اثبات کرده تحرک بخش خصوصي موجب افزايش بازدهي سرمايه مي‌شود، طبيعي است اجراي سياست‌هاي اصل 44، حرکت در جهت اصلاح الگوي مصرف است. نکته حائز اهميت ديگر اين است که در ايران آن ثروتي که در حال نابود شدن و آتش زدن است نفت نيست بلکه سرمايه انساني است.

در حال حاضر يک نفر در دولت مانند وزير، داراي اختيارات متعددي است و بقيه مجموعه زيرنظر او اختيار چنداني ندارند، در چنين فضايي مردم مسئوليت پيدا نمي‌کنند. در جايي که دولت بايد نقش هدايت و راهنمايي بر عهده بگيرد، متأسفانه همه کاره است. بنابراين، اجراي صحيح سياست‌هاي اصل 44 موجب جلوگيري از اتلاف سرمايه انساني نيز مي‌شود.

در هر حال، هر گروه و قشري بهتر است در حوزه کاري خود فعاليت داشته باشد و به حوزه‌هاي ديگر وارد نشود، زيرا تمامي بخش‌ها بايد بحث صرفه‌جويي را مراعات کنند و تمامي حوزه‌ها و بخش‌ها مسئول هستند که نسبت به اين موضوع توجه کافي داشته باشند.

محمد‌صادق واعظ‌ زاده، معاون علمي و فناوري رئيس‌ جمهور امروز در مراسم افتتاح دفتر نخبگان استان آذربايجان ‌شرقي اظهار داشت راه براي نوآوري باز است و فرهنگ غلطي که در کشور در خصوص ايده‌پردازي و حمايت از طرح‌هاي نوين وجود دارد، بايد تغيير کند.
وي با اشاره به نامگذاري امسال به نام سال اصلاح الگوي مصرف از سوي رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: اصلاح الگوي مصرف در ذات خود نوآوري و خلاقيت را نهفته دارد که لزوم توجه به افکار نخبگان و فرهيختگان کشور در راستاي تغيير رويه‌هاي ناکارآمد دوچندان مي‌کند.
وي در ادامه راه‌اندازي دفتر بنياد ملي نخبگان در استان‌ها را گامي موثر در راستاي شناسايي نخبگان و فرهيختگان علمي کشور دانست و اظهار داشت: تاسيس دفتر نخبگان در تبريز آغاز يک حرکت بزرگ با اهدافي بلند است و اميدواريم با تعامل مقامات و مسؤولان استاني اين دفتر به مامن انديشمندان و نخبگان علمي شمال‌غرب کشور تبديل شود.

واعظ‌زاده تاکيد کرد: بايد درهاي مراکز علمي و پژوهشي موجود را به روي جوانان مشتاق و علاقمند باز کنيم تا اين امکانات در راستاي استفاده بهينه و هم‌افزايي امکانات براي توسعه کشور مورد استفاده قرار گيرد.

رئيس دفتر نخبگان استان آذربايجان ‌شرقي نيز در سخناني‌ اظهار داشت: امروز عالمان در ايران اسلامي نقش‌آفرين شده‌اند و در توسعه همه جانبه کشور به جديت نقش‌آفريني مي‌کنند.

آژيده پيشرفت‌هاي کشور را در سايه خودباوري دانست و افزود: در هر عرصه‌اي که کشور به موفقيت و کاميابي دست‌ يافته ‌است، خودباوري نقش‌آفرينان در آنجا نمود يافته ‌است.

گفتني است، ‌دفتر نخبگان استان آذربايجان ‌شرقي ظهر امروز در محل خانه قديمي کمپاني‌ها واقع در خيابان اهراب تبريز افتتاح شد.