موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

بخش اقتصاد- نوشتاری که از نظرتان می‌گذرد تازه ‌ترین دیدگاه اقتصادی یحیی آل اسحاق، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران و وزیر اسبق بازرگانی درباره مهم ‌ترین مسائل روز اقتصادی ایران است.

او در این نوشتار که در پایگاه اطلاع ‌رسانی مقام معظم رهبری انتشار یافته است، برضرورت توسعه صادرات، اجرای دقیق سیاست‌های اصل 44 و بهبود فضای کسب وکار تأکید کرده و از مسئولان خواسته است در سایه مدیریت صحیح منابع مالی و منابع انسانی، تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند. آل اسحاق "تولید صادرات‌محور"، "مدیریت واردات"، "تولید با کیفیت"، "اقتصاد مقاومتی" و "نگاه جامع در اجرای اصل 44" را کلید واژه‌های بیانات اقتصادی رهبرمعظم انقلاب در چندماه اخیر برشمرده و در مطلبی که در پی می ‌خوانید نکاتی را در راستای پیاده ‌سازی منویات ایشان یادآوری کرده است.

1- رهبر معظم انقلاب در ابتدای سال و در جریان بازدید از توانمندی‌های خودروسازی گفتند که بخش‌های صنعتی باید محصولات خود را با محوریت صادرات تولید کنند و دستگاه‌های مختلف دولتی نیز باید با تلاش چندجانبه و هنرمندانه، بازار صادراتی را تأمین کنند.

همچنین ایشان بر لزوم افزایش کیفیت کالای تولیدی و افزایش رقابت ‌پذیری توصیه کردند. معنی راهبردی توصیه مقام ‌معظم رهبری این بود که صادرات، به ‌ویژه صادرات صنعتی، به‌ عنوان موتور محرک اقتصاد قرار گیرد. این همان استراتژی "توسعه صادرات" است که در5 دهه اخیر رشد و شکوفایی بی‌ نظیری برای بسیاری از اقتصادهای جهان به‌ دنبال داشته است

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

همان گونه كه اشاره شد، از يك سو، انقلاب هاى كوپرنيك و تحولات فيزيك نيوتونى نوعى تضعيف ايمان گرايى و نوعى تقويت علم گرايى به وجود آوردند، حاكميت قوانين طبيعى نيز علم را شريف و مقدس نمود و روش هاى علوم طبيعى به همراه آن، از قداست و عظمت خاصى برخوردار گرديدند. اين زمينه ها موجب شد كه در قرن 18 نوعى حاكميت عقل و علم فراهم گردد. ابتدا، سن سيمون با كمك شواهد مزبور نوعى مذهب جديد مبتنى بر عقل و علم طراحى كرد، اما تلاش اصلى و مؤثر براى بيان انديشه چنين مذهب هايى، توسط آگوست كنت صورت گرفت. از اين جا بود كه روش اثبات گرايى تدوين و تحكيم گرديد. به همين دليل، رشد اثبات گرايى همواره همراه با آگوست كنت مطرح است. تحكيم انديشه اثبات گرايى آگوست كنت به همراه مبانى ترسيم شده در تفكر اقتصاد سياسى آدام اسميت، مى تواند زمينه ساز تحولى جديد در بيان شاخص علمى بودن و علمى نبودن نظريه ها محسوب گردد. به خصوص ثمره اين مسأله در روش اثبات گرايى علم اقتصاد متعارف بسيار درخشان و دامنه دار بوده است.پس از جاافتادن اثبات گرايى، روش هاى بررسى علوم به طور كلى و اقتصاد به طور خاص، صورت ديگرى پيدا كرد. چند محور در قالب فكر اثبات گرايى كنت را بايد مورد توجه قرار داد: يكى پايگاه عقل گرايانه است; به اين صورت كه مطالعات و تحقيقات اجتماعى را مى توان تنها بر اساس عقل و بدون هر نوع قضاوت اخلاقى، ارزشى و متافيزيكى انجام داد، هر چند كنت تصريح مى كند كه مطالعات مربوط به آن «بايد» چنان انجام شوند. محور دومى كه در اين تفكر مورد توجه است اين كه روش صحيح كشف حقايق در علوم اجتماعى، تعميم داده هاى واقعى است. نكته قابل تأمل آن كه كنت تصور مى كرد روش منحصر به فرد در بررسى علوم طبيعى - مانند فيزيك، زمين شناسى، اخترشناسى، شيمى، زيست شناسى و امثال آن ها - همين است كه از طريق استقراى داده هاى تجربى انجام مى شود و قوانينى عمومى از آن ها استخراج و يا استنباط مى گردد. مى توان ادعا كرد كه با وجود نقّادىِ بسيارى كه نسبت به اين شيوه صوت گرفته و با توجه به ردّ اين تصور كه روش انحصارى در علوم طبيعى، استقرا مى باشد، اما هنوز قشرهايى از رفتارگرايان (اقتصادى و غيراقتصادى) آن را عملا به كار مى برند. بر مبناى تفكر رفتارگرايان، علم اقتصاد در واقع، به صورت يك علم تجربى مطرح مى شود. در هر صورت، عقيده كنت اين بود كه روش مطالعه علوم اجتماعى نيز بايد استقرا باشد.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

در این مقاله سعی می گرد تا مفهوم و تعریف دقیق این واژه از نگاه تئوری اقتصادی ارایه و اشکال موجود این نوع اقتصاد در نظام های اقتصادی معاصر ( در مدل چند کشور ) به بررسی گرفته شود و تا تصور نسبتاً دقیق از آن حاصل گردد .طوریکه می دانیم موضوعاتی مانند نظام های اقتصادی ، اقتصاد مختلط ، مدل های اقتصادی و ... ، پدیده های اقتصادی اجتماعی و تاریخی اند که در مسیر تکامل تاریخ بشری شکل گرفته اند .کارل مارکس مراحل تاریخ بشری را بر اساس تغییر شیوه تولید ( وحدت نیرو های مولده و مناسبات تولیدی ) و فرماسیون ها مرحله بندی نمود . و پنج شیوه تولید را کمون اولیه ، برده داری ، فیودالیسم ، کپیتالیسم و سوسیالیسم ( کمونیسم ) مشخص ساخته است .در شرایط معاصر این رویکرد از جانب عده اقتصاددانان بازنگری و تجدید نظر شده و در عوض از رویکرد متمدن ( سویلیزیشن ) بهره می برند ، که تآکید اساسی رویکرد متمدن عبارت از آنست که در اساس آن آیده موجودیت قانونمندی عمومی فعالیت و پیشرفت انسان بمثابه فرد و عضوی جامعه قرار دارد . و این امر را نتایج انکشاف تاریخی کشور های به اصطلاح انکشاف یافته صنعتی یکسان تائید می کند . مبدآ برای تحقیقات و بررسی متمدن تامین شرایط نیازمندی های حیاتی ، فعالیت انسان و ارزش های که بر اساس آن بوجود می اید مطرح است و همچنان در راس زاویه انسان را به حیث فرد و عضوی جامعه مد نظر دارد . و در عین زمان در اقتصاد سیاسی عنعنوی در راس زاویه قوانین عینی اقتصادی قرار داده می شود که در بالای انسان قرار دارد

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

محقق نشدن پيش بيني اقتصاددانان كلاسيك با واقعيت و انتقادهاي شديدي كه سوسياليست ها و پيروان مكتب تاريخي به اصول مكتب كلاسيك وارد آوردند، باعث شد كه تجديدنظر در اصول اقتصاد كلاسيك سرعت بيشتري به خود گيرد. اقتصاددان انگليسي »ويليام استنلي جونز« چند سال بعد از اينكه كارل ماركس كتاب سرمايه اش را با عنوان نظريه اقتصاد سياسي منتشر كرد و در آن اصول اقتصاد سرمايه داري را بر پايه مطلوبيت مورد ارزيابي قرار داد، نظرياتش را منتشر كرد. در همين زمان مكتب اتريش نيز با ارائه نظريات »كارل منگر« شكل گرفت كه براساس آن ارزش يك كالابه وسيله مطلوبيت نهايي سنجيده مي شود و ارزش كالابا برآورد ذهني مصرف كننده مشخص مي شود. يعني اينكه مصرف كننده فكر مي كند يك كالاتا چقدر برايش سودمند و باارزش است و قيمت كالانيز در ميان دو مرز مطلوبيت مصرف كننده از آن كالاو مطلوبيت توليدكننده قرار مي گيرد. مرز بالاي قيمت مطلوبيت كالااز نظر خريدار و مرز پايين قيمت مطلوبيت كالااز نظر فروشنده تعيين مي شود.  يعني يك خريدار تا چه ميزان حاضر است بابت يك كالابپردازد و يك فروشنده پايين ترين قيمتي را كه با آن حاضر است كالارا به فروش برساند چقدر است. »لئون والراس« بنيانگذار مكتب لوزان در سال 1874 در فرانسه نيز بر پايه نظريه مطلوبيت نهايي، نزولي بودن منحني تقاضا را ثابت كرد. به اين شكل مكتب »مارژيناليسم« به وجود آمد.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

ما در جهان ناقصی زندگی می کنیم. پس لابد حیرت کرده اید چگونه می توانم سازوکار قیمت را چنین ابزار باشکوهی توصیف کنم. پاسخ این است که آنچه تا اینجا توصیف کردم سازوکار قیمت در جهان واقع نیست، بلکه مدل ایده آلی است که فقط در چند بازار اگر وجود داشته باشد پیدا می شود. حالا می خواهیم به سازوکار قیمت واقعی نگاه کنیم که با این دنیای ایده آل تفاوت دارد. (در فصول بعدی به اختلالات ناشی از مساله کارفرما کارگزار و محدودیت های حقوق مالکیت می پردازیم.)

۱) توزیع درآمد

با توجه به هشدارهای بحث شده در زیر، سازوکار قیمت به ما اطمینان می دهد اقتصاد نوع و مقداری از کالاها تولید می کند که مصرف کنندگان مایل به پرداخت قیمت های متناظر با هزینه های تولید آنها باشند، اما آیا این لزوما خوب است؟ اینکه مصرف کنندگان مایلند چقدر پول بابت کدام کالاها بپردازند در آسمان ها توصیه نشده است، بلکه تا حدودی به توزیع درآمد بستگی دارد. جامعه ای که توزیع درآمد برابرطلبانه تر دارد نسبت به جامعه ای که توزیع درآمد کاملا یکسویه ای دارد، خاویار کمتر و همبرگر بیشتری تقاضا می کند. به بیان دیگر، سازوکار قیمت برخی اوقات به خاطر دموکراتیک بودنش تحسین می شود؛ چون آنچه تولید می کند به چگونگی «رای دادن» مصرف کنندگان با دلارهایشان بستگی دارد. توضیح این نکته لازم است که در این «دموکراسی» تعداد آرایی که هر شخص دارد به درآمد وی بستگی دارد. این لزوما بد نیست.