از نظر اسلام ، قوام جامعه بر اقتصاد است . تجارت و بازرگانی ، مهم ترین بخش اقتصاد را شکل می بخشد . بنابراین می توان گفت که قوام جامعه بر تجارت سالم است . از این رو بخش مهمی از آموزه های اسلامی به آداب و احکام و قوانین تجاری تعلق گرفته و با ارایه راهکار هایی بر آن است تا بهترین شکل تجارت سالم در جامعه اسلامی تحقق یابد و جامعه در مسیر تعالی و کمال بیشتر ، گام بردارد .

خداوند در آیه ۲۹ سوره نساء ، تجارت و مبادلات اقتصادی مشروع را مایه حفظ جامعه از تباهی و نابودی معرفی می کند و با اشاره به قتل نفس ، این معنا را تقویت می کند که انسان نباید خود را با ارتکاب گناه و تجاوز و تصرفات باطل به هلاکت افکند ( مجمع البیان ، طبرسی ، ج۳ و ۴، ص۶۰) چرا که هر گونه تصرف باطل به معنای سلب اعتماد عمومی و امنیت زدایی است . جامعه ای که سرمایه مهمی چون اعتماد عمومی را از دست دهد ، در سراشیب سقوط قرار می گیرد و تباهی و فساد موجب می شود تا جنگی نهان در جامعه شکل گیرد و انسان ها در جنگ خاموش فقر مزمن و رفاه افراطی بمیرند .

تجارت و بازرگانی ، یکی از مهم ترین فتنه های بشر نیز به شمار می رود . به این معنا که آدمی هنگامی که گرفتار مسائل تجاری و اقتصادی می شود باید درجه هوشیاری اش بسیار بالا برود ؛ چرا که اقتصاد ، آزمون سختی است که بسیاری در آن مردود می شوند . اقتصاد و تجارت ، آدمی را چنان به خود مشغول می سازد که از خدا و اهداف اصلی زندگی دور می افتد . به سخن دیگر ، اقتصاد ، تجلی تمام نمای دنیاست و آدمی به سادگی هنگامی که سرگرم کارهای اقتصادی می شود ، از خدا غافل می گردد . از این رو خداوند به مومنان هشدار می دهد که دچار غفلت نشوند و کارهای اقتصادی ایشان را سرگرم به خود نکنند .

خداوند در آیه ۳۷سوره نور ، تجارت و داد و ستد را زمینه ای برای غفلت آدمی معرفی می کند . کسانی که به تجارت مشغول می شوند ، در بیشتر موارد از وظایف و تکالیف عبادی مالی و غیرمالی خود غافل می شوند . لذا آنان به خاطر تزکیه نفس به نماز نمی ایستند و در اندیشه دیگران نیز نیستند و زکات مال خویش را پرداخت نمی کنند . این گونه است که مایه قوام جامعه ، بلای جان آدمی و جامعه می شوند .

انسان و جامعه برای دست یابی به آسایش ، نیازمند اقتصاد و تجارت سالم و عادلانه است . اقتصاد سالم ، اقتصادی است که آدمی را در مسیر کمالی قرار دهد و حکمت و فلسفه آفرینش را مدنظر داشته باشد .

به سخن دیگر ، یکی از وظایف و ماموریت های انسان در مسیر عبودیت ، ایجاد بستری مناسب و سالم برای عبادت است که از طریق آبادسازی زمین امکان پذیر می باشد . جامعه ای که به اقتصاد و تجارت و آبادانی زمین اشتغال دارد ، شرایط مناسب برای افراد جامعه اش فراهم می آورد تا با آسودگی به کارهای برتر بپردازند ؛ چرا که با اقتصاد شکوفا و آبادانی زمین ، آسایش برای شهروندان جامعه فراهم می آید و انسان دیگر دغدغه شکم ندارد و می تواند به کارهای دیگر بپردازد و به نیازهای برتر خود پاسخ دهد .

اصولا نخستین دغدغه انسان ، امنیت غذایی است . آرامشی که در سایه سار امنیت غذایی پدید می آید و موجب می شود تا شخص به نیازهای دیگر خود بپردازد که تفکر و تدبر در هستی و اهداف آن از جمله مهم ترین آنهاست .

اما گاه پاسخ گویی به نخستین نیاز انسانی ، چنان آدمی را سرگرم خویش می کند که دیگر به نیازهای اساسی دیگر بی توجه می شود . در چنین حالتی است که از غفلت سخن به میان می آید ؛ چرا که غفلت ، نادیدن چیزی است که در جلوی دیده هاست . انسان هنگامی که سرگرم پاسخ گویی به نیازی چون امنیت غذایی می شود ، در همان حال باید توجه داشته باشد که امنیت غذایی مقدمه ای برای رسیدن به کمالات انسانی است و نباید با سرگرم شدن به مقدمه از ذی المقدمه و هدف باز ایستد . این در حالی است که بسیاری از انسانها در مقدمه می مانند ؛ مثال آنان مثال کسی است که ادبیات می خواند تا به زبانی مسلط شود و یا منطق می خواند تا بتواند فلسفی بیندیشد ، اما در ادبیات و منطق می ماند و از هدف اصلی خویش باز می ایستد . از این رو خداوند در آیه ۳۷ سوره نور و نیز آیات ۹ و ۱۰ سوره جمعه از غفلت آدمی و سرگرم شدن وی به اقتصاد و تجارت سخن می گوید به گونه ای که دیگر هدف اصلی یعنی نماز و آخرت و مانند آن از یادش می رود و از آن غافل می شود .

به یک معنا می توان چنین اقتصادی که آدمی را سرگرم و غافل می کند ، اقتصاد ناسالم نامید ، چرا که عدم سلامت اقتصادی می تواند به چند دلیل و عامل باشد که از جمله آنها غفلت زایی و سرگرم سازی اقتصاد است که آدمی را از هدف اصلی باز می دارد ، چنان که می تواند این عدم سلامت به سبب عدم صحت معامله و یا ظالمانه بودن آن باشد .

بر این اساس تجارت ناسالم به سبب آن که به شخص و جامعه آسیب می رساند مورد نهی خداوند قرار گرفته است ( بقره ، آیه ۱۸۸) چرا که تملک اموال از راه تجارت باطل و نامشروع ، تباهی و نابودی جامعه را به دنبال دارد ( نساء، آیه ۲۹) و اجازه نمی دهد تا انسان به اهداف اصلی آفرینش توجه یابد و در مسیر آن حرکت نماید . ( جمعه ، آیات ۹ و ۱۱)

در مقابل ، اقتصاد و تجارت سالم و عادلانه ، موجب رشد و بالندگی شخص و جامعه می شود و انسان و جامعه را در مسیری قرار می دهد که صلاح و خیر شخصی عمومی را فراهم می آورد . ( اعراف ، آیه ۸۵) به این معنا که وی را از نظر روحی در شرایطی قرار می دهد که بتواند به هدف های اصلی بیندیشد و نیازهای برتر خود را بجوید . بنابراین نه تنها تجارت برای مردان خدا مانع از برپایی نماز نیست بلکه همین تجارت عامل روآوری آنان به نماز است و حتی زمینه ساز گرایش ایشان به پرداخت زکات می شود ، چراکه آنان اقتصاد و تجارت را ابزار رشد و بالندگی شخصی و جمعی برمی شمارند .( نور ، آیه۳۷)

تجارت سالم به سبب آن که زمینه ساز آسایش و آرامش بشر و قرار گرفتن در مسیر پاسخ گویی به نیازها و خواسته های اصلی و بنیادین است ، در آیات چندی از جمله آیه ۱۹۸ سوره بقره و ۲ سوره مائده و ۱۲ سوره اسراء و ۲۰سوره مزمل مورد تشویق و ترغیب خداوند قرار گرفته است .

منبع:وفاق 

انسان به اقتضای طبیعت یا غیر آن ، موجودی اجتماعی است . بسیاری از نیازهای خویش را از طریق اجتماع پاسخ می دهد ؛ چنان که خانواده به عنوان بنیاد هر اجتماعی از مهم ترین و اساسی ترین علل ایجادی آرامش به شمار می آید و انسان در سایه وجودی خانواده به بهترین گونه از انواع آرامش ها دست می یابد . 

اجتماع به علل گوناگون ، پیچیده ترین نهاد در زندگی انسانی است و نقش تاثیرگذار آن از هر جهت در زندگی انسان به روشنی قابل مشاهده است . نوع تعاملات و روابط اجتماعی در این میان تاثیر شگرفی به جا می گذارد . از این رو بخش عمده ای از قوانین عقلانی بشر به تنظیم و ساماندهی تعاملات و روابط اجتماعی اختصاص یافته است و اصولا مدار قوانین ، ساماندهی همین تعاملات میان انسانی است ؛ چرا که هرگونه خللی می تواند تاثیر زیانباری در زندگی فردی و جمعی بشر به جا گذارد .

تجارت نیز به دلیل این که نوعی از تعاملات اجتماعی است ، می بایست در چارچوب قوانین خاص خود ساماندهی شود تا تاثیر مثبت و سازنده ای از خود به جا گذارد ؛ چرا که اگر روابط عاطفی و احساسی در جامعه پاسخی به یکی از دو مولفه اساسی سعادت یعنی آرامش باشد ، روابط و تعاملات اجتماعی ، پاسخی به دومین مولفه سعادت یعنی آسایش است . از این رو از سوی آموزه های وحیانی نیز مورد توجه قرار گرفته است . آن چه در این مطلب به آن پرداخته شده ، نقش تجارت در تعالی شخص و جامعه از منظر قرآن است .

منبع:وفاق

اقتصاد مبتنی بر این فرض است که مردم اهداف ساده عقلانی دارند و ابزار های مناسب برای رسیدن به آن ها را انتخاب می کنند . هر دو نیمه فرض غلط است ؛ مردم گاهی اهدافی بسیار پیچیده دارند و گاهی اشتباه می کنند . پس چرا این فرض همچنان مفید است ؟

فرض کنید ما هدف کسی را می دانیم و همچنین می دانیم که او در نیمی از اوقات به درستی تشخیص می دهد که چطور به هدفش برسد و در نیمی از اوقات به صورت تصادفی عمل می کند . از آن جا که عموما مسیر صحیح انجام یک کار یکتا است ( یا مسیرهای صحیح خیلی قلیل اند ) اما مسیر های غلط کثیرند ، رفتار « عقلایی » می تواند پیش بینی شود ، اما رفتار « غیرعقلایی » قابل پیش بینی نیست . اگر ما بنا به این فرض که فرد عقلانی است پیش بینی کنیم که رفتار او چیست ، در نیمی از اوقات پیش بینی درستی داریم . اگر فرض کنیم که او غیرعقلانی است ، تقریبا هرگز نمی توانیم رفتار او را پیش بینی کنیم چون مجبوریم حدس بزنیم کدام رفتار غیرعقلانی را او قرار است انجام دهد ؛ بنابراین بهتر است ما فرض کنیم که او عقلانی رفتار می کند و متوجه باشیم که گاهی اشتباه می کنیم . استدلال کلی تر این طور می شود که تمایل به عقلانی بودن عنصری مستدام ( در این جا قابل پیش بینی ) در رفتار آدمی است . تنها بدیل فرض عقلانیت ، نظریه ای درباره رفتار غیرعقلانی است ( اگر نخواهیم کلا صورت مساله را پاک کنیم و بگوییم که رفتار آدمی قابل فهم و پیش بینی نیست ) . نظریه ای که نه تنها به ما بگوید انسان همیشه رفتار عقلانی ندارد ، بلکه بگوید کدام رفتار غیرعقلانی خاص را دارد . تا جایی که من می دانم ، هیچ نظریه قانع کننده ای از این دست وجود ندارد .

دلایلی وجود دارد که فرض عقلانیت حتی بهتر از آنچه در ابتدا به نظر می رسد ، کار می کند . یکی این است که ما اغلب با رفتار یک فرد تنها سر و کار نداریم بلکه با اثر تراکمی رفتار تعدادی از مردم مواجهیم . از آنجا که بخش غیرعقلانی رفتار آدم ها تصادفی است ، اثراتش در وضعیت تراکمی متمایل به حذف شدن است .

برای مثال فرض کنید که رفتار عقلانی این باشد که هرچه قیمت همبرگر پایین تر باشد ، مقدار بیشتری از آن خریده شود . مردم تصمیم می گیرند که اول انتخابی عقلانی داشته باشند و پس از آن یک سکه بیندازند . اگر سکه شیر آمد آنها یک پوند بیشتر از آن چه قصد داشتند ، خرید می کنند و اگر سکه خط آمد آنها یک پوند کمتر خرید می کنند . رفتار فرد فرد آدم ها قابل پیش بینی نیست ، اما تقاضای کل برای همبرگر تقریبا برابر با حالتی است که اصلا سکه نمی انداختند ، زیرا سکه به احتمال یک دوم شیر و به همین احتمال خط می آید .

دومین دلیل برای اینکه فرض بهتر از آنی که ما انتظار داریم کار می کند این است که ما اغلب با مجموعه تصادفی از آدم ها سر و کار نداریم بلکه با مردمی سر و کار داریم که به خاطر نقش خاصی که بازی می کنند ، انتخاب شده اند . روسای شرکت ها را در نظر بگیرید . اگر شما افرادی را به صورت تصادفی برای این کار در نظر بگیرید ، این فرض که آنها در پی حداکثر کردن منافع شرکت هستند و می دانند چطور چنین کاری کنند ، فرضی چندان پذیرفتنی نیست ، اما کسانی که در پی حداکثر کردن منافع نیستند یا بلد نیستند به این هدف برسند ، اغلب برای این کار انتخاب نمی شوند ؛ اگر انتخاب شوند ، به نظر نمی رسد که بتوانند آن را نگه دارند ؛ اگر بمانند ، به نظر می رسد که آن شرکت دائما اعتبارش را در اقتصاد از دست می دهد تا اینکه نهایتا از بازار خارج می شود ؛ بنابراین فرض ساده حداکثرسازی منافع به علاوه عقلانیت ، مسیر صحیح را برای پیش بینی رفتار شرکت ها به دست می دهد .

استدلالی مشابه در مورد بازار سرمایه به کار می رود . ما احتمالا خیلی منطقی انتظار داریم که متوسط سرمایه گذاری توسط یک فرد با این دقت شکل می گیرد که کدام شرکت ها ثروتمند ترند ؛ هرچند متوسط آمریکایی ها و حتی متوسط سرمایه گذاران بسیار در این امور کم اطلاع هستند . سرمایه گذارانی که به طور مدام در بازار های سرمایه غلطی سرمایه گذاری کنند ، به زودی دیگر چیزی برای سرمایه گذاری نخواهند داشت . سرمایه گذارانی که در جای درست سرمایه گذاری کنند ، مقدار دائما رو به افزایشی از پول خود برای خطر کردن خواهند داشت و اغلب پول دیگران نیز . این جا سرمایه گذاران مطلع اثری بر بازار می گذارند که متناسب با تعداد آنها از نظر جمعیتی نیست . اگر ما کارکرد بازار را بر اساس این فرض تحلیل کنیم که همه سرمایه گذاران مطلع اند ، پیش بینی های نسبتا دقیقی خواهیم داشت ، به رغم فرضی که نادرست است . در این جا نیز مثل هر جای دیگر ، آزمون نهایی یک روش ، این است که آیا پیش بینی هایش از پس توصیف واقع بر می آیند یا خیر . اینکه آیا سوالی اقتصادی هست یا خیر ، چیزی نیست که ما از پیش بدانیم . این چیزی است که ما با به کارگیری اقتصاد برای پاسخگویی آن ، کشفش می کنیم .

منبع:وفاق 

اغلب فکر می کنند که اقتصاد پاسخ مجموعه ای خاص از سوالات است ( چطور جلوی بیکاری را بگیریم ؟ چرا قیمت ها بالا می رود ؟ نظام بانکی چطور کار می کند ؟ آیا بازار سرمایه رشد می کند ؟) یا روشی است که با آن می توان به پاسخ این سوالات دست یافت .

هیچ کدام از این دو توصیف ، به درستی اقتصاد را تعریف نمی کند ، زیرا اولا روش های دیگری برای پاسخ به آن سوالات وجود دارد ( مثلا ممکن است ستاره شناسی بتواند پاسخ برخی از سوالات بالا را بدهد ، هر چند ضرورتا پاسخ هایش صحیح نیست ) و دوما اقتصاددانان ، از اقتصاد برای پاسخ به بسیاری سوالات دیگری که معمولا « اقتصادی » شمرده نمی شوند نیز استفاده می کنند ( چه چیزی مشخص می کند که مردم چند بچه خواهند داشت ؟ چطور می توان جرائم را کنترل کرد ؟ دولت ها چطور عمل می کنند ؟) .

من ترجیح می دهم اقتصاد را روشی خاص برای فهم رفتار تعریف کنم ؛ آنچه عموما سوالات اقتصادی به حساب می آیند ، سوالاتی است که در مورد آنها در گذشته این روش فهم رفتار به کار رفته و مفید بودنش اثبات شده است : اقتصاد روشی برای فهم رفتار با شروع از این فرض است که مردم اهدافی دارند و تمایل دارند روشی درست برای رسیدن به آن اهداف انتخاب کنند .

بخش دوم فرض که مردم تمایل دارند روشی درست برای رسیدن به اهدافشان بیابند ، عقلانیت نامیده می شود . این اصطلاح اندکی گول زننده است زیرا این حدس را پیش می آورد که روشی که مردم با آن مسیر درست دسترسی به اهدافشان را می یابند ، تحلیل عقلانی است ( همان تحلیل منطقی یعنی استفاده از منطق صوری برای استخراج نتایج از فرضیات ) . چنین فرضی برای اینکه مردم چطور ابزار های مناسب برای رسیدن به اهدافشان را می یابند ، ضروری نیست .

می توان گستره ای از توضیحات دیگر را نیز برای رفتار عقلانی تصور کرد . مثالی لوس این است که ما برای اینکه به بسیاری از اهدافمان دست یابیم باید گهگاه غذا بخوریم تا از گرسنگی نمیریم ( البته به استثنای وقتی که هدف ما خاک شدن باشد ) . چه مردم این حقیقت را با تحلیل منطقی به دست آورده باشند و چه خیر ، آنهایی که غذا خوردن را انتخاب نمی کنند باقی نمی مانند تا رفتارشان توسط اقتصاددانان تحلیل شود . کلی تر آنکه ممکن است تکامل ، انسان ها را چنان پرورده باشد که عقلانی رفتار کنند بی آنکه بدانند چرا . همین نتیجه می تواند از یک فرآیند آزمون و خطا حاصل شود ؛ اگر شما هر روز تا محل کارتان قدم بزنید ، احتمالا به تجربه کوتاه ترین مسیر را خواهید یافت حتی اگر آن قدر هندسه ندانید تا آن را محاسبه کنید . عقلانیت در این معنا هیچ نیاز ضروری به اندیشه ندارد .

نیمی از فرض نهفته در تعریف من از اقتصاد ، عقلانیت بود ؛ نیم دیگر این بود که مردم اهدافی دارند . برای اینکه بتوان در علم اقتصاد پیش رفت ، باید این فرض دوم را تا حدی با فرضی دیگر تقویت کرد ؛ مردم اهداف ساده عقلانی دارند ؛ اگر هیچ راجع به اهداف مردم ندانیم ، غیرممکن است بتوانیم آنچه قصد انجام دادنش را دارند ، پیشگویی کنیم . هر رفتاری ، هرچه قدر هم عجیب و غریب باشد ، می تواند با این فرض توضیح داده شود که خود رفتار ، هدف شخصی بوده است . ( چرا من به میز زل زدم ، در حالی که یک چک ۱۰۰۰ دلاری لای انگشتانم داشت می سوخت ؟ چون من می خواستم به میز زل بزنم وقتی چک ۱۰۰۰ دلاری لای انگشتانم داشت می سوخت ) .

برای اینکه مثال محتمل تری از اینکه چگونه هدفی پیچیده ظاهرا می تواند منجر به رفتاری غیر عقلانی شود ، کسی را در نظر بگیرید که در معرض انتخاب میان دو محصول یکسان با قیمت های متفاوت قرار دارد . به نظر می رسد که او اگر تقریبا هر هدفی داشته باشد ، می توانیم فرض کنیم که ترجیح می دهد ، گزینه ارزان تر را بخرد . اگر هدف او کمک به فقیر باشد ، می تواند آنچه پس انداز می کند را به فقیر بدهد . اگر هدفش کمک به بچه هایش باشد ، می تواند پول پس انداز کرده را به آنها بدهد . اگر هدفش یک زندگی همراه با رفاه و تجمل باشد ، می تواند به دریای کارائیب برود و خاویار بخورد .

اما فرض کنید شما برای رفتن به سینما با کسی قرار دارید . شما می دانید که قصد دارید آب نبات بخرید که در سالن سینما ۱ دلار و در بقالی سر راه ۵/۰ دلار است . آیا شما سر راه می ایستید و آب نبات می خرید ؟ آیا می خواهید رفیقتان فکر کند که شما آدم خسیسی هستید ؟ شما آب نبات را در سالن سینما می خرید و ( امیدوارید ) به رفیقتان نشان دهید که شما از آن دسته از آدم ها هستید که راحت پول خرج می کنند .

می توان این مساله را این طور حل کرد که دو آب نبات واقعا یکی نیستند ؛ آب نبات توی سالن سینما این ویژگی اضافی را دارد که می تواند رفیقتان را متاثر کند ، اما اگر شما این مسیر استدلال را پیش بگیرید ، هیچ دو گزینه ای همسان نخواهند بود و این ادعا که شما بین دو گزینه همسان ، گزینه با قیمت پایین تر را انتخاب می کنید ، هیچ مصداقی نخواهد یافت ( ادعا از معنا تهی می شود ) . من ترجیح می دهم بگویم که این دو گزینه به اندازه کافی برای هدف ما همسان هستند ، اما در این مثال خاص هدف شما آن قدر پیچیده است که پیشگویی ما ( که مبتنی بر فرض اهداف ساده عقلانی است ) غلط از آب در می آید .

منبع:وفاق 

یحیی آل اسحاق رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران نیز درباره نامگذاری سال 1391 به نام "تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی» می گوید: بدخواهان ایران با حضور در حوزه اقتصاد قصد دارند جنگی تمام عیار علیه ایران به راه اندازند و به همین دلیل باید پاتک آن را در حوزه اقتصاد با حمایت از تولید داخلی و کار و سرمایه ایرانی زد و در مقابل آن ایستاد.
حمید صافدل معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت هم با اشاره به برنامه کارگروه توسعه صادرات غیرنفتی به منظور تدوین اسناد راهبردی صادرات در بخشهای مختلف کالایی و خدمات برای سال 91، می گوید: تولید صادرات گرا به طور قطع، زمینه ساز تحقق منویات مقام معظم رهبری در نامگذاری سال 91 است.
محمد مهدی راسخ دبیرکل اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران نیز نامگذاری سال 91 را زمینه ساز حمایت هوشمندانه از تولیدات ملی می دانند می گوید: با تلاش اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران، قوانین و مقررات زاید بر سر راه فعالان اقتصادی و توسعه فعالیت بخش خصوصی احصا شده و پس از جمع بندی، باید حذف شوند.
محمدعلی ضیغمی معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت هم تولیدکنندگان را نقش آفرینان اصلی سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی می داند و می گوید: تولیدات صادرات گرا باید روی خط تولید تمام کارخانجات قرار گیرد.
ابوالفتح نیکنام عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی هم با اشاره به تکالیف تولیدکنندگان در قبال پیام رهبر معظم انقلاب در سال 91، اظهار می دارد دولت در گام نخست برای پیاده سازی منویات مقام معظم رهبری، خرید کالاهای خارجی را که مشابه تولید داخلی دارند از سوی دستگاه های زیرمجموعه خود ممنوع اعلام کند.
سید شمس الدین حسینی وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز با اشاره به نامگذاری سال 91 به عنوان تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی می گوید: رونق تولید و شکوفایی اقتصاد ملی با استقبال از کالاهای ایرانی فراهم می شود و انتظار می رود شهروندان کالاهای داخلی را در سبد مصرف خود ترجیح دهند.
علی صالح آبادی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار هم با تأکید بر پررنگ تر شدن نقش بازار سرمایه در تامین مالی، گسترش آموزش، فرهنگ سازی و اطلاع رسانی را 3 اولویتهای اصلی سال جاری بازار سرمایه کشور برشمرد.
رستم قاسمی وزیر نفت از ثبت رکورد جهانی ساخت پالایشگاه گازی توسط متخصصان داخلی خبر می دهد و می افزاید: برنامه ریزی اصولی در صنعت نفت برای سال تولید ملی انجام خواهد شد.
علی نیکزاد وزیر راه و شهرسازی نیز با تاکید بر حمایت ویژه از سازندگان مسکن، گفت: تجربه کافی، کار و سرمایه ایرانی مورد پشتیبانی این وزارتخانه است. 

در این میان برخی تحلیلگران نیز معتقدند نامگذاری سال 91 موج جدید نظام مدیریت تولید در کشور را ایجاد می کند .
وزیر صنعت، معدن و تجارت که چنین دیدگاهی دارد، می گوید : اهمیت حیات بخش تولید در جهت خودکفایی و توسعه اقتصادی کشور بر کسی پوشیده نیست، اما حفظ و صیانت و توسعه پایدار تولیدات کشور تحت شرایط رقابت جهانی، امری کلیدی و شایسته توجه مضاعف است که به درستی توسط مقام معظم رهبری مطرح گردید و به عنوان یک وظیفه ملی بر عهده همه ارکان نظام و بویژه این وزارتخانه گذاشته شد.
غضنفری می افزاید: در شرایطی که تولید کنندگان موفق و شرکتها و کشورهای پیشرو، اصول جدید و نظامهای مدرن مدیریت و حمایت از تولید را برای غلبه بر پیچیدگی های رقابت در بازارهای کنونی برگزیده اند، وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت نیز طیف متنوعی از سیاستهای هدایتی و حمایتی از تولید را برای تحقق خود کفایی داخلی و نیز توسعه تولیدات صادرات گرا اتخاذ کرده است، که از جمله به تقویت و توانمند سازی بنگاه های تولیدی و تجاری و نیز توسعه نظامهای تولید شبکه ای، توسعه و مزیتهای رقابتی پایدار با افزایش مستمر کیفیت و کاهش هزینه ها و قیمت تمام شده محصولات و خدمات و توسعه تولید صادرات گرا به عنوان موج جدید سیاستهای حمایتی این وزارتخانه جهت راهبری عرصه تولید کشور می توان اشاره کرد.
وزیر اقتصاد دولت نهم هم با بیان اینکه دولت نمی تواند سهم خود را در اقتصاد افزایش دهد، اظهار می دارد: دولت باید مکمل بخش خصوصی باشد و با تقویت و افزایش مشارکت این بخش در اقتصاد، زمینه رشد و تولید ملی را فراهم سازد.
داوود دانش جعفری شعار تولید ملی را ادامه جهاد اقتصادی دانسته و می افزاید : هدف مقام معظم رهبری از نامگذاری سال گذشته به جهاد اقتصاری برای مقابله با توطئه های دشمنان مانند تحریمها بوده است که لازمه رسیدن به جهاد اقتصادی خود اتکایی و تقویت تولید ملی است. 

برای اینکه اهمیت این موضوع آشکارتر شود، بهتر است هزینه های حمایت نکردن از این بخش مهم و اشتغالزا بیان شود. کارشناسان بر این باورند فراموشی تولید داخلی نه تنها عامل خودکشی اقتصادی به صورت تدریجی می شود، بلکه سبب از بین بردن فرصتهای استفاده از سرمایه های انسانی و اجتماعی نیز می شود و این برای اقتصادی که نیروی جوان مستعد بی شماری دارد، عامل افزایش بیکاری و بحران های ناشی از آن در جامعه می شود. بنابراین باید به سمت حمایتهای کامل از بخشهای تولیدی برای رونق تولید حرکت کرد، موضوعی که تمام کارشناسان و صاحب نظران اقتصادی برآن مهر تایید می زنند.
در این باره معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت بر ضرورت تدوین نقشه راه برای حمایت از تولید تأکید کرده و می گوید: نامگذاری صورت گرفته برای سال جاری از سوی رهبر معظم انقلاب، فضای کلی کشور را برای ایجاد یک حرکت همگانی در مسیر حمایت از تولید فراهم کرده است.
سیدرضا فاطمی امین با اشاره به نامگذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری گفت: عنوان «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» که برای امسال انتخاب شده است، برای ثبت نتایج مثبت در طول سال، نیاز به یک سری برنامه های هماهنگ دارد تا از اقدامهای پراکنده دستگاه ها جلوگیری شده و در عوض موجب یک حرکت هماهنگ در کشور شود.
وی می افزاید : همان طور که از حدود دو سال پیش کارگروه ویژه ای برای مقابله با تحریمها تشکیل شد، لازم است برای تکمیل مسیر خوداتکایی صنعتی با استفاده از نقشه راهی منسجم و روشن به اهداف تعیین شده در زمینه حمایت از تولیدات و محصولات داخلی، امکان عملیاتی شدن داده شود.
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران هم سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی را تداوم راه جهاد اقتصادی دانسته و می گوید: حمایت از تولید ملی لازمه هایی دارد که اصلی ترین آن، رفع موانع پیش روی تولیدکنندگان کشور و توجه به بهبود مستمر فضای کسب و کار است. محمد نهاوندیان معتقد است : نامگذاری سال جاری به نام تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی در واقع این نکته را مورد تأکید قرار می دهد که باید مسائل اقتصادی و تولید کشور سرلوحه تمامی سیاستگذاری ها و تصمیم گیری های کشور قرار گیرد.
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران می افزاید: به همین دلیل، دستیابی به اهداف در نظر گرفته شده در این سال، به نوعی مستلزم شرایطی است که بتواند، حمایت از تولید ملی را به منظور رقابتی شدن، مدنظر قرار دهد و تولید ملی را در برابر موانع رقابت عادلانه و برابر زیر چتر حمایتی خود قرار دهد. 

نقش این دسته از افراد بیشتر غیرمستقیم است اما به هیچ عنوان کم اهمیت نیست. این افراد در درجه اول باید از داشتن رویکرد «اوضاع خراب است، کاری نمی‌شود کرد» پرهیز کنند و سعی کنند با حفظ روحیه مثبت به ترویج فرهنگ نخبه‌گرایی، کار درست و دقیق، نگاه بلندنظرانه و عمیق به مسايل و پرهیز از سطحی‌نگری و راه‌حل‌های کوتاه مدت در جامعه بپردازند. 

به نوعی می‌توان گفت نقش جمعی این گروه بی‌واسطه‌تر و احتمالا تاثیرگذارتر از سایر گروه‌هاست. تصویب یک قانون جدید می‌تواند به نقطه عطفی در رشد یا رکود یک صنعت تبدیل شود. ساده است همه مشکلات ایران امروز را به گردن حاکمیت سیاسی انداختن و من نمی‌خواهم توی این چاله بیفتم. اما نمی‌توانیم چشم‌هایمان را به روی این واقعیت ببندیم که نظام سیاسی حاکم بر ایران با وجود همه دستاوردهایی که داشته، دارای مشکلات جدی‌ای مانند (1) نخبه‌گریزی و جذب افراد بی‌کفایت و بی‌توجهی و حتی عناد با شایسته‌سالاری (2) ضعف مدیریتی و فساد اداری در سطوح مختلف که برخورد جدی با این ضعف‌ها و فسادها را اگر نه غیرممکن که بسیار دشوار می‌کند، (3) نداشتن نگاه بلندمدت و کلان به مفاهیمی مانند توسعه زیرساخت‌های ارتباط و تولید در کشور و اشتغال‌زایی پایا و تخصیص غیرمتناسب منابع در اموراتی که اولویت ملی پایینی دارند، (4) نگاه تنگ‌نظرانه و بخش‌نامه‌ای به مقوله علم و دانش و تحقیقات که به علوم انسانی و اجتماعی نیز بهای اندکی می‌دهد و رشد علمی را منحصر به بخش‌های سخت مانند علوم تجربی یا فنی می‌کند، (5) نگاه بیش از حد امنیتی و محدودکننده به شاه‌راه‌های تولید و دسترسی اطلاعات مانند انواع رسانه‌های سنتی، رسانه‌های الکترونیک و اینترنت و (6) محدودیت‌های اجتماعی غیرقابل توجیه و دخالت نهادهای مختلف رسمی و غیررسمی در حریم شخصی افراد که هم موجب نارضایتی داخلی می‌شود و هم جذب توریست را مشکل‌تر می‌کند و (7) بی‌توجهی به شکاف‌های اجتماعی (قومی-نسلی-فرهنگی-اقتصادی) روزافزون موجود در کشور که بیم آن می‌رود جامعه ایرانی را چند پاره کند.

طبعا هر حرکت جدی در راستای حمایت از تولید داخلی باید فکری هم به حال مشکلاتی که ذکر کردم بکند که کاری هم نیست که بشود توی یک‌سال انجام داد. یک ایده شاید این باشد که در سال 1391 اولا تلاش شود زمینه‌های اولیه برای شکل‌گیری یک نگاه دورنگر و عمیق‌تر فراهم شود. کارهایی که می‌توان انجام داد فرضا شامل: الف) ابقا یا استقرار مدیران عالی‌رتبه شایسته و قوی با اختیار عمل بالا و حمایت ویژه از سوی عالی‌ترین مقامات نظام در پست‌های کلیدی کشور و در عوض برکناری (و نه جا به جایی از پستی به مقامی دیگر!) مجموعه‌ای از مدیران ارشد فاسد و بی‌کفایت در سطوح مختلف مدیریت کلان کشور ب) آشتی با نخبگان دانشگاهی و فرهنگی در زمینه‌های مختلف علوم انسانی و مدیریت و بهره‌گیری روزافزون از نظرات این افراد در سیاست‌گذاری کلان کشور ج) تمرکز بر کمینه کردن فساد اداری و سازمانی (منظور خرده فساد نیست!) و برخورد قاطع و بی‌تبعیض با ریخت و پاش کنندگان، رانت‌خواران و قانون‌شکنان بزرگ د) بازگشایی سازمان برنامه و بودجه یا سازمانی مشابه آن با هدف سیاست‌گذاری کلان در عرصه تخصیص منابع و تدوین‌ چشم‌انداز بلند مدت و همین‌طور برنامه‌های 5 ساله میان‌مدت در عرصه‌های مختلف اقتصادی کشور که با حمایت جدی و عزم ویژه نیز پی‌گیری و اجرا شود ه) تلاش برای کاستن شکاف‌های عمیق اجتماعی موجود که می‌تواند طیف‌های از هم فاصله گرفته اجتماعی را بیشتر به هم نزدیک کرده و انگیزه و اراده جمعی را برای تولید تقویت کند و … و … و …