سال 88،سال اصلاح الگوی مصرف

آب، زیربنای هستی و حیات انسان است.

وقتی شیر آب را د‌ر خانه باز می‌کنید‌ و آب سرد‌ و زلالی جاری می‌شود‌، کمتر به کمبود‌ آن فکر می‌کنید‌ .

متاسفانه د‌و پنجم از مرد‌م د‌نیا از آب سالم محروم‌اند‌، طبق اعلام سازمان جهانی بهد‌اشت، روزانه ۳۰ هزار نفر از مرد‌م د‌نیا به علت کمبود‌ آب سالم و بهد‌اشتی می‌میرند‌. د‌ر واقع مثل این است که د‌ر مجاورت و همسایگی من و شما هر روز مرد‌م یک شهر ۳۰ هزار نفری از نبود‌ آب بهد‌اشتی جان می‌سپارند‌! و برابر آمار سازمان جهانی بهد‌اشت ۸۰ ./. از بیماری‌هایی که مرد‌م د‌نیا از آنها رنج می‌برند‌، به طور مستقیم مربوط به نبود‌ تامین آب بهد‌اشتی و کافی است. خود‌ ما بزرگترین د‌شمن خویش هستیم زیرا همین آب های موجود‌ را نیز آلود‌ه و غیر قابل استفاد‌ه می‌کنیم و یا این ماد‌ه با ارزش برای حیات را با مصرف بی‌رویه هد‌ر می‌د‌هیم. این کار باعث تقسیم ناعاد‌لانه آب برای بشر شد‌ه و هستی تعد‌اد‌ی از افراد‌ بیگناه را به خطر می‌اند‌ازد‌ .

با توجه به مطالب فوق، فرهنگ استفاد‌ه بهینه از آب باید‌ به یک برنامه پاید‌ار تبد‌یل شود‌ تا بتوان بحران کنونی کم‌آبی را با موفقیت پشت سر گذاشت، از این رو مصرف بهینه آب زمان خاصی ند‌ارد‌ و مشترکان باید‌ تمام مد‌ت سال الگوی مصرف را رعایت کنند‌ .

● روش‌‌های مصرف بهینه آب د‌ر خانه

▪ با هر د‌قیقه د‌وش گرفتن بین ۲۰ تا ۴۰ لیتر آب مصرف می‌شود‌، بنابراین بهتر است زمان مورد‌ نیاز برای د‌وش گرفتن را کاهش د‌هید‌ و استفاد‌ه از وان نیز ضروری نیست .

▪ هنگام وضو گرفتن شیر آب را بد‌ون استفاد‌ه باز نگذارید‌ .

▪ از بازگذاشتن آب د‌ر زمان اصلاح صورت خود‌د‌اری کنید‌. مقد‌اری آب گرم د‌ر د‌اخل کاسه‌ای بریزید‌ و تیغ صورت تراشی را د‌ر آن شستشو د‌هید‌ .

▪ مواظب خرابی سیفون توالت‌ها باشید‌، چون د‌ر صورت خرابی، حد‌ود‌ ۱۵۰ لیتر د‌ر شبانه‌روز آب هد‌ر می‌رود‌ .

▪ چکه کرد‌ن و نشت آب از شیر و لوله‌ها منجر به هد‌ر رفتن مقد‌ار زیاد‌ی آب د‌ر هر ۲۴ ساعت می‌شود‌، پس همواره شیرها را بررسی کنید‌ و د‌ر صورت خرابی د‌ر مورد‌ رفع این مشکل و تعویض واشر آنها اقد‌ام کنید‌ .

▪ می‌توانیم با استفاد‌ه از یک لیوان آب د‌ند‌ان‌های خود‌ را مسواک بزنیم و هنگام مسواک زد‌ن جریان آب را قطع کنیم .

▪ هنگام شستن میوه و سبزی شیر آب و راه خروجی ظرفشویی را بسته، آن را تا نیمه پر از آب کرد‌ه، سپس سبزی و میوه را د‌ر آن بریزید‌ و ضد‌عفونی کنید‌ و د‌ر پایان سبزی‌ها را آبکشی کنید‌ .

▪ اگر ظروف خانه را به طریق د‌ستی می‌شویید‌، د‌ر موقع شستشوی آنها از باز گذاشتن شیر آب و اتلاف آب خود‌د‌اری کنید‌. چنانچه ظرفشویی خانه شما د‌و لگنه است، یکی را برای آب کشید‌ن پر کنید‌ و د‌ر د‌یگری کارهای نظافت ظروف را انجام د‌هید‌. اما اگر فقط د‌ارای یک لگن است، ابتد‌ا ظروف را د‌ر آن شستشو د‌اد‌ه، سپس ظروف را د‌ر د‌اخل جاظرفی یا آب چکان قرار د‌هید‌ و بالاخره با شیر د‌وشد‌ار یا یک ظرف آب آنها را آبکشی کنید‌ .

▪ باغچه را تنها د‌ر ساعات خنک روز آبیاری کنید‌، این کار از رشد‌ علف‌های هرز جلوگیری می‌کند‌ و تبخیر آب را به حد‌اقل می‌‌رساند‌ .

▪ ماشین لباسشویی را با حد‌اکثر ظرفیت مورد‌ استفاد‌ه قرار د‌هید‌ .

▪ چند‌ بطری آب آشامید‌نی د‌ر یخچال بگذارید‌ تا ناچار نشوید‌ شیر آب را برای خنک شد‌ن باز بگذارید‌ و مقد‌ار قابل توجهی آب را هد‌ر بد‌هید‌ .

▪ برای نوشید‌ن آب به جای آن که شیر آب را به مد‌ت زیاد‌ی باز بگذارید‌، بهتر است ابتد‌ا چند‌ قطعه یخ د‌ر لیوان قرار د‌هید‌ و سپس شیر آب سرد‌ را باز کنید‌ .

▪ آب نوشید‌نی بچه‌ها را خود‌تان د‌ر اختیارشان بگذارید‌ تا به د‌لیل ند‌اشتن تجربه د‌ر بستن شیر و یا اشتیاق آنها به بازی با آب، مقد‌ار زیاد‌ی آب تصفیه شد‌ه هد‌ر نرود‌ .

▪ به کود‌کان توصیه کنید‌ که با شیلنگ شیر آب و امثال آن بازی نکنند‌. زیرا این کار موجب اتلاف بسیار زیاد‌ آب می‌شود‌ .

▪ زمانی که سرگرم آب د‌اد‌ن باغچه و گل‌های منزل هستید‌، با شنید‌ن صد‌ای زنگ تلفن د‌ر منزل بهتر است ابتد‌ا شیر آب را ببند‌ید‌ و بعد‌ به آن پاسخ د‌هید‌ .

▪ پله‌‌ها را با جارو پاکیزه کنید‌، اگر این کار را با شیلنگ انجام د‌هید‌، مقد‌ار زیاد‌ی آب هد‌ر خواهد‌ رفت .

▪ برای شستن اتومبیل از چند‌ سطل آب به جای شیلنگ استفاد‌ه کنید‌ .

▪ کولر آبی را بازد‌ید‌ کنید‌ و د‌ر صورت اتلاف آب، شیر‌های شناور باد‌وام و محکم به کار ببرید‌ .

▪ لازم است گاهی اوقات از لوله‌کشی ساختمان خود‌ امتحانی به عمل آورید‌. توصیه می‌شود‌ تمام شیرهای آب را ببند‌ید‌ و سپس کنتور را کنترل کنید‌ .

▪ کار کرد‌ن کنتور د‌ر زمانی که همه شیرهای آب بسته است، د‌لیل اتلاف آب از لوله‌های د‌اخل ساختمان است که د‌ر نتیجه آن مقد‌ار زیاد‌ی آب به هد‌ر رفته و هزینه گزاف آن را شما خواهید‌ پرد‌اخت .

▪ مسئولان کارگاه‌های ساختمانی توجه کنند‌ که کارگران ساختمانی شیر آب را باز نگذارند‌ و د‌ر د‌رجه اول توصیه می‌شود‌ که از آب تصفیه شد‌ه برای ساختمان سازی استفاد‌ه نشود‌ .

▪ آب را د‌ور نریزید‌ مگر اینکه مطمئن شوید‌ د‌یگر نمی‌توان آن را مصرف کرد‌ .

▪ د‌ر موارد‌ی که امکان پذیر است از وسایل کاهش د‌هند‌ه مصرف، نظیر شیرهای قطع و وصل، سرشیرهای پود‌رکنند‌ه و شیرهای فشارشکن استفاد‌ه کنید‌ .

کشور ما همواره محد‌ویت منابع آب د‌ارد‌، با صرفه‌جویی، از حاد‌ شد‌ن محد‌ود‌یت آب جلوگیری کنیم .

منبع آفتاب

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

شنبه 24 بهمن 1388

نظرات0

ناتوانی برنامه ریزان برای ارائه الگوی مصرف صحیح آب در کشاورزی

بخش کشاورزی در خوش بینانه ترین حالت بیش از ۷۰ درصد از آب های سطحی و زیرزمینی را مصرف می کند بنابراین باید به این بخش توجه ویژه ای مبذول شود که یکی از ضرورت های مهم در این زمینه «تغییر الگوی مصرف آب کشاورزی» است .

فاجعه ای به نام هدررفت آب

مصرف بی رویه آب در بخش کشاورزی، صنعت و شرب با هیچ معیاری سازگار نیست و «اسراف شدید آب ( به معنی دقیق کلمه)» یک واقعیت در این بخش ها و به ویژه در بخش کشاورزی کشورمان است .

این بخش با بیش از ۷۰ درصد مصرف آب، بیشترین سهم را در مصرف آب دارد. به گزارش بخش اقتصادی بانک مطبوعات کشور بیش از ۸۰ درصد منابع آبی به دلیل استفاده نکردن ازفناوری های پیشرفته آبیاری دراین بخش به هدر می رود. بسیاری از کارشناسان براین باورند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت قابل قبولی نیست و موجب شده تا در سال های اخیر، شاهد کاهش منابع آب های زیرزمینی و نیزکاهش سطح زیرکشت در برخی مناطق باشیم .

الگوی مصرف آب آشامیدنی براساس اعلام بانک جهانی برای یک نفر در سال، یک مترمکعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر ۱۰۰ مترمکعب در سال است. براین اساس در کشور ما ۷۰ درصد بیشتر از الگوی جهانی آب مصرف می شود یا بهتر است بگوییم به هدر می رود. براساس همین آمار میانگین سرانه آب مصرفی جهان (صنعتی، کشاورزی وآشامیدنی) در حدود ۵۸۰ مترمکعب در سال برآورد شده که این رقم در ایران حدود ۱۳۰۰ مترمکعب در سال و بیانگر اتلاف منابع آب و اسراف (بیش از حد) منابع حیاتی است .

اصلاح الگوی مصرف، تنها راه گذر از بحران کم آبی است، با توجه به مصرف بیش از حد انرژی در کشور و همچنین کاهش منابع آبی، اصلاح الگوی مصرف در بخش های مختلف به ویژه کشاورزی و استفاده از روش های نوین آبیاری نظیر قطره ای، بارانی، کوزه ای و تراوای زمینی می تواند بسیار تاثیرگذار باشد .

« ستار محمودی» مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران نیز در همین زمینه به مهر گفت: هم اکنون حدود ۳۳ درصد از ۶۰۹ دشت موجود در کشور به طور مزمن و به دلیل سابقه طولانی خشکسالی با کمبود میزان تغذیه مواجه هستند که به نحوی جزو دشت های ممنوعه و «ممنوع بحرانی» به حساب می آیند .

موانع پیش رو

رویکرد استفاده از سیستم های نوین آبیاری، بیش از ۵۰ سال پیش در جهان آغاز شده است. بهره برداری از این سیستم ها دارای پیش زمینه هایی است که باید قبل از استفاده از این روش ها آماده شود .

خاک پور کارشناس مرکز تحقیقات مهندسی آب کشور در این باره می گوید: البته با استفاده از سیستم های آبیاری قطره ای، بارانی، نشتی و زیرسطحی می توان تا ۵۰ درصد در مصرف آب (کشاورزی) صرفه جویی کرد و عملکرد تولید و راندمان آب را در واحد سطح بالا برد اما واقعیت این است که باید زمینه اجرای این سیستم ها فراهم شود تا به اهداف خود در استفاده از این فناوری ها برسیم . این کارشناس ارشد یکی از موانع اصلی را خرده پابودن کشاورزی کشور عنوان می کند و می گوید: بنیه مالی کشاورزان، کشش سرمایه گذاری در این زمینه را ندارد. بنابراین باید در اولین قدم موضوع مشکل مالی کشاورزان حل شود . البته طی کم تر از ۱۰ سال گذشته، دولت یارانه های قابل توجهی را برای اجرای طرح های آبیاری مدرن اختصاص داد که در این مورد هم کشاورزان عمده و شرکت های کشاورزی با بنیه مالی بالا توانستند از این یارانه ها استفاده کنند. اکنون باید جهت اختصاص یارانه ها را به سوی کشاورزان خرده پا و یا تعاونی های کشاورزی ضعیف سوق بدهیم تا به تدریج آبیاری سنتی که بسیاری از نهاده های تولید را از بین می برد جای خود را به سیستم های نوین آبیاری بدهد .

وی می افزاید: در قدم دوم باید اجرای سیستم های آبیاری را به شکل منطقه ای تعیین کنیم و با توجه به نوع کشت غالب هر منطقه، میزان آب موجود، میانگین سالیانه بارندگی و ترکیب آب منطقه، نسبت به طراحی نوع سیستم مورد نیاز اقدام کرد و این کاری است که تاکنون متولیان آب کشاورزی در انجام آن تعلل ورزیده اند و در واقع نسخه واحدی را برای کل کشور نوشته اند. علت ناموفق بودن (نسبی) اجرای این سیستم ها این است که طراحان سیستم های آبیاری اطلاعات کافی از آن ندارند .

مجریان نیز در اجرای صحیح این سیستم ها موفق عمل نکرده اند و نتیجه آن براساس برخی تحقیقات این است که سیستم های مدرن آبیاری تنها توانسته است ۲۰ درصد از مصرف آب را کاهش دهد و تا رسیدن به مرز ۴۰ درصد و ۵۰ درصد فاصله زیادی داریم .

سومین مانعی که خاک پور از آن یاد می کند مربوط به «بازدهی اقتصادی کشاورزی در ایران» است: در مبحث هزینه های تولید محصولات کشاورزی اعم از زراعی، باغی و دامی با کمال تاسف هزینه آب محاسبه نمی شود (و اگر محاسبه شود، رقمی کم تر از ۵ درصد را به آن اختصاص می دهند) گویا آب به رایگان به دست می آید و تنها بذر، کود، سم و... به عنوان عوامل تولید در نظر گرفته می شود؛ از این رو مصرف آب در کشاورزی بی رویه است و اصلا مدیریت نمی شود . در حالی که عوامل اصلی تولید درکشاورزی آب و خاک (زمین) است و تحقیقات نشان می دهد که حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد هزینه های تولید را باید «هزینه خرید یا مصرف آب» در نظر بگیریم .

این کارشناس به «نداشتن الگو» نیز اشاره می کند: ایده قابل قبولی است که باید شیوه مصرف آب کشاورزی از غرقابی سنتی به سیستم های مدرن تغییر یابد و همه هم از آن سخن می گویند؛ اما متاسفانه الگوی مناسب آن تعیین نشده و مهم تر از آن محاسبات اقتصادی اجرای این سیستم ها به طور شفاف بازگو نمی شود و علت آن نیز این است که کشاورزی در ایران صرفه اقتصادی ندارد و یا توجیه آن بسیار ضعیف است و به راحتی می توان ادعا کرد که دخل و خرج کشاورزی با هم نمی خواند زیرا هزینه های تولید با هزینه های مصرف هم خوانی ندارد .

سیستم های آبیاری سطحی

کریمیان معاون آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به این که در شرایط کنونی کشاورزی کشور با آبیاری به روش های غرقابی و... بیش از ۶۰ درصد آب از بین می رود، می گوید: تبخیر و نفوذ آب در زمین مهم ترین عوامل پرت آب در کشاورزی است و اصلاح الگوی مصرف آب باید بر پیدا کردن راه حل برای جلوگیری از این دو عامل متمرکز شود .

این مقام مسئول با بیان این که در جهان به ازای هر مترمکعب آب ۵/۲ کیلو ماده غذایی تولید می شود و این رقم در کشور ۸۰۰ گرم به ازای هر مترمکعب است، می افزاید: برای کشور ما این وضعیت پسندیده نیست و باید برای اصلاح مسیرهای آبیاری و انتقال آب نیز چاره اندیشی شود .

کریمیان طراحی سیستم های آبیاری سطحی را در راستای اصلاح الگوی مصرف آب در کشاورزی می داند و می افزاید: تاکنون در زمینه طراحی سیستم های آبیاری سطحی اقدامی انجام نگرفته است و تعداد کارشناس متخصص در این زمینه محدود می باشد. لذا در این زمینه تعاملاتی با دانشگاه های مربوطه صورت گرفته تا با همکاری بخش کشاورزی و دانشگاه به تربیت نیروی انسانی متخصص در این زمینه بپردازیم .

وی پیش بینی می کند که کشاورزان از سیستم های آبیاری سطحی استقبال کنند : کشاورزان به دلیل کم بودن هزینه، امکان مدیریت بهتر و مناسب تر و صرف انرژی کمتر در این سیستم آبیاری، از این شیوه بهتر استقبال می کنند . بنابراین امیدواریم علاوه بر رفع این نقیصه و برقراری تعامل بین بخش تخصصی، دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و عرصه های کشاورزی بتوانیم در راستای اصلاح الگوی مصرف آب (کشاورزی) گام اساسی برداریم و اصلاح الگوی مصرف را که مورد تاکید مقام معظم رهبری نیز هست در بخش کشاورزی عملی کنیم .

این کارشناس به یک نکته مهم هم اشاره می کند: در بعضی از طرح های آبیاری تحت فشار با این که سرمایه گذاری خوبی از سوی کشاورزان صورت گرفته اما راندمان آبیاری در حد قابل قبولی رشد نکرده است؛ چون این شیوه آبیاری مدیریت خاصی را می طلبد و در سال گذشته برای نخستین بار برای اصلاح شیوه های آبیاری و توسعه آبیاری تحت فشار در مجلس شورای اسلامی اعتباراتی تصویب شد که خوشبختانه درصدی از این اعتبارات به سمت اصلاح شیوه های آبیاری سطحی سوق داده شده است .

برنامه ریزی هوشمندانه

قاسم محمدی عضو کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی اجرا و اصلاح الگوی مصرف آب را در کشاورزی به دلیل تلفات ۴۰ تا ۵۰ درصدی آب در کشاورزی می داند و می گوید: به همین دلیل ضروری است که الگوی مصرف آب در کشور باید عوض شود تا از این هدررفت جلوگیری شود .

وی از نبود برنامه ریزی توأم با ارزیابی عملکرد در کشور گله مند است و ادامه می دهد: با وجود اقدامات بسیار خوبی که در زمینه سدسازی و آبخیزداری در سی سال گذشته صورت گرفته است اما (متاسفانه) مدیریت آب کشاورزی در استان ها با برنامه های کلان سازگاری ندارد و به نظر می رسد مدیریت های اجرایی تصمیم گیر در حوزه اجرایی آب کشاورزی باید متحول شود .

محمدی استفاده از تجربیات موفق سایر کشورها را نیز مفید می داند و می افزاید : باید از آخرین فناوری ها استفاده کنیم و هوشمندانه از تجربیات سایر نقاط جهان در اصلاح الگوی مصرف بهره مند شویم .

رجایی رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نیز چندی پیش از دیدار اعضای هیئت رئیسه کمیسیون های تخصصی مجلس با مقام معظم رهبری گزارشی ارائه داد و گفت: مقام معظم رهبری بر اصلاح الگوی مصرف به ویژه در بخش آب کشاورزی و انرژی تاکید داشتند و معتقد بودند که این بحث طی یک سال به طور کامل محقق نمی شود و شاید در برخی از زمینه ها تا ۱۰ سال هم به طول انجامد .

رجایی افزود: ایشان تاکید دارند که در بحث اصلاح الگوی مصرف نباید شعاری برخورد کرد؛ بلکه باید در عمل به این مهم مبادرت شود .

به هر حال به نظر می رسد که برای اجرای عملی اصلاح الگوی مصرف آب کشاورزی باید از توان کارشناسی کشور، عزم کشاورزان و تلاش مسئولان استفاده کرد تا تغییر الگوی مصرف از شعار به عمل تبدیل شو د.

منبع روزنامه خراسان

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

شنبه 24 بهمن 1388

نظرات0

‌کمسک و انتظار همکاريهاي خلاقانه

دفتر پژوهش و بررسيهاي خبري-رئوف پيشدار : در عصر حاضر که آزادسازي هاي تجاري ، و جهاني شدن اقتصادها دو مشخصه اصلي نظام تجارت جهاني به شمار مي روند، يک باور اين است که از اهميت رويکرد به بلوک ها، تشکل ها و ترتيبات اقتصادي و تجاري بين کشورها کاسته است .
در مقابل باوري ديگر که هنوز طرفداران بسياري دارد ، اين نظر است که انگيزه هايي همچون افزايش تجارت، نيل به منافع رفاهي، همکاري هاي متقابل در زمينه هاي تجاري، اقتصادي و رشد اقتصادي، افزايش قدرت چانه زني در مسائل سياسي، اقتصادي و تجاري با کشورها و گروه هاي فرامنطقه اي، تامين ملاحظات امنيتي و سياسي و انجام همکاري ها در زمينه هاي رشد و توسعه و اعتلاي سرمايه گذاري همچنان و از جمله عوامل روي آوردن به اين گونه همکاري هاي گروهي هستند که بايد به خصوص از سوي کشورهاي درحال توسعه تقويت شود. "کمسک "‌ ياهمان کميته دائمي همکاري هاي سران کشورهاي اسلامي که امروز - دوشنبه - در استانبول ترکيه تشکيل شده است ، اين باور و نظر را دارد. صرف نظر از موارد ذکر شده، بعد جديد و مهم ديگري پس از اتمام دور مذاکرات اروگوئه و تاسيس سازمان جهاني تجارت به ابعاد فوق افزوده شده است و آن هم نقش اين ترتيبات در آماده سازي.......

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

شنبه 24 بهمن 1388

نظرات0

آبياري تحت فشار، مصداق بارز اصلاح الگوي مصرف

آبياري تحت فشار، مصداق بارز اصلاح الگوي مصرف

استان هرمزگان از مناطق کم آب و گرم و خشک کشور است و در سال‌هاي اخير با خشکسالي‌هاي پي در پي دچار کم آبي شديد و مضاعف شده است. همين امر باعث گرديده تا کشاورزان بيشتر متوجه اهميت موضوع شده و درصدد برآيند تا با استفاده از روش‌هاي آبياري تحت فشار بتوانند مشکل کم آبي خود را کاهش دهند و در اين راه موفقيت‌هاي چشمگيري داشته‌اند .

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اجراي طرح‌هاي آبياري تحت فشار که منجر به افزايش راندمان آبياري مي‌شوند، نه تنها تنش آبي مرتفع شده که در بعضي موارد افزايش سطح زيرکشت را نيز به دنبال داشته است .

شروع آبياري تحت فشار در استان از سال 72 بوده و تاکنون نيز ادامه دارد، به طوريکه سالانه با ترويج اين شيوه آبياري در بين کشاورزان، سطح بيشتري از اراضي تحت پوشش اين سيستم قرار مي‌گيرند .

از ابتدا تا شروع برنامه چهارم (سال 84) 16994 هکتار از اراضي کشاورزي تحت پوشش آبياري تحت فشار قرار گرفته و هم اکنون 31748 هکتار از اراضي استان با اين روش آبياري مي‌شوند که در مجموع 21 درصد از اراضي آبي استان را شامل مي‌شود که از شاخص 8 درصدي کشور جلوتر است .

طبق مطالعات امکان سنجي انجام شده پتانسيل بهره برداري جهت اجراي سيستم آبياري تحت فشار 80000 هکتار بوده که تاکنون در 31748 هکتار از اراضي اجرا شده و امکان اجراي اين سيستم در 49033 هکتار از اراضي وجود دارد. در حال حاضر راندمان کلي آبياري در اراضي که به روش سنتي آبياري مي شوند در حدود 35 درصد است .

ليکن با اجراي سيستم‌هاي آبياري تحت فشار مي‌توان اين مقدار را به 85 درصد در اراضي‌اي که به روش قطره‌اي آبياري مي‌شوند و 70 درصد در سيستم باراني افزايش داد. مزاياي آبياري قطره‌اي در بهره گيري از منابع آب، کاهش تبخير آب از سطح خاک، عدم وجود روان آب سطحي و کنترل نفوذ عمقي از جمله عواملي هستند که کاهش باعث مصرف آب و افزايش بازده آبياري مي‌شوند .

در آبياري قطره‌اي نياز آبي گياه روزانه تامين مي شود لذا رطوبت خاک در منطقه توسعه ريشه در طول دوره رشد تقريباً ثابت مي‌ماند و گياه کمتر از نوسان‌هاي تنش آب صدمه مي بيند .

کاهش زيان وارده به گياه در اثر شوري آب

آبياري قطره‌اي در استفاده از آب شور نسبت به ساير روش‌هاي مرسوم آبياري متداول تر است و اين امر را مي توان به دو دليل زير دانست: در روش آبياري قطره‌اي فاصله بين آبياري کوتاه بوده و منطقه توسعه ريشه‌ها همواره خيس نگهداشته مي‌شود لذا محلول خاک که ريشه‌هاي گياه آب و مواد غذايي مورد نياز خود را از آن دريافت مي‌دارند تقريباً در طول دوره رشد گياه رقيق مانده و غلظت نمک در آن کمتر است. حال آنکه در ساير روش‌ها به دليل زياد بودن فاصله آبياري، خاک در روزهاي قبل از آبياري نسبتاً خشک بوده و محلول خاک از نظر نمک غليظ مي‌شود .

جذب آب در چنين شرايطي باعث وارد شدن نمک به داخل گياه و صدمه زدن به آن مي شود. در آبياري قطره‌اي حجم مرطوب شده خاک به طرف خارج از گياه رو به گسترش بوده و نمک نيز در جبهه رطوبتي به طور مرتب از نقطه ريزش آب از قطره چکان به خارج از آن رانده مي‌شود، به طوريکه اگر قطره چکان کنار گياه در جاي مناسبي قرار گرفته باشد نمک از دسترس ريشه دور مي‌شود. البته عدم استقرار صحيح قطره چکان مي تواند نمک را به طرف ريشه‌ها رانده و باعث صدمه زدن به آن شود. آب قبل از وارد شدن به سيستم از صافي‌هاي مخصوص گذشته و تصفيه مي‌شود لذا امکان وارد شدن بذر علف‌هاي هرز به داخل زمين وجود ندارد و همچنين تمام مزرعه آبياري نمي‌شود و امکان رشد علف‌هاي هرز وجود ندارد .

نياز به نيروي انساني کمتر و صرفه جويي در انرژي

فشار آب در اين سيستم به مراتب از سيستم باراني کمتر است .

بالا بودن بازده آبياري

در روش آبياري قطره‌اي راندمان تا 85 درصد مي‌رسد. در هنگام آبياري قطره‌اي مي توان بين رديف‌ها حرکت کرده و عمليات هرس، وجين و برداشت محصول را انجام داد .

سيستم آبياري قطره‌اي در مقايسه با ساير روشهاي آبياري به مراقبت بيشتر و عمليات دقيق تر در تصفيه، کود دادن و نگهداري سيستم نياز دارد. نگهداري سيستم در درجه اول مستلزم اين است که قطره چکان‌ها از نظر توزيع يکنواخت آب و تامين نياز آبي گياه در وضع مناسبي باشد. در اغلب موارد اين امر در ارتباط مستقيم با کاربر و کارکرد صحيح و مناسب فيلترهاي تصفيه مي‌باشد لذا صافي ها بايد به طور متناوب تميز شوند و کنترل عملکرد مطلوب قطره چکان‌ها با اندازه گيري مقدار آبگذاري سيستم و همچنين دقت در تغييرات فشار از طريق نصب و قرائت مرتب فشارسنج در قسمت‌هاي مختلف شبکه مقدور است. مسدود شدن قطره چکانها يک امر تدريجي است که در نتيجه رسوب املاح، مواد آلي يا مواد معلق موجود در آب ايجاد مي‌شود. برخي قطره چکان‌ها را مي توان بازکرده و با دست تميز نمود برخي ديگر ممکن است با دست باز نشده و با فشار آب شسته شود. هواي تحت فشار با فشار 5 تا 15 اتمسفر براي خارج کردن مانده‌هاي مواد آلي که به صورت ژله در قطره چکان‌ها با مجراي طولاني مانده‌اند از طريق اعمال به سر لوله‌هاي فرعي مي‌تواند موفقيت آميز باشد ولي بايستي دقت كرد آيا قطره چکان‌ها و اتصالات قدرت تحمل اين فشار را دارند يا خير. بقاياي مواد آلي مانند تکه‌هاي کوچک جلبک از توري صافي عبور کرده و وارد شبکه مي‌شوند، جلوگيري از رويش جلبک‌ها در داخل لوله‌ها داراي اهميت است .

در صورت وجود مواد آلي و جلبک ها مي توان يکي از سه روش زير را به کار برد: استفاده از کلرين با غلظت 2 تا 5 ميلي گرم در ليتر قبل از اتمام آبياري. استفاده از آب ژاول با غلظت 1 تا 5 ميلي گرم در ليتر هر پانزده روز يکبار. استفاده از سولفات مس با غلظت حدود 4 ميلي گرم در ليتر( در صورتي که آب حاوي کربنات و بيکربنات نباشد .(

به طور کلي بهترين کار براي جلوگيري از انسداد قطره چکان‌ها پيشگيري است و عمليات پيشگيري را مي توان بدين صورت انجام داد: آغشته نمودن آب با مواد شيميايي در صورت لزوم که انتخاب نوع مواد شيميايي و مقدار آن به کيفيت آب و غلظت املاح موثر در گرفتگي‌ها بستگي دارد .

انتخاب قطره چکان‌هاي مناسب براي آب مورد استفاده (برخي از قطره چکان‌ها نسبت به تجمع املاح و رسوب حساسيت کمتري از خود نشان مي دهند.) - شستشوي دستگاه به طور متناوب - تصفيه آب قبل از رسيدن به قطره چکان‌ها( منظور استفاده از يک يا تمام فيلترهاي شن، توري، سيلکون و حوضچه رسوبگير است) - همچنين رعايت نکات زير مي‌تواند در مديريت و استفاده صحيح از سيستم نقش اساسي را ايفا مي‌کند: - شستشوي به موقع صافي‌ها - استفاده از دستگاه شسشوي خودکار، در صورتي که آب مقدار زيادي رس به همراه داشته باشد - بازديد هفتگي از دستگاه هاي تزريق کود، تنظيم فشار، دبي سنج، فشارسنج و پمپ - بازديد ماهانه از طرز کار قطره چکان‌ها - تخليه و شستشوي لوله هاي فرعي هر شش ماه يکبار - تزريق کود در مراحل اوليه رشد با فاصله‌هاي کوتاه تر - در صورت استفاده از کود يا مواد شيميايي غلظت آنها نبايد بيشتر از غلظت مجاز باشد و توصيه مي‌شود يک ساعت پس از شروع کار سيستم و يک ساعت قبل از خاتمه آبياري تزريق کود انجام گيرد - تنظيم آبياري بر طبق حساسيت گياه به آب در مراحل مختلف رشد - کوتاه کردن فاصله آبياري‌ها در صورت شوري آب و خاک - اندازه گيري حجم آب داده شده بر طبق تقويم آبياري - در صورت لزوم خودکار کردن سيستم در جهت کاهش نيروي کارگري .

کاربرد کود در سيستم آبياري قطره‌اي

يکي از مزاياي آبياري قطره‌اي کاربرد توام کود همراه با آب ابياري است؛ در اين روش چون کود به طور مستقيم در اختيار هر گياه قرار مي گيرد کارايي مصرف آن افزايش مي‌يابد. همچنين در نيروي کارگري، ماشين آلات و هزينه‌هاي انرژي نيز صرفه جويي مي‌شود. در استفاده از کود بايد به نکات زير توجه شود تا از بروز هرگونه مشکل جلوگيري به عمل آيد: کودهاي مورد استفاده به سرعت در آب حل شوند، چنانچه دو يا چند ماده شيميايي همراه با هم به سيستم تزريق شوند بايد توجه داشت بين آنها واکنش شيميايي که منجر به توليد رسوب گردد، رخ ندهد، کود تزريقي با مواد موجود در آب وارد واکنش شيميايي نشود، کود از انواع خورنده نباشد، کود هميشه قبل از واحد تصفيه وارد سيستم شود .

براي حصول اطمينان قبل از تزريق مواد شيميايي به سيستم قطره‌اي مقداري از آن را در ظرفي که محتواي آب آبياري است با غلظت نسبتاً زيادتر از حد معمول ريخته و بهم بزنيد، چنانچه پس از 24 ساعت آثاري از واکنش‌هاي شيميايي مشاهده شد از مصرف آن ماده در سيستم خودداري كنيد .

منبع ایسنا

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

شنبه 24 بهمن 1388

نظرات0

اصلاح الگوي مصرف از ديدگاه شهيد آويني

خبرگزاري فارس:شهيد سيد مرتضي آويني در ميان نوشته‌هاي فراوان خود، اثر ارزشمندي به يادگار گذاشته است به نام "توسعه و مباني تمدن غرب ". اين كتاب از آن جهت براي اين مقاله برگزيده شد،كه به طور مفصل در آن به بررسي و ريشه يابي پديده مصرف گرايي و تب تند مدرنيزه شدن در جوامع عصر حاضر پرداخته است.

سيدشهيدان اهل قلم، شهيد سيد مرتضي آويني در ميان نوشته‌هاي فراوان خود، اثر ارزشمندي به يادگار گذاشته است به نام "توسعه و مباني تمدن غرب ".
البته وجه اشتراك مجموعه نوشته‌هاي آويني اين است كه همه در راستاي تبيين مباني انقلاب اسلامي در حوزه‌هاي مختلف است، (البته تا جايي كه مجال پيدا كرد)اما توسعه و مباني تمدن غرب از آن جهت براي اين مقاله برگزيده شد،كه به طور مفصل در آن به بررسي و ريشه يابي پديده مصرف گرايي و تب تند مدرنيزه شدن در جوامع عصر حاضر پرداخته است.
آويني كتابش را در سال‌هايي مي‌نويسد، كه تازه شعارهاي توسعه اقتصادي و مدرنيزه شدن در فضاي عمومي جامعه مطرح شده است.او با بينشي عميق از وضعيت جوامع عصر خود و به ويژه شناخت دقيق از دين اسلام و آداب و رسوم مردم كشورش ناهمخواني و عدم تطابق ملزومات توسعه غربي را با دين و فرهنگ مردم خود تشخيص داده بود.اينگونه بود كه احساس خطر مي‌كرد و اين احساس را با ضميمه عقل و منطق به رشته تحرير در مي‌آورد،تا گرچه به مذاق برخي خوش نمي‌آيد،اما شايد تلنگري باشد.
قسمت‌هاي كوتاهي از مقاله "تمدن اسراف و تبذير " كتاب توسعه و مباني غرب او در ادامه مي‌آيد:
"آرمان توسعه‌يافتگي از اصالت دادن به رشد اقتصادي و غلبه‌ي اقتصاد بر ساير وجوه حيات بشر زاييده شده و آنچه باعث شده تا بشر براي اقتصاد اينچنين مقام و اهميتي قايل باشد ماده‌گرايي و نسيان حق است.
نگرشي كه انسان امروز نسبت به خود و جهان يافته است اينچنين اقتضا دارد كه او خود و نيازهاي ماديش را اصل بينگارد و همه‌ي عزم و همت خويش را در جهت برآورده ساختن اين نيازها متمركز كند، و از آنجا كه بشر، مادام كه در محدوده‌ي حيواني وجود خويشتن توقف دارد و بر عادات خود غلبه نكرده است، تنها حوايج مادي است كه او را به جانب خود مي‌كشد، اين توهم رخ نموده كه نيازهاي مادي بشر داراي اصالت است، حال آنكه اينچنين نيست.
مهم‌ترين علتي كه جامعه‌ي غرب را به اتراف و اسراف و تبذير كشانده است همين است كه اراده‌ي او را در جهت ارضاي شهوات و تبعيت از غرايز و اهواي خويش هيچ چيز جز قراردادهاي اجتماع محدود نمي‌كند.
چه علتي باعث شده است تا بشر غربي اعمالي اينچنين را براي خود مجاز بشمارد؟ وقتي اراده‌ي بشر را در جهت ارضاي شهوات و اهواي خويش هيچ چيز محدود نكند، انسان در مسير تمتع از لذايذ دنيايي به آنچنان زياده‌طلبي و تكاثري دچار مي‌شود كه از آن بايد به خدا پناه برد. بشر غربي از آنجا كه براي وجود انسان قايل به حقيقتي غايي نيست و به حيوانيت بشر اصالت مي‌دهد، براي اهوا و تمايلات حيواني خود نيز هيچ محدوديتي جز قراردادهاي اجتماعي نمي‌شناسد و قراردادهاي اجتماعي را نيز صرفا به منافع فردي باز مي‌گرداند.
در تمدن غرب قراردادهاي اجتماعي ـ و به....

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

شنبه 24 بهمن 1388

نظرات0

:: سال 88،سال اصلاح الگوي مصرف ::