سال 88،سال اصلاح الگوی مصرف

صرفه‌جويي انرژي در پنجره‌ها

پنجره‌ها از نظر صرفه‌جويي انرژي نقش حساسي دارند، چرا كه حدود 30% از كل تلفات حرارتي ساختمان از پنجره‌ها صورت مي‌گيرد، به همين دليل پنجره‌هايي كه در جاي خوبي نصب نشده‌اند يا خوب محافظت نمي‌شوند، مي‌توانند هزينه سوخت را بسيار بالا ببرند .

اگر تصميم داريد ساخت ساختمان جديدي را شروع كنيد، با يك مشاور آشنا به اصول صرفه‌جويي تماس بگيريد، اما اگر مي‌خواهيد ساختمان موجود خود را بهينه‌سازي كنيد و از هزينه‌هاي خود بكاهيد، اين راهنما مي‌تواند راهنماي خوبي براي شما باشد .

جلوگيري از تلفات حرارتي پنجره‌ها

يك پنجره با شيشه تك جداره تقريباً 10 برابر يك ديوار عايقكاري شده هم اندازه خود تلفات حرارتي دارد. چنين پنجره‌اي سه مشكل عمده ايجاد ميكند :

بالا بودن تلفات حرارت، فراهم نشدن آسايش ساكنين، بخار گرفتن پنجره‌ها .

براي كاستن از مشكلات ناشي از پنجره‌ها، مي‌توان از راههاي مختلف يك لايه هواي ساكن بين محيط داخل و خارج ايجاد كرد، با انجام اين كار تلفات حرارتي پنجره به نصف كاهش مي‌يابد. براي ايجاد اين لايه هوا راه‌هاي مختلفي وجود دارد .

دو جداره كردن

دو جداره كردن شيشه هر پنجره‌اي باعث بالا رفتن كارآيي آن مي‌شود، بويژه پنجره‌هايي كه پرده‌اي روي آنها نصب نشده است .

پنجره دو جداره، داراي دو شيشه مي‌باشد كه بين آنها يك فضاي كاملاً درزبندي شده قرار گرفته است. اين فاصله معمولاً بين 6 تا 20 ميليمتر است .

اگر اينفاصله هوايي 15 ميليمتر انتخاب شود، بهترين كارآيي بدست مي‌آيد. دو جداره كردن پنجره با وجود اينكه اتلاف حرارت را كاهش مي‌دهد، جلوي ورود نور و گرماي خورشيد را نمي‌گيرد. بنابراين در فصول گرم سال براي كاهش ورود گرما به داخل ساختمان بايد جلوي تابش مستقيم خورشيد به پنجره را گرفت .

در كنار اينها، دو جداره كرده پنجره‌ها باعث كم شدن ورود سر و صدا به داخل ساختمان مي‌شود و نيز بخارگيري پنجره‌ها در فصول سرد سال كاهش مي‌يابد .

براي دو جداره كردن پنجره يك جداره موجود مي‌توان يك لايه ديگر از شيشه يا اكريليك شفاف ديگر روي آن نصب كرد و فضاي بين آنها را كاملاً درزبندي كرد. در اين فضا بايد مقداري ماده جاذب رطوبت قرار داد تا رطوبت اين فضا را كاملاً بگيرد .

پركردن با گاز

در برخي از پنجره‌هاي دو جداره، فضاي مياني را با گازهايي مانند آرگون و كريپتون پر ميكنند تا كارايي آنها حدود 10% افزايش يابد .

عايق‌هاي ويژه پنجره

اين عايقها را كه به شكل برچسبهاي شفاف ساخته مي‌شوند به راحتي مي‌توان بر روي شيشه پنجره‌ها چسباند و بخشي از خواص پنجره‌هاي دو جداره را در آنها به وجود آورد. اين برچسبها باعث مي‌شوند ورود گرما دار تابستان تا 80% كاهش يابد. علاوه بر اين انواع كم تابش اين محصولات (Low-E) قادرند تلفات حرارتي و زمستاني را نيز تا 30% كاهش دهند .

اين عايقها از نظر قيمت با پنجره‌هاي دو جداره قابل رقابت هستند. بويژه در ساختمانهاي موجود كه تعويض پنجره‌ها با پنجره‌هاي دوجداره هزينه زيادي به همراه خواهد داشت .

پوششهاي شفاف

راه ديگر براي بالا بردن كارآيي پنجره‌هاي موجود، نصب ورقه‌هاي پلاستيكي شفاف بر روي پنجره‌ها است. اين ورقه‌هاي شفاف را مي‌‌توان توسط چسبهاي دوطرفه طوري به شيشه چسباند كه چند ميليمتر با آن فاصله داشته باشند .

كار ساده‌تري كه مي‌توان انجام داد اين است كه در چند هفته از سال كه هوا خيلي سرد است بر روي پنجره‌ها نايلون كشيد و دور تا دور آن را با چسب نواري پهن چسباند. با اين كار در درجه اول شرايط آسايش بالاتري براي ساكنين ايجاد مي‌شود و در كنار آن در مصرف سوخت نيز صرفه‌جويي مي‌شود .

پرده‌ها

نصب پرده‌هاي كاملاً چين‌دار كه پنجره را كاملاً بپوشاند مي‌تواند جلوي اتلاف حرارت را به مقدار زيادي بگيرد. اين پرده‌ها در فلصل تابستان نيز جلوي تابش خورشيد را مي‌گيرند و به خنك نگه داشتن داخل ساختمان كمك شاياني مي‌كنندف بويژه اگر آستر براق داشته باشند .

به اندازه بودن و نصب صحيح پرده بسيار مهم است. پرده بايد طوري باشد كه هوا نتواند پشت آن آزادانه حركت كند. براي اين كار مي‌توان فاصله ريل پرده تا ديوار را با چيزي مانند تخته پركرد يا گيره‌ها را طوري به پرده زد كه خود پرده تا ديوار تا ادامه پيدا كند. همچنين مي‌توان پايين پرده را با وسيله‌اي بر روي ديوار ثابت كرد .

انجام كارهاي زير اثر كاهنده ناچيزي بر روي تلفات حرارتي در زمستان دارند يا اصلا بيفايده هستند :

نصب پرده كركره: چون هوا از بين پره‌ها به راحتي حركت مي‌كند و حرارت را جابجا مي‌نمايد .

استفاده از شيشه‌هاي چند لايه يا ضخيم: انجام اين كار جلوي ورود سر و صدا را مي‌گيرد ولي تاثير بسيار كمي بر روي ميزان اتلاف دارد .

استفاده از شيشه‌هاي بازتابنده يا تيره: اين شيشه‌ها تاثير محدودي دارند و باعث كم شدن نور و حرارت خورشيد در همه مواقع سال مي‌شوند .

حصيرها و پرده‌هاي پارسيانا

حصير را مي‌توان در طرف داخل پنجره نصب كرد. حصيرها بايد كاملاً به هم چسبيده باشند تا بتوانند يك فضاي درزبندي شده بوجود آورند و بيشترين كارايي را داشته باشند .

نصب پرده‌هاي پارسيانا نيز مي‌تواند تاثير بسزايي در كاهش مصرف سوخت داشته باشد. اين پرده‌ها از صفحات آلومينيومي كه بين آنها با مواد عايق پر شده است، تشكيل شده‌اند .

سايبان براي تابستان

در تابستان جلوگيري از ورود گرماي خورشيد از هر كاري مناسبتر است. براي اين كار نصب سايبان در طرف بيرون خيلي بهتر از نصب پرده در داخل ساختمان است. هر چند استفاده از هر دوي آنها بالاترين بازده را دارد. روش نصب سايبان به جهت قرارگيري پنجره بستگي دارد .

نصب سايبان در پنجره‌هاي رو به جنوب

وجود سايبان براي پنجره‌هاي رو به جنوب در فصل تابستان لازم است اما بايد توجه داشت كه اين سايبان در فصل زمستان جلوي ورود حرارت خورشيد را به داخل ساختمان نگيرد. براي اين كار راههاي مختلفي وجود دارد .

نصب سايبان قابل تنظيم

براي كاهش ورود نور خورشيد مي‌توان در سمت بيرون پنجره حصير يا پرده پارسيانا نصب كرد .

باين روش مي‌توان در تابستان بيشترين سايه ممكن را ايجاد نمود و در فصل زمستان نيز با جمع كردن يا بالا كشيدن اين سايبان‌ها ورود گرماي خورشيد را امكان‌پذير ساخت .

نصب حصير يا صفحات كدر در بالاي پنجره

اين صفحات ارزان‌ قيمت را مي‌توان تابستانها نصب كرد و با شروع فصل سرد آنها را جمع كرد .

نصب سايبان با ابعاد محاسبه شده

اندازه سايبان و ارتفاع آن بالاي پنجره را مي‌توان طوري تعيين كرد كه جلوي آفتاب بلند تابستان را بگيرد ولي در زمستان آفتاب بتواند بدون برخورد با سايبان وارد خانه شود .

نصب سايبان نرده‌اي

مي‌توان قطعات چوب را به طور موازي بر روي دو يا چند محور نصب كرد. فاصله اين قطعات نبايد بيش از يك سوم پهناي آنها باشد .

نصب سايبان با پره‌هاي ثابت يا متحرك

زاويه و فاصله اين پره‌ها را مي‌توان طوري تعيين كرد كه جلوي آفتاب تابستان را بگيرد ولي مانع آفتاب زمستان نشود .

كاشت درختاني كه برگشان در زمستان مي‌ريزد

با اين كار مي‌توان جلوي تابش آفتاب را به داخل خانه را گرفت در زمستان هم با ريختن برگ اين درختان مانعي بر سر راه ورود نور خورشيد به ساختمان وجود نخواهد داشت. بايد توجه داشت كه كاشت درختان هميشه سبز مفيد نيست زيرا در زمستان مانع از رسيدن گرماي خورشيد مي‌شوند پس امكان كاشت آنها در نزديك خانه وجود ندارد .

استفاده از ايوانهاي خيلي عميق توصيه نمي‌شود

زيرا با وجود مناسب بودن براي تابستان در زمستان، به دليل جلوگيري از ورود گرماي خورشيد مشكل‌ساز مي‌شود .

نصب سايبان بر روي پنجره‌هاي شرقي و غربي

پنجره‌هاي شرقي و غربي هنگام تابستان بايد به طور كامل از آفتاب طلوع و غروب حفاظت شوند. بر اين كار بهترين راه استفاده از حصير يا ديگر چيزهايي است كه پنجره را به طور كامل بپوشانند. استفاده از سايبانهاي متحرك اين امكان را فراهم مي‌سازد كه در زمستان يا در روزهايي كه هوا زياد گرم نيست از اين پنجره‌ها استفاده شود .

همچنين مي‌توان با كاشت درخت در جلوي پنجره‌هاي شرقي و غربي جلوي تابش آفتاب را به آنها گرفت .

در پنجره‌هاي شرقي و غربي با استفاده از شيشه‌هاي رنگي يا رفلكس مي‌توان ميزان ورود گرماي خورشيد به داخل ساختمان را كم كرد. اين شيشه‌ها انواع مختلف و كارآيي‌هاي گوناگوني دارند ولي به طور كلي هر قدر تيره‌تر باشند براي اين كار مناسب‌ترند .

حفاظت از پنجره‌هاي سقفي و نورگيرها

پنجره‌هي سقفي و نورگيرها در تامين روشنايي ساختمان نقش بسيار مهمي دارند. اما وجود آنها مي‌تواند مشكلات زيادي از نظر گرمايي ايجاد كند. براي پيشگيري يا حل اين مشكلات اقدامات مختلفي را ميتوان انجام داد .

دو جداره كردن شيشه‌ها راهي است براي كاهش اتلاف حرارتي در زمستان اما باز هم اتلاف حرارتي آنها تا 10 برابر يك سقف ايزوله شده است .

براي كاهش اثر نورگيرها مي‌توان آنها را با يك صفحه شفاف يا شيشه اضافي از محيط خانه جدا كرد .

براي كاهش اثرات منفي نورگيرها در تابستان مي‌توان روي آن سايبان نصب كرد يا پره‌هايي با زاويه قابل تنظيم روي آنها قرار داد .

نكاتي براي صرفه‌جويي در انرژي

در زمستان

در روزهاي آفتابي زمستان، پرده و تمام پوششهاي ديگر پنجره‌هاي جنوبي را كنار بزنيد تا آفتاب بتواند به درون بتابد .

در روزهاي ابري به كمك پرده‌ها و ديگر وسايلي كه نصب كرده‌ايد، جلوي اتلاف حرارت از پنجره‌ها را بگيريد .

در تابستان

تمام پنجره‌ها را از طلوع تا غروب خورشيد از تابش حفظ كنيد. اين كار را به كمك سايبانها، پرده‌ها تا ... انجام دهيد .

تمام درها و پنجره‌ها را ببنديد .

اگر احساس كرديد درون خانه از بيرون گرمتر است. پنجره‌ها را باز كنيد تا خانه خنك شود .

هنگام شب به كمك هواكش يا ايجاد كوران، هواي بيرون را در داخل ساختمان به جريان بياندازيد و هنگام صبح با گرم شدن هوا پنجره‌ها را ببنديد. با اين كار، خانه شما براي مدت بيشتري خنك باقي مي‌ماند .

ساخت يك ساختمان جديد مطابق با مقررات

براي ساخت يك ساختمان جديد بايد از يك مشاور آشنا به اصول صرفه‌جويي انرژي كمك بگيريد. تمام ساختمانهايي كه در كشور ساخته مي‌شوند بايد مقررات ملي ساختمان در آنها رعايت شده باشد. مبحث نوزدهم از اين مقررات كه از تيرماه سال 1380 رعايت آن الزاميست، در ارتباط با مصرف انرژي مي‌باشد و براساس آن ضريب انتقال حرارت كلي هيچ ساختماني نبايد از حد استانداردي بالاتر باشد. اين ضريب به طور مستقيم با ميزان تلفات حرارتي ساختمان در ارتباط است. با رعايت مقررات مبحث نوزدهم در خانه جديد خود، قبض گاز شما سالانه تا 16 هزار تومان كمتر مي‌شود و با اين كار هر سال دست كم حدود 32 هزار تومان به اقتصاد ملي كمك خواهيد كرد. همچنين با اين صرفه‌جويي، سالانه 40 هزار تومان از هزينه‌هاي زيست محيطي خواهيد كاست .

شیشه های دو جداره

حدود 40 درصد از اتلاف انرژي ساختمان از طريق پنجره‌ها صورت مي‌گيرد .

پنجره‌هاي دو جداره داراي دو شيشه هستند كه بين آنها يك فضاي كاملاً درزبندي شده قرار دارد .

دو جداره كرده شيشه‌ها باعث بالا رفتن كارايي آن و جلوگيري از اتلاف انرژي در ساختمان مي‌شود .

اكنون با توجه به اينكه يكي از مهمترين عوامل اتلاف انرژي حرارتي در ساختمان، عبور گرما از شيشه‌هاي يك جداره و نشت هواي گرم خانه از طريق درزهاي پنجره‌هاست، دو جداره كردن شيشه‌ها باعث بالا رفتن كارايي آن و جلوگيري از اتلاف انرژي در ساختمان مي‌شود .

يكي از دلايل اتلاف حرارتي، استفاده از قابهاي نامناسب در پنجره‌ها مي‌باشد، به همين دليل كاربرد قابهاي استاندارد از درجه اهميت بالايي برخوردار است. بنابراين براي كاهش تبادل حرارتي از طريق قاب پنجره، استفاده از قاب استاندارد پي وي سي و آلومينيوم ترمال بريك كه ضريب هدايت حرارتي بسيار پاييني دارند بسيار موثر است .

مزاياي استفاده از پنجره‌هاي دو جداره و قابهاي پي وي سي و ترمال بريك

با استفاده از اين قابها مي‌توان تا 20 درصد از اتلاف حرارتي در ساختمانها را كاهش داد .

قابهاي پنجره پي‌وي‌سي علاوه بر كاهش اتلاف حرارتي به عنوان عايق‌هاي صوتي نيز عملكرد موثري دارند .

قابهاي ترمال برك مجهز به يراق آلات مناسب بوده كه از اتلاف حرارت ناشي از نصب يراق‌آلات نامناسب جلوگيري مي‌كند .

كسب آسايش حرارتي و ايجاد محيطي آرام در ساختمان از مزاياي قابهاي استاندارد و شيشه‌هاي دو جداره است .

استفاده از پنجره‌هاي دو جداره با قابهاي استاندارد مصرف انرژي در ساختمان را تا 20% كاهش مي‌دهد .

منبع www.behina.pejvak.net

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

جمعه 23 بهمن 1388

نظرات0

مصرف بهینه انرژی، نقطه آغازین اصلاح الگوی مصرف

با انتخاب سال ۱۳۸۸ از سوی رهبری به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف، نگاه دوباره به شیوه‌های رایج زندگی در منازل و چگونگی استفاده از منابع انرژی بیش از پیش ضرورت پیدا می‌کند. در حقیقت منازل مسکونی و آپارتمان‌ها به عنوان اماکنی که بیشترین لحظات زندگی روزمره افراد در آنها سپری می‌شود، قابلیت آن را دارند تا بیشترین تأثیرپذیری را از شیوه‌های نوین و علمی مصرف انرژی و اصلاح الگوی مصرف داشته باشند. شاید همین نکته کافی باشد که بر اساس تازه ترین تحقیقات به‌عمل آمده در این زمینه، استفاده از شیوه‌های نوین مصرف انرژی نظیر شیشه‌های دوجداره، درزگیری شکاف چارچوب درها و پنجره‌ها و عایق بندی سیستم‌های لوله کشی و گرمایش و سرمایش می‌توان تا ۳۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرد و اگر این رقم را در صدها هزار منزل مسکونی ضرب کنیم، اهمیت آن بیشتر نمای یک «باید غیرقابل اجتناب» پیدا خواهد کرد .

به باور بسیاری از کارشناسان و متخصصان امور فنی سازه‌سازی، استفاده از شیوه‌های بهتر و مؤثرتر مصرف چه در منازل مسکونی و چه در ادارات عمدتا در قالب مصرف بهینه انرژی خلاصه می‌شود و نمود پیدا می‌کند .

در حال حاضر یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های ساخت بناهای استاندارد در زمینه مصرف بهینه انرژی استفاده از پنجره‌های دوجداره است. گرچه استفاده از این نوع پنجره‌ها در مقایسه با پنجره‌های معمولی کمی پرهزینه‌تر است؛ اما اگر صرفه‌جویی درازمدت ناشی از پرداخت هزینه کمتر حامل‌های انرژی را در همان ابتدا محاسبه کنیم، استفاده نکردن از آنها اقدامی اشتباه و حتی خنده‌دار جلوه خواهد کرد .

بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده است که تبادل گرمایی و سرمایی در سازه‌هایی که با استفاده از این نوع پنجره‌ها ساخته شده‌اند، بسیار کمتر است. تا آنجا که در دوره‌های سرد سال نیاز کمتری به استفاده از سیستم‌های گرمایشی احساس می‌شود. یکی دیگر از مزایای استفاده از پنجره‌های دو جداره، کاهش راه یافتن آلودگی صوتی کوچه و خیابان به محیط ساکت منازل و ادارات است که این خود نتیجه‌ای جز آسایش بیشتر و انجام کارها با تمرکز بهتر و استرس کمتر ندارد .

یکی دیگر از راهکارهای مؤثر در زمینه کاهش مصرف انرژی بخصوص در منازل مسکونی، استفاده از نسل جدید عایق‌های پوششی برای پشت بام‌هاست که در سال‌های اخیر پیشرفت‌های جالب توجهی در زمینه دانش ساخت آنها صورت گرفته است .

به عقیده کارشناسان استفاده از نوعی از این پوشش‌ها که لایه رویی آنها قابلیت انعکاس نور خورشید را دارد، می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در مصرف بهینه انرژی به خصوص در فصول گرم سال شود. این نوع پوشش‌ها به دلیل ساختار خاص و مواد مخصوصی که در بافت سازنده آنها به کار گرفته شده است، در فصول سرد سال مانع از تبادل گرمایی با محیط می‌شود واز این رو در مصرف سوخت و تولید حرارت صرفه‌جویی قابل توجهی صورت می‌گیرد .

از آن گذشته نه تنها استفاده از این پوشش‌ها بسیار راحت و سریع است، بلکه ضریب نفوذ آب باران نیز در آنها تقریبا به صفر رسیده است که این نکته نیز در افزایش طول عمر مفید ساختمان‌ها بسیار مهم است .

در عین حال، بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که در فصول گرم سال که تابش مستقیم نور خورشید به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد، مانع از گرم شدن بی دلیل ساختمان می‌شوند و در نتیجه سیستم‌های سرمایشی منازل از جمله کولرها فعالیت کمتری خواهند داشت. فعالیت کمتر سیستم‌های سنتی و رایجی نظیر کولرهای آبی معادل مصرف کمتر آب و الکتریسیته است و این یعنی اصلاح الگوی مصرف .

تجربه و بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده اند که استفاده از شومینه به عنوان منبع تولید حرارت در منازل با صرف انرژی قابل توجهی همراه است. در حقیقت مشکلی که درخصوص شومینه وجود دارد، نبود سیستم به جریان انداختن گرمای تولید شده در محیط و همچنین خارج شدن حجم قابل توجهی از گرمای تولیدی به همراه گازهای ناشی از سوخت و سوز از مجرای دودکش آن است. این هم اکنون عمدتا از شومینه به عنوان یکی از عناصر تزئینی و دکوری منازل یاد می‌شود تا بخشی از سیستم حرارتی منازل .

روی آوردن به چنین راهکارهایی در مرحله نخست با صرف هزینه بیشتری همراه است؛ اما همان‌طور که گفته شد در طولانی مدت بازگشت سرمایه قابل توجهی دارد. اما در کنار این نکات، راهکارهای دیگری نیز وجود دارد که نه تنها از بعد صرف هزینه هیچ تفاوتی نمی‌کنند بلکه در پایین آمدن هزینه‌های مربوط به حامل‌های انرژی تأثیر غیرقابل انکاری دارند. یکی از این راهکارها، استفاده از پرده‌های ضخیم در زمستان‌ها به منظور ایجاد لایه‌های بیشتر عایق در کنار دیوارها و پنجره‌هاست تا به این ترتیب تبادل گرمایی منازل با محیط باز و سرد خارج به حداقل برسد .

به نظر می‌رسد استفاده از مجموعه‌ای از این راهکارها به عنوان گامی مهم و اساسی در کاهش مصرف انرژی در منازل و ادارات سرآغاز خوبی برای دستیابی به اهداف نهفته در راهبرد اصلاح الگوی مصرف در جامعه باشد. البته دستیابی به چنین اهدافی چندان هم سخت به نظر نمی‌رسد. یکی از مهم‌ترین راهبردهایی که باید در زندگی روزمره مورد توجه قرار گیرد، تعمیر و نگهداری علمی و اصولی از وسایل و سیستم‌های مختلفی است که در منازل به کار گرفته می‌شوند .

به عنوان مثال، وسایلی همچون یخچال و فریز از جمله مصرف‌کنندگان اصلی انرژی در منازل به حساب می‌آیند که با کمی دقت و توجه ضمن آن‌که می‌توان سرانه مصرف انرژی آنها را پایین آورد، می‌توان طول عمر مفید بیشتری نیز به آنها بخشید. همواره توجه داشته باشید که فنرهای پشت یخچال در صورت تمیز ماندن امکان بهتری برای جریان آزادانه هوا ایجاد می‌کنند و این یعنی افزایش ضریب بازدهی یخچال و در نتیجه افزایش طول عمر مفید آن .

ماشین لباسشویی نیز از جمله این وسایل است که با کمی دقت و توجه به اصول اولیه علمی می‌توان صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف انرژی در این دستگاه داشت. هیچ‌گاه ماشین لباسشویی را بیشتر از حجم متناسب مملو از لباس‌های چرک نکنید، چون احتمالا لباس‌ها به خوبی شسته نمی‌شود و در نتیجه با شستشوی مجدد شما هم در هدر رفتن انرژی سهیم خواهید بود. از آن گذشته، تجربه ثابت کرده است با قرار دادن چند تکه پارچه حوله‌ای یا حتی همان حوله دست و صورت در میان لباس‌ها در زمانی که مرحله خشک کردن آغاز می‌شود، آب اضافی لباس‌ها به راحتی گرفته می‌شود. تمامی این راهکارهای ساده از اصول اولیه علمی نشأت گرفته‌اند و از این رو می‌توان گفت توجه به همین اصول پیش‌پا افتاده نقش قابل توجهی در کاهش هزینه‌های زندگی خواهد داشت. در حقیقت زمانی که نگاهی توام با مبانی بنیادین و ساده علمی در قبال چگونه زندگی کردن داشته باشیم بی‌شک، اصلاح الگوی مصرف به صورت خودکار در زندگی نمود پیدا خواهد کرد و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی را شاهد خواهید بود .

منبع آفتاب

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

جمعه 23 بهمن 1388

نظرات0

الگوي مصرف برق بخش خانگي در مناطق گرمسير و غير گرمسيرکشور

به منظور تعيين الگوي مصرف برق بخش خانگي در كشور ، طي سال 1384 مطالعات جامعي در رابطه با مصارف اين بخش طي سال هاي 1382و1383 صورت گرفت . طي سال هاي ياد شده نزديك به 16 ميليون مشترك خانگي در كشور وجود داشته كه سهمي قريب 33درصد از كل انر‍ژي مصرفي سالانه را به خود اختصاص داده و تاثير 47 درصدي در ايجاد اوج بار سالانه داشته است .

در اين مطالعه ، اطلاعات مصرف مشتركين خانگي طي دوره هاي مختلف سالهاي 1382 و 1383 و به تفكيك مراكز استانها و ساير مناطق در هر استان و براي 60 پله متوالي 10 كيلووات ساعتي در مناطق عادي و 60 پله 50 كيلووات ساعتي درمناطق گرمسير، از شركتهاي برق منطقه اي دريافت شده و مغايرتهاي احتمالي از طريق واحدهاي امور مشتركين شركتها مورد بررسي و رفع نقص قرار گرفت . همچنين در مورد استانهاي غير گرمسيري كه داراي شهـرهاي نيمه گرم ( نواحي با كد تعرفه خانگي 3 و 4 ) و يا داراي شهرهاي گرم ( نواحي با كد تعرفه خانگي 1 تا 2 ) مي باشند ، اطلاعات اينگونه نواحی نيز به صورت مجزا دريافت گرديد . همچنين در استانهاي گرمسير خوزستان و بوشهر ، اطلاعات مورد نظر به تفكيك مشتركين تكفاز و سه فاز تهيه شده است . پس از تكميل شدن اطلاعات مورد نظر ، تجزيه و تحليل هاي لازم انجام شد . مقادير ميانگين مصرف براساس مناطق سه گانه آب و هوايي ، با يكديگر متفاوت است . همچنين درحوزه هريك از منــاطق سه گانه ، عواملي نظير درآمد ، نوع وســائل مورد استفاده ، نوع و زير بناي ساختمان ، بعــــد خــانوار و ..... در سقف مصرف انـرژي مشتـركيـن موثـر است و با توجـه به نتيجه گيـــري تحليلي هر بخش ، به نظر مي رسد دامنه مصرف 50 درصد از جامعه هر بخش ، مي تواند الگوي مصرف مناسبی باشد و لازم است مصرف كنندگان خانگی واقع در اين دامنه از مصرف ، از طريق نرخهاي مخفف ، مورد حمـايت قرار گيرند تا خود انگيزه اي جهت هدايت بقيه مشتركين به سمت مصرف کمترگشته و در نتيجه مصرف فعلي به سمت الگوي مصرف بهينه برق هدايت گردد .

مفروضات :

مجموعه استانهاي كشور (30 استان ) به سه گروه شامل مناطق سردسير، مناطق عادي و مناطق گرمسير تقسيم بندي شده است .

مناطق سردسير طبق تقسيم بندي سازمان هواشناسي كشور شامل 6 استان آذربايجان شرقي ، آذربايجان غربي ، اردبيل ، زنجان ، كردستان و همدان است ..

مناطق عادي كشور ( 21 استان ) شامل استانهاي اصفهان ، ايلام ، تهران ، خراسان جنوبي ، خراسان رضوي ، خراسان شمالي ، چهارمحال و بختياري ، سمنان ، سيستان وبلوچستان ، فارس ، قزوين ، قم ، كرمان ، كرمانشاه ، كهكيلويه و بويراحمد ، گلستان ،گيلان ، لرستان ، مازندران ، مركزي و يزد است .

مناطق گرمسير كشور شامل 3 استان خوزستان ، بوشهر و هرمزگان است .

نظر به اينكه كليه سرمايه گذاري هاي صنعت برق براساس تامين نياز روزهاي اوج بار انجام مي شود تا حتـي الامكـان خدشـه اي در رفاه حال مشتركين ايجاد نگردد ، لذا تجزيه و تحليلها نيز براساس دوره اوج بار سال درمناطق سه گانه ( دوره سوم درمناطق عادي وگرمسير ، و دوره ششم درمناطق سردسير ) صورت گرفته است .

دوره هاي قرائت درمناطق مختلف بين 58 تا 62 روز متفاوت بوده و از آنجا ئيكه در بيشتر مناطق ، دوره ها بصورت دوماهه (60 روزه ) مي باشد ، لذا دوره هاي محاسباتي را 60 روزه در نظر گرفته و متوسط مصارف يك ماهه براي تمام دوره ها و مناطق ، محاسبه و مبناي مقايسه و ارزيابي قرار گرفته است .

طول سال به شش دوره قرائت تقسيم شده است كه دوره اول از اواسط اسفندماه تا اواسط ارديبهشت ماه ، دوره دوم از اواسط ارديبهشت تا اواسط تيرماه ، دوره سوم از اواسط تيرماه تا اواسط شهريور ماه و به همين ترتيب تا دوره ششم مي باشد .

در استانهاي مناطق عادي كشور ، شهرهايي كه از تعرفه هاي مخفف استفاده مي نمايند ، به تفكيك مناطق گرم (نواحي با كد منطقه 1 و 2 ) و مناطق نيمه گرم ( نواحي با كد منطقه 3 و 4 ) ، از بقيه نقاط مجزا شده و مورد پردازش قرار گرفته است .

تجزيه و تحليل اطلاعات مناطق :

اطلاعات پله هاي مصرف براساس درصد تراكم مصرف انرژي از كل و درصد تراكم مشتركين به تفكيك استانهاي كشور مورد بررسي قرار گرفته و نتايج آن طي نمودارها و جداول مختلف تنطيم شده كه در گزارش تکميلی اين مطالعه درج گرديده است . باعنايت به نتايج به دست آمده ، تحليل خلاصه زير ارائه مي گردد. در تقسيم بندي اوليه ، كليه مشتركين هرجامعه به چهارگروه 25 درصدي تقسيم شده و دامنه مصرف هرگروه مدنظر قرار گرفته است

تجزيه و تحليل مجموع مصارف مشتركين :

از مجموع اطلاعات پردازش شده مناطق كه درجداول مربوطه در گزارش اصلی منعكس شده است ، سه گروه جمع بندي صورت گرفته که شامل خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي در مناطق سردسير كشور ، خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي درمناطق عادي كشور و خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي در مناطق گرمسير كشور می باشد و همانگونه كه در اين جــداول و نمودارهاي ذيربط ملاحظه مي گردد ، درمناطق سردسير دوره هاي اول ، پنجم و ششم داراي بيشترين مصرف انرژي مي باشند و در مناطق عادي و گرمسير كشور ، دوره هاي سوم و چهارم با بيشترين مصرف انرژي مواجه اند . ( بخش عمده اي از انرژي الكتريكي مصرفي در مناطق عادي و گرمسير طی دوره هاي سوم و چهارم ، صرف سيستم هاي سرمايشي از جمله چيلرها، كولرهاي گازي و كولرهاي آبي مي گردد .) اختلاف سرانه مصرف دوره هاي ششگانه درمناطق سردسير بسيار ناچيز است كه اين خود ناشي از گازرساني به اين مناطق بوده و سبب شده است كه از وسايل گرما زاي برقي ، كمترين استفاده به عمل آيد و در نتيجه ، تقريباً‌ مصرف برق ماههاي مختلف سال در اين استانها يكنواخت مي باشد و الگوی مصرف تعريف شده برای اين مناطق همان الگوی مصرف مناطق عــادی کشور است . لذا بيشتر بايستي به دوره سوم درمناطق گرمسير و غيرگرمسير ( عــادی ) ، توجه داشت كه اوج مصرف اين مناطق و نيز اوج بار كل كشور دراين دوره قرار گرفته و علاوه بر چاره جويي تامين نيازآن ، لازم است در راستاي كنترل رشد اين مصرف ، اقدامات موثري صورت پذيرد .

• به بيان ديگر مي توان گفت تقريباً درتمام مناطق كشور ، 75% از مشتركين خانگي كه در دهك هاي پایين و متوسط درآمدي جامعه قرار دارند ، نزديك به 50 درصد انرژي خانگي همان منطقه را مصـرف كرده و 25% مشتركين خانگي پرمصرف ( مربوط به دهك هاي بالاي درآمدي ) نيز 50 درصد مابقي انرژي خانگي را مصرف مي نمايند و هركدام از اين دو گروه ، نيمي از درآمد حاصل از بخش خانگي را تامين مي نمايند .

• الگوی مصرف برق خانگی عبارت است از مصرف انرژی يک خانوار معمولی (4 نفره) در يک ساختمان الگوی شهری ، طی يک ماه (30 روز) در ماه های عادی و پرمصرف سال ، به گونه ای که در تمام مناطق کشور از يک رفاه نسبی مشابه برخورداد باشند . بديهی است نرخ انرژی مصرفی تا سقف الگوی مصرف بهينه ، لازم است مخفف ويارانه ای باشد .

براساس مطالعه مذكور ارقام الگوي مصرف در بخش خانگي به شرح جدول زير به دست آْمده است .

مناطق	ماه های عادی	ماه های پر مصرف
گرمسیر 1(فاقدشبکه گاز رسانی)	400	1800
گرمسير 2	200	1200
گرمسير 3	200	1000
غير گرمسير (عادي)	200	300

منبع دفتر مدیریت مصرف برق شرکت توانیر

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

جمعه 23 بهمن 1388

نظرات0

حذف يارانه انرژي نگاهي ديگر به كاهش مصرف

در سالي كه به نام سال اصلاح الگوي مصرف نام‌گذاري شده بد نيست بر نحوه مصرف انرژي و سرانه آن در ايران نقبي بزنيم و اين سؤال را مطرح كنيم كه به كدام سمت در حركت‌ايم! نهيبي لازم است كه اذهان عمومي را از اين خواب غفلت مصرف‌گرايي مفرط بيدار كند را وضعيت نامعلوم انرژي را سر و سامان بدهد .

در ايران به علت سياست‌هاي نادرست مصرف به خصوص مصرف انرژي، به ازاي هر هزار دلار توليد ناخالص ملي 2/7 بشكه نفت خام مصرف مي‌شود در حالي كه اين ميزان در چين (كه تقريباً 20 برابر ما جمعيت دارد) 5/5 بشكه است. تبليغات گسترده و نصب بيلبردهاي فراوان در خيابان‌ها و بزرگراه‌هاي شهر براي مصرف بهينه انرژي متأسفانه هنوز هم شاهد هدر رفت مقدار زياد انرژي در بخش‌هاي مختلف علي‌الخصوص بخش ساختمان هستيم. مدت مصرف و هدررفت آن منحصر به زمان و فصل خاصي نيست بلكه در تمامي زمان‌ها اين اتفاق نامبارك مي‌افتد و كسي هم توجهي ندارد .

در اروپا شدت مصرف انرژي را از 29 به 19 درصدي تقليل داده‌اند كه اين تغيير درصدي قابل تأمل است و البته نبايد چشم بر روي واقعيت‌ها بست. در خصوص مديريت مصرف انرژي كشور ما نيز گام‌هايي هر چند كوچك برداشته است كه از آن جمله مي‌توان به تأسيس شركت بهينه‌سازي مصرف سوخت و تصويب قوانين و آيين‌نامه‌هاي ساختماني همانند مبحث 19 و 14 اشاره كرد .

ميزان سرانه مصرف برق در ايران تا قبل از شروع تغيير فرهنگ مصرف 2900 كيلووات ساعت بوده كه اكنون اين مقدار به 2600 كيلووات ساعت رسيده است اين در حالي است ميزان سرانه مصرف برق در جهان حدود 900 كيلووات ساعت است

شركت بهينه‌سازي مصرف سوخت كه به همت شركت نفت در سال 1371 تأسيس گرديد، وظيفه اصلي نظارت كافي و عالي بر كيفيت ساخت و ساز، اجراي مبحث19 و در كل مديريت مصرف دارد وليكن متأسفانه آن طور كه شايسته است به اين مسأله پرداخته نشده. در همايش اجراي مبحث19 كه با عنوان عزم ملي برگزار گرديد يكي از مسوولان اين امر اعلام كرد اجراي اين مبحث در ساختمان‌ها 19درصد است كه با توجه به خيل عظيم ساخت و ساز اين رقم بسيار ناچيز است .

حذف يارانه انرژي نگاهي نو به مديريت انرژي است با اين تفاوت كه اين عمل خوشايند بسياري از مصرف‌كنندگان نيست چرا كه مصرف سرانه آن در ايران براي هر نفر بيش از پنج برابر مصرف سرانه انرژي در اندونزي و دو برابر كشور چين است كه در صورت حذف يارانه انرژي و به تبع آن افزايش قيمت، خانوارها بايد هزينه زيادتري را براي مصرف انرژي پرداخت كنند .

با ادامه روند افزايشي مصرف انرژي، در آينده‌اي نزديك به يكي از واردكنندگان انرژي در دنيا تبديل خواهيم شد. لازم است در اينجا از سرنوشت نامعلوم انرژي براي آيندگان هم ياد كنيم و اين سوال را مطرح نماييم كه «آيندگان چي؟ »

يكي از راهكارهاي حفظ انرژي براي آيندگان به كارگيري حذف يارانه از حامل‌هاي سوخت و انرژي است كه مي‌تواند پاسخ مثبتي در مقابل افزايش مصرف انرژي باشد و به مدد اين طرح كاهش مصرف انرژي را در تمامي بخش‌ها شاهد باشيم .

به تازگي طرحي مبني بر «الزام تكميل سيستم سرمايش و گرمايش براي صدور پايان كار» در شوراي شهر به تصويب رسيده كه سازندگان ساختمان‌ها را ملزم به اجراي مبحث14 نموده كه در صورت چشم‌پوشي مهندسان و ... از اين مبحث پايان كار ساختمان داده نمي‌شود .

با استناد به مطالعات صورت گرفته در مركز تحقيقات مسكن و ساختمان 63 درصد ساختمان‌ها بدون سيستم گرمايشي و 71درصد بدون سيستم سرمايشي بودند كه جاي بسي «تأثر» دارد. چطور ممكن است ساختماني باشد كه سيستم سرمايش و گرمايش نداشته باشد .

طرح اصلاح الگوي مصرف تا چه حدي مي‌تواند مؤثر واقع شود زماني كه الگوي مصرف‌گرا بر تمامي زمينه‌ها حكمفرما شده آيا اين مسأله امكان‌پذير است يا نه؟ به اعتقاد بنده طرح اصلاح الگوي مصرف محقق نخواهد شد مگر در يك فاصله زماني بلندمدت و با تبيين راهكارهاي مناسب و هدفمندسازي استفاده از منابع در جهت تقليل و اصلاح مصرف، لذا دولت بايد سيستم‌هاي ناكارآمد مديريتي را اصلاح و ضمن فرهنگ‌سازي، در اين مسير گام‌هاي مؤثرتري را بردارد .

سرانه مصرف برق در ايران و الگوي مصرف در دنيا

وضعيت كنوني مصرف برق هم اكنون در شبكه سراسري كاملاً غيرمنطقي و غيرطبيعي و نيز به عبارتي نگران‌كننده است كه مي‌تواند تأثير زيادي بر اقتصاد كشور داشته باشد به طوري كه ميزان سرانه مصرف برق در ايران تا قبل از شروع تغيير فرهنگ مصرف 2900 كيلووات ساعت بوده كه اكنون اين مقدار به 2600 كيلووات ساعت رسيده است اين در حالي است ميزان سرانه مصرف برق در جهان حدود 900 كيلووات ساعت است. در اين راستا مسوولان و كارشناسان لامپ‌هاي كم‌مصرف را به عنوان وسيله روشنايي كم‌مصرف پيشنهاد دادند كه با توجه به كاهش بسيار زياد انرژي، مورد استقبال قرار گرفت ولي غافل از اين كه اين لامپ‌ها چه مضراتي دارند. البته تاحدودي راهكارهايي هم جهت برطرف شدن اين معضل انديشيده شده ولي به عنوان درمان قطعي نيست .

مصرف گاز و رتبه جهاني ايران

در سال گذشته نسبت به سال قبل از آن، زمستان گرمتري داشتيم. در حالي كه شاهد كاهش مصرف انرژي به خصوص گاز نبوديم و اين چه علتي مي‌تواند داشته باشد؟ آيا به جز سهل‌انگاري و نداشتن فرهنگ مصرف، «علت ديگري هست؟» پس از جويا شدن علت بد نيست سري هم به سرانه مصرف در ايران و جهان بزنيم. در ايران مصرف گاز 111ميليارد مترمكعب است آن طور كه واضح است در ايران مصرف گاز از سرانه بسيار بالايي برخوردار اس به طوري كه ايران را در جهان در رده سوم مصرف‌كنندگان گاز قرار داده است. اين حجم زياد مصرف انرژي در تمامي زمينه‌ها بسيار تكان‌دهنده و در جايي تأسفبار است. طرح اصلاح الگوي مصرف تا چه حدي مي‌تواند مؤثر واقع شود زماني كه الگوي مصرف‌گرا بر تمامي زمينه‌ها حكمفرما شده آيا اين مسأله امكان‌پذير است يا نه؟ به اعتقاد بنده طرح اصلاح الگوي مصرف محقق نخواهد شد مگر در يك فاصله زماني بلندمدت و با تبيين راهكارهاي مناسب و هدفمندسازي استفاده از منابع در جهت تقليل و اصلاح مصرف، لذا دولت بايد سيستم‌هاي ناكارآمد مديريتي را اصلاح و ضمن فرهنگ‌سازي، در اين مسير گام‌هاي مؤثرتري را بردارد .

ليلا شاهي - كارشناس برنامه‌ريزي شهري

منبع فارس

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

جمعه 23 بهمن 1388

نظرات0

لامپ‌ كم مصرف را دائما روشن نگذارید

لامپ‌ كم مصرف را دائما روشن نگذارید

امروزه دیگر عصر لامپ‌های معمولی به پایان رسیده است و به تدریج لامپ‌های جدیدی كه از نظر مصرف انرژی از كارایی بهتری برخوردار هستند، جایگزین لامپ‌های قدیمی می شوند.

در سال‌های اخیر تلاش برای یافتن فناوری‌های جایگزین دوستدار محیط زیست یا به عبارت دیگر فناوری‌های سبز، به نتیجه رسیده و لامپ‌های فلورسنت كه در مقایسه با لامپ‌های معمولی انرژی كمتری مصرف می‌كنند به بازار عرضه شده‌اند.

از آنجایی كه در سازمان‌ها و اداراتی كه برای تامین روشنایی از لامپ‌های فلورسنت لوله‌ای شكل 2/1 متری و 4/2 متری استفاده می‌شود، معمولا به علت كند بودن روند بازگشت میزان نور لامپ به حد طبیعی پس از روشن شدن، اغلب این لامپ‌ها به طور دائمی روشن هستند، شاید این‌طور به نظر برسد كه بهتر است در خانه نیز به منظور جلوگیری از افزایش مصرف انرژی، این لامپ‌ها را به طور همیشگی روشن نگه داشته و با جلوگیری از خاموش و روشن كردن آن در هنگام خروج و ورود، میزان مصرف انرژی را به میزان قابل‌‌توجهی كاهش دهیم.

بهتر است برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی در هنگام خروج از منزل لامپ‌های فلورسنت را نیز همانند لامپ‌های معمولی خاموش كنید. این در حالی است كه از سوی دیگر روشن و خاموش كردن متناوب لامپ‌های فلورسنت عمر مفید این لامپ‌ها را كاهش می‌دهد و از آنجایی كه لامپ‌های فلورسنت جدید گرانقیمت‌تر هستند، افزایش طول عمر آنها حایز اهمیت خواهد بود.

كارشناسان محیط زیست بر این باورند كه تولید لامپ‌های فلورسنت و از رده خارج كردن آنها، پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی را به همراه خواهد داشت. به گفته متخصصان انرژی اگر قصد دارید برای مدت زمان بیش از پنج دقیقه مكانی را ترك ‌كنید، بهتر است لامپ‌های فلورسنت را خاموش كنید.

از دیدگاه زیست‌محیطی نیز مناسب‌ترین روش برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی این است كه اگر قصد استفاده از وسیله‌ای را ندارید آن را خاموش كنید. حتی اگر یك لامپ فلورسنت را به دفعات خاموش و روشن كنید، هزینه ناشی از كاهش طول عمر آن در مقایسه با هزینه مصرف انرژی بسیار كمتر خواهد بود.

یكی از راهكارهای مناسب برای افزایش طول عمر لامپ‌هایی كه در طول شبانه روز به دفعات خاموش و روشن می‌شوند این است كه پس از مدتی این لامپ‌ها را جایگزین لامپ‌هایی كنیم كه در قسمت‌هایی از خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند كه كمتر در معرض شوك ناشی از قطع و وصل ناگهانی جریان برق قرار دارند.

به نظر می‌رسد با كاهش هزینه خرید لامپ‌های فلورسنت جدید و همچنین خاموش كردن این لامپ‌ها در هنگام خروج از خانه بتوان با استفاده از این روش به عنوان یك روش جایگزین مناسب، علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف انرژی، بهای برق مصرفی ماهانه را نیز به میزان قابل توجهی كاهش داد.

منبع تبیان

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

جمعه 23 بهمن 1388

نظرات0

:: سال 88،سال اصلاح الگوي مصرف ::