كتاب حاضر، مجموعه خاطرات زهرا تعجب، همسر شهید مسعود (حبیب) خلعتی، ناو استوار یكم است كه در 164 صفحه و دوازده فصل گرد آمده است. پایان كتاب مزین به عكسهای آن شهید و زهرا تعجب است كه در سنگرهای جنوب در كنار هم جنگ را تجربه كرده‌اند و پیروزی حق بر باطل را به چشم سر دیده‌اند.
ناو استوار یكم مسعود (حبیب) خلعتی از شهدای نیروی دریایی است. او در درگیری با نیروهای آمریكایی كه در خلیج فارس مستقر بودند، پس از نبرد مردانه و جانانه به شهادت رسید. سركار خانم زهرا تعجب همسر این شهید دریایی است. وی در این خاطرات از دوران كودكی و خانواده‌اش در آبادان یاد می‌كند و دربارة خانواده‌اش می‌گوید كه در روزگاران كه شناسنامه صادر می‌شد وقتی به پدربزرگ او پیشنهاد نام خانوادگی ‌دادند، قبول نمی‌كرد تا اینكه صادركننده گفته بود، تعجب كردم از اینكه هیچ یكی را قبول نكردی، پدربزرگ می‌گوید: آه، همین درست است «تعجب»، از آن پس نام خانوادگی آنان به تعجب گره خورده‌اند. با خواندن خاطرات زهرا تعجب، نمی‌توان تعجب خود را از دلاوریها، رشادتها و همكاریهای وی با همسرش را در جبهات جنگ نهان كرد. وی متعجبانه در تمام دوران زندگی‌اش، دست از مبارزه بر نداشته و تا كنون پایدار به آن است. مبارزه وی به قول خودش پاسداری از خون شهیدان به ویژه همسرش خلعتی است. خانم تعجب در دوران دبیرستان به جمع مبارزان دانش‌آموزی ضد شاه در می‌آید و در زمان قیام مردمی و انقلاب اسلامی بر این مبارزه پایدار می‌ماند در دوران پس از انقلاب به كمیته‌های زنان انقلابی می‌پیوندد و سپس با حبیب خلعتی آشنا می‌شود كه مثل خود او از سرسپردگان انقلاب و یاران امام (ره) به شمار می‌رفت. آن دو در كنار هم به مبارزه بر ضد بازماندگان طاغوت و نیروی بعثی می‌پردازند كه سرانجام به شهادت حبیب خلعتی می‌انجامد. خانم تعجب در این خاطرات از زندگی خود و مسعود گفته

كنار رود خی‍ّن

 یاداشتهای روزانه خانم اشرف‌ السادات مساوات (سیستانی) است كه در 118 صفحه گرد آمده است. این یادداشتهای كوتاه قصه دور دراز مادری است كه به دنبال گمشدة خود مهرداد ـ مثل آب در تن خاك جاری می‌شود. كنار رود خی‍ّن هم نام این كتاب است و هم بستر مهرداد شهید. مرد پیكار جوی بزرگ شانزده ساله‌ای با پیراهن بسیجی و تیرهایی بر پیشانی، كه هشت سال بر این بستر سرد آرام خفته بود.
خانم سیستانی در این كتاب، یاد آن روزهای جاری در تن این خاك را پیش چشمان ما به نمایش گذاشته است. روزهای سخت انتظار مادری كه در یك روز لباس بسیجی به تن فرزند شانزده ساله‌اش می‌كند و او را در سن و سال كه باید مدرسه می‌رفت به مدرسه جنگ می‌فرستد، مدرسه‌ای كه از هر مدرسه و دانشگاهی گیراتر و پرمحتواتر است. مدرسه‌ای كه انسان ساز است و انسانیت در آن به تمام معنا جلوه‌گر می‌شود. «من یادداشتهایی از خاطراتم را پیشكش دوستداران فرهنگ حماسه و شهادت می‌كنم؛ بدان امید كه گوشه‌ای از ناگفته‌های روزهای دفاع مقدس را بیان كرده باشم.»
از متن كتاب می‌خوانیم: امروز مهرداد از مدرسه می‌آید و می‌گوید: «مادر می‌خواهم بروم جبهه» می‌گویم: نه سن تو كم است. الآن موقع امتحانات ثلث دوم است صبر كن! این جنگ به زودی تمام نمی‌شود و ما حالاحالاها جنگ داریم. دشمن ما كه به این زودی دست بردار نیست. «مهرداد سال 1344، شب 17 اسفند به دنیا می‌آید. وقتی امام (ره) به ایران می‌آید، 13 ساله است و موقعی كه می‌رود، سال سوم رشتة ریاضی است» مهرداد سرآسیمه می‌آید و می‌گوید «برای آزادی خونین شهر احتیاج به نیرو هست و من دیگر نمی‌مانم» مادر! من می‌دانم چه كار كنم.

 با گذشت بیش از یک دهه از سالهای دفاع مقدس و عبور از حیطه های حسی و شعاری در حوزه ادبیات ، حال انتظار می رود که در حوزه رمان و داستان ، آثاری از نوعی دیگر خلق شود ، از سویی دیگر نسل های جدید که جنگ را ندیده اند ، اگر از حوادث مربوط به جنگ و دلایل وقوع آن اطلاعات کافی نداشته باشند ، ممکن است این خلاء اطلاعاتی را با القائات مزورانه و اشتباه دشمنان این مردم مرتفع کنند و اینجاست که نقش برجسته " رمان " با رویکرد تاریخی و ملی مفهوم و جایگاه واقعی خود را پیدا می کند . 

 علی رضا پور بزرگ وافی /محمد علی گودینی/حسین کیانپور /سمیرا اصلان پور /منیژه آرمین / شاهرخ تندرو صالح/حسین فتاحی/داوود امیریان/فیروز زنوزی جلالی/راضیه تجـار/ محمد رضا پور محمد/احمد دهقان

* علی رضا پور بزرگ وافی - نویسنده و تاریخ نگار جنگ در گفت و گو با خبرنگار ادبی مهر گفت :: این حوزه ( رمان جنگ ) نمی تواند صرفا متکی به خیال و خیالپردازی باشد در ادبیات دفاع مقدس ، ما حتی قدم های اولیه را نیز برنداشته ایم ، این موضوع در شهرهای کوچکتر کشور بیشتر خود را نشان می دهد ، چرا که زندگینامه مختصری هم از برخی شهدای شهرستانی در اختیار مردم و نویسندگان قرار ندارد.
این نویسنده و تاریخ نگار که خود به عنوان افسر ارتش از نزدیک با حادثه جنگ مواجه بوده است ، افزود : صریحا باید بگویم که اگر اوضاع به همین منوالی که هست ، ادامه پیدا کند ، نمی توان چندان به آینده رمان جنگ خوشبین بود ، رمان ها و آثاری که تا امروز بوده ، صرفا می تواند به نسل ما پاسخ بدهد ، پس تکلیف دیگر نسل ها چه خواهد شد؟
 متاسفانه گوشه هایی از صحنه های دفاع مقدس توسط نویسندگان و ناشران گزینش می شود که با مسائل سطحی ، داستان های عشقی و حتی بعضا موضوعات غیر ارزشی تلفیق پیدا کند و بقیه حرف های ارزشمند در این زمینه مدفون می ماند!

در جنگ تحمیلى رژیم صدام علیه ایران، زنان ایرانی از نخستین روزهاى جنگ، همپاى رزمندگان به مقابله با دشمن‏ پرداختند. گاه به صورت مستقیم در جبهه‌ها حاضر شدند و گاه با انجام امور پشتیبانی از دفاع مقدس، حضور خود را در دفاع از میهن حفظ كردند.
با گذشت زمان و طولانی شدن جنگ‏، نقش‏ زنان در امور پشتیبانی از دفاع مقدس، بیش‌تر و بیش‌تر شد. این فعالیت در پشت جبهه و تا آخرین روز جنگ، برای تقویت روحیه ‏رزمندگان ادامه داشت.
مهم‌ترین کتاب‌هایی که در فاصله سال‌های 1380 تا 1387 در باره نقش زنان در دفاع مقدس منتشر شده‌، عبارتند از:
*****
ـ بابایی به روایت همسر شهید / علی مروج‏ / روایت فتح‏ / 1380.
ـ بی تو با خاطره‏هایم چه کنم؟ / محبوبه وحیدپور / نشر عابد / 1380.
ـ لیلا / مرضیه شهلایی / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان خراسان و شادرنگ‏ / 1380.
ـ مانا / طیبه دلقبندی / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان خراسان و شادرنگ‏ / 1380.
ـ روبان قرمز / ابراهیم حاتمی‌کیا / فرهنگ کاوش‏ / 1380.
ـ ننه علی (مادری که بیش از 19 سال بر مزار فرزند شهیدش زندگی می‌کند) / سیدحمید مشتاقی‌نیا، محسن علی‌جانزاده‏ / مؤسسه فرهنگی سماء (قم) / 1380.
ـ عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس‏ (جلد 3: فرهنگ عاشورا - شباهت‏جوئی به جنگ‏های صدر اسلام‏) / محمدرضا سنگری، مهدی عبداللهی / سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نمایندگی ولی فقیه، مرکز تحقیقات اسلامی / 1380.
ـ مادر با سرفه‏هایش‏ / عبدالمجید رحمانیان‏ / امید آزادگان‏ / 1380.
ـ خنکای سپیده دم سفر / ناهید طباطبایی / خجسته‏ / 1380.
 

هشتمین جشنواره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس عصر دیروز ضمن معرفی برگزیدگان با اعلام بیانیه‌ای به کار خود پایان داد .

به گزارش خبرنگار گروه دفا ع مقدس خبرگزاری مهر برگزیدگان هشتمین جشنواره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس بنا به آرا و بیانیه پایانی هیت داوران به شرح زیر است :

الف) شورای مرکزی هشتمین جشنواره با توجه به معیارها و ملاکهای داوری پس از مشخص شدن نتایج آراء در تمامی هیات ها و با قدردانی از تلاش تمامی پدیدآورندگان کتابهای دفاع مقدس ، کتاب گنجینه آسمانی نوشته شهید بزرگوار سید مرتضی آوینی چاپ نشر ساقی را با در نظر گرفتن موضوع و محتوا و قوت نگارش و همچنین نوع آوری در سبک به عنوان کتاب برگزیده این جشنواره اعلام کرد.

ب) هیات داوری پژوهش و اطلاع رسانی پس از دریافت 81 عنوان کتاب و تعیین معیارهای داوری، نسبت به بررسی و داوری کتابهای واصله در سه زیر گروه: 1- تاریخی، سیاسی، اجتماعی 2- نظامی  3- اطلاع رسانی اقدام نمود. داوران ضمن ابراز خرسندی از خلاقیت نواندیشی و کیفیت مطلوب کتابهای منتشره در سالهای 1382 - 1381 بویژه در زیر گروه تاریخی، سیاسی، اجتماعی نتایج به دست آمده را به شرح ذیل به اطلاع می رساند:
- گروه تاریخی، سیاسی، اقتصادی
گروه داوری کتاب علل تداوم جنگ نوشته آقای محمد درودیان را به دلیل پرداخت محققانه و نگاه گسترده به یکی از مهم ترین پرسشهای مرتبط با ادامه دفاع مقدس پس از فتح خرمشهر و ارائه اطلاعات جامع و بازتاب در این باره حائز رتبه نخست دانست وکتاب تیرگی درخشان نوشته آقای سیدجواد طاهایی را به دلیل توجه تیز بینانه به یکی از مهمترین جنبه های انسان شناسانه دفاع مقدس و تشریح ویژگی های انسان برآمده از جنگ هشت ساله مورد تقدیر ویژه قرار می دهد. همچنین کتاب جامعه شناسی شهادت طلبی و انگیزه های شهیدان نوشته آقای محمدحسین شاعری را شایسته تقدیر اعلام می دارد.
 گروه نظامی

دوشنبه ۰۵ مهر ۱۳۸۹ ساعت ۱۴:۱۹

دايرة‌المعارف دفاع مقدس در راستاي فرمايشات رهبري منتشر شد رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس گفت: به دنبال تلاش‌هاي چندين ساله، «دايره‌المعارف دفاع مقدس» كه از مطالبات مقام معظم رهبري بود امروز تدوين و تا چند روز ديگر روانه بازار كتاب مي‌شود.   به گزارش سایت ساجد به نقل از خبرگزاری فارس، مراسم رونمايي از 23 عنوان كتاب دفاع مقدس همزمان با سالروز شكست حصر آبادان صبح امروز در كنار حرم مطهر شهداي گمنام ستاد كل نيروهاي مسلح با حضور سردار سيدمحمد باقرزاده و امير سلامي جانشين معاونت اطلاعات عمليات ستاد كل نيروهاي مسلح، سرهنگ حسن رسولي معاون بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس برگزار شد. سيدمحمد باقرزاده رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس در اين مراسم، گفت: عمليات شكست حصر آبادان با فداكاري رزمندگان سپاه اسلام، ارتش، سپاه و جهاد به موفقيت رسيد، كه طي آن 300 نفر از رزمندگان كشورمان به شهادت رسيدند؛ اين عمليات سرآغازي براي سلسله عمليات‌هاي پيروزمندانه رزمندگان اسلام شد كه با وحدت توانستند جرياني را ايجاد كنند كه منجر به آزادسازي خاك ميهن عزيزمان شد. وي در ادامه با اشاره به فرمان حضرت امام خميني (ره) درباره عمليات حصر آبادان اضافه كرد: حضرت امام (ره) طي فرماني فرمودند: "حصر آبادان بايد شكسته شود "، بايد دانست خاصيت فرمان كوتاه، موجز، مفيد و رسا بودن آن است و امام (ره) در اين فرمان توجه دادند كه بايد آبادان از حصر خارج شود، كه الحمدالله اين امر با دلاوري رزمندگان به نتيجه رسيد. باقرزاده بر لزوم تدوين كتاب‌هايي درباره سكون و آرامش موجود در خط مقدم و اين كه در چه موضوع معني ريشه داشته است، تأكيد كرد و افزود: سبقت در راه فداكاري بايد از مباني آيات قرآن استخراج شود تا در كتاب‌ها بتوان آن را ارائه كرد. باقرزاده تصريح كرد: اصل جهاد در اسلام براي دفاع از مكتب و هم‌چنين تبليغ اسلام است، اين مبناي دفاع و جهاد بايد مدنظر قرار گيرد؛ چرا كه دفاع مقدس ما در اين راستا بود. به گفته باقرزاده، براي تبليغ اسلام كه در قالب يك نظام اسلامي جلوه‌گر شده بود، آنها كه نمي‌خواستند اسلام حاكميت خود را نشان دهد پس به صف‌آرايي مقابل سپاه اسلام پناه بردند. رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس ادامه داد: در اين مسير در حال حاضر اين معنا باز هم نمود دارد، چرا كه مقابله با قرآن و اسلام در اين راستا است و نشان مي‌دهد دفاع و جهاد مقدس هنوز پابرجاست و ادامه دارد، اما رسالت ناشر و نويسنده اين است كه تلاش كند اولا روح جهاد و دفاع را در امت زنده نگه دارد (اين روح جهادي بايد با آثار تحقيقي و تاليفي زنده نگه داشته شود) و گام دوم اين است كه در اين راستا مجاهد تربيت كنيم،‌ نسلي كه از جنگ اطلاعي ندارد نيازمند به شناخت مباني نظري جهاد است آن هم جهادي كه خود يك حكم از "احكام‌الله " است. سردار باقرزاده با اشاره به نقش قرآن در طول هشت سال دفاع مقدس اضافه كرد: دفاع مقدس هشت ساله ما به قرآن تكيه داشت و از آن نقطه نشات مي‌گرفت، چرا كه اگر دستور قرآن نبود سختي بي‌معنا بود، امروز هم دشمنان تلاش دارند تصوير زشتي از دفاع مقدس ارائه داده و آن را در راستاي ساير جنگ‌ها و خارج از مكتب ارائه دهند. وي با اشاره به تلاش شبكه بي‌بي‌سي در نامقدس نشان دادن دفاع هشت ساله بيان كرد: بي‌بي‌سي هم تلاش دارد جنگ هشت ساله مقدس ما را همانند ساير جنگ‌ها خونريزي، درماندگي، معلوليت، كشته شدن و فنا شدن را به همراه داشت جلوه دهد؛ اما بايد دانست جنگ به ما تحميل شده بود، اما دشمن قصد جلوه دادن اين مطلب را به شيوه‌اي ديگر دارد. وي گفت: خداوند در قرآن كريم پس از اينكه از كراهت جنگ سخن مي‌گويد در فرازي ديگر مي‌فرمايد: «چيز‌هايي در نزد خداوند آشكار است اما بشر به عمق آن نرسيده است»؛ اين حقيقت مسلم است كه دشمن تلاش دارد با برنامه‌هايي به نسل فعلي القا كند كه دفاع مذموم است، چرا كه بيگانگان تلاش مي‌كنند كه فضيلت‌هاي دفاع مقدس را به حاشيه ببرند. رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس، اضافه كرد: بايد بخش‌هاي مختلف بازگو شود، بخش عمده اين رسالت بر عهده اديبان و پژوهشگران است، اينان بايد مطرح كنند در جنگ چه گذشت؟ مباحث مباني معرفتي و نظري جنگ و آنچه باعث استواري ملت ما شد بايد در آثار و تحقيقات بيان شود. وي تاكيد كرد: مباني و مباحث معرفتي جنگ از دامنه تا قله بايد توسط اديبان و صاحب‌نظران بيان شود، اين مطالب بايد در كتاب‌ها نيز گنجانده شوند. وي در ادامه سخنان خود با اشاره به شاخص‌ها، تصريح كرد: بايد در بخش ديگر شاخص‌ها و الگوها معرفي شوند؛ مردان مجاهدي كه از ما پيشي گرفته و توانستند مسير را به ما نشان دهند، شهيدان و جانبازان و همه فداكاراني كه در عرصه دفاع مقدس خوش درخشيدند بايد به همگان معرفي شوند، لذا بخش‌هاي مختلف ادبي، داستان، خاطره، رمان‌، شعر و ديگر همه و همه در اين مسير حركت مي‌كنند و بنياد حفظ آثار اين افتخار را دارد در تداوم حركت نوراني امت اسلامي براي نشر حقايق دفاع مقدس سهمي كوچك داشته باشد. وي در ادامه با اشاره به آماري در مورد نشر كتب دفاع مقدس خاطرنشان كرد: تا به امروز 65 عنوان كتاب آماده و به مخاطبان عرضه شده اين آمار علي‌رغم بضاعتي است كه بنياد دارد. وي گفت: در سال جديد بودجه تمام دستگاه‌هاي فرهنگي سه برابر شده اما بودجه بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس همانند سال گذشته است و تغييري نكرده اين باعث تاسف است، چرا كه در خط مقدم جنگ نرم هستيم و متاسفانه در ميزان سلاح و مهماتي كه بايد به ما بدهند كم‌لطفي شده است. باقرزاده در ادامه اضافه كرد: پيش‌بيني شده 100 عنوان كتاب منتشر شود كه 30 عنوان زير چاپ داريم كه اين امر كاري بسيار بزرگ است. وي با اشاره به انتشار «دايره‌المعارف دفاع مقدس» تاكيد كرد: به دنبال تلاش‌هاي چندين ساله كه وعده داده بوديم، دايره‌المعارف دفاع مقدس كه از مطالبات مقام معظم رهبري بود امروز تدوين و تا چند روز ديگر روانه بازار كتاب مي‌شود، البته جلد دوم هم آماده است. وي در اين راستا افزود: قريب به دو سال براي ارائه و تاليف اين اثر زمان صرف شد، تا اگر مقامات لشكري و كشوري نقصاني مشاهده كردند، منعكس كنند، كتاب فراهم آمده دستاورد جامعه علمي اعم از دانشگاه، سپاه، نيروي مسلح و صاحب‌نظران است. وي گفت: به موازات نشر كتاب تلاش مي‌شود فرهنگ كتاب‌خواني در راس آن در دانشگاه‌ها افزايش يابد و قرار است به زودي 77 دانشگاه به كتاب‌هاي دفاع مقدس مجهز شوند. باقرزاده در ادامه عنوان كرد: امروز كتاب‌فروشي عقيدتي سياسي ستاد كل نيروهاي مسلح اين افتخار را دارد كه از اين پس كتاب‌هاي دفاع مقدس را عرضه كند، چرا كه تا پيش از اين تنها كتب ديني در اين كتاب‌فروشي ارائه مي‌شد. رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس تصريح كرد: در سال جاري در راستاي استمرار كار ترويج دفاع مقدس با سه تن از ناشران خارجي كه خود آمده و استقبال كرده بودند و ما تنها حامي بوديم قرار شد در سه كشور لبنان، تركيه، پاكستان كتاب‌هاي نويسندگان ايراني در حوزه دفاع مقدس ترجمه و با 20 چاپ در كشورشان منتشر شود. وي در خاتمه سخنان خود،‌ گفت: نويسندگان كشورمان بايد توجه داشته باشند كه كتاب‌هاي تاليفي آنها مخاطبان خارجي دارند، پس بايد در تاليف آثار مراقب فرهنگ بومي و ارزش‌هاي دفاع مقدس و كشورمان باشيم. * رسولي: كامل‌ترين شيوه‌نامه دايره‌المعارفي تدوين شد در ادامه سرهنگ حسن رسولي، معاون بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس درباره اين مراسم و كتاب‌ها گفت: مجلد دايره‌المعارف دفاع مقدس كه از مطالبات مقام معظم رهبري بود، داراي 7 گروه علمي است كه فعاليت خود را آغاز كرده است؛ اين هفت گروه شامل؛ گروه شهدا، گروه نظامي، گروه جغرافيا، گروه حقوقي سياسي، گروه فرهنگي هنري، گروه اقتصادي اجتماعي و گروه دولت كه سازمانهاي غير نظامي كه در جنگ فعاليت داشته را در بر مي‌گيرد. وي ادامه داد: اين جلد شامل حروف «آ .الف» است، اما جلد دوم حرف «ب» را در بر مي‌گيرد. رسولي در ادامه با اشاره به شيوه‌نامه افزود: اين شيوه‌نامه در حد خود كامل‌ترين شيوه‌نامه دايره‌المعارفي است كه در كشور موجود است، البته در مسير تاليف كليه شيوه‌نامه‌ها مطالعه شد كه اين شيوه نامه به چگونگي ورود به مدخل و تحقيقات كمك مي‌كند. وي با اشاره به مدخل‌نامه عنوان كرد: تاكنون 3400 عنوان مدخل در مدخل‌نامه به صورت حساب شده گرد آمده و منتشر شده است و اين نخستين باري است كه اين تعداد در امر دفاع مقدس تاليف مي‌شود. گفتني است؛ در پايان مراسم، با حضور امير سلامي، جانشين معاونت و اطلاعات عمليات ستاد كل نيروهاي مسلح و سردار باقرزاده، از 23 عنوان كتاب دفاع مقدس رونمايي شد. در حاشيه برگزاري مراسم رونمايي از 23 عنوان كتاب دفاع مقدس، نمايشگاهي از آثار دفاع مقدس نيز برپا شد. http://www.sajed.ir