اللهم عجل لولیک الفرج

******هو المعشوق****** دل خوش عشق شما نیستم ای اهل زمین به خدا معشوقه من بالایی است.


 
 
مصرف بی رویه چیست؟
 

مصرف به معنای استفاده از آن[1] چه در اختیار انسان است، بوده و مصرف بی رویه را می توان استفاده نا به جا و نامناسب تعریف کرد. تعبیر مصرف بی رویه در برابر تعبیر مصرف بهینه است . معیار مناسب و بهینه بودن مصرف را می توان بر اساس اصول مصرفی اسلام و شرایط زمانی و مکانی تبیین نمود. گفتنی است، الگوی مصرف در کشورهای مختلف بسته به فرهنگ ها و سنت های مردمان آن زادبوم، متفاوت است. الگوی  مصرف در جامعه ما از دیرباز مترادف با اصول مصرفی اسلامی چون قناعت، خودداری از اسراف بوده است. بدون تردید اصلاح الگوی مصرف در کشور ما به معنای ترویج و جامعه پذیری الگوی مصرف ایرانی-اسلامی است.
از سوی دیگر، کشور ما امروز نیازمند تولید ثروت است و تحقق این مهم در گام اول مستلزم اصلاح الگوی مصرف در کشور است. خط کش مدرج توسعه یافتگی واقعی، نشان می دهد که بین مصرف گرایی و تولید ثروت در یک جامعه رابطه عکس وجود دارد. اگر امروز بازارهای جهانی در چنبره مصنوعات چینی و ژاپنی قرار دارد، به خاطر مصرف گرا نبودن مردمان این کشورهاست. پرهیز از مصرف گرایی در کشورهایی مثل چین، ژاپن و برخی از کشورهای بزرگ اروپایی که اقتصادهای بزرگی دارند کاملا مشهود است. انقلاب اسلامی به مردم ما یاد داد که با فرهنگ صرفه جویی و قناعت می توان بر تمام مشکلات فائق آمد. اما مع الاسف، به واسطه سیاست های غلط اقتصادی و فرهنگی سال های پس از جنگ تحمیلی و به تبع آن تغییر ذائقه مردم؛ و همچنین رویکردهای جدید دشمن در مقابله نرم افزاری با انقلاب اسلامی به یک باره تمام دستاوردهای ده سال اول انقلاب فراموش شد و بار دیگر تجمل گرایی، مصرف گرایی و اسراف در کشور ترویج شد. این در حالی است که عمده پیشرفت های کشورهایی مثل ژاپن، کره جنوبی و... بر شالوده تجربیات جنگ و فرهنگ قناعت مردم جنگ دیده صورت گرفت. در واقع باید اذعان کنیم ما پس از جنگ به دلیل سیاست های غلط یک فرصت تاریخی را از دست دادیم. اما امروز به واسطه عزم جدی مسئولان کشور و یک صدایی دولتمردان در ضرورت تحول اقتصادی در تمام زمینه ها؛ بار دیگر این فرصت احیا شده است که، فرهنگ صرفه جویی و قناعت ترویج و ترمیم گردد. رمز تولید ثروت در یک کشور پرهیز از مصرف گرایی است و کشورهایی به دام تجمل و اسراف می افتند که تولید در فرهنگ عمومی آنها جایگاهی ندارد. امروز به ضرس قاطع باید تاکید کرد راه پیشرفت کشور همان گونه که مقام معظم رهبری فرمودند، پرهیز از اسراف و ترویج الگوی مصرف بومی و اسلامی است.
در حقیقت مصرف بی رویه خود مانع بزرگی در برابر رسیدن به اهداف چشم انداز جمهوری اسلامی است. دست یابی به پیشرفت، صرفا با ساخت صنایع بیشتر و امکانات، امکان پذیر نیست . در حال حاضر وضع به گونه ای است که، گویا قرار است ایران با رسیدن به درجات بالای پیشرفت، به درجه اول مصرف گرایی نیز برسد. در واقع، به لحاظ فرهنگی نیز، نیاز به توسعه آموزه های فرهنگ اسلامی در میان نیروی انسانی پیشرفت ساز است. در حقیقت بایست آموزه ها و اصول مصرفی اسلام را بازخوانی کرده، بار دیگر مردم را بدان توجه داد. از این رو به بررسی اصول مصرفی از دیدگاه اسلامی می پردازیم.
 
نگاهی به اصول مصرفی اسلام
 
1. پرهیز از اسراف
اسراف چیست؟
اسراف در لغت به معنای ولخرجی، بی اعتدالی و تجاوز از حد است[2]. و در اصطلاح عملی است خارج از حدود و موازین مشروع و معقول باشد . از این رو مصرف زمان و عمر، مال و... در مسیر نادرست اسراف نامیده می شود. امام علی (ع) در روایتی بد ترین نوع مصرف را اسراف می دانند[3] و در روایت دیگری می فرمایند: « وای بر اسرافکار، که( با اسراف) خود چقدر از صلاح خویش دور شد»[4] می توان مصادیق اسراف را چنین بر شمرد:
 
1. استفاده نامناسب از اموال شخصی
 
استفاده نامناسب از اموال را می توان در چندین صورت اسراف تلقی کرد.
الف- ضایع کردن مال و بیهوده تلف کردن آن، اگر چه کم باشد از بارزترین مصادیق اسراف است مانند بیرون ریختن آب باقیمانده در لیوان، پوشیدن لباس قیمتی مخصوص مهمانی در محیط کار، دور ریختن غذا و میوه به بهانه استفاده از آن . نقل شده است که
امام صادق (ع) روزی نگاهش به میوه ای که بطور کامل خورده نشده، و از خانه آن حضرت به بیرون پرتاب شده بود، افتاد. ایشان با دیدن میوه نیم خورده خشمگین شده و (با عتاب) فرمودند: این چیست؟ اگر شما سیر شده اید، بسیاری از مردم سیر نشده اند (و گرسنه هستند) آن را به کسی بدهید که نیازمند آن است.[5]
چرا غذا را بیش از نیاز پخت می کنیم؟ چرا در مصرف آب و برق صرفه جویی نمی کنیم؟ چرا در استفاده از کاغذ، لوازم التحریر، دستمال کاغذی زیاده روی می کنیم؟ چرا از میوه ها درست استفاده نمی کنیم؟ چرا در پخت نان و شیوه نگهداری آن اصول لازم را به کار نمی بندیم؟ چرا عده ای مرفه و بی درد ثروت عمومی جامعه را ولو با درآمدهای خود با استفاده از ابزار و لوازم لوکس ضایع می کنند؟ چرا الگوهایی که در برخی رسانه های جمعی و نیز عملکرد بعضی مدیران مشهود است جامعه را به سوی یک زندگی تجملی و اسراف گرایانه می کشد؟ و ده ها چرای دیگر که همه روزه با آن برخورد داریم. امام صادق(ع) می فرماید: «میانه روی در زندگی چیزی است که خداوند آن را دوست دارد و اسراف را دشمن دارد، حتی اگر این اسراف با بیرون انداختن هسته خرمایی باشد، چرا که آن هسته به کار می آید. یا با بیرون ریختن آب باقیمانده (در لیوان) باشد».[6]
در روایتی امام موسی کاظم (ع) در پاسخ به این سئوال که» آیا اگر کسی ده پیراهن داشته باشد اسراف کرده است ؟»، پاسخ منفی داده می فرمایند: «لا، و لکن ابقی لثیابه و لکن السرف ان تلبس ثوب صونک فی المکان القذر»[7]؛ اسراف آن است که لباس فاخر خود را در مکان آلوده و کثیف بپوشی. آری ! استفاده نا بجا از امکانات زندگی مانند لباس، غذا و ... نیز اسراف است .
یکی از ویژگی های عالی فرهنگ اسلام این است که در مصرف و استفاده از بعضی امکانات « شان و موقعیت» افراد را مد نظر قرار داده؛ ملاک اسراف و عدم اسراف را با اوضاع و احوال زمانی و موقعیت اقتصادی و اجتماعی فرد گره زده است. به عنوان مثال در مسئله نفقه همسر، منزل و لباس و زیور آلات را در شان و جایگاه همسر منوط کرده است. البته باید توجه داشت که وسعت و سادگی چیزی است، و تجمل پرستی چیز دیگر. از دیدگاه اسلام اولی ممدوح و دومی مذموم است. مسئله ای که در اینجا باید مورد توجه قرار گیرد این است که بهره برداری از نعمت های الهی، چنان چه از حد طبیعی فرد منزلت اجتماعی او بگذرد، اسراف است. استفاده از امکانات در حد اعتدال پسندیده است و چه بسا کمتر از این حد در مورد بعضی افراد، مصداق بخل باشد. حضرت علی (علیه السلام) درباره نشانه مسرف می فرماید: «للمسرف ثلاث علامات: یاکل مالیس له و یلبس مالیس له و یشتری مالیس له»؛ اسراف کار سه ویژگی دارد: مافوق شان خود می خورد، بیش از شأن خود می پوشد و بیش از منزلت خود خریدکند.
در این بحث نباید غافل بود که برخی برای توجیه ولخرجی ها و چشم و هم چشمی های خویش، شان و منزلتی ساختگی برای خویش می سازند . لذا باید از تقلید کور کورانه از دیگران پرهیز نمود. در تعابیر اسلامی حدی را که برای مسکن معین کرده اند این است که به اندازه «کفایت» و «کفاف» آدمی باشد و این مقدار نسبت به افراد، خانواده ها، زمان ها و مناطق متفاوت است. در عین حال این امر باید به گونه ای باشد که از حد اعتدال زمان و منطقه آن فرد تجاوز نکند. حضرت علی(علیه السلام) در بیان حد لباس انسان های باتقوا می فرماید: «ملبسهم الاقتصاد» لباس پوشیدن متقین در حد اعتدال و میانه روی است. نه لباس های قیمتی می پوشند و نه لباس های ژولیده و پست. بلکه در پرتو لباس معمولی، ظاهری آراسته، پاکیزه و متین دارند.[8]
ب- صرف مال در آنچه به بدن ضرر می رساند. مثل خوردن پس از سیری، در صورتی که مضر باشد.
امام صادق (علیه السلام)می فرماید: «انما الاسراف فیما اتلف المال و اضرّ بالبدن»[9] اسراف در چیزی است که موجب اتلاف مال و اضرار به بدن شود. استفاده از اموال خود در جهت آسیب رساندن به بدن را می توان در مواردی چون استعمال دخانیات، نوشیدنی ها و تنقلات مضر، جراحی هایی مانند جراحی های زیبایی و مانند آن صادق دانست .
البته مواردی مانند جایی که درمان بیماری و سلامتی آدمی به هزینه زیاد نیاز دارد، باید هزینه کرد و به یقین اسراف نخواهد بود.
ج- صرف مال در مصارفی که شرعا حرام است. مانند خرید شراب و ابزار و ادوات حرام.
استفاده اموال در مسیر حرام ناسپاسی بزرگی است که نعمت پرروده ای چون انسان به نعمت رسانی چون رازق هستی، دارد. «لئن کفرتم ان عذابی لشدید»[10]. بزرگ ترین اسراف نعمت استفاده از آن در حرام است.
 
2. استفاده نا مناسب از زمان و عمر
 
نوع دیگری از اسراف، اتلاف بیهوده عمر است. امروزه عمر بسیاری از مردم به سبب دور شدن فاصله ها، به ویژه فاصله محل کار تا محل سکونت، موجب شده است که عمر بسیاری از مردم در طی این فاصله ها به هدر رود. در این میان ترافیک، نیز عمر بسیاری از مردم را به خود اختصاص می دهد. برخی از شهروندان تهرانی 3 الی 4 ساعت از وقت خود را در خیابان ها می گذرانند.
 
3. استفاده نا مناسب از امکانات اجتماعی
 
امکانات اجتماعی، اعم از آب ،برق، گاز، بنزین، تلفن، نان ارزان و ... از نعمت های بزرگی است که در کشور اسلامی ما مورد استفاده همگان است. اما متأسفانه با استفاده نامناسب از آنها اغلب مردم گرفتار اسراف در این زمینه ها هستند. چنان که در آمار ذکر شد، بسیاری از کشورهای غیر مسلمان در صرفه جویی و خودداری از اسراف در آن ها، بیش از مردم مسلمان ما موفق بوده اند. در حدیثی از رسول اکرم(ص) آمده است که « لا خیر فی السرف» خیری در اسراف نیست. امام موسی کاظم(ع) می فرمایند: «هر آن کس که مال دارد، از نابود کردن آن برحذر باشد. به درستی که مصرف مال در راه نا مناسب تبذیر و اسراف است»[11] امام صادق علیه السلام می فرماید: «ان مع الاسراف قلة البرکة»[12] بدرستی که اسراف موجب کاهش و کمبود برکت است.
در یک بررسی کوتاه می توان به کارهای اسراف گونه بسیاری از مردم در جامعه ایرانی پی برد. گفته می شود از هر ده میلیون قرص نان تولید شده روزانه در تهران، حدود3 میلیون «دور ریز» می شود. اگر وزن متوسط انواع نانهای سنگین و سبک متفاوت را 150 گرم فرض کنیم، در این صورت در تهران با فرض ده میلیون نان تولید شده در روز، در حدود چهارصد وپنجاه تن نان خواهیم داشت که از کانال مصرف خانوار خارج می گردد و به عنوان ضایعات، صرف مصارف دست دوم و سوم مثل خوراک دام و طیور می رسد ،(که آن هم برای دام بدون اشکال بهداشتی نیست). با این مبالغ هنگفت می توان سالانه هزاران مدرسه ساخت، هزاران درمانگاه تجهیز نمود و بیماران بسیاری را درمان کرد. و یا گرسنگان بسیاری را در سطح جهان سیر کرد.
این روند در مصرف آب، برق، گاز، بنزین و دیگر امکانات اجتماعی جاری است . آیا این قدر استفاده بی رویه و مصرف نادرست امکانات اسراف نیست؟



[1]. مجله پگاه حوزه، تیر 1388، شماره 257.
 

[2] . فرهنگ بزرگ جامع نوین، احمد سیاح، ج 1 ص659 .
 

[3] . غررالحکم، اسراف.
 

[4] . غررالحکم، همان.
 

[5] . مستدرک الوسایل، کتاب الاطعمه و الاشربه، باب 61
 

[6] . حر عاملی، وسایل الشیعه، ج 15، ص 257 . بحار النوار ج71 ص346.
 

[7] . بحار الانوار ج 79، ص 317 .
 

[8] . نهج البلاغه، خطبه متقین ،خطبه 193، محمد دشتی.
 

[9] . کلینی، کافی، ج 4، ص 54.
 

[10] . ابراهیم، 7 .
 

[11] . بحار ج 78 ،ص 377.
 

[12] . وسایل الشیعه، ج 15، ص 261.


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:50 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
رابطه اشرافیت و اسرافکاری
 

یکی از رذایل اخلاقی که فرد و جامعه را به سوی تباهی و مشکلات عدیده می کشاند اسراف است. اسراف عبارت از تجاوز از حدود الهی و گذشتن از خطوط قرمزی است که احکام الهی آنها را تعیین کرده اند.

اشرافیت خاستگاه اسراف
به نظر می رسد که نوعی رابطه تنگاتنگ میان اشرافیت (ملا و سرمایه داری اترافی) و اسرافکاری وجود دارد . به این معنا که اشرافیگری منش و خصلت اسرافکاری را پدید می آورد و آدمی را از رفتارهای هنجاری به سوی نابهنجاری می کشاند بلکه چنان که قرآن در تعریف اسراف بیان می کند، اشرافیت، آدمی را به سوی فساد سوق داده و از اصلاحیات و اصلاح گری باز می دارد. بر این اساس کسانی که به خوی اشرافیت مبتلا و دچار می شوند، انسان های ضد اصلاحی و مفسدانی هستند که با هرگونه کمال یابی آفرید ه های زمینی از انسان و غیر انسان مخالفت می کنند. رفتارهای ایشان جز فساد و تباهی برای زمین و زمینی ها چیزی به ارمغان نمی آورد و خود و دیگری را به سوی نیستی و هلاکت سوق می دهند.
تحلیل قرآن از ایجاد بسیاری از پدیده های زیانبار در زمین این است که این امور دستاوردهای بشری است که عامل مهم چنین رفتار و کردار زیانبار را می بایست در خلق و خوی زشت بشر یافت که برخاسته از کفر وشرک و نفاق است و در رفتارهای فردی و جمعی به شکل خود برتربینی و غرور و تکبر و یا استکبار و اسراف و مانند آن ظهور و بروز می کند.
اشرافیت به سبب آن که خود عاملی مهم در ایجاد غرور و تکبر است و چنان که قرآن بیان می دارد آدمی هرگاه استغنا و خود را بی نیاز جست طغیان می ورزد و از حد اعتدال و مرزهای قانونی و فطری بیرون می رود، می توان گفت که اشرافیت استغنایی چیزی جز فساد و تباهی و مخالفت و در نهایت مبارزه با اصلاحات و اصلاح گری به دنبال ندارد.
قرآن به مومنان سفارش می کند که از کار و روش و فرمان مسرفان پیروی نکنند ؛ زیرا مسرفان کسانی هستند که در زمین فساد می کنند و اصلاحاتی را انجام نمی دهند. (شعراء آیات 151 و152) هر چند که در این آیه ریشه اسراف و خاستگاه آن بیان نشده است ولی هرگاه به مطالعه و تحلیل قرآن از زمینه های اسراف توجه شود، دانسته می شود که ریشه و خاستگاه هرگونه اسراف و تجاوز و تعدی و مانند آن را می بایست در اموری چون رفاه دانست که در دست اشرافیت متکبر و مغرور است.
خداوند در آیه 12یونس در تحلیل ریشه ها و خاستگاه اسراف گری می فرماید: زمانی که خداوند هرگونه امور ضروری و زیانبار را از کسی بردارد و او را در رفاه و آسایش قرار دهد او رفتار اسرافی در پیش می گیرد و خدا و رستاخیز را فراموش می کند.
تحلیل آیه از خاستگاه پدیده اسراف کاری در انسان، این است که انسان در هنگام نیاز و وجود ضرر و زیان به خداوند پناه می برد و فشارها و تنگناهای مختلف او را وادار می سازد که به سوی خدا رفته و دست نیاز به سوی آن بی نیاز دراز کند ولی هرگاه خود را از فشار و تنگناها و گرفتاری ها رها شده یافت، خدا را فراموش می کند و از سر بی نیازی و افزایش آسایش و رفاه، دست به اسراف می زند و این گونه است که اعمال اسرافی مسرفان برای ایشان به عنوان کارهای پسندیده زینت داده می شود و در دام استدراج می افتند.

موارد اسراف
اسراف در اصطلاح قرآنی برخلاف آن چه در فرهنگ ایرانی معنا یافته محدود و منحصر به امور خوردنی ها و نوشیدنی ها نیست و به سخن دیگر منحصر در امور اقتصادی نمی باشد، بلکه از دایره گسترده ای برخودار می باشد و همه امور زندگی بشر در حوزه های اعتقادی و فرهنگی و رفتارهای اقتصادی و سیاسی و نظامی و امور دیگر را در بر می گیرد. اما چه چیزی سبب شده که در فرهنگ ایرانی اسراف تنها در حوزه اقتصادی شناخته و تعریف و محدود شود ، شاید بتوان تکرار آیه: کلوا و اشربوا و لا تسرفوا (اعراف آیه 31) باشد که ورد زبان توده مردم است و در هر کوی و برزنی به سبب ساختار زیبا و کوتاه و روان و شعرگونه اش مصطلح شده و بر زبان رانده می شود.
با این همه می بایست توجه داشت که اسراف در کاربردها و فرهنگ قرآنی شامل امور بینشی و اعتقادی و اخلاقی و فرهنگی و سیاسی و رفتاری و نگرشی می شود. از این روست که خداوند ادعای دروغین نبوت (غافر آیه 28)، تکذیب پیامبران (یس آیه 14 و19)، تکذیب قرآن (زخرف آیه 5)، شرک (غافر آیه 42 و 43)، خودکامگی و استبداد (یونس آیه 83 و دخان آیه 30 و 31)، زیاده روی در آشامیدنی ها، خوردنی ها، زینت ها (اعراف 31) وقصاص (اسراء آیه 33) و حتی در انفاق و بخشش اموال در راه خدا (انعام آیه 141 و اسراء آیه 29) و رفتارهای نابهنجار جنسی (ذاریات آیه 32 و34) را از مصادیق و موارد بارز و آشکار اسراف بر می شمارد و از انجام آن باز می دارد و مرتکبان این گونه اعمال را تهدید به عذاب سخت و خواری در دنیا و آخرت می کند.
بر این اساس می توان گفت که اشرافیت رفاه زده و مترف به سبب خاستگاه و زمینه های اقتضایی پدیداری اسراف در ایشان، کسانی هستند که به این گونه بینش و نگرش و رفتارهای زشت و فساد انگیز گرایش دارند ودر نهایت اشرافیت، موجبات تباهی خود و دیگران را فراهم می آورد.
به سخن دیگر اشرافیت و رفاه زدگی اترافی موجب اسراف می شود و آنان نه تنها نسبت به اصول عقلی و عقلایی (اخلاق ها و آداب و سنت های هنجاری) بی اعتنا بوده و از آن تجاوز و تعدی می کنند بلکه انسان هایی هستند که نسبت به آموزه های وحیانی بی اعتنایی کرده و یا به تکذیب و حتی مبارزه و مخالفت با آن می پردازند و در رفتارهای عملی در زندگی فردی و اجتماعی خویش در خوراک و پوشاک و امور جنسی و مانند آن اسراف را پیشه خویش می سازند و راه اتراف و تبذیر را در زندگی خویش هموار می کنند و حقوق فردی و اجتماعی دیگران را زیر پا می گذارند و حتی دست به قتل و کشتار کسانی می زنند که منادی ایشان به سوی حق و حقیقت و توحید و آموزه های اخلاقی و وحیانی می شوند.(غافر آیه 28)
اینان به سبب همین اشرافیت و استغناجویی و احساس خطرناک بی نیازی از خدا و دیگران، انسان های با منش خودپسندی و تکبر و تفاخر هستند و کارهایشان برایشان زیبا و پسندیده جلوه می کند و حتی اطرافیان آنها رفتارهای زشت شان را رفتاری پسندیده جلوه می دهند و رفتارها و کردارهای ناپسند و نابهنجار ایشان را توجیه می کنند. (یونس آیه 12)
خود برتربینی و بی نیازی آنان را به خودکامگی و استبداد می کشاند و در زندگی اجتماعی به دیگران ظلم و ستم روا می دارند و خود را برهمگان برتر می شمارند.(یونس آیه 83 و دخان آیات 30 و 31)
به هر حال اسراف که در فرهنگ قرآنی به معنای هرگونه تجاوز از حدود و مرزها و خطوط تعادلی در هر کاری است (مفردات راغب اصفهانی ذیل واژه سرف) دارای خاستگاهی چون اشرافیت و آسایش اترافی و رفاه زدگی است.
انسان های رفاه زده و اشراف بی نیاز از خدا، در هرکاری از کارهای خویش چون امور اقتصادی و فرهنگی وسیاسی و حتی بینشی و نگرشی و اعتقادی راه اسراف را می پیمایند و به سبب غرور و بی نیازی خویش خدا را بنده نیستند و در زمین فساد می کنند و آن را گسترش می دهند و جلوی اصلاحات را نیز می گیرند. (یونس آیه 12)

ویژگی های اشراف
چنان که گفته شد مراد از اشراف و اشرافیت در این نوشتار، مترفان و ملا هستند؛ هر چند در ادبیات و فرهنگ عربی اشراف جمع شریف به معنای بزرگ قدر و اصیل و پاک نژاد و مانند آن می باشد (لغت نامه دهخدا) ولی در فرهنگ ایرانی مفهوم خاصی از اشرافیت فهمیده می شود که با واژگان عربی ملا و مترف و مانند آن هم معنا و مفهوم می باشند.
در این نوشتار منظور از اشراف کسانی هستند که به سبب توانایی اقتصادی و سرمایه زیاد و شگفت انگیز و نیز قدرت و امکانات مادی فراوان دارای رفتاری اسراف گونه هستند.
از نظر قرآن اشرافیت به معنای پیش گفته (ملا و مترف) انسان های مرتجع و واپس گرا در برابر اصلاحات سازنده (زخرف آیه 23)، افراطی و اسرافکار (کهف آیه 28)، بدخلق و درشت خوی (قلم آیه 10 تا 14)، کراهت از حق و حقیقت (مومنون آیه 64 و 70) استکبار در رفتارهای اجتماعی و سیاسی (یونس آیه 75 و مومنون آیه 45 و 46) افسادگری (اعراف آیه 103) تهمت (اعراف آیه 108 و 109 و 127) ظلم و ستم (اعراف آیه 103) جرم گرایی (هود آیات 25 تا 35) افراط کاری (کهف آیه 28)، جاه طلبی (بقره آیه 246 و 247) غرور و تفاخر (کهف و انکار حق (اعراف آیه 66 تا 90) کوردلی (اعراف آیه 59 و 64) هستند.
نتیجه چنین منش و خلق و خوی چیزی جز ارزش گذاری های نادرست و غلط (بقره آیه 246 و247) امتیاز طلبی و زیاده خواهی (زخرف آیه 31) حسادت نسبت به دیگران (ص آیه 6 و 8) تهدید نسبت به اصلاح گران و اصلاح طلبان (اعراف آیه 88) فریبکاری و توطئه نسبت به مردم و جامعه (مومنون آیه 23 و 34) واسراف گری و هر چیزی که در حوزه تجاوز و تعدی و ظلم و ستم می باشد ، نخواهد بود.
از این روست که می توان گفت اشرافیت به معنای پیش گفته خاستگاه و سر منشاء بسیاری از فسادها و تباهی ها و مشکلات فردی و اجتماعی است که به بخشی از آن در این جا اشاره شده است، یکی از مهم ترین خاستگاه های اسراف (به مفهوم قرآنی) همین اشرافیت پیش گفته است.
 

 


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:42 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
از اصلاح الگوي مصرف وقت غافل نشويم
 

مسئول گروه مشاوران جوان استاندار اصفهان، وقت را داراي اهميت بسيار زياد در فرهنگ ديني ما دانست و گفت: وقت، ارزشي بالاتر از حتي طلا دارد و اصلاح الگوي مصرف زمان نيز از نكات بسيار مهم است.

امير حسين بانكي در گفت‌وگو با خبرنگار «شبكه خبر دانشجو» در اصفهان، كشورمان را كشوري غني در بحث منابع خواند و اظهار داشت: متاسفانه با وجود منابع غني، در اين سال ها الگوي صحيح مصرف نداشته‌ايم و در بعد جهاني نيز يكي از كشورهاي پر مصرف هستيم.

وي در ادامه افزود: با اينكه در آيات و روايات ما اسراف بسيار مورد مذمت قرار گرفته و عامل تباهي است، اما به خاطر عدم فرهنگ سازي صحيح، جامعه پر مصرفي داشته‌ايم و زماني بايد بسيج عمومي براي مقابله با اين عادت بد انجام مي‌شد كه در اين راستا با تدبير مقام معظم رهبري امسال به نام سال اصلاح الگوي مصرف ناميده شد.

استاد دانشگاه اصفهان اسراف را داراي مصاديق مختلف دانست و گفت: گاهي شاهد مصرف بد يا مصرف مضر يا زياده از حد مصرف كردن هستيم اما آنچه مهم است اينكه هرچه نعمت گهربارتر و و ارزشمندتر باشد اسراف در آن بدتر است، مثل آب كه به عنوان منبع حيات شناخته مي شود و اسراف در آن بسيار آزار دهنده است.

بانكي وقت را داراي اهميت بسيار زياد در فرهنگ ديني ما دانست و افزود : وقت ارزشي بالاتر از حتي طلا دارد و اصلاح الگوي مصرف زمان نيز از نكات بسيار مهم است.

وي ادامه داد: در بسياري موارد بدون هيچ برنامه‌ريزي و با بي دقتي از وقت استفاده مي‌كنيم و آنرا مغتنم نمي‌شماريم، يا براي عدم اصراف در برخي منابع وقت زيادي صرف مي‌كنيم كه اين هم غلط است.

استاد دانشگاه اصفهان دقت در مصرف زمان را از نكات مهم دانست و توضيح داد: بسياري از مواقع ما از اين نكته غافل هستيم، چون در زندگي جوانب مختلف را در نظر نمي‌گيريم و تنها به يك يا دو جنبه توجه مي‌كنيم، در حاليكه اگر بدانيم مثلا 10 مسئله مهم براي ما وجود دارد، براي رسيدن به هر 10 هدف، وقت را جيره بندي مي كنيم، با چنين برنامه‌ريزي تازه متوجه مي‌شويم چقدر براي انجام كارهاي مختلف وقت كم مي‌آوريم

بانكي در پايان خاطرنشان كرد: وقتي به جنبه‌هاي مختلف زندگي و مسئوليت‌ها و برنامه‌ها توجه كنيم، ديگر حاضر نخواهيم بود ساعت‌ها از عمرمان را صرف مسائل بي اهميت كنيم./ انتهاي پيام/

منبع خبر: شبكه خبر دانشجو



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:37 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مصرف بهینه انرژی، نقطه آغازین اصلاح الگوی مصرف
 

با انتخاب سال ۱۳۸۸ از سوی رهبری به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف، نگاه دوباره به شیوه‌های رایج زندگی در منازل و چگونگی استفاده از منابع انرژی بیش از پیش ضرورت پیدا می‌کند. در حقیقت منازل مسکونی و آپارتمان‌ها به عنوان اماکنی که بیشترین لحظات زندگی روزمره افراد در آنها سپری می‌شود، قابلیت آن را دارند تا بیشترین تأثیرپذیری را از شیوه‌های نوین و علمی مصرف انرژی و اصلاح الگوی مصرف داشته باشند. شاید همین نکته کافی باشد که بر اساس تازه ترین تحقیقات به‌عمل آمده در این زمینه، استفاده از شیوه‌های نوین مصرف انرژی نظیر شیشه‌های دوجداره، درزگیری شکاف چارچوب درها و پنجره‌ها و عایق بندی سیستم‌های لوله کشی و گرمایش و سرمایش می‌توان تا ۳۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرد و اگر این رقم را در صدها هزار منزل مسکونی ضرب کنیم، اهمیت آن بیشتر نمای یک «باید غیرقابل اجتناب» پیدا خواهد کرد.

به باور بسیاری از کارشناسان و متخصصان امور فنی سازه‌سازی، استفاده از شیوه‌های بهتر و مؤثرتر مصرف چه در منازل مسکونی و چه در ادارات عمدتا در قالب مصرف بهینه انرژی خلاصه می‌شود و نمود پیدا می‌کند.

در حال حاضر یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های ساخت بناهای استاندارد در زمینه مصرف بهینه انرژی استفاده از پنجره‌های دوجداره است. گرچه استفاده از این نوع پنجره‌ها در مقایسه با پنجره‌های معمولی کمی پرهزینه‌تر است؛ اما اگر صرفه‌جویی درازمدت ناشی از پرداخت هزینه کمتر حامل‌های انرژی را در همان ابتدا محاسبه کنیم، استفاده نکردن از آنها اقدامی اشتباه و حتی خنده‌دار جلوه خواهد کرد.

بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده است که تبادل گرمایی و سرمایی در سازه‌هایی که با استفاده از این نوع پنجره‌ها ساخته شده‌اند، بسیار کمتر است. تا آنجا که در دوره‌های سرد سال نیاز کمتری به استفاده از سیستم‌های گرمایشی احساس می‌شود. یکی دیگر از مزایای استفاده از پنجره‌های دو جداره، کاهش راه یافتن آلودگی صوتی کوچه و خیابان به محیط ساکت منازل و ادارات است که این خود نتیجه‌ای جز آسایش بیشتر و انجام کارها با تمرکز بهتر و استرس کمتر ندارد.

یکی دیگر از راهکارهای مؤثر در زمینه کاهش مصرف انرژی بخصوص در منازل مسکونی، استفاده از نسل جدید عایق‌های پوششی برای پشت بام‌هاست که در سال‌های اخیر پیشرفت‌های جالب توجهی در زمینه دانش ساخت آنها صورت گرفته است.

به عقیده کارشناسان استفاده از نوعی از این پوشش‌ها که لایه رویی آنها قابلیت انعکاس نور خورشید را دارد، می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در مصرف بهینه انرژی به خصوص در فصول گرم سال شود. این نوع پوشش‌ها به دلیل ساختار خاص و مواد مخصوصی که در بافت سازنده آنها به کار گرفته شده است، در فصول سرد سال مانع از تبادل گرمایی با محیط می‌شود واز این رو در مصرف سوخت و تولید حرارت صرفه‌جویی قابل توجهی صورت می‌گیرد.

از آن گذشته نه تنها استفاده از این پوشش‌ها بسیار راحت و سریع است، بلکه ضریب نفوذ آب باران نیز در آنها تقریبا به صفر رسیده است که این نکته نیز در افزایش طول عمر مفید ساختمان‌ها بسیار مهم است.

در عین حال، بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که در فصول گرم سال که تابش مستقیم نور خورشید به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد، مانع از گرم شدن بی دلیل ساختمان می‌شوند و در نتیجه سیستم‌های سرمایشی منازل از جمله کولرها فعالیت کمتری خواهند داشت. فعالیت کمتر سیستم‌های سنتی و رایجی نظیر کولرهای آبی معادل مصرف کمتر آب و الکتریسیته است و این یعنی اصلاح الگوی مصرف.

تجربه و بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داده اند که استفاده از شومینه به عنوان منبع تولید حرارت در منازل با صرف انرژی قابل توجهی همراه است. در حقیقت مشکلی که درخصوص شومینه وجود دارد، نبود سیستم به جریان انداختن گرمای تولید شده در محیط و همچنین خارج شدن حجم قابل توجهی از گرمای تولیدی به همراه گازهای ناشی از سوخت و سوز از مجرای دودکش آن است. این هم اکنون عمدتا از شومینه به عنوان یکی از عناصر تزئینی و دکوری منازل یاد می‌شود تا بخشی از سیستم حرارتی منازل.

روی آوردن به چنین راهکارهایی در مرحله نخست با صرف هزینه بیشتری همراه است؛ اما همان‌طور که گفته شد در طولانی مدت بازگشت سرمایه قابل توجهی دارد. اما در کنار این نکات، راهکارهای دیگری نیز وجود دارد که نه تنها از بعد صرف هزینه هیچ تفاوتی نمی‌کنند بلکه در پایین آمدن هزینه‌های مربوط به حامل‌های انرژی تأثیر غیرقابل انکاری دارند. یکی از این راهکارها، استفاده از پرده‌های ضخیم در زمستان‌ها به منظور ایجاد لایه‌های بیشتر عایق در کنار دیوارها و پنجره‌هاست تا به این ترتیب تبادل گرمایی منازل با محیط باز و سرد خارج به حداقل برسد.

به نظر می‌رسد استفاده از مجموعه‌ای از این راهکارها به عنوان گامی مهم و اساسی در کاهش مصرف انرژی در منازل و ادارات سرآغاز خوبی برای دستیابی به اهداف نهفته در راهبرد اصلاح الگوی مصرف در جامعه باشد. البته دستیابی به چنین اهدافی چندان هم سخت به نظر نمی‌رسد. یکی از مهم‌ترین راهبردهایی که باید در زندگی روزمره مورد توجه قرار گیرد، تعمیر و نگهداری علمی و اصولی از وسایل و سیستم‌های مختلفی است که در منازل به کار گرفته می‌شوند.

به عنوان مثال، وسایلی همچون یخچال و فریز از جمله مصرف‌کنندگان اصلی انرژی در منازل به حساب می‌آیند که با کمی دقت و توجه ضمن آن‌که می‌توان سرانه مصرف انرژی آنها را پایین آورد، می‌توان طول عمر مفید بیشتری نیز به آنها بخشید. همواره توجه داشته باشید که فنرهای پشت یخچال در صورت تمیز ماندن امکان بهتری برای جریان آزادانه هوا ایجاد می‌کنند و این یعنی افزایش ضریب بازدهی یخچال و در نتیجه افزایش طول عمر مفید آن.

ماشین لباسشویی نیز از جمله این وسایل است که با کمی دقت و توجه به اصول اولیه علمی می‌توان صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف انرژی در این دستگاه داشت. هیچ‌گاه ماشین لباسشویی را بیشتر از حجم متناسب مملو از لباس‌های چرک نکنید، چون احتمالا لباس‌ها به خوبی شسته نمی‌شود و در نتیجه با شستشوی مجدد شما هم در هدر رفتن انرژی سهیم خواهید بود. از آن گذشته، تجربه ثابت کرده است با قرار دادن چند تکه پارچه حوله‌ای یا حتی همان حوله دست و صورت در میان لباس‌ها در زمانی که مرحله خشک کردن آغاز می‌شود، آب اضافی لباس‌ها به راحتی گرفته می‌شود. تمامی این راهکارهای ساده از اصول اولیه علمی نشأت گرفته‌اند و از این رو می‌توان گفت توجه به همین اصول پیش‌پا افتاده نقش قابل توجهی در کاهش هزینه‌های زندگی خواهد داشت. در حقیقت زمانی که نگاهی توام با مبانی بنیادین و ساده علمی در قبال چگونه زندگی کردن داشته باشیم بی‌شک، اصلاح الگوی مصرف به صورت خودکار در زندگی نمود پیدا خواهد کرد و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی را شاهد خواهید بود.

منبع آفتاب



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:23 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
الگوي مصرف برق بخش خانگي در مناطق گرمسير و غير گرمسيرکشور
 

به منظور تعيين الگوي مصرف برق بخش خانگي در كشور ، طي سال 1384 مطالعات جامعي در رابطه با مصارف اين بخش طي سال هاي 1382و1383 صورت گرفت . طي سال هاي ياد شده نزديك به 16 ميليون مشترك خانگي در كشور وجود داشته كه سهمي قريب 33درصد از كل انر‍ژي مصرفي سالانه را به خود اختصاص داده و تاثير 47 درصدي در ايجاد اوج بار سالانه داشته است .

در اين مطالعه ، اطلاعات مصرف مشتركين خانگي طي دوره هاي مختلف سالهاي 1382 و 1383 و به تفكيك مراكز استانها و ساير مناطق در هر استان و براي 60 پله متوالي 10 كيلووات ساعتي در مناطق عادي و 60 پله 50 كيلووات ساعتي درمناطق گرمسير، از شركتهاي برق منطقه اي دريافت شده و مغايرتهاي احتمالي از طريق واحدهاي امور مشتركين شركتها مورد بررسي و رفع نقص قرار گرفت . همچنين در مورد استانهاي غير گرمسيري كه داراي شهـرهاي نيمه گرم ( نواحي با كد تعرفه خانگي 3 و 4 ) و يا داراي شهرهاي گرم ( نواحي با كد تعرفه خانگي 1 تا 2 ) مي باشند ، اطلاعات اينگونه نواحی نيز به صورت مجزا دريافت گرديد . همچنين در استانهاي گرمسير خوزستان و بوشهر ، اطلاعات مورد نظر به تفكيك مشتركين تكفاز و سه فاز تهيه شده است . پس از تكميل شدن اطلاعات مورد نظر ، تجزيه و تحليل هاي لازم انجام شد . مقادير ميانگين مصرف براساس مناطق سه گانه آب و هوايي ، با يكديگر متفاوت است . همچنين درحوزه هريك از منــاطق سه گانه ، عواملي نظير درآمد ، نوع وســائل مورد استفاده ، نوع و زير بناي ساختمان ، بعــــد خــانوار و ..... در سقف مصرف انـرژي مشتـركيـن موثـر است و با توجـه به نتيجه گيـــري تحليلي هر بخش ، به نظر مي رسد دامنه مصرف 50 درصد از جامعه هر بخش ، مي تواند الگوي مصرف مناسبی باشد و لازم است مصرف كنندگان خانگی واقع در اين دامنه از مصرف ، از طريق نرخهاي مخفف ، مورد حمـايت قرار گيرند تا خود انگيزه اي جهت هدايت بقيه مشتركين به سمت مصرف کمترگشته و در نتيجه مصرف فعلي به سمت الگوي مصرف بهينه برق هدايت گردد .

مفروضات :

مجموعه استانهاي كشور (30 استان ) به سه گروه شامل مناطق سردسير، مناطق عادي و مناطق گرمسير تقسيم بندي شده است .

مناطق سردسير طبق تقسيم بندي سازمان هواشناسي كشور شامل 6 استان آذربايجان شرقي ، آذربايجان غربي ، اردبيل ، زنجان ، كردستان و همدان است..

مناطق عادي كشور ( 21 استان ) شامل استانهاي اصفهان ، ايلام ، تهران ، خراسان جنوبي ، خراسان رضوي ، خراسان شمالي ، چهارمحال و بختياري ، سمنان ، سيستان وبلوچستان ، فارس ، قزوين ، قم ، كرمان ، كرمانشاه ، كهكيلويه و بويراحمد ، گلستان ،گيلان ، لرستان ، مازندران ، مركزي و يزد است .

مناطق گرمسير كشور شامل 3 استان خوزستان ، بوشهر و هرمزگان است .

نظر به اينكه كليه سرمايه گذاري هاي صنعت برق براساس تامين نياز روزهاي اوج بار انجام مي شود تا حتـي الامكـان خدشـه اي در رفاه حال مشتركين ايجاد نگردد ، لذا تجزيه و تحليلها نيز براساس دوره اوج بار سال درمناطق سه گانه ( دوره سوم درمناطق عادي وگرمسير ، و دوره ششم درمناطق سردسير ) صورت گرفته است .

دوره هاي قرائت درمناطق مختلف بين 58 تا 62 روز متفاوت بوده و از آنجا ئيكه در بيشتر مناطق ، دوره ها بصورت دوماهه (60 روزه ) مي باشد ، لذا دوره هاي محاسباتي را 60 روزه در نظر گرفته و متوسط مصارف يك ماهه براي تمام دوره ها و مناطق ، محاسبه و مبناي مقايسه و ارزيابي قرار گرفته است .

طول سال به شش دوره قرائت تقسيم شده است كه دوره اول از اواسط اسفندماه تا اواسط ارديبهشت ماه ، دوره دوم از اواسط ارديبهشت تا اواسط تيرماه ، دوره سوم از اواسط تيرماه تا اواسط شهريور ماه و به همين ترتيب تا دوره ششم مي باشد .

در استانهاي مناطق عادي كشور ، شهرهايي كه از تعرفه هاي مخفف استفاده مي نمايند ، به تفكيك مناطق گرم (نواحي با كد منطقه 1 و 2 ) و مناطق نيمه گرم ( نواحي با كد منطقه 3 و 4 ) ، از بقيه نقاط مجزا شده و مورد پردازش قرار گرفته است .

تجزيه و تحليل اطلاعات مناطق :

اطلاعات پله هاي مصرف براساس درصد تراكم مصرف انرژي از كل و درصد تراكم مشتركين به تفكيك استانهاي كشور مورد بررسي قرار گرفته و نتايج آن طي نمودارها و جداول مختلف تنطيم شده كه در گزارش تکميلی اين مطالعه درج گرديده است . باعنايت به نتايج به دست آمده ، تحليل خلاصه زير ارائه مي گردد. در تقسيم بندي اوليه ، كليه مشتركين هرجامعه به چهارگروه 25 درصدي تقسيم شده و دامنه مصرف هرگروه مدنظر قرار گرفته است

تجزيه و تحليل مجموع مصارف مشتركين :

از مجموع اطلاعات پردازش شده مناطق كه درجداول مربوطه در گزارش اصلی منعكس شده است ، سه گروه جمع بندي صورت گرفته که شامل خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي در مناطق سردسير كشور ، خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي درمناطق عادي كشور و خلاصه وضعيت مصرف مشتركين خانگي در مناطق گرمسير كشور می باشد و همانگونه كه در اين جــداول و نمودارهاي ذيربط ملاحظه مي گردد ، درمناطق سردسير دوره هاي اول ، پنجم و ششم داراي بيشترين مصرف انرژي مي باشند و در مناطق عادي و گرمسير كشور ، دوره هاي سوم و چهارم با بيشترين مصرف انرژي مواجه اند . ( بخش عمده اي از انرژي الكتريكي مصرفي در مناطق عادي و گرمسير طی دوره هاي سوم و چهارم ، صرف سيستم هاي سرمايشي از جمله چيلرها، كولرهاي گازي و كولرهاي آبي مي گردد .) اختلاف سرانه مصرف دوره هاي ششگانه درمناطق سردسير بسيار ناچيز است كه اين خود ناشي از گازرساني به اين مناطق بوده و سبب شده است كه از وسايل گرما زاي برقي ، كمترين استفاده به عمل آيد و در نتيجه ، تقريباً‌ مصرف برق ماههاي مختلف سال در اين استانها يكنواخت مي باشد و الگوی مصرف تعريف شده برای اين مناطق همان الگوی مصرف مناطق عــادی کشور است . لذا بيشتر بايستي به دوره سوم درمناطق گرمسير و غيرگرمسير ( عــادی ) ، توجه داشت كه اوج مصرف اين مناطق و نيز اوج بار كل كشور دراين دوره قرار گرفته و علاوه بر چاره جويي تامين نيازآن ، لازم است در راستاي كنترل رشد اين مصرف ، اقدامات موثري صورت پذيرد .

•به بيان ديگر مي توان گفت تقريباً درتمام مناطق كشور ، 75% از مشتركين خانگي كه در دهك هاي پایين و متوسط درآمدي جامعه قرار دارند ، نزديك به 50 درصد انرژي خانگي همان منطقه را مصـرف كرده و 25% مشتركين خانگي پرمصرف ( مربوط به دهك هاي بالاي درآمدي ) نيز 50 درصد مابقي انرژي خانگي را مصرف مي نمايند و هركدام از اين دو گروه ، نيمي از درآمد حاصل از بخش خانگي را تامين مي نمايند .

•الگوی مصرف برق خانگی عبارت است از مصرف انرژی يک خانوار معمولی (4 نفره) در يک ساختمان الگوی شهری ، طی يک ماه (30 روز) در ماه های عادی و پرمصرف سال ، به گونه ای که در تمام مناطق کشور از يک رفاه نسبی مشابه برخورداد باشند . بديهی است نرخ انرژی مصرفی تا سقف الگوی مصرف بهينه ، لازم است مخفف ويارانه ای باشد .

براساس مطالعه مذكور ارقام الگوي مصرف در بخش خانگي به شرح جدول زير به دست آْمده است.


مناطقماه های عادیماه های پر مصرف
گرمسیر 1(فاقدشبکه گاز رسانی)4001800
گرمسير 22001200
گرمسير 32001000
غير گرمسير (عادي)200300

منبع دفتر مدیریت مصرف برق شرکت توانیر




ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:21 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
لامپ‌ كم مصرف را دائما روشن نگذارید
 

امروزه دیگر عصر لامپ‌های معمولی به پایان رسیده است و به تدریج لامپ‌های جدیدی كه از نظر مصرف انرژی از كارایی بهتری برخوردار هستند، جایگزین لامپ‌های قدیمی می شوند.

در سال‌های اخیر تلاش برای یافتن فناوری‌های جایگزین دوستدار محیط زیست یا به عبارت دیگر فناوری‌های سبز، به نتیجه رسیده و لامپ‌های فلورسنت كه در مقایسه با لامپ‌های معمولی انرژی كمتری مصرف می‌كنند به بازار عرضه شده‌اند.

از آنجایی كه در سازمان‌ها و اداراتی كه برای تامین روشنایی از لامپ‌های فلورسنت لوله‌ای شكل 2/1 متری و 4/2 متری استفاده می‌شود، معمولا به علت كند بودن روند بازگشت میزان نور لامپ به حد طبیعی پس از روشن شدن، اغلب این لامپ‌ها به طور دائمی روشن هستند، شاید این‌طور به نظر برسد كه بهتر است در خانه نیز به منظور جلوگیری از افزایش مصرف انرژی، این لامپ‌ها را به طور همیشگی روشن نگه داشته و با جلوگیری از خاموش و روشن كردن آن در هنگام خروج و ورود، میزان مصرف انرژی را به میزان قابل‌‌توجهی كاهش دهیم.

بهتر است برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی در هنگام خروج از منزل لامپ‌های فلورسنت را نیز همانند لامپ‌های معمولی خاموش كنید. این در حالی است كه از سوی دیگر روشن و خاموش كردن متناوب لامپ‌های فلورسنت عمر مفید این لامپ‌ها را كاهش می‌دهد و از آنجایی كه لامپ‌های فلورسنت جدید گرانقیمت‌تر هستند، افزایش طول عمر آنها حایز اهمیت خواهد بود.

كارشناسان محیط زیست بر این باورند كه تولید لامپ‌های فلورسنت و از رده خارج كردن آنها، پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی را به همراه خواهد داشت. به گفته متخصصان انرژی اگر قصد دارید برای مدت زمان بیش از پنج دقیقه مكانی را ترك ‌كنید، بهتر است لامپ‌های فلورسنت را خاموش كنید.

از دیدگاه زیست‌محیطی نیز مناسب‌ترین روش برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی این است كه اگر قصد استفاده از وسیله‌ای را ندارید آن را خاموش كنید. حتی اگر یك لامپ فلورسنت را به دفعات خاموش و روشن كنید، هزینه ناشی از كاهش طول عمر آن در مقایسه با هزینه مصرف انرژی بسیار كمتر خواهد بود.

یكی از راهكارهای مناسب برای افزایش طول عمر لامپ‌هایی كه در طول شبانه روز به دفعات خاموش و روشن می‌شوند این است كه پس از مدتی این لامپ‌ها را جایگزین لامپ‌هایی كنیم كه در قسمت‌هایی از خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند كه كمتر در معرض شوك ناشی از قطع و وصل ناگهانی جریان برق قرار دارند.

به نظر می‌رسد با كاهش هزینه خرید لامپ‌های فلورسنت جدید و همچنین خاموش كردن این لامپ‌ها در هنگام خروج از خانه بتوان با استفاده از این روش به عنوان یك روش جایگزین مناسب، علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف انرژی، بهای برق مصرفی ماهانه را نیز به میزان قابل توجهی كاهش داد.

منبع تبیان



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:19 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مي خواهيد سوخت کمتري مصرف کنيد؟پس بخوانيد

امروزه جهان با تقاضاي فزاينده اي براي تامين و توليد انرژي مواجه است ، به گونه اي که تامين انرژي به عنوان يک نياز استراتژيک و وابسته به منافع ملي و حيات کشورها محسوب شده و کشوري که از امنيت انرژي بالاتري برخوردار باشد، رشد اقتصادي و رفاه پايدارتري خواهد داشت. بر همين اساس مديريت بهينه سازي مصرف انرژي به عنوان يکي از مهمترين مولفه هاي کارآمدي است که جايگاه ويژه اي در سياست هاي کلان انرژي کشورها دارد و هيچ کس نمي تواند منکر نقش و جايگاه اساسي و مهم انرژي در رشد و توسعه اقتصادي و اجتماعي کشورها شود. رشد جمعيت و روند توسعه اقتصادي کشورها موجب شده هر روزه بر سرعت مصرف انرژي در جهان افزوده شود ؛ به گونه اي که براساس آمارهاي اتحاديه جهاني انرژي ، مصرف انرژي هر 10سال 2 برابر مي شود و پيش بيني هاي همين اتحاديه نشان مي دهد مصرف انرژي در جهان طي سال 2001 تا سال 2025 به ميزان 54 درصد افزايش خواهد يافت و در اين چشم انداز بيشترين ميزان مصرف انرژي به کشورهاي در حال توسعه (مثل ايران) تعلق دارد. اين در حالي است که کشور ما نيز سرانه مصرف انرژي بسيار بالايي دارد .

آمارها نشان مي دهد مصرف فرآورده هاي نفتي در ايران در کمتر از 2 دهه به 3 برابر افزايش پيدا کرده است و متوسط مصرف انرژي سالانه حدود 10 درصد رشد و مصرف نادرست آن هزينه اي معادل 5ميليارد دلار براي کشور در بر دارد که در اين زمينه اتکا به روشهاي سنتي ، به کارگيري فناوري هاي قديمي در صنايع ، فراواني و ارزان بودن قيمت سوخت و منابع فسيلي ، نبود فرهنگ بهينه سازي مصرف انرژي ، عدم اطلاع رساني و آموزش هاي مناسب ، آشنا نبودن غالب افراد با اين موضوع و... همگي از دلايل افزايش سرانه مصرف انرژي در کشور به شمار مي روند. لذا با عنايت به اقتصاد تک محصولي و متکي بر درآمدهاي نفتي و مصرف بالاي انرژي در کشور، سياست تلاش براي بهره وري و بهينه سازي مصرف انرژي به عنوان يک ضرورت ملي بيش از پيش آشکار مي شود. ترديدي نيست که عدم توسعه و بهره مندي از دانش و فناوري هاي نوين به منظور مصرف بهينه منابع انرژي در کشور نيز زيان هاي فراواني به همراه خواهد داشت. لذا در اين راستا تامين انرژي پايدار و بهبود روند مصرف آن در کشور، مستلزم اراده ملي و تلاشي همگاني است و براي رسيدن به اين مهم مي بايست ضمن به استخدام درآوردن فناوري هاي نوين و پيشرفته ازجمله توليد برق هسته اي در جهت متنوع کردن سبد انرژي مصرفي و اجراي اصول صرفه جويي و بهينه سازي در مصرف انرژي گامهاي اساسي برداشت .

بدون شک لزوم توجه روزافزون به مقوله بهره وري و بهينه سازي مصرف انرژي در جامعه با توجه به سير صعودي مصرف آن در کشور محتاج استدلال نيست ، نگاهي کوچک به آمار و ارقام موجود در اين زمينه ، حاکي از مصرف بالاي انرژي و عدم توجه به مساله بهره وري و بهينه سازي مصرف انرژي در کشور است. با اعتقاد و تاکيد بر اين که کوشش هاي اندک براي کاهش مصرف انرژي مي تواند نتايج قابل توجهي را در سطح ملي به بار آورد، بخشهايي که بيشترين سهم را در ميزان اتلاف انرژي کشور به خود اختصاص داده اند ذکر و متناسب با هر بخش ، پيشنهادها و راهکارهاي علمي و عملي جلوگيري از اتلاف انرژي و تلاش در جهت بهره وري و بهينه سازي مصرف آن ارائه شده اند. اين بخشها عبارتند از: مصارف خانگي ، حمل ونقل و بخش صنعتي .

مصارف خانگي

يکي از بخشهايي که در کشور ما سهم وسيعي از انرژي اتلافي را به خود اختصاص داده است ، بخش مصارف خانگي و تجاري است. همچنان که اشاره مي شود بيشترين سهم اتلاف انرژي در اين بخش به عدم آگاهي و رعايت نکردن نکات و موارد ساده اي است که متاسفانه عموم مردم هم بسادگي از کنار آن مي گذرند، در صورتي که مي توان به آساني و با رعايت و به کار بستن موارد مشروحه ذيل علاوه بر کمک به سبد اقتصادي خانواده ، سهم بسزايي نيز در کمک به اقتصاد ملي ايفا کنيم.اهم پيشنهادها و راهکارهاي علمي و عملي پيشنهادي براي اصلاح امور و بهينه سازي مصرف انرژي در اين بخش بدين شرح است :استفاده از ديوارهاي دوجداره به منظور جلوگيري از شارش گرما در ساختمان سازي / عايق بندي سقف و شيرواني ها به وسيله پوششهاي ضخيم متناسب / عايق بندي پلي استر در زير کف ساختمان ها/ استفاده از پوکه هاي ساختماني و بتون هاي متخلخل / استفاده از مصالح ساختماني استاندارد/ استفاده از نماي مناسب در ساختمان ها (به عنوان يک عايق حرارتي و برودتي مناسب نقش ايفا مي کند)/ رنگ آميزي ساختمان با رنگهاي روشن / هماهنگي و همساز بودن طراحي و ساخت و سازها با شرايط اقليمي / بستن دريچه ها و کانال هاي کولر در زمستان (حدود 30 درصد از گرماي منازل از طريق کانال هاي کولر هدر مي روند)/ استفاده از پنجره هاي دوجداره (بيشترين ميزان اتلاف انرژي در ساختمان ها از طريق پنجره هاست) پوشاندن منافذ و درزهاي در و پنجره ها به وسيله نوارها و درزگيرهاي سليکوني نصب فنر در بالاي درهايي که رو به فضاي آزاد باز مي شوند/ استفاده از قابهاي پي .

وي .

سي و آلومينيومي مخصوص به جاي قابهاي معمولي آلومينيومي و آهني / نصب پرده هاي ضخيم و پرچين براي پنجره ها/ ايجاد سايه بان براي پنجره هاي غربي و شرقي ساختمان ها/ کاشتن درختان سايه دار در مناطق گرمسير/ استفاده از عايقهاي حرارتي از قبيل پشم شيشه و پشم و سنگ به دور مخازن و لوله کشي ها/ نصب ترموستات روي وسايل سرمايشي و گرمايشي به منظور تامين دماي مطلوب و مورد نياز/انتخاب شعله متناسب با اندازه ظروف به هنگام آشپزي / استفاده از شعله پخش کن روي شعله چراغ گاز به منظور پخش وسيع گرما و جلوگيري از متمرکز شدن آن / بستن در پوش ظروف به هنگام پخت وپز/ استفاده از قابلمه هايي که ترجيحا جنس آنها از آلومينيوم ، مس ، آهن يا ترکيبات اين چنيني است (به علت رسانايي زياد اين مواد)/ استفاده از وسايل و تجهيزات دارنده برچسب مصرف انرژي / چک کردن سيم کشي داخلي ساختمان ها به صورت دوره اي (حداقل سالي دوبار)/ جايگزين کردن لامپهاي کم مصرف به جاي لامپهاي معمولي / خاموش کردن لامپهاي اضافي و وسايل برقي پر مصرف در ساعات اوج مصرف / عدم روشنايي تجملي و فضاهاي بيهوده / تميز کردن حباب لامپها و شيشه هاي منعکس کننده نور/ استفاده از پوششهاي شيشه اي مناسب (مثل پوشش شيشه اي تخت به جاي مشجر)/ استفاده از نور طبيعي ، زماني که به نور زياد نياز نداريم / جلوگيري از آلودگي هاي نوري / بهره مندي وسايل خنک کننده و برودتي از فضا و فاصله مناسب در اطراف خود/ قرار دادن يخچال و فريزرها در مکاني مناسب ، سايه دار و بدون تابش خورشيد/ تنظيم ترموستات يخچال و فريزرها روي دماي مناسب / پاک کردن يخ و برفک يخچال ها / جلوگيري از باز و بسته کردن بي رويه در يخچال ها / اطلاع از سالم بودن درزگيرهاي فريزر و يخچال ها/ کامل بودن ظرفيت مخزن لباس ، هنگام کار با ماشين لباسشويي / استفاده از نور معمولي به جاي خشک کردن لباس يا توسط خشک کن لباسشويي / پوشيدن لباسهاي ضخيم در زمستان و لباسهاي نازک در تابستان (اين الگو در کشور ژاپن کاملا رعايت مي شود .)

بخش صنعتي

يکي ديگر از محلهايي که دامنه اتلاف انرژي در آن هر روز زيادتر مي شود، به بخشهاي صنعتي مربوط مي شود که از قديمي بودن فناوري رنج مي برند. به روز نبودن تجهيزات و بهره مند نشدن از فناوري هاي پيشرفته در اين بخشها از جمله مهمترين عوامل اتلاف انرژي به شمار مي روند. چند پيشنهاد درباره راههاي بهينه سازي مصرف انرژي در اين بخش ارائه مي شود: نوسازي صنايع فرسوده و جايگزين کردن فناوري هاي نوين به جاي فناوري هاي قديمي / جلوگيري از طراحي نامناسب (Over Design) و غير استاندارد محصولات توليدي / راه اندازي و ايجاد تشکيلات لازم در خصوص بهره وري و بهينه سازي مصرف انرژي در تمامي صنايع / ملزم کردن تمامي صنايع و کارخانجات در خصوص نصب مشخصات فني و گواهينامه تطبيق محصولات آنها با استانداردهاي انرژي / توليد محصولات کم مصرف و داراي بازده بالاي انرژي / ارتقائ و اصلاح تجهيزات و صنايع قديمي مثل صنايع سيمان و کوره هاي آجرپزي / استفاده از فناوري هاي بازيافت حرارت در صنايع بزرگ / ايجاد، گسترش و تعامل نزديک ميان صنعت و دانشگاه در امور انرژي بي شک علاوه بر به کارگيري موارد اشاره شده فرهنگ سازي عمومي با هدايت سازمان هاي متولي امور انرژي ، نقش بسيار مهمي در بهبود کمي و کيفي مصرف انرژي کشور به همراه خواهد داشت .

فرهنگ سازي ، اطلاع رساني و سياستگذاري امور مربوط به انرژي

شايد بتوان گفت مهمترين عاملي که باعث شده اتلاف انرژي در کشور ما سرانه مصرفي بالايي داشته باشد، نبود آگاهي و فرهنگ سازي مناسب در اين بخش است .

بدون شک کشورهاي موفق و پيشرفته ، بالا بردن سطح آگاهي هاي عمومي در زمينه مصرف بهينه انرژي را مهمترين عامل به وجود آورنده عزم همگاني در کاهش مصرف انرژي دانسته اند و استفاده از رسانه هاي عمومي از قبيل راديو، تلويزيون و روزنامه ها را به عنوان ابزارهاي بسيار کارآمد در اين زمينه ذکر کرده اند. اغراق نيست اگر بگوييم اولين و مهمترين گام درباره بهينه سازي مصرف انرژي در کشور بالا بردن سطح آگاهي هاي مردم و فرهنگ سازي است. بر اين اساس ، با توجه به نقش و اهميت اين موضوع تلاش شده است ، پيشنهادها و راهکارهاي مناسبي که با اجراي آنها بتوان اصول مصرف و فرهنگ بهينه سازي و بهره وري انرژي را در جامعه ايراني نهادينه کرد، ذکر شود. اهم اين پيشنهادهاعبارتند از: اعمال مقررات ملي ساختمان و اجراي آيين نامه 2800به همراه رعايت اصول مبحث 19مقررات ملي ساختمان / بازنگري آيين نامه ها و قوانين شهرسازي با ملحوظ نظر قراردادن مساله بهينه سازي و اتلاف نکردن انرژي / تلاش در جهت تحقق اصول بهره وري از طريق ادارات و سازمان هاي دولتي و خصوصي در کشور / توسعه دولت الکترونيک و جلوگيري از سفرهاي غيرضروري شهري / حرکت از کثرت به وحدت سازمان هاي متولي امور انرژي کشور/ استفاده از منابع تجديدپذير و پايان ناپذير انرژي / جايگزيني منابع ايمن ، ارزان و پاک انرژي از قبيل انرژي هسته اي با سوختها و منابع فسيلي / معرفي دوره اي سازمان ها و ادارات نمونه در موضوع صرفه جويي در مصرف انرژي / اعطاي تسهيلات و مشوقهاي مادي به واحدهايي که در حد متعادل و کمتر انرژي مصرف مي کنند/ جلوگيري از برقهاي غيرمجاز و سوئاستفاده ها/ نصب کنتورهاي چند تعرفه و اعمال نرخهاي متفاوت براي ساعات عادي و اوج مصرف برق / مراجعه بازرسان انرژي به منازل و ادارات براي بررسي و تحقيق درخصوص اتلاف انرژي (بازرسي انرژي )/ راه اندازي گروههاي ثابت و ساير آموزش بهينه سازي مصرف انرژي در سطح شهر (اتوبوس هاي ثابت و سيار)/ ترويج فراخوان هاي عمومي در جهت فرهنگ سازي براي کاهش مصرف انرژي در کشور/ برپايي نمايشگاه هاي موقت و دائم بهينه سازي و اصول مصرف انرژي / برگزاري دوره هاي آموزشي کوتاه مدت براي مديران و مسوولان بخشهاي صنعتي و آموزشي / استفاده از تجربيات ديگر کشورهاي پيشرو در اين زمينه همچنين الگوبرداري از نوع و نحوه برنامه ريزي آنها در مسير مقابله با اتلاف انرژي /برپايي و راه اندازي کارگاه هاي آموزشي اصول بهينه سازي مصرف انرژي در سطح کشور/ تهيه بروشور و دفترچه هاي راهنماي بهينه سازي و مصرف انرژي و پخش مناسب و گسترده آن در مدارس و مراکز آموزشي /درج اطلاعات ، پيشنهادها و پيامهاي آموزشي مربوط به امور انرژي روي قبوض برق و گاز /ارسال پيامهاي آموزشي از طريق سرويس پيام کوتاه (SMS)/ پخش انيميشن و تيزرهاي جذاب و پرمحتواي تلويزيوني درخصوص آموزش و يادگيري اصول مصرف بهينه انرژي (مانند پخش برنامه داوود خطر و سيا ساکتي به منظور يادآوري مفاهيم ، مباني و مخاطرات در آموزش راهنمايي و رانندگي)/ نمايش اطلاعيه ها و پيامهاي آموزشي روي بيلبوردهاي تبليغاتي درون شهري / استفاده وسيع از راديو، تلويزيون و جرايد براي اطلاع رساني و آگاه سازي عمومي و تقويت فرهنگ مصرف انرژي / گنجاندن مساله بهره وري و مصرف بهينه انرژي در کتابهاي درسي دانش آموزان / راه اندازي بانکهاي اطلاعاتي به منظور شناسايي ، معرفي و مطالعه نشريات و منابع معتبر بين المللي - حمايت از طرحها و پايان نامه هاي دانشجويي در مباحث مرتبط با بهبود و بهينه سازي مصرف انرژي - انعقاد تفاهم نامه همکاري با کشورهاي پيشرو در مباحث مربوط به بهينه سازي مصرف انرژي - تشويق و حمايت از محققان و مولفان در مباحث مختلف انرژي آينده نگري ايجاب مي کند دولت و سازمان هاي متولي امور انرژي هر چه سريع تر با برنامه ريزي و وضع قوانين و مقررات و آگاه سازي مردم براي مصرف هوشمندانه انرژي و رعايت اصول و نکات فني به منظور بهره وري و بهينه سازي مصرف انرژي بيش از پيش گام بردارد تا اين هدف مهم ملي محقق شود .

نويسنده:ارسلان محمدي

منبع راسخون



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:17 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
قناعت با چه چیزهایی یکجا جمع نمی‌شود؟
 

 

بعضی چیزها با هم جور درنمی‌آیند. یک جا با هم جمع نمی‌شوند. مثل خربزه و عسل می‌مانند با هم. یکی ‌شان از در بیاید داخل آن یکی از پنجره می‌پرد بیرون. مثل عروس و مادرشوهر. مثل داماد و مادرزن. البته نه همه‌شان. بعضی‌هایشان. کارد و پنیرند با هم. قناعت هم از آن مقوله‌هاست. چشم دیدن بعضی چیزها را ندارد. وقتی قناعت باشد بعضی‌ها باید جول و پلاسشان را جمع کنند و بروند. خلاصه قناعت نطق بعضی‌ها را خیلی راحت می‌کُشد.

مقوله‌هایی که با قناعت آبشان توی یک جوی نمی‌رود: 

فقر:  کسی که هر چه را از خدا روزی می‌گیرد، درست و به موقع خرج کند و ریخت و پاش اضافه نداشته باشد، نه تنها به فقر و نداری نمی‌افتد، بلکه پس‌انداز هم می‌کند. با این حساب فشار زندگی هم بر گرده‌هایش سنگینی نمی‌کند.  

طمع:  تشنگی از آن دردهای بی‌درمان است، مگر به آب. فقط آب سالم و زلال و گوارا. ولی وقتی له له بزنی و به جای آب درست و حسابی آب شور بخوری روی این حساب که کل دریا مال توست و باید مال خودت بکنی، دیگر باید فاتحه خود را بخوانی و سفارش حلوایت را بدهی که دیگر سیری نداری. می‌افتی به هزار و یک بلای مهلک.  «گفت چشم تنگ دنیا دوست را/یا قناعت پر کند یا خاک گور»

اندوه:  هر چه بر دنیا و مال دنیا دل ببندی و حرص و جوشش را بزنی، وقتی هم از دستت برود نارحت می‌شوی که رفته است.  به آنچه خدا به تو داده است راضی باش و کیف دنیا را بکن که این دنیا همین دو سه روزی بیش نیست. باید همه را بگذاری و بروی در یک جای نمورِ تاریکِ نیم متر در دو متر بخوابی و خلاص.

خواری:  آدم است دیگر دست خودش که نیست. دوست دارد دستش را جلوی هیچ کسی دراز نکند. حتی پدر و مادر خودش. چه کسی دوست دارد وام‌دار از کسی باشد که تو نفر دومش باشی. احساس می‌کنی غرورت را شکسته‌ای و کوچک شده‌ای. به تو حق می‌دهم. راست می‌گویی. بهتر است کمتر بخواهیم تا محتاج کسی جز خدا نباشیم. نان و ماست خالی از دسترنج خود بهتر از چلو بختیاری با منت یکی دیگر است.

خشم:  اگر از آدم‌های بدپیله که مدام دور و ور آدم می‌چرخند و چیزی می‌خواهند خوشتان می‌آید خودتان هم همین‌طور باشید. اعصاب آدم را می‌ریزند به هم. همه از دستشان عصبانی‌اند و می‌خواهند که سر به تنش نباشد. یک کمی بیشتر خواستن ارزش اینکه دیگران را از خودمان برانیم ندارد.

افشاگری: بی‌نیاز باشی یا اینکه خود را بی‌نیاز نشان بدهی، جلوی سرک کشیدن دیگران را هم در زندگی‌ات می‌گیری. اگر قرار باشد از این و آن بخواهی برای مشکلاتت کمک بگیری و تمام زندگی‌ات را بریزی روی دایره که دیگر زندگی خصوصی برایت معنا نخواهد داشت.

 



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:14 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
روش های استفاده از انرژی خورشیدی
 

 خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود.

خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود .

وابستگی شدید جوامع صنعتی به منابع انرژی، به ویژه سوخت های نفتی و به کارگیری و مصرف بی رویه آنها سبب شده، این منابع که در قرن های متمادی در زیر لایه های زیرین زمین تشکیل شده، تخلیه شود.انرژی های فسیلی مانند نفت و زغال سنگ پایان پذیر و تجدیدناپذیر هستند، اما انرژی های نو یا جانشین از جمله باد، آب و خورشید چنین نیستند. خورشید یکی از منابع مهم تجدیدناپذیر انرژی است که به فناوری های پیشرفته و پرهزینه نیاز ندارد و می تواند به عنوان یک منبع مفید و تامین کننده انرژی در بیشتر نقاط جهان به کار گرفته شود. استفاده از این انرژی برخلاف انرژی هسته ای، خطری ندارد و برای کشورهای فاقد منابع انرژی زیرزمینی، مناسب ترین راه برای دستیابی به نیرو و رشد و توسعه اقتصادی است. هم اکنون از انرژی خورشیدی به وسیله سیستم های مختلف و برای اهداف گوناگون استفاده و بهره گیری می شود که مهمترین آنها سیستم های فتوبیولوژیک، شیمی خورشیدی (Helio Chemical) ، گرمای خورشیدی (Helio Thermal) ، برق خورشیدی (Helio Electrical) ، سیستم های فتوشیمیایی، سیستم های فتوولتاییک، سیستم های حرارتی و برودتی هستند .

● انرژی خورشید به کمک آیندگان می شتابد  

نیروگاه های خورشیدی که انرژی خورشید را به برق تبدیل می کنند، در آینده با مزیت هایی که در برابر نیروگاه های فسیلی دارند، مشکل برق و تا حدودی مشکل کم آبی را به ویژه در دوران تمام شدن نفت و گاز حل خواهند کرد و به طور مسلم تاسیس و به کارگیری برج های نیرو، زمینه لازم را برای خودکفایی و قطع وابستگی کشور فراهم خواهد کرد .

تولید برق بدون مصرف سوخت، نیاز نداشتن به آب فراوان، آلوده نکردن محیط زیست، استهلاک کم و عمر زیاد از مزیت های بارز برج های نیرو و نیروگاه های خورشیدی نسبت به نیروگاه های فسیلی و اتمی است .

● لزوم استفاده از انرژی خورشیدی  

ایران با آن که یکی از کشورهای نفت خیز جهان و دارای منابع عظیم گاز طبیعی است، به دلیل شدت تابش خورشید در بیشتر نقاط کشور، می تواند صرفه جویی مهمی در مصرف سوخت های فسیلی داشته باشد. فناوری ساده، کاهش آلودگی هوا و محیط زیست و از همه مهمتر ذخیره شدن سوخت های فسیلی برای آینده یا تبدیل آنها به مواد پردازش با استفاده از تکنیک پتروشیمی، از دلایل لزوم استفاده از انرژی خورشیدی در کشور هستند.با افزایش قیمت نفت در سال ۱۹۷۳   کشورهای پیشرفته صنعتی مجبور شدند، به استفاده از انرژی های جانشین جدی تر بیندیشند و این نگرش پس از انقلاب اسلامی ایران، وسعت بیشتری یافت. کشورهای صنعتی به این نتیجه رسیده اند که با بهینه سازی مصرف انرژی در صنایع و ساختمان ها، مصرف انرژی را می توان ۳۰   تا ۴۰   درصد کاهش داد.ایران یکی از پنج کشور مصرف کننده بالای مواد نفتی در جهان و در میان کشورهای اوپک، بزرگ ترین مصرف کننده فرآورده های نفتی است .

با توجه به رشد مصرف انرژی بالای ۵   درصدی در ایران می توان گفت که هر ۱۰   سال مصرف انرژی کشور دو برابر می شود. با این روند و با توجه به افت فشار چاه های نفت و مشکلات حفاری، استخراج و سرمایه گذاری، نمی توان امیدوار بود که پس از دو دهه نیازهای موجود کشور بر طرف شود. با این اوصاف این سئوال مطرح می شود که آیا تولید انرژی، پاسخ گوی نیازها خواهد بود؟ و اگر هم باشد مازادی برای صدور نفت و به دست آوردن ارز خواهیم داشت؟بررسی های بانک جهانی حاکی است که اگر کشورهای در حال توسعه، سیاست های بهینه سازی مصرف انرژی را به کار می گرفتند، تا سال ۱۹۹۰   می توانستند ۴   میلیون بشکه در روز صرفه جویی کنند. کارشناسان معتقدند با استفاده از سیاست های بهینه سازی مصرف انرژی، ضمن کاهش مصرف انرژی منافعی مانند: کاهش آلودگی هوا به ویژه در شهرهای بزرگ، صرفه جویی در سرمایه گذاری در ساخت نیروگاه ها، پالایشگاه ها و سیستم گازرسانی به میزان میلیاردها دلار در سال، طولانی شدن عمر ذخایر نفتی، ایجاد اشتغال در کشور، کم هزینه بودن و نگهداری آسان، عاید کشور خواهد شد. ناگفته نماند با احتساب مصرف بیش از یک میلیون بشکه معادل نفت در روز، بیش از یک میلیارد دلار درآمد ارزی در سال نصیب کشور خواهد شد .

ایران با عرض جغرافیایی ۲۵   تا ۴۵   شمالی در منطقه مناسبی برای دریافت انرژی خورشیدی قرار دارد. میزان انرژی ای که زمین در یک ساعت از خورشید دریافت می کند، بیش از انرژی مصرفی جهان در یک سال است. انرژی خورشیدی با بهره گیری از روش ها و وسایل ویژه به تولید برق با استفاده از حرارت خورشید می پردازد که حرارت نیز پس از گذار از یک یا چند مرحله به انرژی الکتریکی تبدیل می شود. پاک بودن این سیستم، توجه بسیاری از کشورها و دولت های جهان را به خود معطوف کرده تا آنجا که انگلستان اخیراً با الزامی کردن استفاده از صفحات خورشیدی در ساختمان های در حال ساخت، گامی بلند و موثر در بهینه سازی مصرف انرژی برداشته است. از هنگامی که منابع هیدروکربور و زغال سنگ چرخه تولید انرژی را در دست گرفت، به واسطه ارزان و در دسترس بودن آن از توجه به انرژی کاسته شد. در ایران، ارزانی و فراوانی بیش از حد هیدروکربور سبب شده تا به انرژی خورشیدی توجه کمتر مبذول شود.با پیش آمدن بحران شدید نفتی در سال ۱۹۷۳   و لجام گسیختگی بازار و پیش آمدن شرایطی که به تهدید صنعت جهان می انجامید، ناگهان توجه دوباره به انرژی های تجدیدپذیر و انرژی خورشید معطوف شد.مهندس زارعی، مدیر گروه انرژی خورشیدی معاونت انرژی های وزارت نیرو در این باره می گوید: هم اینک چند نیروگاه با بهره برداری از نیروی خورشید انرژی تولید می کنند و در دست ساخت و بهره برداری هستند که به واسطه این طرح ها ایران در زمره معدود کشورهای دارای فناوری ساخت نیروگاه های خورشیدی قرار گرفته است .

نیروگاه های خورشیدی دارای انواع گوناگون و تفکیک پذیر هستند: نیروگاه هایی که مستقیم با دریافت انرژی خورشید آن را به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند و نیروگاه هایی که پس از دریافت انرژی خورشید آن را به گرما و پس از گذشت یک روند خاص، به الکتریسیته تبدیل می کند.سیستم هایی که از انرژی خورشید بهره می برند، شامل سیستم فتوولتایی (PV) و سیستم های گرما شیمیایی، تولید هیدروژن از انرژی خورشید است. در سیستم فتوولتایی که در اصل برای کاربردهای فضایی ابداع و تکمیل شده بودند، انرژی نوری را مستقیم به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند. این فناوری براساس این نظریه «اثر فتوالکتریک» اینشتین شکل گرفته که نور سبب می شود الکترون ها از هم جدا شوند. توسعه PV برای کاربردهای زمینی در هنگام نخستین بحران نفت در دو زمینه بسیار متفاوت آغاز شد: یکی در زمینه فناوری های تمرکزی است که در آن کاهش هزینه ها با استفاده از جانشینی سطح PV به وسیله سطح عدسی صورت می گیرد و دیگری برای کاهش هزینه های مدول های PV با استفاده از ساخت صنعتی با حجم زیاد است .

در سیستم های گرماشیمیایی و نورشیمیایی نیز از انرژی خورشید برای القای واکنش های شیمیایی استفاده می کنند تا کیفیت محصولات موجود را افزایش دهند یا محصولات کاملاً جدیدی را بسازند. گرما شیمیایی به استفاده از گرما برای رانش واکنش ها اطلاق می شود و نور شیمیایی به استفاده مستقیم فوتون ها مانند بخش ماورای بنفش طیف خورشید اطلاق می شود. تولید هیدروژن از انرژی خورشید نیز به توجه ویژه نیاز دارد، زیرا هیدروژن سوخت تمام نشدنی و سازگار با محیط است .

● دستیابی به پیچیده ترین نوع نیروگاه خورشیدی؛ افتخار بزرگ ایرانیان  

خورشید منبع تمام انرژی ها است. هم اکنون در دنیا تحقیق روی فناوری استفاده از انرژی خورشیدی به سرعت در حال رشد است. استفاده از این نوع انرژی را به طور محدود می توان در آبگرمکن های خورشیدی مشاهده کرد که اکنون در ایران نیز رواج یافته است. اگرچه قیمت این نوع آبگرمکن ها بسیار بالاست، اما به نظر می رسد با تولید انبوه آن بتوان مقداری از هزینه های تولید را کاست و این کالا را با قیمت ارزان تری به دست مصرف کننده رساند. انواع دیگر استفاده از انرژی خورشیدی وجود دارد که اکنون به وفور یافت می شوند مانند ماشین حساب های خورشیدی و... اما مهم ترین نوع استفاده از انرژی خورشیدی به صورت گسترده در نیروگاه های خورشیدی است که در دو نوع سهموی خطی و فتوولتاییک هستند. گذشته از ویژگی و تفاوت های این نوع نیروگاه ها، باید گفت در حال حاضر تولید برق از انرژی خورشیدی با قیمتی در حدود ۳۰۰   دلار به ازای هر کیلووات ساعت تمام می شود. تاکنون در دنیا کشورهای آمریکا، آلمان، اسپانیا و اخیراً نیز ایران به فناوری طراحی و ساخت پیچیده ترین نوع نیروگاه خورشیدی دست یافته اند. قرار گرفتن ایران در میان این کشورها خود افتخار بزرگی است که نصیب متخصصان کشور شده است .

● انرژی خورشیدی؛ نیازها و محدودیت ها  

برخی انرژی های تجدیدپذیر را تنها امید بقای کره زمین دانسته اند، در حالی که عده ای آن را منبعی حاشیه ای با ظرفیت محدود به حساب می آورند. از سویی منابع سوخت فسیلی پایان پذیر و تجدیدناپذیر است و باید از انرژی های تجدید پذیر که به رغم منابع فسیلی، منافع زیست محیطی فراوانی در بردارد بیشتر بهره جست. انرژی خورشیدی، نتیجه فرآیند پیوسته هم جوش هسته ای در خورشید است و هم اکنون کل منبع انرژی خورشیدی ۱۰   هزار برابر مصرف انرژی کنونی بشر است اما اندک بودن شدت این توان و تنوع زمانی و جغرافیایی آن، مشکلات عمده ای را فراهم کرده که سهم این انرژی را در برابر کل انرژی محدود می کند .

با این حال، در کشورهایی که هزینه انرژی معمولی به دلیل مالیات زیاد است و دولت تلاش زیادی برای ترغیب مردم به استفاده از انرژی خورشیدی می کند، بازار برای سیستم های حرارتی خورشیدی کم دما رونق دارد. با آن که کل منبع انرژی خورشیدی این امکان بالقوه را دارد که سهم عمده ای در تامین انرژی جهانی در آینده داشته باشد، دلایل زیادی وجود دارد که سهم استفاده از آن را در ۲۰   سال آینده بسیار محدود می کند. اهمیت این محدودیت، همراه با الگوهای مصرف و اولویت های ملی تغییر می یابد. یکی از محدودیت های عمده در استفاده از انرژی خورشیدی، عدم کارآیی اقتصادی سیستم های خورشیدی اولیه در برابر سیستم های تکامل یافته با سوخت فسیلی است که با افزایش قیمت سوخت های معمولی و اقتصادی تر کردن دستگاه های خورشیدی با حجم تولید بیشتر، گرایش به استفاده از این گونه انرژی را می توان شتاب بخشید .

در کنار محدودیت های اقتصادی لازم است انرژی خورشیدی و مزیت های استفاده از آن را با آموزش در محتوای فرهنگی زندگی مردم و به منظور ارتقای سطح آگاهی آنان وارد ساخت که به سرمایه گذاری و توجه دولت به بخش خصوصی نیاز دارد. محور دیگر معادله اجتماعی انرژی خورشیدی، توسعه مهارت های فنی در میان طراحان، نصابان و تعمیرکاران بسیاری از دستگاه هایی است که به طور وسیع در سراسر جهان توزیع می شوند. با توجه به دورنمای فراگیری انرژی خورشیدی و با توجه به کل سرمایه در دسترس برای سرمایه گذاری در انرژی خورشیدی که در ۳۰   سال آینده به ۱۰   درصد کل سهام انرژی جهان محدود خواهد شد، به این نتیجه می توان رسید که انرژی خورشیدی دست کم زودتر از سال ۲۰۲۰   نمی تواند جانشین اصلی انرژی سوخت های فسیلی شود .

کشورها نیز در زمینه سرمایه گذاری در این بخش با محدودیت روبه رو هستند و روشی که برای کاهش این محدودیت ها می توان به آن اشاره کرد، جذب سرمایه بخش خصوصی و استفاده از آن بخش از بودجه دولتی است که برای سرمایه گذاری در انرژی خورشیدی اختصاص داده شده است که بسیاری از کشورها با کاربست این روش به موفقیت هایی دست یافته اند و در کشور ما نیز باید شرایط حضور بخش خصوصی فراهم و اقدام های لازم برای جذب بخش خصوصی انجام شود. آلمان که با پیامدهای افزایش شدید بهای نفت دست به گریبان بوده و برنامه تولید انرژی هسته ای خود را نیز کنار گذارده است، هم اکنون درصدد گسترش دادن نیروگاه های بسیار بزرگ است. اخیراً بزرگ ترین نیروگاه خورشیدی در این کشور گشایش یافت. این نیروگاه که در جنوب شهر لایپزیک و در شرق این کشور قراردارد با ۳۳ هزار و ۵۰۰ پانل فتوولتاییک حدود ۵   مگاوات ساعت برق تولید می کند. این نیروگاه قادر است برق ۱۸۰۰   خانوار را تامین کند. براساس ارزیابی سازمان انرژی خورشیدی آلمان، مجموع ظرفیت تولید آماده در سال جاری به ۳۰۰   مگاوات رسیده که دو برابر ظرفیت تولید پیشین در این کشور است .

هم اکنون نگرانی های فراوانی در زمینه توانایی کشورها در یافتن منابع سرمایه ای به منظور تامین نیازهای مالی توسعه استفاده از این نوع انرژی در دهه های آینده وجود دارد که این معضل در کشورهای در حال توسعه شدیدتر است. اما به نظر می رسد با ایجاد سرمایه گذاری های کلان و سریع در این زمینه، مشارکت بخش خصوصی در این گونه طرح ها و مهم تر از همه ارتقای سطح فرهنگی کشور برای استفاده از انرژی های جانشین (تجدیدپذیر) تا چند سال آینده، دستیابی به این هدف مهم چندان دور نباشد .

منبع آفتاب



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:09 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
‌لزوم گنجاندن اهميت و صرفه‌جويي آب در كتاب‌هاي درسي
 خبرگزاري فارس: مديركل روابط عمومي و بين‌الملل آبفاي كشور به لزوم گنجاندن اهميت و صرفه‌جويي آب در كتاب‌هاي درسي تاكيد كرد.

به گزارش خبرگزاري فارس از ساري، احد جاوداني پيش از ظهر امروز در نخستين كارگاه آموزشي خبرنگاران حوزه آب و فاضلاب مازندران افزود: به دليل كمبود آب در آينده، مي‌توان اعلام كرد كه جنگ آينده جنگ بر سر آب خواهد بود.
وي با اشاره به اينكه تنها دو يا سه درصد آب‌هاي موجود در جهان قابل شرب هستند، تصريح كرد: با توجه به كمبود منابع آب، بارش كم باران و زمان بارش در كشور ما براي تامين آب در آينده با مشكل مواجه خواهيم شد.
جاوداني خاطرنشان كرد: آب در دين اسلام به عنوان يك نعمت مقدس شمرده مي‌شود و اين در حالي است كه ما به آب اهميت نمي‌دهيم و از اين منابع به خوبي استفاده نمي‌كنيم.
وي چالش آينده جهان را چالش آب عنوان و گفت: بايد اهميت آب را به مردم آموزش دهيم.
مديركل روابط عمومي و بين الملل آبفاي كشور افزود: با توجه به تقدس آب و كمبود آن در جهان متاسفانه در كتاب‌هاي درسي در مورد موضوع و اهميت آب مطلبي ديده نمي‌شود.
وي ادامه داد: در كتاب‌هاي درسي به بيمه، گمرك و خودرو توجه شده است اما به آب به عنوان مايع حياتي و تقدس بودن آن در دين اسلام توجهي نشده است.
جاوداني يادآور شد: در قرن 21 فقط 7 ميليارد نفر دسترسي به آب خواهند داشت كه اين پديده جهان را با مشكل مواجه خواهد كرد.
وي استفاده از تكنولوژي را براي استفاده بهينه از آب ضروري خواند و بيان داشت: آب در آينده هم به عنوان فرصت و هم به عنوان تهديد است.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8810150617 
 


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:07 PM - روز یک شنبه 25 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مصرف‌گرايي نوين
  مصرف‌گرايي نوين

خبرگزاري فارس:مصرف‌گرايي نوين به شكل بي‌رويه يك آسيب اجتماعي است كه مستلزم شناخت علمي و سپس درمان اساسي، يا به عبارت ديگر برنامه‌ريزي است. مصرف‌گرايي بي‌رويه پديده‌اي بين‌المللي است و چاره آن بايد در دو بعد خرد و كلان صورت گيرد. ‏

مصرف‌گرايي نوين به شكل بي‌رويه يك آسيب اجتماعي است كه مستلزم شناخت علمي و سپس درمان اساسي، يا به عبارت ديگر برنامه‌ريزي است. مصرف‌گرايي بي‌رويه پديده‌اي بين‌المللي است و چاره آن بايد در دو بعد خرد و كلان صورت گيرد. ‏
مصرف‌ يعني استفاده از كالاها به منظور رفع نيازها و اميال مصرف نه تنها شامل خريد كالاهاي مادي، بلكه در برگيرنده خدمات نيز است. ‏
در دنياي امروز و در جوامع پيشرفته براي مصرف‌گرايي مقدار زيادي وقت، انرژي، پول، خلاقيت و نوآوري تكنولوژيكي مصرف مي‌شود. تا جايي كه براي مصرف بيشتر و بيشتر كالاها تبليغات گوناگوني توسط رسانه‌هاي مختلف انجام مي‌شود.‏
مطالعه مصرف‌گرايي در جوامع جديد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است زيرا مصرف‌گرايي نه تنها مسأله مصرف‌گرايان است بلكه توليدكنندگان و توزيع‌كنندگان كالاها و خدمات نيز نياز به درك خصوصيات و ويژگي‌هاي آن دارند. به همين لحاظ است كه در علوم اجتماعي، جامعه‌شناسان، اقتصاددانان و روان‌شناسان معاصر به تحليل‌هاي همه‌جانبه آن مي‌پردازند و هر انديشمندي از يك زاويه خاص به آن توجه دارد. ‏
مصرف‌گرايي نوين به شكل بي‌رويه يك آسيب اجتماعي است كه مستلزم شناخت علمي و سپس درمان اساسي، يا به عبارت ديگر برنامه‌ريزي است. مصرف‌گرايي بي‌رويه پديده‌اي بين‌المللي است و چاره آن بايد در دو بعد خرد و كلان صورت گيرد. ‏
بايد مصرف‌گرايي در هر جامعه را در يك زمينه وسيع‌تر اجتماعي در نظر گرفت زيرا امروزه توليد و توزيع از مرزهاي يك كشور گذر كرده و دور افتاده‌ترين نقاط يك جامعه به مركزي‌ترين مراكز توليد و سيستم توزيع جهاني متصل است. ‏
هدف گزارش حاضر بررسي چهار نكته اساسي در رابطه با مصرف‌گرايي نوين است. نخست ظهور مصرف‌گرايي نـوين و پيدايش فرهنگ خاص آن بايد واكاوي شود. دوم، بايد يك تجزيه و تحليل از الگوهاي مصرف‌گرايي نوين در جوامع توسعه يافته و چگونگي اشاعه و نفوذ آن به عنوان بخشي از فرهنگ جوامع در حال توسعه ارائه شود. سوم، تعيين تفاوتهاي مصرف‌گرايي در بين اقشار و گروه‌هاي اجتماعي مختلف از ديگر نكته‌هاي اصلي است و چهارم، بايد به لزوم برنامه‌ريزي براي الگوهاي مصرف‌گرايي نوين پرداخت.

ظهور مصرف‌گرايي نوين
مصرف‌گرايي نوين در اثر گسترش سرمايه‌داري در اروپا بوجود آمد. يك ديدگاه در مورد توسعه سرمايه‌داري در اروپـــا بر اساس نوشته‌هاي جامعه‌شناس بزرگ ماكس وبر بر اين باور است كه در اروپا با اشاعه تفكرات لوتر و كالوين مبني بر سخت كاركردن، صرفه جويي، سرمايه‌گذاري و ايجاد مؤسسه‌هاي اقتصادي بود كه روحيه سرمايه‌داري بوجود آمد و به تدريج به يك نظام اجتماعي تبديل شد. از لحاظ نظري، در اين جا يك تضاد بين تبيين پيدايش سرمايه‌داري و توسعه مصرف‌گرايي بوجود مي‌آيد. اما واقعيت امر اين است كه سرمايه‌داري از همان ابتداي پيدايش داراي يك هدف اصلي به نام (سودسازي) بوده است. براي چنين هدفي، توليد بيشتر، فروش بيشتر، سرمايه‌گذاري بيشتر و مجدداً توليد بيشتر مد نظر است. به عبارت ديگر در يك چرخه، هدف، فروش كالاهاي بيشتر و در نتيجه سود بيشتر است. ‏
ابتدا فكر مي‌كردند كه طبقات بالا و اشراف خريداران اصلي كالاهاي سرمايه‌داري بايد باشند. اما به تدريج متوجه شدند كه سرمايه‌داري با توليد انبوه نياز به مصرف‌كنندگان انبوه دارد. از آنجا كه طبقات بالا از كميت كافي برخوردار نبودند، پس بنابراين نياز به مصرف‌كنندگان انبوه به زودي نمايان شد. ‏
در توليدهاي اوليه، نخست رفع نيازهاي بيولوژيك را مدنظر داشتند. اما از آنجا كه نيازهاي بيولوژيك انسان محدود است، لذا بايد نيازهاي غيربيولوژيك در جوامع براي مصرف كالاها بوجود آيد. نياز غيربيولوژيك هم در جايي محدود مي‌شد. اما توليدكنندگان مي‌بايستي خصلت توليد انبوه خود را بعنوان يكي از اهداف، از دست نمي‌دادند. به همين منظور بود كه در جوامع سرمايه‌داري نيازهاي كاذب بوجود آمد تا كالاهاي انبوه سريعاً مصرف شوند و مصرف انبوه بر پايه كالاهاي بي‌دوام امكان‌پذير بود. ‏
در غرب، گسترش زندگي شهري و شهرنشيني با جنبه‌هاي رواني و اجتماعي خاص خود زمينه براي مصرف‌گرايي به عنوان سبكي خاص از زندگي بوجود آمد. نخست در ابتداي قرن بيستم، اين سبك خاص با الگوهاي فرهنگي جديد در ميان افراد طبقه بالا و متوسط شهري رواج پيدا كرد. در شهرها، فروشگاه‌هاي بزرگ تأسيس شدند و فرهنگ مصرف‌گرايي را القاء كردند. در اين فرهنگ ويژه، يك شعار اصلي رواج پيدا كرد و آن اينكه تا مي‌تواني بخر و هر چه بيشتر مصرف كن. بر پايه همين شعار بود كه رقابت در خريد و مصرف به عنصر اصلي اين فرهنگ تبديل شد. افراد در خريد بيشتر و مصرف بيشتر از يكديگر سبقت مي‌گرفتند و تقريباً مصرف‌گرايي به نوعي وجهه اجتماعي تبديل گرديد. ‏

الگوهاي مصرف‌گرايي نوين ‏
توسعه انواع فروشگاه‌هاي بزرگ ( مواد غذايي، اسباب منزل، پوشاك، وسايل الكتريكي و...) در زير يك سقف، مردم را به مصرف‌گرايي انبوه عادت داد. افراد در محيطي قرار مي‌گرفتند كه كالاهاي متنوع را در يك جا جلوي چشمان خود مي‌ديدند. هم زمان، مدگرايي بوجود آمد كه براساس آن كالاها براي دوره‌هاي معيني (يا محدودي) تبليغ و استفاده مي‌شدند. مردم به اين سمت هدايت مي‌شدند كه كالاها را در زمان محدودي استفاده كنند. ‏
مصرف‌گرايي مي‌بـايستي سهل و آسان گردد. پس ابزار مصرف گرايي بايد مهيا مي‌شد. در اين جوامع وسايل ارتباط جمعي به مهمترين ابزار مدگرايي و تبليغ براي كالاها تبديل شدند. دو نوع ابزار مصرف گرايي در جوامع رواج پيدا كرد: نخست حراج‌هاي ‏ پي در پي كالاها و ديگري اشاعه كارت‌هاي اعتباري. ‏
در كشورهاي توسعه يافته، در طول يك سال به بهانه‌هاي متعدد حراج كالاها وجود دارد. در حراج كالاها، از يك روان شناسي استفاده مي‌شود و آن ايجاد احساس نياز كاذب است. مشتري جنسي را كه در حراج مي‌بيند، فكر مي‌كند كه نياز دارد، در حالي كه اگر حراج نبود چنين احساسي به او دست نمي‌داد. از سوي ديگر، فرد در بازار بايد احساس كند كه همه وقت، پول براي خريد دارد. در اينجا مسأله از طريق مكانيزم كارت‌هاي اعتباري حل مي‌شود. به عبارت ديگر هرگاه احساس نياز كردي، حتي اگر پول نقد هم نداشته باشي، با داشتن كارت اعتباري، در واقع پول به همراه خود داري. بنابراين نياز هست و ( اما از نوع كاذب) توانايي خريد هم هست (به شكل مصنوعي). ‏
در جوامع توسعه يافته، همه كالاهاي خريداري شده مصرف نمي‌شوند، زيرا نياز واقعي نبوده‌اند. در نتيجه سه راه براي كالاها باقي مي‌ماند: نخست فروش مجدد آنها با قيمت بسيار ارزان، دوم به دو ريختن آنها، و سوم بخشيدن آنها با افراد يا مؤسسه‌هاي خيريه. افراد نمي‌توانند اينگونه كالاها را نزد خود نگهدارند، زيرا تحرك جغرافيايي افراد بسيار بالاست. بنابراين، مجدداً خريد و در چرخه باطل در غلطيدن است.‏
مي دانيم كه سرمايه‌داري به عنوان يك بسته با محتواي حداقل، اقتصادي، فرهنگي، تكنولوژيكي، اجتماعي و رواني در يك فرآيند تاريخي وارد كشورهاي به اصطلاح غير سرمايه‌داري شده است. هدف سرمايه‌داري در اين كشورها نيز همان سودسازي مضـــاعف است. براي رسيدن به اين منــظور نيز بايد فرهنگ مصرف‌گرايي را در اين كشـــورها رواج دهد. براي رواج مصرف‌گرايي در اين كشورها، سرمايه‌داري چند نوع عامل دارد. ‏
عوامل در زمينه‌هاي مختلفي فعاليت مي‌كنند. مهمتـــرين عوامل عبارتند از: 1ـ تجار بزرگ، 2ـ خرده فروشان، 3ـ صاحبان تبليغات، 4ـ دست اندركاران وسايل ارتباط جمعي، 5 ـ توليدكنندگان كـــالاها و خدمـات، 6 ـ بانكها و 7ـ بسياري از افراد و ديگر مؤسسات.
در جوامع در حال توسعه، فرهنگ مصرف‌گرايي به شكل‌هاي زير نمايان مي‌شود: ‏
‏1ـ الگوهاي مصرفي كشورهاي توسعه يافته عيناً ‏ نعل به نعل به كشورهاي در حال توسعه منتقل مي‌شوند. ‏
2- وسايل ارتباط جمعي، مسافران و ديگر عوامل شديداً به اين انتقال كمك مي‌كنند.
3- افراد براي نشان دادن اينكه از وجهه بالائي برخوردارند، در مصرف‌گرايي، افراطي‌تر از خارجيان عمل مي‌كنند.
4- به تدريج مصرف گرايي افراطي جزئي از فرهنگ جهان سومي مي‌شود.
معمولاً در كشورهاي در حال توسعه، مصرف گرايي با عدم امنيت اقتصادي توأم مي‌شود. در نتيجه، عدم امنيت اقتصادي، مصرف‌گرايي را تشديد مي‌كند. نگراني از كمبودها باعث انبار كردن اجناس مي‌گردد. انبار كردن اجناس به مصرف گرايي بي‌رويه تبديل مي‌شود. نهايتاً همان رفع نيازهاي غيرواقعي بوجود آمده است. البته يك مساله در اين كشورها به انبار كردن كالاها كمك مي‌كند و آن تبديل كالاهاي مصرفي به كالاهاي سرمايه‌اي است. همين امر باعث مي‌گردد كه افراد با زمينه‌هاي اجتماعي متفاوت به پنهان كردن برخي از كالاها بپردازند تا اينكه در آينده از طريق افزايش قيمت، منفعتي داشته باشند. به عبارت ديگر مصرف‌گرايي به نوعي فعاليت اقتصادي تبديل مي‌شود.

مصرف‌گرايي در بين اقشار مختلف
معمولاً جامعه شناسان افراد را در جامعه بر پايه سه معيار ثروت، قدرت و وجهه (پرستيژ) به سه طبقه بالا، متوسط و پايين تقسيم مي‌كنند. اين سه معيار، الگوهاي متفاوتي از مصرف گرايي را براي سه طبقه به بار مي‌آورد. هر سه طبقه، مصرف گرايي بي‌رويه دارند، اما به شكل‌هاي متفاوت. افراد طبقه بالا با داشتن ثروت، از طريق مصرف كالاهاي لوكس به دنبال پرستيژ بالا هستند. اينان خدماتي را كه فكر مي‌كنند قدرت و وجهه اجتماعي برايشان به ارمغان مي‌آورند را هم به مقدار زيادي مصرف مي‌كنند. طبقات اجتماعي بالا با پرستيژ و قدرت بالا، سعي مي‌كنند با مصرف‌گرايي مفرط، خود را هم طراز ثروتمندان نشان دهند. مصرف گرايي مفرط در واقع يك وسيله خود نشان دادن مي‌شود و اعضاي يك طبقه در مصرف گرايي مفرط با يكديگر رقابت شديد دارند. اين رقابت از نوع رقابتهاي كاذب است.
اعضاي طبقه متوسط، هميشه سعي مي‌كنند خود را از طبقات بالا عقب‌‌تر نبينند. اينان با درآمد كمتر به رقابت با طبقه بالا مي‌پردازند. بازار براي تشويق كردن آنها، اجناس ظاهراً لوكس، ارزان به وفور در اختيار آنها قرار مي‌دهد. پس از خريد چنين كالاهايي است كه از لحاظ رواني يك رضايت مندي كاذب به آنها دست مي‌دهد. اعضاي اين طبقه اجتماعي به لحاظ كمي، بيشترين مصرف را در جامعه دارند. همچنين بازار به خريد آنها وابسته است زيرا تعداد افراد اين طبقه در جوامع بيش از اعضاي طبقات ديگر است و لذا حجم خريد بالايي دارند.
اعضاي طبقه پايين با درآمدكم، با توجه به مصرف‌گرايي ديگر طبقات و با توجه به وفور كالا و خدمات در بازار، در تلاش است كه بهر وسيله، سهمي از كالا و خدمات در بازار را به خود اختصاص دهد. ترس از كمبودها و عدم امنيت اقتصادي براي خانواده او را به خريدي بي‌رويه و انبارگونه وامي دارد. خريد اعضاي اين طبقه عمدتاً خريد كالاهاي ضروري، مربوط به بقاء بيولوژيك است. بازار، مازاد بر مصرف طبقة ‌عمدتاً خريد كالاهاي ضروري، مربوط به بقاء بيولوژيك است. بازار مازاد بر مصرف طبقه متوسط را به اين طبقه انتقال مي‌دهد. در واقع الگوي مصرف‌گرايي طبقات پايين، يك نوع سودسازي سرمايه‌دار از سرمايه‌بالقوه تلف شده است زيرا اگر طبقه پايين نبود، سرمايه‌دار مجبور به از دست دادن مازاد كالاهاي مصرفي طبقات متوسط بود. چنين است كه اعضاي طبقه پايين به مصرف گرايي انبوه عادت مي‌كنند. اين عادت براي او دروني شده و بخشي از فرهنگ او را تشكيل مي‌دهد.

برنامه‌ريزي براي الگوهاي مصرف‌گرايي
برنامه‌ريزي براي الگوهاي مصرف‌گرايي نوين بايد در چند بعد صورت گيرد:
نخست، مصرف‌گرايي صحيح را بايد از طريق آموزش‌هاي رسمي به كودكان، نوجوانان و جوانان آموزش داد. اين امر بايد از طريق مدارس صورت گيرد.
دوم، مصرف گرايي غلط و صحيح را بايد به شيوه‌هاي آموزش‌هاي غيررسمي از طريق رسانه‌هاي جمعي و بويژه راديو و تلويزيون به بزرگسالان نشان داد.
سوم توليد در سطح جامعه با يك كنترل و نظارت فرهنگ توأم شود. نبايد گذاشت هر كالائي در جامعه توليد گردد.
چهارم، نظارت و كنترل فرهنگي به واردات عمده و خرد بايد صورت گيرد.
پنجم، عرضه كالا و خدمات در جامعه به گونه‌اي صورت گيرد كه اعضاي طبقات متفاوت دسترسي نسبتاً مشابه‌اي به آنها داشته باشند.
ششم، تبليغات بايد به گونه‌اي باشند كه مصرف‌گرايي افراطي را اشاعه ندهند، و صرفاً به معرفي كالاها و خدمات بپردازند.
هفتم، مطالعات علمي ملي و منطقه‌اي پيرامون مصرف گرايي در سطح مملكت صورت گيرد و نظرسنجي از مردم شود.
هشتم، فرهنگ مصرف جمعي در زمينه‌هاي مختلف به‌جاي فرهنگ مصرف گرايي فردي اشاعه شود.
نهم، فرهنگ بازيافت در ميان مردم رواج داده شود. براي اين منظور ابزار جمع آوري مازادها در سراسر جامعه نصب و بكار گرفته شود.
دهم، بازيافت بعنوان يك ارزش تلقي گردد و از جوامع ديگر چگونگي عمل بازيافت به نمايش گذارده شود.

نتيجه گيري
مصرف‌گرايي بعنوان يك فرآيند اجتماعي اصلي در قرن بيستم در غرب ظاهر شد. اعضاي طبقه جامعه بالا آن را بعنوان يك الگوي نشان دادن هويت بالا بكار مي‌برند. طبقه متوسط براي نشان دادن وجهه بالاي خود از مصرف گرايي استفاده مي‌كنند. طبقه پايين بدون توجه به مسأله نيازهاي واقعي و غيرواقعي خود در دام مصرف‌گرايي كاذب افتاده و هرچه بيشتر مي‌گذرد، بيشتر در اين دام فرو مي‌رود.
اگر دولتمردان با همكاري علماي اجتماعي چـــــاره‌اي براي اين معضل اجتــــماعي ـ اقتصادي ـ فرهنگي نينـــــديشند، جامعه ايران سريعاً اسير همان مسائل مصرف گرايي بي‌رويه غرب خواهد شد. كارهائي كه بايد صورت گيرد، نخست در زمينه فرهنگي است كه اعمال آموزشهاي جديد در اين زمينه مي‌تواند راه‌ساز باشد. دوم در زمينه كنترل‌هاي اقتصادي است بويژه براي بخش توليدي كه بايد كنترل‌هاي شديدي اعمال گردد. سوم، استفاده از اهرمهاي سياسي است كه در توزيع كالا و خدمات بايد به كار گرفته شود. در واقع برنامه‌ريزي در‌ سه زاويه يك مثلث بايد صورت گيرد:
1- برنامه ريزي در نهادهاي آموزشي 2- برنامه‌ريزي در بخش توليد به صورت نظارت شديد 3- برنامه‌ريزي در كنترل بازار و قيمت‌ها.بدون شك نفوذ از خارج كار برنامه‌ريزي در اين زمينه را با مشكل روبرو مي‌كند، اما جاذبه‌هاي آموزشي داخلي و كنترل‌هاي منطقي توليدي و توزيعي مي‌تواند افراد را به الگوهاي مصرفي بهينه هدايت كند.
منبع:باشگاه انديشه



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 2:29 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
بهينه سازي انرژي در منابع نوري
  بهينه سازي انرژي در منابع نوري

خبرگزاري فارس: از آنجا كه كاربرد روزافزون نور مصنوعي در محيط‌هاي مختلف، ميزان استفاده از انرژي الكتريكي را به شدت افزايش داده است. لذا لازم است براي بهره برداري بهينه از انرژي الكتريكي، اين سرمايه عظيم كشور هر چه بيشتر تلاش نمود.

اشاره: امروزه نياز به منابع انرژي الكتريكي به سبب گسترش فعاليت‌هاي اجتماعي افزايش يافته است. يكي از كاربردهاي انرژي الكتريكي تبديل آن به نور است از آنجا كه كاربرد روزافزون نور مصنوعي در محيط‌هاي مختلف، ميزان استفاده از انرژي الكتريكي را به شدت افزايش داده است. لذا لازم است براي بهره برداري بهينه از انرژي الكتريكي، اين سرمايه عظيم كشور هر چه بيشتر تلاش نمود و به همين منظور ضروري است در طراحي و ساخت لامپ‌ها و منابع تبديل انرژي الكتريكي به نور تلاش جدي صورت گيرد، زيرا لامپ‌ها و منابع نور سنتي مورد استفاده داراي راندمان بسيار كوچكي در حد صفر مي باشد و تقريبا 98 درصد انرژي به آنها تبديل به گرما و حرارت شده و در نتيجه به هدر مي رود. با توجه به اين مساله علاوه بر نياز به ساخت لامپ‌هاي جديد با بهره نوري بالا و ايجاد فرهنگ استفاده از آنه، لازم است در طراحي سيستم‌هاي روشنايي نيز با رعايت استانداردهاي مربوطه از نور موضعي براساس كاربرد در محيط‌هاي مختلف حداكثر استفاده بشود. همچنين در تركيب با نور مصنوعي از نور طبيعي كه در طبيعت به وفور يافت مي شود هر چه بيشتر استفاده كرد. در ضمن براي كنترل انرژي لازم است از لوازم كنترل و تنظيم نور در طراحي سيستم‌هاي روشنايي استفاده بشود تا انرژي به جا و مناسب استفاده گردد. در ادامه مقاله به روش‌هاي بهينه سازي مصرف انرژي با توجه به نكات و عوامل فوق پرداخته مي‌شود.

1- منابع نور
درصد بسيار كمي از انرژي به نور تبديل مي‌شود، در منابع التهابي كه از طريق ايجاد گرما انرژي الكتريكي را به نور تبديل مي كنند بهره نوري بسيار كم و در حدود 10 لومن بر وات مي‌باشد و راندمان آنها به كمتر از 2 درصد مي رسد. اگر چه اين لامپ‌ها ارزان قيمت بوده و نور سفيد توليد مي‌كنند و رنگ‌دهي آنها بسيار عالي است، ولي عمرشان حتي بدون كليد زني و قطع و وصل، بسيار كم بوده و در حدود 1000 ساعت است و با توجه به راندمان كم و بهره نوري كوچك و تلفات حرارتي بسيار زياد، هزينه‌هاي بهره برداري بسيار گزافي دارند.
با توجه به نياز روز افزون بشر به انرژي و محدوديت آن در طبيعت، لزوم بهينه سازي مصرف و نيز مشكلات لامپ‌هاي التهابي، سالياني است كه محققان منابع نوري جايگزين را معرفي نموده و همچنان در پي منابع نور برتر مي‌باشند. مهمترين منابع نور جايگزين، لامپ‌هاي تخليه گازي كم فشار و پر فشار هستند. اگر چه امواج حاصل از تخليه الكتريكي درون محفظه اين نوع لامپ‌ها، داراي طول موج‌هاي كمتر از امواج مرئي هستند، ولي با استفاده از پودرهاي فسفرسانس و فلوئورسانس كه در سطح داخلي محفظه لامپ مي‌نشانند، اين امواج را به نور مرئي تبديل مي كنند. لامپ‌هاي تخليه گازي كم فشار كه فلورسنت ناميده مي‌شوند، داراي بالاست مغناطيسي و كليد راه انداز بوده كه كنترل جريان تخليه الكتريكي و راه‌اندازي لامپ را بعهده دارند. اين لامپ‌ها از بهره نوريي در حدود 40 لومن بر وات برخوردارند كه نسبت به لامپ‌هاي التهابي بسيار بهتر است، اما باز هم به دليل وجود بالاست مغناطيسي و امواج ماوراء بنفش، راندمان اين نوع لامپ‌ها نيز كوچك و كمتر از 10 درصد مي باشد. البته لامپ‌هاي تخليه گازي پرفشار بخار جيوه و بخار سديم نيز داراي بهره نوري بسيار خوب و در حد لامپ كم مصرف است، ولي طيف نوري آنها محدود بوده و نور سفيد توليد نمي كنند. لامپ بخار جيوه نور متمايل به بنفش و لامپ بخار سديم نور متمايل به زرد توليد مي كنند و براي روشنايي داخلي مناسب نمي‌باشند.
امروزه لامپ‌هاي كم مصرف با عمر بيش از 10000 ساعت و در اشكال مختلف گرد و مارپيچ، فلورسنت معمولي، فلورسنت فشرده، حباب دار ساده و مات و شمعي در بازار موجود مي باشد. همه اين لامپ‌ها داراي بالاست الكتروني سر خود و يا مستقل بوده و تنها لامپ نمونه حبابي ساده داراي محدود كننده داخلي مي‌باشد.
با توجه به ضريب برتر لامپ‌هاي كم مصرف و عمر بسيار زياد آنها و عدم نياز به سرويس و نگهداري، استفاده از اين لامپ‌ها باعث بهره‌وري بسيار خوب و كاهش مصرف انرژي مي‌گردد.
استفاده از لامپ كم مصرف داراي توان مصرفي اي معادل 65 درصد لامپ معمولي است و به همين دليل در مدت زمان يك سال هزينه برق مصرفي حاصل از كاربرد آنها كاهش چشم گيري يافته و سبب كاهش هزينه برق مصرفي معادل مبلغي در حدود 6000 دلار شده است كه بسيار قابل توجه مي‌باشد.
2- استفاده از نور طبيعي
استفاده از منبع نور طبيعي در نهايت موجب ذخيره سازي قابل توجه انرژي الكتريكي مي‌گردد.
استفاده از نور طبيعي بايد با مهارت صورت گيرد تا علاوه بر آنكه موجب آسايش مصرف كنندگان گردد از اشكالات احتمالي آن همچون خيرگي چشم و ايجاد سايه‌هاي مزاحم و نيز توليد سرما و گرماي نامطلوب جلوگيري شود. كه در صورت بروز چنين مشكلي نياز به استفاده از انرژي اضافي افزايش خواهد يافت.
همچنين براي استفاده از نور طبيعي بايد امكان تنظيم و كنترل نور و كنتراست محيط وجود داشته باشد تا كارايي افراد را افزايش دهد.
براي تنظيم نور از پنجره‌هايي با ابعاد مناسب كه در طراحي ساختمان‌ها مورد توجه قرار مي‌گيرد و شيشه‌هاي رفلكتوري مطلوب و پرده‌هاي مناسب استفاده مي شود كه البته استفاده از نور طبيعي براي مراكز تجاري و مسكوني قابليت بهره برداري بهتر و بهره وري بيشتري را به همراه دارد.
استفاده از نور طبيعي داراي مزاياي بسياري از جمله كاهش هزينه‌هاي طراحي و نصب سيستم روشنايي بين 5/0 تا 2 دلار براي هر مترمربع، كاهش هزينه‌هاي دوره اي متناسب با كاهش تعداد چراغ‌ها بين 35 تا 50 درصد است. همچنين باعث بالا بردن نشاط و كارايي و عدم خستگي زودرس افراد در محيط‌هاي اداري، تجاري و صنعتي مي‌شود. نصب پنجره‌هاي مناسب نيز امكان تامين سرمايش و گرمايش مناسب و گردش هوا را بوجود مي‌آورد مطالعات نشان مي‌دهد كه اين كار هزينه تهويه هوا در محيط‌هاي داخلي را بين 10 تا 20 درصد كاهش مي‌دهد.

بهينه سازي مصرف انرژي نيازمند كنترل ميزان شدت روشنايي و قطع و وصل منابع از راه دور و از محل است

البته استفاده از نور طبيعي هزينه‌هايي هم به همراه دارد كه طراح بايد با طرح كردن پنجره‌هاي مناسب و سيستم‌هاي كنترل و حسگرهاي مناسب، نور را كنترل و از چشم زدگي و ايجاد سايه روشن و هدر رفتن و اتلاف انرژي حرارتي جلوگيري نمايد.
به طور خلاصه توصيه‌هاي لازم براي طراحي و بهره برداري از نور طبيعي را مي توان چنين برشمرد:
1- افزايش تعداد و ابعاد پنجره‌ها و گسترش فضاها براي استفاده بيشتر از نور طبيعي
2- كنترل ميزان نور و جلوگيري از چشم زدگي با تنظيم پرده‌ها و منعكس كننده‌ها
3- پله پله كردن مسيرهاي ورود نور به ساختمان
4- جلوگيري از تابش نور مستقيم در نقاط بحراني
5- استفاده از فيلترها و پخش كننده‌هاي نور در مجاورت پنجره‌ها
6- استفاده از نور پردازي‌هاي مختلف و مناسب براي محيط‌هاي گوناگون
علاوه بر اين امكان همزمان استفاده از نور طبيعي و مصنوعي در محيط وجود داشته باشد و با استفاده از روش‌هاي گوناگون نظير استفاده از نورگير در وسط ساختمان و پله پله كردن سقف و به كارگيري ديوارهاي جانبي و نصب پنجره‌هاي مناسب، نور را به داخل ساختمان انتقال داد.
3- كنترل و تنظيم نور
يكي از روش‌هاي قطع و وصل منابع نور استفاده از كليدهاي اتوماتيك قطع و وصل مي باشد كه علاوه بر قطع و وصل بارهاي روشنايي، وظيفه حفاظت آنها در برابر اتصال كوتاه و اضافه بار را نيز به عهده دارند.
گرچه كليدهاي اتوماتيك از اجزا اصلي حفاظت مدارهاي روشنايي هستند ولي بهينه‌سازي مصرف انرژي نيازمند كنترل ميزان شدت روشنايي و قطع و وصل منابع از راه دور و از محل است.
لذا با استفاده از حس گرهاي مناسب مي توان در موارد عدم نياز به نور، به طور خودكار منابع نور را خاموش و يا ميزان نور آنها را در حد مورد نياز كاهش داد و از مصرف بيهوده انرژي جلوگيري نمود.
ديمر اتوماتيك تنظيم نور
از حس گرهاي نوري مناسب و اتوماتيك ولتاژ لامپ را تغيير داده و شار نوري لامپ را به گونه‌اي تنظيم مي كنند كه در صورت عدم نياز خاموش شده و از مصرف انرژي جلوگيري كنند.
ديمر تنظيم نور و حس‌گر نوري
سيستم‌هاي كنترل نور براي استفاده در امر بهينه كردن مصرف انرژي و تامين نور مناسب در سيستم‌هاي روشنايي داخلي ساختمان‌ها و با استفاده از منابع نور مصنوعي و تركيب آنها با نور طبيعي به كار مي‌روند.
استفاده از كنترل و تنظيم نور علاوه بر ذخيره‌سازي انرژي، باعث كاهش تعداد دفعات كليدزني در لامپ‌ها شده و در نتيجه عمر آنها را نيز افزايش مي‌دهد.
همچنين در پيك مصرف برق نيز مي توان با استفاده از تنظيم نور توسط ديمرها و يا قطع نور توسط كليدها در مصرف انرژي صرفه‌جويي كرد و با كاهش ساعات مصرف در طي سال از هزينه‌هاي اضافي جلوگيري نمود. ضمناً با قطع منابع نور نيز از توليد گرماي اضافي توسط آنها جلوگيري مي‌گردد.
كليدها و لوازم مناسب كنترل نور مي‌توانند براي استفاده موضعي از نور در محيط‌هاي مختلف بكار روند.
در پايان لازم است به اين نكته اشاره شود گرچه بهينه‌سازي به مفهوم كم مصرف كردن انرژي نيست، ولي بايد فرهنگ استفاده درست از انواع انرژي‌ها و به كار بردن منابع نور و لامپ‌هاي كم مصرف و لوازم كنترل نور و طرح ساخت ساختمان‌هاي جديد آموزش داده شود تا در اين راه موفقيت هر چه بيشتر حاصل شود.

منبع: هفته نامه پيام ساختمان و تاسيسات


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 2:18 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
نقدينگي؛ هورمون رشد تورم
نقدينگي؛ هورمون رشد تورم
 خبرگزاري فارس: يكي از مشكلات اساسي كشور تورم حاكم بر آن است، تورمي كه سالهاست اقتصاد كشور را رنج مي دهد ،دلايل متعددي براي اين معضل بيان شده اما يكي از مهم ترين آنها وجود حجم زياد نقدينگي است.
 
به گزارش خبرنگار اقتصادي باشگاه خبري فارس «توانا»، رشد نقدينگي هميشه يكي از معضلات دولت‌ها در ادوار مختلف بوده و اين موضوع در سال‌هاي اخير به خصوص چهار سال گذشته مشكلات زيادي را براي دولت و مردم ايجاد كرده كه از جمله مي‌توان به افزايش سريع و غيرمترقبه قيمت مسكن در سال‌هاي 85 و 86 اشاره كرد.
 
* افزايش پس‌انداز، راهكار كاهش نقدينگي
 
بر اساس پژوهشي كه محمدعلي رحمت‌نژاد تهراني در پايان‌نامه كارشناسي ارشد خود با عنوان «نگرشي به رفتار اقتصادي بانكداري بدون ربا» در دانشگاه تهران انجام داده، مهمترين راه مهار تورم در ايران، كنترل رشد نقدينگي شناخته شده است.
وي راهكار كاهش نقدينگي در جامعه را افزايش پس‌انداز در بانك‌ها مي‌داند و پيشنهاد مي‌دهد: گسترش فرهنگ پس‌انداز، افزايش نرخ سود بانكي تا سطح نرخ تورم يا كاهش نرخ تورم، ايجاد بانك‌هاي خصوصي جهت سپرده‌گذاري ، پوشش جغرافيايي مناسب شعب بانك‌ها، تنوع بخشيدن بر طيف خدمات بانكي، افزايش مهارت فردي و شغلي كاركنان بانك‌ها در ارائه خدمات از جمله راهكارهاي افزايش پس‌انداز در بانك‌ها است.
به گزارش فارس: نكته‌اي كه در اين زمينه ممكن است ناديده گرفته شود و در تعريف نقدينگي هم آمده سپرده‌هاي بانكي از قدرت نقدشوندگي بالايي برخوردار هستند، زماني كه سپرده‌گذاران احساس كنند سرمايه‌گذاري در يك بخش سود بيشتري از بانك نصيب آنها مي‌كند، سرمايه خود را به آن بخش منتقل مي‌كنند و در واقع اين راهكار را نمي‌توان به عنوان راهكار قطعي براي اين موضوع برگزيد.
بر اساس پژوهشي ديگر كه سيمين دخت نقوي كلجاهي در پايان‌نامه كارشناسي ارشد خود با عنوان «بررسي اثر تغييرات نقدينگي بر بخش صنعت در ايران» در دانشگاه تبريز انجام داده عنوان شده است: حجم نقدينگي تأثير محسوسي روي توليدات بخش صنعت و شاخص قيمت توليدات صنعتي دارد.
اين پژوهشگر پيشنهاد داده است: به دليل محسوس بودن اثر نقدينگي بر بخش صنعت توصيه مي‌شود بانك مركزي نظارت دقيقي بر نقدينگي داشته باشد.
به گزارش فارس، بانك مركزي چشم دولت در نظارت بر مسائل پولي كشور است و حساس‌ترين سازمان در بخش اقتصادي هر كشور به حساب مي آيد هر گونه تغيير در مديريت آن تاثيرات قابل ملاحظه‌اي در اقتصاد كشور مي‌گذارد.
 
 
* وجود100 هزار ميليارد تومان نقدينگي مازاد در كشور
 
براساس اين گزارش، محمد باقر صدري عضو انجمن اقتصاددانان ايران درباره رشد نقدينگي در كشور تاكيد مي‌كند: عدم نظارت دقيق بانك مركزي در سال‌هاي 85 و 86 موجب افزايش قابل ملاحظه نقدينگي از حدود 64 هزار ميليارد تومان در تير 84 به 168 هزار ميليارد تومان در سال 86، كه اين امر موجب بالا رفتن ناگهاني و زياد قيمت مسكن شد.
صدري با اشاره به نقدينگي 180 هزار ميليارد توماني در كشور مي‌افزايد: در كشور با توجه به ظرفيت‌هاي اقتصادي و احتساب نفت 140 دلاري حدود 100 هزار ميليارد تومان نقدينگي مازاد وجود دارد.
در همين رابطه جمشيد پژويان عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي در مورد نقدينگي موجود در جامعه اظهار مي‌دارد: رقم دقيقي در مورد حجم نقدينگي در كشور موجود نيست ولي اگر ميزان رشد حجم نقدينگي با رشد توليد ناخالص ملي متناسب باشد، قيمت‌ها افزايش نخواهند يافت.
وي مي‌افزايد: حجم نقدينگي بايد به شكلي باشد كه مردم بتوانند با آنچه كه در دست دارند كالا و خدمات را خريداري كنند و ميزان نقدينگي بيش از حد نباشد تا در نتيجه رقابت در خريد، قيمت‌ها بالا رود.
اين كارشناس اقتصادي با اشاره به دلايل افزايش نقدينگي در كشور اظهار مي‌دارد: دولت براي جبران كسري بودجه از بانك مركزي استقراض مي‌كند.
 
 
* متناسب بودن رشد نقدينگي با رشد واقعي اقتصاد
 
فرهاد خرمي عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي عامل افزايش تورم در كشور را اختلاف بين رشد نقدينگي و رشد توليد ناخالص ملي مي‌داند.
براساس نظر اين كارشناس اقتصادي وقتي رشد حجم نقدينگي در كشور بيشتر از رشد توليد ناخالص ملي باشد تورم افزايش مي‌يابد.
خرمي در مورد متوسط رشد نقدينگي در 30 سال گذشته تصريح مي‌كند: در 30 سال گذشته متوسط رشد ساليانه حجم نقدينگي در كشور 30 درصد بوده كه اگر با رشد واقعي اقتصاد (رشد توليد ناخالص ملي) مقايسه كنيم به اختلاف 25 درصدي پي خواهيم برد.
وي اضافه مي‌كند: اين اختلاف باعث ايجاد تورم در كشور مي‌شود و در 30 سال گذشته رشد تورم در كشور 25 درصد بوده است كه اين امر باعث كاهش ارزش پول رسمي كشور در مقايسه با ارزهاي ديگر شده ، به طوري كه دلار هفت توماني، الان حدود هزار تومان خريد و فروش مي‌شود.
 
 
 
* مشكل نقدينگي در كوتاه‌مدت حل نخواهد شد
 
اين گزارش حاكي‌ است: كسري بودجه دولت عامل اصلي استقراض دولت از بانك مركزي و افزايش نقدينگي در جامعه است، اما بايد ديد در اين راستا دولت چه راهكارهايي را براي مقابله با كسري بودجه بايد انجام دهد.
خرمي در مورد راهكار كاهش نقدينگي مي‌گويد: دولت بايد با كاهش هزينه‌ها و افزايش ماليات از كسري بودجه جلوگيري كند تا مجبور نباشد با استقراض از بانك مركزي، نقدينگي را افزايش دهد.
وي در خصوص عدم حل شدن مشكل كسري بودجه در طي ساليان گذشته مي‌گويد:‌ منافع سياسي در كوتاه‌مدت و منافع اقتصادي در بلندمدت به ثمر مي‌رسد، به همين دليل دولت‌ها براي جلب اعتماد مردم براي راي آوردن به دنبال منافع كوتاه‌مدت مي‌روند.
خرمي مي‌افزايد: افزايش نقدينگي براي جبران كسري بودجه به جهت پرداخت حقوق كاركنان از جمله اقدامات دولت‌ها براي جلب آراي عمومي است كه در درازمدت كشور را دچار مشكل خواهد كرد.
خرمي معتقد است كه كسري بودجه به دليل عدم تامين ماليات، استقراض داخلي و خارجي و افزايش هزينهَ‌هاي دولتي بوجود مي‌آيد و راهكار كوتاه‌مدت براي كسري بودجه وجود ندارد.
 
* قد كشيدن نقدينگي با تغذيه از كسري بودجه
 
براساس اين گزارش، آنچه كه از نظرات كارشناسان بر‌مي‌آيد اين است كه نقدينگي عامل اصلي افزايش تورم در كشور مي باشد كه آن هم به دليل كسري بودجه دولت حاصل مي‌شود و تا زماني كه در كشور مسائل سياسي، سياست‌هاي اقتصادي را تعيين كند و دولت‌ها براي جلب آراي عمومي و راي آوردن هزينه‌هاي جاري خود كه همان حقوق كاركنان است، افزايش دهند، نمَي‌توان اميدي به حل شدن معضل تورم، نقدينگي و كسري بودجه داشت.
اين گزارش حاكي است، سؤالي كه در اين زمينه ممكن است مطرح شود اين است كه دولت‌هاي كشور‌هاي صنعتي نيز مانند كشور ما مايل به جلب آراي عمومي هستند، ولي مشكل كسري بودجه و افزايش نقدينگي كمتر در اين كشورها مشاهده مي‌شود، دليل چيست؟
اين گزارش مي‌افزايد، در كشورهاي صنعتي به دليل برنامه‌ريزي دقيق و بودجه‌ريزي مناسب، از كسري بودجه جلوگيري مي‌شود و اگر با همه اين اقدامات باز دولت دچار كسري بودجه شد به دليل استقلال بانك مركزي از دولت هرگونه افزايش نقدينگي بايد تحت نظر پارلمان باشد و رئيس كل بانك مركزي در برابر پارلمان مسئول است.
بنابراين گزارش، دولت‌ها در هنگام مواجه با كسري بودجه با كاهش هزينه‌هاي دولتي و افزايش ماليات اين موضوع را جبران مي‌كنند و اگر باز هم نتوانند كسري بودجه را جبران كنند با درخواست از بانك مركزي در صورت موافقت پارلمان مي‌توانند با روش‌هايي از جمله استقراض داخلي يا خارجي منابع خود را تامين كنند.
 
گزارش از: حسين يادروج
  


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 12:25 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
الگوهای ضد مصرف و صرفه جویی
 

آموزه های وحیانی قرآن به عنوان راهنمای زندگی بشر، در بردارنده بهترین، آسان ترین ، ساده ترین و کامل ترین شیوه زندگی است. از این روست که دین اسلام به عنوان اکمال و اتمام اخلاق بشر معرفی شده است؛ زیرا در مواردی که انسان نسبت به اموری غافل و یا بیرون از دسترسی عقل بشری است راهنمایی هایی را ارایه کرده است که وی را به کمال مطلق می رساند. بخش بزرگی از زندگی بشر بر اساس تصرف در چیزها و مصرف کردن آن شکل گرفته است. تصرفات بشر ، مجموعه ای بزرگ را در بر می گیرد که بخشی از آن شامل مصرف کردن است. هر تصرفی که بشر انجام می دهد ، در راستای تغییر و دگرگون سازی چیزی برای استفاده بهتر و آسان تر و کامل تر از آن چیز است. از این رو، تصرفات بشری ، در کلیت امر، تصرفاتی کمالی بخش می باشد. به این معنا که هر تصرفی از سوی انسان به خود وی و یا چیزی که در آن تصرف می شود، کمالی می بخشد.

با این همه برخی از تصرفات بشر در چیزها، به گونه ای است که آثار و پیامدهای زیانباری بر انسان و یا اشیا به جا می گذارد. خداوند برای این که تصرفات انسانی هماره در مسیر کمالی و در راستای خلافت الهی وی باشد، راهنمایی هایی را در قالب امر و نهی بیان کرده است. این مجموعه از آموزه های دستوری قرآن ، نیز مانند سنت ها و قوانین تکوینی الهی ، تنها در راستای بهره وری و بهینه سازی مصرف و تصرفات بشری و جلوگیری از آسیب های احتمالی می باشد.

اسلام و قرآن همان گونه که به بیان الگوی صحیح و درست مصرف و تصرفات بشری توجه داشته و آن را در قالب فرمان ها و اوامر تشریح کرده است، برخی از روش ها و شیوه هایی که آسیب زا و بحران آفرین است به عنوان شیوه ها و روش های ضد مصرف و صرفه جویی معرفی نموده است. به این معنا که اگر اسلام از انسان ها می خواهد که اعتدال و میانه روی را به عنوان یکی از مبانی اساسی الگوی مصرف در پیش گیرند، از ایشان می خواهد که از برخی از شیوه های مصرف و تصرف خودداری کنند.

نویسنده در این نوشتار کوتاه بر آن است تا با نگاهی به آموزه های قرآنی الگوی ضد مصرف از نظر قرآن را تبیین و آثار و پیامدهای زیانبار آن را تشریح کند. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

الگوهای ضد هنجاری در مصرف

بی گمان ارایه الگوهای هنجاری به معنای ارایه راهکارهایی است که انسان را در مسیر کمالی قرار می دهد تا از هر چیزی به مقدار توان و ظرفیت خویش به اندازه نیاز بهره گرفته و آن را مورد استفاده قرار دهد. هنگامی که در آموزه های عقلانی و عقلایی و یا شرعی از اموری پرهیز داده می شود و افعال اختیاری انسان در آن تحلیل می شود و از وی خواسته می شود که افعال خاصی را در پیش گیرد ، در حقیقت از وی خواسته می شود تا کمالاتی را به دست آورد و نواقص و کاستی هایی را از خود دور سازد. اصولا تاکید بر هنجارها واخلاق در علوم مختلف از آن روست که انسان به کمال فردی و جمعی لایق و شایسته خویش دست یابد.

بسیاری از چیزهایی که عقل و عقلا و شریعت آن را به عنوان امور خوب و پسندیده معرفی می کند و خواستار تحقق صفاتی خاص در انسان از طریق تکرار می شود، در حقیقت همان امور اخلاقی و هنجاری است.

یکی از زیر مجموعه های اخلاق ، اخلاق کاربردی است که در حقیقت خود زیر مجموعه اخلاق هنجاری است. با این تفاوت که اخلاق کاربردی ناظر به حوزه خاصی از زندگی فردی و اجتماعی بشر است. از جمله اخلاق کاربردی می توان به اخلاق زیستی و یا اخلاق سیاسی و اخلاق جنسی اشاره کرد.

اخلاق کاربردی و یا کاربستی بیانگر اصول و ارزش ها و آرمان های اخلاقی است که شخص می بایست در محیط اجتماعی آن را رعایت کند. در اخلاق کاربردی به انسان آموخته می شود که چگونه می بایست زیست کند. از این رو می توان آن را ا خلاق زیستن دانست. در این شیوه به انسان این معنا آموخته می شود که چه چیزی ارزشی است و چگونه می توان بهره مندی از خوبی ها را تجربه کرد و زشتی ها گریخت. بنابراین افزون بر تحلیل و بررسی ریشه ای و بنیادین فضایل و راذیل اخلاقی ، راه تشخیص تکالیف اخلاقی و شیوه های تحقق آن ها در قلمروهای خاصی از زندگی تبیین می شود.

اخلاق مصرف نیز یکی از بخش های مهم زندگی بشر است که آموزه های اخلاق کاربردی ناظر به آن است. هر چند که این بخش خود زیر مجموعه بخش کلی تر و عمومی تری به نام اخلاق معیشت است ولی از آن جایی که شیوه درست مصرف تاثیر شگفت و شگرفی در کلیت زندگی بشر به جا می گذارد ، توجه خاصی به این بخش مبذول می شود.

قرآن به مساله مصرف به عنوان یکی از مهم ترین کلیدهای دست یابی به اخلاق کامل زیستی در کنار اخلاق معیشت توجه داشته است. ازاین رو الگوهای درست و نادرست در این حوزه را به شکل آموزه های اخلاقی و یا حقوقی و بلکه فقهی بیان کرده است تا مومنان بلکه انسان ها از آن بهره مند شده و در مسیر کمالی خویش از آن سود جویند.

بخش عمده ای از مباحثی که قرآن در این حوزه بدان پرداخته است ، مربوط و یا مرتبط به حوزه الگوهای ضد کمالی مصرف است. به این معنا که قرآن خواسته با معرفی روش های نادرست مصرف که آدمی را از کمال دور می سازد ، الگوهای درست مصرف را تبیین نماید. در ادامه این بحث ، برخی از این روش ها و شیوه های نابهنجار در مصرف مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد.

اتراف و رفاه زدگی

اتراف از واژه عربی ترف به معنای تنعم و برخورداری از مال و نعمت گرفته شده ا ست. مترف که باب افعال آن می باشد به معنای کسی است که در مال و نعمت خویش فساد پدید آورد و با طغیان گری و مصرف نادرست آن ، حق نعمت را ادا نکرده و شکر گزار آن نباشد. در کاربردهای عربی مترف به کسی گفته می شود که از نعمت بسیار برخوردار بوده و متنعم به آن باشد و در تصرفات خویش هیچ گونه منعی را نپذیرد و زیر بار هیچ حد و مرزی نرود. از این روست که گاه به انسان جبار ، مترف گفته می شود.( المنجد)

بنابراین می توان گفت ، اتراف نوعی تصرف و مصرف کردن نابهنجار و ضد اخلاقی در نعمت های الهی است. در حقیقت اتراف ناظر به رفتارهای شخص نسبت به سرمایه ها و نعمت هایی الهی است که در اختیار وی می باشد. از آن جایی که متنعم و مترف از نعمت های الهی به درستی بهره نمی گیرد و رفتار ضد اخلاقی و ناسپاس گونه ای را در پیش گرفته است، انسانی ضد اخلاقی تلقی و معرفی می شود.

ثروت و مکنت زیاد و امکان هرگونه تصرف بی حد و مرزی چنین انسان هایی را به انسان های متکبر در باطن و مستکبر نسبت به دیگران تبدیل می کند.(هود آیه 10 و نیز اسراء آیه 83 و کهف آیه 32 و 34) احساس از مصونیت از عذاب الهی (سبا آیات 34 و 35) و روحیه تجاوزگری (شورا آیه 27 و قصص آیه 76) ، اعراض از حق و حقانیت ( سبا آیات 15 و 16) تفاخر (هود آیه 10)،شادمانی غرور آمیز (انعام آیه 44) از اخلاق چنین افرادی است.

خداوند توضیح می دهد که چنین اخلاق زشت و نابهنجاری در مترفان موجب می شود که ایشان رفتارهای ضد اخلاقی و ضد هنجاری خویش را نیک و زیبا بانگارند و در چشم دیگران زشت را زیبا جلوه دهند.(یونس آیه 12) این گونه است که تباهی و رفتارهای ضد اخلاقی و هنجاری را در جامعه گسترش داده و دامن می زننند.

رفاه زدگی و اتراف در انسان ها موجب می شود تا نه تنها خود اهل فساد و تباهی باشند بلکه دیگران را به فساد بکشانند و در زمین افساد و تباهی کنند. (قصص آیات 76 تا 83) این گونه است که شیوه نادرست مصرف و تصرفات ایشان در اموال ، هر گونه پیشرفت و سازندگی را منع می کند و زمینه تباهی و فساد جامعه را فراهم می آورد. از این روست که خداوند ، این الگوی مصرف را نابهنجار و ضد اخلاقی و کمالی ارزیابی کرده و به شدت از آن منع می کند؛ زیرا از نظر خداوند ، این گونه تصرفات موجبات فروپاشی جامعه و عذاب الهی می شود.(انعام آیه 44 و هود آیه 116 و فرقان آیه 18 و آیات دیگر)

تبذیر و ریخت و پاش

از دیگر الگوهای نادرست مصرف که در آیات قرآنی بدان پرداخته شده است، روش تبذیر است. تبذیر که از ریشه بذر گرفته شده است به معنا ریخت و پاش است. به این معنا که اموال به گونه ای تصرف نماید که پخش شود بی آن که به شکل درست و مناسبی مصرف شود.

خداوند در آیات 26 و 27 سوره اسراء به صراحت این شیوه مصرف کردن را نقد کرده و آن را ضد اخلاقی می شمارد و مردمان را از آن رفتار نابهنجار پرهیز می دهد: وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلاَ تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُواْ إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا؛ و حق خويشاوند و درويش بينوا و در راه‏مانده را بده و مال خود را بيهوده و به گزاف مريز و مپاش- تباه مكن- همانا ريخت و پاش كنندگان- كسانى كه مال را به گزاف تباه مى‏كنند- برادران شيطانهايند و شيطان خداوند خويش را ناسپاس است.

در این آیات سخن از این است که در هر مالی حقی برای خویشان و مساکین و در راه ماندگان است. اما نمی بایست در این مساله چنان شیوه ای را در پیش گرفت که مصداق ریخت و پاش باشد. به سخن دیگر، می بایست حتی در انفاق و کارهای خیر رعایت اعتدال و تعادل را کرد؛ چه برسد که در کارهای دیگر باشد.

یکی از اصحاب امام صادق(ع) می گوید: من در خدمت حضرت بودم که نیازمندی رسید و کمک خواست. حضرت او را مورد لطف و عطای خویش قرار داد.

بعد از او، سائل دیگری رسید، به او هم کمک فرمود. پس از او، فرد دیگری به حضور حضرت رسید. به او نیز مساعدت فرمود؛ سپس شخص چهارمی برای درخواست کمک آمد که حضرت به او فرمود: خدا روزی تو را وسیع گرداند.

بعد فرمود: اگر شخصی سی یا چهل هزار درهم داشته باشد و چیزی از آن را برای خود باقی نگذارد، و همه آن را در راه خیر به مصرف برساند و تهیدست بماند، از آن سه کسی خواهد بود که دعایشان مستجاب نمی گردد.

من به حضرت عرض کردم آنان چه کسانی هستند؟ 

فرمود: یکی از آنان شخصی است که ثروتی داشته باشد و همه آن را در راه درستی انفاق کند و بعد بگوید پروردگارا: به من روزی عنایت فرما که در جواب او گفته می شود: آیا برای تو، راهی به طلب روزی قرار ندادم؟ (وسایل الشیعه، ج 6، ص 293)

بنابراین هر گونه ریخت و پاشی به معنای کفران نعمت و ناسپاسی و مصداقی از مصرف بی رویه و ناهنجاری است که معیشت فردی و جمعی بشر را مختل می سازد.

در جامعه کنونی مصادیق بسیاری را می توان برای تبذیر و ریخت و پاش شناسایی و معرفی کرد. این مساله اختصاص به بخش خصوصی و افراد مترف ندارد بلکه در بسیاری از عروسی ها و مهمانی های دولتمردان و همایش های دولتی ، به وفور می توان مصادیق آن را یافت و معرفی کرد.

پارچه نویسی ها بسیار برای بازگشت از زیارت و یا برای مراسم تدفین و مانند آن یکی از مصادیق تبذیر است. پس از هر مهمانی و مجلسی رسمی از جشن تولد گرفته تا ولیمه نوزاد و حج و عروسی ، می توان غذاهای تبذیری را دید که در ظروف اشغال و پلاستیک ها گذاشته شده است و این در حالی است که بسیاری از مردم به شکم های خویش سنگ بسته و با سیلی چهره و رخسارشان را سرخ نگه می دارند.

اسراف و خروج از اعتدال

از دیگر رفتارهای ضد مصرفی می توان به مساله اسراف اشاره کرد. اسراف كه به معناي زياده روي و تجاوز از حد و مرزهاي قانوني و طبيعي در هر كاري است نه تنها از نظر قرآن امري ناپسند است و در حوزه منكرات دسته بندي مي شود بلكه يكي از عوامل اصلي دوري از رحمت خداوند محسوب مي شود.

خداوند در آيه 141 سوره انعام و 31 سوره اعراف به صراحت بيان مي دارد كه خدا مسرفان در حوزه اقتصادي و مصرف را دوست نمي دارد.

براي كساني كه مي خواهند محبوب خداوند باشند اين مساله بسيار مهم است از اين رو از هر كاري كه آنان را از حوزه محبوبان خداوندي بيرون برد و يا در جرگه دشمنان خدا قرار دهد، پرهيز مي كنند و مي كوشند تا به هر شكلي شده با شناخت عوامل و علل دوري و يا دشمني، از آن پرهيز كنند. به نظر مي رسد كه حتي براي كساني كه طالب دنيا و متاع دنيوي هستند نيز مي بايست دوري از اسراف در دستور زندگي قرار گيرد؛ زيرا چنان كه از آيات قرآني به دست مي آيد اسراف نه تنها عامل مهم در دوري از محبت خداوند مي شود بلكه موجب مي شود خود و يا جامعه دچار نابودي گردد. (يس آيات 13 و 19)

با توجه به اين كه بحران غذايي در جهان و پيامدهاي زيانبار آن دست كم يك ميليارد انسان را تهديد به مرگ و گرسنگي مي كند، بازخواني مساله اسراف و آثار و پيامدهاي آن در حوزه مادي و معنوي و دنيوي و اخروي از نگاه قرآن مهم و اساسي است. هدف از اين بازخواني بيان نگرش قرآن نسبت به مساله زياده روي و اسراف در حوزه اقتصادي و مصرف است تا با شناسايي آثار و پيامدهاي آن در شيوه مصرف و بهره مندي خود از مواهب خداوندي تجديدنظر و بازنگري نماييم و راه را براي بهينه سازي مصرف هموار سازيم.

در این باره سخن بسیار است و خوانندگان را به مقاله های " اسراف و انواع آن " و " اسراف ، واقعيت تلخ جامعه" به قلم همین نویسنده ارجاع می دهم.

به هر حال این ها نمونه های از الگوها و روش های ضد مصرف و ضد هنجاری در حوزه مصرف است که در آیات قرآنی بدان اشاره شده است. بازخوانی مجدد آن می تواند ما برای دست یابی به الگوی صحیح و درست مصرف یاری رساند و زمینه برای اصلاح الگوی مصرف در جامعه را فراهم آورد.

منبع www. somamus.com



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 12:23 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
گزارش مقايسه‌اي از اثر تعطيلات بر بازدهي نيروي كار در 20 كشور توسعه يافته
  گزارش مقايسه‌اي از اثر تعطيلات بر بازدهي نيروي كار در 20 كشور توسعه يافته

خبرگزاري فارس: نتايج يك گزارش كه به بررسي رابطه ميزان تعطيلي‌هاي سالانه برخي كشورها با ميزان بازدهي كاري در اين كشورها پرداخته نشان مي‌دهد كه هر چه ميزان اين تعطيلات متعادل و متناسب‌تر باشد، ميزان بازدهي كاري در كشور نيز افزايش مي‌يابد.

به گزارش باشگاه خبري فارس «توانا» به نقل از نشريه بيزينس ويك، ميزان تعطيلات در كشورهاي اروپايي تقريبا 10 روز بيشتر از همتايان خود در قاره آمريكا است.
در اين تحقيق كه توسط موسسه مركر اروپا انجام گرفته است تعداد روزهاي تعطيل در كشورهاي اروپايي به طور ميانگين 34.4 روز اعلام شده است كه در مقايسه با 25 روز در ايالات متحده بالاتر است.
كاركنان در ليتواني با 41 روز تعطيلي بالاترين تعداد روز تعطيل را دارند و فرانسه و فنلاند در رتبه دوم با 40 روز تعطيلي هستند.
با وجود اينكه تعداد روزهاي تعطيل در آمريكا زياد نيست ولي مي‌توان در آمارها مشاهده كرد كه بهره‌وري كاري در بسياري از كشورهاي ديگر نسبت به ساعت كاري اين كشورها كمتر است.
بررسي آمار كشورهايي از جمله بلژيك، هلند و لوكزامبورگ در توليد ناخالص داخلي نشان مي‌دهد كه بازدهي كاري اين كشورها نسبت به آمريكا فراتر رفته است. با اينكه اين كشورها با 28 و 30 روز تعداد روز تعطيلي بيشتري نسبت به آمريكا دارند و طبق محاسبات تقريبا 2 درصد بازدهي بالاتري دارند.
در واقع مي‌توان اين نتيجه را از اين مطالعات برداشت كرد كه تعداد روزهاي تعطيل متعادل و مناسب مي‌تواند به مراتب به بهره وري بالاي كشورها كمك كند و آمريكا با اينكه در تكنولوژي و حجم توليدات در رتبه نخست قرار دارد باز هم با بيكاري 9.4 درصدي و عدم نشاط در بين مردم خود مواجه است.

ترتيب كشورها بر اساس تعداد روزهاي تعطيل در سال به شرح ذيل است:

1- فنلاند
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:40
ميانگين ساعت كار در هفته:38.6
نرخ بيكاري:8.1 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا (آمريكا=100): 78.9
رتبه در رقابت جهاني: 6

2- فرانسه
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:40
ميانگين ساعت كاردر هفته:37.3
نرخ بيكاري:9.3درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):98.2
رتبه در رقابت جهاني:16

3-اتريش
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:38
ميانگين ساعت كاردر هفته:35.7
نرخ بيكاري:4.3 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):85
رتبه در رقابت جهاني:14

4- انگليس
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:36
ميانگين ساعت كاردر هفته:37.5
نرخ بيكاري:7.8 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):83.1
رتبه در رقابت جهاني:12

5 - سوئد
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:36
ميانگين ساعت كاردر هفته:37.5
نرخ بيكاري:8.9 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):79.7
رتبه در رقابت جهاني:4

6 -ژاپن
ميانگين تعداد روزهاي تعطيلي:35
ميانگين ساعت كاردر هفته:نامشخص
نرخ بيكاري:7.4 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):70.2
رتبه در رقابت جهاني:9

7- دانمارك
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:34
ميانگين ساعت كاري در هفته:36.2
نرخ بيكاري:5.7درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):79.1
رتبه در رقابت جهاني:3

8- استراليا
ميانگين تعداد روزهاي تعطيلي:31
ميانگين ساعت كاري در هفته:36.4
نرخ بيكاري:5.7 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):82.4
رتبه در رقابت جهاني:18

9-سوئيس
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:31
ميانگين ساعت كاري در هفته:37.8
نرخ بيكاري:3.9 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):78.8
رتبه در رقابت جهاني:2

10- بلژيك
ميانگين تعداد روزهاي تعطيلي:30
ميانگين ساعت كاري در هفته:36
نرخ بيكاري:8.2 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):101.8
رتبه در رقابت جهاني:19

11- آلمان
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:30
ميانگين ساعت كاري در هفته:36.1
نرخ بيكاري:7.7 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):92.8
رتبه در رقابت جهاني:7

12-كره جنوبي
ميانگين تعداد روزهاي تعطيلي:30
ميانگين ساعت كاري در هفته: نامشخص
نرخ بيكاري:3.7 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):46.4
رتبه در رقابت جهاني:13

13- هلند
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:28
ميانگين ساعت كاري در هفته:31.6
نرخ بيكاري:3.2 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):101.7
رتبه در رقابت جهاني:8

14- ايسلند
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:27
ميانگين ساعت كاري در هفته:43.9
نرخ بيكاري:9.1 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):67.3
رتبه در رقابت جهاني:20

15- سنگاپور
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:26
ميانگين ساعت كاري در هفته:46.3
نرخ بيكاري:3.3 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):نامشخص
رتبه در رقابت جهاني:5

16- هنگ كنگ
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل26
ميانگين ساعت كاري در هفته:48.8
نرخ بيكاري:5.4 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):نامشخص
رتبه در رقابت جهاني:11

17- آمريكا
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:26
ميانگين ساعت كاري در هفته:41.3
نرخ بيكاري:9.4 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):100
رتبه در رقابت جهاني:1

18- تايوان
ميانگين تعداد روزهاي تعطيلي:25
ميانگين ساعت كاري در هفته:نامشخص
نرخ بيكاري:5.9 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):؟
رتبه در رقابت جهاني:16

19-نروژ
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:25
ميانگين ساعت كاري در هفته:35.7
نرخ بيكاري:3.1 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):132.7
رتبه در رقابت جهاني:15

20- كانادا
ميانگين تعداد روزهاي تعطيل:20
ميانگين ساعت كاري در هفته:36.3
نرخ بيكاري:8.6 درصد
توليد ناخالص داخلي بر حسب ساعت كار در مقايسه با آمريكا(آمريكا=100):نامشخص
رتبه در رقابت جهاني:10


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 12:20 PM - روز شنبه 24 بهمن 1388    |   لينک ثابت
صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :27  
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 >