ساده زيستي چيز بسيار باارزشي است. ما اگر بخواهيم تجمل و اشرافيگري و اسراف و زياده روي را ـ كه واقعا بلاي بزرگي است ـ از جامعه مان ريشه كن كنيم با حرف و گفتن نمي شود... عمل ما بايستي مويد و دليل و شاهد بر حرفهاي ما باشد(1)

ما ملت ايران بايد اين جامه ي ناساز بي اندام زشت را از تنمان بيرون بياوريم ما خيلي مصرف زده هستيم بايد اين را حلش كنيم. همه بايد دست به دست هم بدهند و اين قضيه را حل كنند. البته صدا و سيما هم بلاشك نقش دارد. (2)

ما بايد به صرفه جويي عادت كنيم. صرفه جويي يعني آن چيزي را كه قابل استفاده است و مي توانيم از آن استفاده كنيم دور نريزيم. نسبت به امكانات با هوس رفتار نكنيم. دائما چيزهاي ماندگار را نو كردن و چيزهاي ضايع نشدني را دور ريختن روش درستي نيست. به نظر من بايد مسئولان كشور راه صرفه جويي و مقابله با اسراف را به مردم بياموزند.

مصرف گرايي براي جامعه بلاي بزرگي است. اسراف روزبه روز شكاف هاي طبقاتي و شكاف بين فقير و غني را بيشتر و عميقتر مي كند. يكي از چيزيهايي كه لازم است مردم براي خود وظيفه بدانند اجتناب از اسراف است. دستگاه هاي مسئول بخش هاي مختلف دولتي بخصوص دستگاه هاي تبليغاتي و فرهنگي ـ به ويژه صدا و سيما ـ بايد وظيفه ي خود بدانند مردم را نه فقط به اسراف و مصرف گرايي و تجمل گرايي سوق ندهند بلكه در جهت عكس مردم را به سمت قناعت اكتفا و به اندازه ي لازم مصرف كردن و اجتناب از زياده روي و اسراف دعوت كنند و سوق دهند. مصرف گرايي جامعه را از پاي در ميآورد. جامعه اي كه مصرف آن از توليدش بيشتر باشد در ميدان هاي مختلف شكست خواهد خورد. ما بايد عادت كنيم مصرف خود را تعديل و كم كنيم و از زيادي ها بزنيم. (3)

صرفه جويي صحيح ـ همان كه در اسلام به آن قناعت مي گويند ـ به معناي نخوردن نيست. به معناي زياده روي نكردن مال خدا را حرام نكردن و نعمت الهي را ضايع نكردن است. (4) موضوع قناعت را جدي بگيريد. منظورم از قناعت اين نيست كه دست به نعمت هاي الهي نزنيد و از آنها بهره مند نشويد. مقصود اين است كه حد و اندازه نگه داريد زياده روي و اسراف نكنيد نعمت هاي الهي را ضايع ننماييد (5) من آنها را به قناعت به صرفه جويي و به اسراف نكردن دعوت مي كنم. اسراف حرام است. همه بايد سعي كنند كه اسراف را از زندگي شخصي و از زندگي كاري خودشان دور كنند. (6) من ميدانم عده كثيري از مردم بخصوص طبقات متوسط رعايت مي كنند. بعضي هم رعايت نمي كنند. افرادي كه تهديست يا متوسطند به نظر مي رسد كه كمتر اسراف مي كنند اگر چه در بين آنها هم بعضا اسراف هست. (7) خطاب اول ما به كساني است كه متمكنند و امكاناتي دارند و مي توانند خرج كنند. به آنها عرض مي كنيم كه كمتر خرج كنيد ملاحظه كنيد و اسراف نكنيد. (8)

اسراف بد است و از نظر شرعي گناه و حرام محسوب مي شود. از نظر منطق عقلاني و اداره ي كشور هم يك كار ممنوع و زشت است. همه موظفند اسراف نكنند ـ هم مسئولان و كارگزاران و كساني كه مامور انجام كارهايي در دولت هستند و هم آحاد مردم اگر بخواهيم بااسراف مبارزه كنيم بايد براي اين كار برنامه ريزي انجام گيرد و آن را مسئولان دولتي انجام دهند. (9)

اسراف فعل حرام است گناه است خلاف شرع است (10) اسراف يك لجنزار است. ريخت و پاش مالي يك وسوسه ي شيطاني است. (11) مصرف بايد به اندازه باشد نه به حد اسراف و زياده روي. (12) مصرف بايد در حد لازم باشد نه در حد اسراف. (13)

من اين را از آحاد ملت و مسئولين كشور و مامورين دولت امسال تقاضا دارم. انضباط اقتصادي و مالي يعني مقابله با ريخت و پاش زياده روي و اسراف. ريخت و پاش مالي و زياده روي در خرج كردن و زياده روي در مصرف به هيچ وجه صفت خوبي نيست. (14)

اگر ما اسراف نكنيم مي توانيم نياز كشور را برآورده كنيم. يكي از چيزهايي كه ما در اين كشور نتوانستيم بر خودمان فائق بياييم و اصلاح كنيم مسئله ي اسراف است و يكي از موارد اسراف اسراف در آب است.

ملت عزيز جدا از اسراف و زياده روي پرهيز كنند. ما حق نداريم به عنوان يك ملت مصالح بزرگ و ملي و دورنگر ـ بلكه مصالح نقد مهم و كنوني ـ خود را به خاطر خواسته هاي شخصي خودمان ـ كه ما را به اسراف و بي بندوباري در مصرف مي كشاند ـ فدا كنيم و آنها را نديده بگيريم. همه بايد مساله ي صرف جويي را جدي بگيرند.

بايد به قدر نياز و حاجت خرج و مصرف كرد. بايد روحيه ي اسرافي كه در بعضي از مردم به صورت روز افزون پيدا مي شود مهار گردد. (15)

خدا نعمت را برنمي گرداند ما هستيم كه بارفتار خودمان با عقبگرد خودمان با سو تدبير خودمان در باره ي امور خويش نعمت را برمي گردانيم. (16) عامه ي مردم هم نبايد اسراف و تجمل گرايي بكنند. (17)

واقعا صرفه جويي را جدي بگيريد. در جاهايي هرز رفتن ثروت ملي را داريم واقعا صرفه جويي بايد يك اصل در دولت به حساب آيد(18) بايد از مصرف و خرج كردن بيت المال در غير مصارف عمومي و مردمي خودداري كنند. (19) اسراف مسئولان دولتي از اسراف مردم عادي مضرتر است زيرا كه اين اسراف در بيت المال است. (20)

بايستي فهرستي از انواع صرفه جوييهايي را كه مردم مي توانند بكنند....و راههاي صرفه جويي در آنها را به مردم تعليم و نشان دهند مردم هم جدا سعي كنند كه صرفه جويي نمايند. (21)

امسال همه سعي كنند اسراف را كنار بگذارند. متاسفانه در زندگي هاي ما اسراف وجود دارد. اسراف يعني تضييع نعمت الهي يعني نشناختن قدر نعمت الهي.

منكراتي كه در سطح جامعه وجود دارد و مي شود از آنها نهي كرد و بايد نهي كرد از جمله اينهاست: اتلاف منابع عمومي اتلاف منابع حياتي اتلاف برق اتلاف وسايل سوخت اتلاف مواد غذايي اسراف در آب و اسراف در نان. (22)

اسراف در آب اسراف در نان اسراف در مواد غذايي اسراف در وسايل زندگي زياده روي زياد خريدن زياد مصرف كردن دور ريختن چيزهايي كه قابل استفاده است اينها تضييع نعمت خداست (23) با همين آب موجود مي توانيم نياز كشور را برآورده كنيم. (24)

بايد روي بازيافت صرفه جويي و توليد كاغذ داخلي كار شود (25)

اسراف مضر و مذموم و شرعا حرام است (26)

تجمل و اسراف در همه جا بد است (27)

اگر مي خواهيم نسلي به وجود بيايد كه اعتماد به نفس و انضباط اجتماعي داشته باشد يك نسل مسئوليت پذير و با عرضه و با كفايت براي كارهاي بزرگ يك نسل داراي ابتكار يك نسل مهربان و بدون احساس انتقام گيري در درون خانواده ي بزرگ جامعه يك نسل فداكار يك نسل پركار يك نسل كم اسراف و دور از اسراف اگر مي خواهيم فرهنگ عمومي جامعه به اين سمت حركت كند راه و كليدش آموزش و پرورش است. براي تربيت چنين نسلي آموزش و پرورش بايد مهيا و مناسب باشد. (28)

من از مسئولين امور مي خواهم جدا در زمينه ي مصرف اموال عمومي در جاهايي كه اولويت نداردـ ولو ممكن است مورد نياز هم باشد. اما نياز درجه ي يك نيست ـ خودداري كنند. آن جايي كه امر داير است بين نياز با اولويت و نياز بي اولويت خودداري كنيد. آن جايي كه نياز نيست و حاجت نيست حتما مصرف نشود. آن جايي كه حاجت هست اما حاجت بالاتري نيز هست آن جا هم مصرف نشود و اين امكان مالي در حاجت برتر و بالاتر مصرف گردد. (29) بايد اسراف نشود. هزينه كردن اعتبارات و پول هاي كشور در جاهاي غير لازم و تشريفاتي و زيادي حرام است. (30)

بايد از تجهيزات و جنگنده ها و ديگر وسايل موجود ـ حتي يك تفنگ معمولي ـ نگهداري كنيم. تفريط و اسراف در سرمايه هاي ارتش ممنوع و حرام شرعي است. هيچ كس حق ندارد اين تفريط را بكند همچنان كه تفريط نيروهاي انساني نيز همين گونه است. شما حق نداريد عناصر كار آمد را معطل بگذاريد. كار شايسته و خوب بايد از انسان هاي كارآمد دريافت شود. بايد اين گردونه به طور دائم حركت كند. (31)

گردآوري و تنظيم سيد عليرضا قاسمي

مآخذ:

1 ـ ديدار رئيس جمهوري و اعضاي هيئت دولت 1387 6 2

2 ـ بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار اساتيد و دانشجويان دانشگاه هاي شيراز 1387 2 14

3 ـ بيانات در خطبه هاي نماز عيد فطر 1381 9 15

4 ـ بيانات در اجتماع بزرگ مردم در صحن امام خميني (ره) مشهد مقدس رضوي 1376 1 1

5 ـ بيانات در خطبه هاي نماز عيد سعيد فطر 1372 1 4

6 ـ بيانات در صحن مطهر حضرت ثامن الحجج امام رضا (ع) 1377 1 1

7 ـ پيام به مناسبت آغاز سال جديد 1376 1 1

8 ـ خطبه هاي نماز جمعه ي تهران 1377 10 4

9 ـ پيام به مناسبت آغاز سال جديد 1375 1 1

10 ـ بيانات در خطبه هاي نماز عيد سعيد فطر 1372 1 4

11 ـ بيانات در ديدار اقشار مختلف مردم در “صحن امام خميني” حرم حضرت علي بن موسي الرضا(ع) 1374 1 3

12 ـ پيام به مناسبت حلول سال 1371 هجري شمسي 71 1 1

13 ـ بيانات در ديدار گروهي از زنان به مناسبت فرخنده ميلاد حضرت زهرا (س) و “روز زن 1371 9 25”

14 ـ پيام نورزي به مناسبت حلول سال جديد 1374 1 1

15 ـ بيانات در خطبه هاي نماز جمعه ي سوم رمضان 1415 ـ 1373 11 14

16 ـ سخنراني در ديدار با مسئولان و كارگزاران نظام جمهوري اسلامي ايران 1370 5 23

17 ـ سخنراني در ديدار با اقشار مختلف مردم (روز بيست و نهم ماه مبارك رمضان 1370 1 26)

18 ـ بيانات در ديدار اعضاي هيات دولت 1382 6 5

19 ـ بيانات در ديدار مسئولان و كارگزاران نظام به مناسبت عيد غدير خم 1371 3 30

20 ـ پيام به مناسبت آغاز سال جديد 1376 1 1

21 ـ پيام به ملت شريف ايران به مناسبت حلول سال نو 1377 1 1

22 ـ بيانات در خطبه هاي نماز جمعه ي تهران 1379 6 25

23 ـ بيانات در مصاحبه گزارشگر صدا و سيما در جريان بازديد از “نمايشگاه كتاب” 1374 2 26

24 ـ بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار هزاران نفر از مردم و عشاير شهرستان نورآباد ممسني 1387 2 15

25 ـ بيانات در مصاحبه ي گزارشگر صدا و سيما در جريان بازديد از “نمايشگاه كتاب” 1374 2 26

26 ـ خطبه هاي نماز جمعه ي تهران... 1377 10 4

27 ـ بيانات در خطبه هاي نماز جمعه تهران 1379 2 23

28 ـ بيانات در ديدار فرهنگيان و معلمان كرمان 1382 2 12

29 ـ پيام نوروزي به مناسبت حلول سال جديد 1374 1 1

30 ـ بيانات در ديدار گروه كثيري از كارگزاران و معلمان به مناسبت روز كارگر و هفته ي معلم 1381 2 11

31 ـ بيانات در ديدار با جمعي از فرماندهان و پرسنل ارتش جمهوري اسلامي به مناسبت هفته دفاع مقدس 1374 7 5

پیشنهادی برای کاهش اتلاف منابع ملی

مهدی بهادری نژاد

فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

تخليص واصلاح:حسن رستميان 
ویرایش و بار گذاري : آزاده شرفي بدر

چکیده

  در حال حاضر منابع ملی نظیر آب، انرژی، دارو، نان و سایر مواد غذائی به مقدار زیادی در کشور تلف می شوند. دولت برای مصرف تقریباً تمامی این منابع یارانه می پردازد و این امر خود باعث اتلاف بیشتر آنها و آلوده سازی بیشتر محیط زیست گردیده است. علاوه بر اتلاف این منابع ملی، مردم در فعالیتهای اجتماعی- اقتصادی وقت خود و دیگران را به میزان قابل ملاحظه ای تلف می کنند. لازم است جامعه به میزان این اتلاف واقف شده و راههای کاهش آنها را فرا گیرد. این آگاه سازی و آموزش باید در تمام مقاطع تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان و از طریق برنامه های جالب تلویزیونی انجام گردد تا به این ترتیب فرهنگ صرف جوئی و کاهش اتلاف در منابع ملی (از جمله وقت) در جامعه گسترش یابد و صرفه جوئی به عنوان یک ارزش، و اتلاف و اسراف به عنوان رذائل اخلاقی معرفی شوند.

  پیشنهاد می نماید دولت کلیه یارانه هائی را که برای آب، انواع حاملهای انرژی، دارو و نان می پردازد حذف و معادل آنرا بطور مساوی به مردم بپردازد. در حالی که این پرداخت ها برای خانواده های ثروتمند قسمت ناچیزی از درآمد آنها را تشکیل می دهد ولی برای خانواده های  کم درآمد و مستمند این پرداخت ها می تواند رقم قابل ملاحظه ای از درآمد آنها را تشکیل دهد و رفاه آنانرا بهبود بخشد. به این ترتیب دولت عملاً برای صرفه جوئی و تلف نکردن منابع ملی به مردم کمک می کند و نه برای مصرف و اتلاف آنها. برای کاهش اتلاف وقت، آب، انرژی و مواد مصرفی در صنایع و سازمانهای دولتی پیشـنهاد می نماید که در هر سازمان دولتی و یا واحد صنعـتی مدیریـتی    به نام مدیریت صرفه جوئی تاسیس گردد و هر ساله از افراد و یا مدیریتهائی که موفق به کاهش قابل ملاحظة اتلافات شده اند تجلیل شود. پیشهاد می نماید تعطیلات رسمی کشور به 12 روز در سال کاهش یابد.

واژه های کلیدی: حذف یارانه ها، مدیریت صرفه جوئی، فرهنگسازی، کاهش روزهای تعطیل

 

مقدمه

 در چند دهه گذشته، بویژه از سالهائی که قیمت نفت و درآمد کشور از آن به یکباره افزایش یافت   و دولت شروع به پرداخت یارانه در مصرف آب، انرژی، دارو، نان وسایر مواد غذائی نمود، میزان اتلاف این منابع در کشور افزایش یافت. این اتلاف به حدی است که مصرف سرانه کلیه منابع یاد شده در کشور چند برابر متوسط یا استانداردهای جهانی است.

 همراه با اتلاف این منابع باید اتلاف وقت را به عنوان یک منبع ملی دیگر ذکر نمود. این اتلاف وقت در کشور به حدی است که اگر مثلاً برای انجام کاری در کشورهای پیشرفته صنعتی نظیر آلمان، امریکا و ژاپن زمان t لازم باشد انجام همان کار در ایران معادل   t 5 تا t   10 وقت لازم دارد. اثرات جانبی این صرف وقت زیاد برای انجام کارها خستگی و افسردگی مردم و بی اعتمادی آنان به دستگاهها و سازمان های دولتی و شکایت مداوم مردم بوده است. در محافل دوستانه و یا خانوادگی شکایت از اوضاع به عنوان مهمترین موضوع مورد بحث مردم در آمده و به اصطلاح ُنقل مجلس را تشکیل می دهد.

  اتلاف منابع ملی و شکایت مدام مردم از اوضاع و عدم سپاسگزاری آنان از نعمت هائی که خداوند در اختیار آنان گذاشته باعث کاهش همکاری نظام آفرینش و یا کاهش لطف و رحمت خداوندی شده و به اصطلاح «برکت» را در امور کاهش داده است.

 اثرات دیگر اتلاف وقت ها و اسراف و اتلاف در منابع طبیعی آلودگی بیش از حد محیط زیست در کشور است. این آلودگی ها باعث کاهش کارآئی و بهره وری در نیروی کار، انواع بیماری ها و مرگ و میرهای زود رس شده است.

 لازم است روند زندگی امروزی در کشور تغییر یابد و اتلاف منابع ملی نظیر وقت، آب، انرژی، دارو، نان و سایر مواد غذائی به حداقل ممکن خود برسد. با کاهش این اتلاف می توان انتظار داشت کـه نظام آفرینش همکاری و مشـارکت خود را در امور افزایش دهد و خداوند «برکت» بیشـتری به فعالیتها ببخشد. برای ملاحظه اینکه چگونه نظام آفرینش در فعالیتهای ما همکاری و مشارکت می نماید می توانیم مثال های زیر را در زمینه کشاورزی و مسافرت هوائی در نظر بگیریم: ] 1   [

1-1 كشاورزي. كشاورزي كه مثلاً مي خواهد سيب توليد كند از تمام دانش خود و امكاناتي كه در اختيار دارد استفاده مي كند. او نهال سيب را مي كارد و منتظر مي ماند. پيش از بارور شدن درخت بجز آبياري (اگر باران كافي نبارد)، مبارزه با آفات و علفهاي هرز و ساير عواملي كه باعث افت محصول مي شود كار ديگري ندارد. اساسي ترين عوامل رشد و توليد ميوه را نظام خلقت به طور رايگان در اختيار كشاورز مي گذارد. اين عوامل عبارتند از: آب، نور خورشيد، دي اكسيد كربن، مواد غذايي خاك، گرده- افـشاني به وسيلة باد و حـشرات، و تمام استعداد هايي كه به طرز حيرت آوري در نهال سيب به وديعه گذاشته شـده تا رشـد كـرده و سيـب بدهد.

 عوامل محيطي رشد براي تمام گياهان يكـسان است و اينجا اشتباهي رخ نمي دهد و نهال سيب رشد كرده و سيب مي دهد نه ميوه ديگر. قطعاً بين اين كشاورز و جهان یک مشاركت وجود دارد. اگر قرار باشد براي طرفين اين مشاركت سهمي قائل شویم، به ازاء هـر واحد كار كـشاورز باید يك ميليون واحد براي كار و كمك جهان در نظر بگيریم. دنيا سـخي، بخـشنده و بزرگوار است و اين سخاوتمندي و بزرگواري فقط به كشاورزي محدود نمي شود. يعني براي هر واحد كاري كه كسي انجام مي دهد، جهان يك ميليون واحد كار انجام مي دهد تا فعاليتهاي او به ثمر بنشينند. اين فعاليتها مشاركتي است بين انسان و جهان به نسبت يك به يك ميليون.

 قابل ذكر است اگر كشاورز تصميم بگيرد سهم خود را دريغ كند يعني مثلاً در خانه بماند و كاري انجام ندهد، جهان خلقت نيز سهـم خود را دريغ خواهد كرد. پس اين مشاركتي است بين انسان و طبيعت به شرط اينكه انسان سهمش را اول پرداخت كند.

 نشانة ديگر بخشندگي جهان اين است كه از مشاركتش با انسان سهمی نمي خواهد و اين ماهيت طبيعت است: بخشندگي بي قيد و شرط. آيا كشاورز نبايد بهرة اين مشاركت را با شريكش تقسيم و دين خود را ادا كند؟ البته شريك بزرگتر چيزي از شريك كوچك خود نمي خواهد ولي شريك كوچكتر بايد وظيفه اش را انجام دهد، آنچه را که نظام آفرینش در اختیارش گذاشته و ما آنها را منابع طبیعی می نامیم تلف نکند، و حداقل بخشي از سهم شريكش مثلاً 10% عایدی خالص را به نيازمندان، بدون توجه به محل زندگي، رنگ پوست، اعتقادات، زبان و ساير خصوصيات آنان بپردازد. شگفت آنكه وقتي كشاورز قدر منابع ملی را دانست و آنها را تلف نکرد و سهم شريكش را به نيازمندان پرداخت، جهان از سر سخاوت و بزرگمنشي اش، به او بيشتر عطا خواهد كرد: به صورت بركت در كار و از آن مهمتر به صورت آرامش خاطر و شادي و خوشحالي برای کشاورز و خانواده اش. چه معاملة حيرت آوري!

 نشانه ديگر سخاوت عالم اين است كه علي رغم همة سوء استفاده ها و تمام صدمات و خساراتي كه انسان به دليل جهل و نا آگاهيش به محيط زيست وارد كرده است، جهان اين بدرفتاريها را به مقدار زیاد تحمل کرده و كماكان همچون مادري مهربان نيازهاي فرزندش را بي قيد و شرط تأمين مي كند.

2-1 سفر هوائي . شواهد بسياري وجود دارند كه نشانگر سخاوت و بخشندگي جهان خلقتند.  می توانیم سفر هوائي را مثال بزنیم:

 شما تصميم مي گيريد با هواپيما مثلاً از تهران به شيراز مسافرت كنيد. تلفني با آژانس مسافرتي تماس مي گيريد، از ساعتهاي پرواز آگاه مي شويد و مي خواهيد كه براي رفت و برگشت در روز و ساعت مورد نظرتان جا نگهدارند. كارمند آژانس با كامپيوتر اين كار را انجام مي دهد. سپس به آژانس مراجعه و بليت خود را دريافت مي كنيد. در موعد مقرر با اتومبيل يا اتوبوس به فرودگاه رفته و پس از گذراندن تشريفات پرواز سـوار هواپيـما مي شويد و به شيراز مي رسيد. پرواز حدود يك ساعت طول مي كشد. كل وقتي كه براي اين سفر صرف كرده ايد فقط چند ساعت است. اگر صد سال پيش سوار بر اسب و قاطر چنين سفري مي كرديد حدود 20 روز زمان مي برد. سفر مشقت بار 20 روزة صد سال پيش به سفر بسيار راحت و چند ساعتة امروز تبديل شده است. به تمام مراحل چنين سفري و آنچه كه آن را ساده و دلپذير کرده است بينديشيد. در بارة طراحي و ساخت كليه امكاناتي كه در اين سفر استفاده كرده ايد،  نظير: هواپيما، ارتباط راديويي بين خلبان و برج مـراقبت، تلفـن و كامپيوتر براي نگاهداري جا، اتومبيل و جادة آسـفالته  براي رفتن به فرودگاه و … فكر كنيد. در اين سفر شما از تمام دانشي كه انسان طي دو ميليون سال زندگي خود در روی زمین اندوخته است استفاده  كرده ايد. به انسان اين توانايي عطا شده كه قوانين نـظام خلقت را بشناسد و با اسـتفاده از آنـها و مواد موجود در طبيعـت، امـكانات مذكور را طراحي كند و بسازد. ايـن نكات نشانه هاي سخاوت، لطف و مرحمت خداوندي است كه خالق ما و تمام موجودات، جهان و نظام خلقت است. همة آنچه كه ما امروزه از آنها برخورداريم و لذت مي بريم نشانه ها و آياتي است از بزرگواري و بخشندگي خدا و طبيعت  بسيار زيباي او.

  با تلف نکردن منابع ملی یی که در اختیار داریم و سپاسگزاری از خداوند برای تمام نعماتش، سخاوت و بخشندگی او را به خود و خانواده و جامعه مان افزایش می دهیم و آرامش خاطر یا شادی بیشتری کسب می کنیم.

 

حذف یارانه ها برای کاهش اتلاف منابع ملی

 پرداخت یارانه های مختلف در حالی که به خانواده های کم درآمد جامعه تا اندازه ای کمک می کند ولی عملاً باعث تلف شدن منابع ملی شده است. مثلاً پرداخت یارانه برای حامل های مختلف انرژی بیشتر به سود خانواده های ثروتمند جامعه بوده که از تعداد خودروهای بیشتر و مسکن بزرگتر و غیره و مصرف انرژی بیشتر در آنها بهره مند هستند. عملاً دولت برای مصرف بیشتر انرژی (و سایر منابع) یارانه می پردازد. پرداخت یارانه انرژی معادل حدود 150000 ریال برای هر نفر در ماه  می باشد. خانوادهای ثروتمند از این یارانه استفاده کرده و سود می برند در حالی که خانواده های  کم در آمد جامعه از آن بی بهره هستند.

 پیشنهاد می نماید که انواع یارانه ها کاملاً حذف گردند و معادل آن بطور مساوی بصورت بن هائی هر سه ماه یکبار به مردم پرداخت گردد. دریافت حدود 1 میلیون ریال (بابت تمام یارانه ها) در ماه توسط یک خانواده 5 - نفره ثروتمند تاثیر زیادی بر درآمد این خانواده نخواهد داشت ولی برای یک خانواده 5- نفره کم درآمد دریافت این مبلغ در ماه می تواند اثر زیادی در رفاه و آسایش آن خانواده داشته باشد. اجرای این پیشنهاد باعث می شود که خانواده های متمکن مبلغ بیشتری را برای مصرف انرژی، آب، نان و غیره بپردازند و از این نظر هزینه زندگی آنان قدری افزایش یابد. خانواده های کم در آمد نیز اندکی بیشتر صرف پرداخت بهای آب، انرژی، دارو و نان و غیره خواهند نمود ولی در عوض مبلغ بیشتری در هر ماه دریافت خواهند کرد که نه تنها افزایش هزینه ها را خواهد پوشاند بلکه بطور خالص مبلغی نیز عاید آنها خواهد نمود.

 

ایجاد مدیریت های صرفه جوئی در صنایع و سازمان های دولتی

 به منظور کاهش اتلاف وقت، آب، انرژی و مواد مصرفی در کشاورزی، صنعت، خدمات و واحدها و سازمانهای دولتی، پیشنهاد می نماید در هر واحد و یا سازمان مدیریتی برای صرفه جوئی در این منابع ایجاد گردد. این مدیریت موظف خواهد بود تا نسبت به مصرف آب، انرژی و مواد در هر واحد تولیدی و یا خدماتی ممیزی دقیقی را برقرار نموده و روشهای علمی صرفه جوئی در آنها و کاهش اتلاف آنها را شناسائی و اجرا نماید. به علاوه، این مدیریت وظیفه دار خواهد بود که صرف وقت افراد و ماشین آلات را برای انجام کارهای محوله مورد بررسی قرار داده و روشهای علمی کاهش صرف وقت را شناسائی و اجرا نماید. لازم است صنایع و سازمانهای دولتی از کارکنانی که در کاهش اتلاف وقت، آب، انرژی و مواد مصرفی بیشترین و موثرترین کوشش را مبذول داشته اند در واحد های خود و در سطح ملی به نحو شایسته ای تجلیل به عمل آورند و صرفه جوئی را به عنوان یک اقدام پسندیده و یک ارزش معرفی نمایند.

 

کاهش روزهای تعطیل رسمی در کشور

  پیشنهاد می نماید ایام تعطیل رسمی به مناسبت اعیاد و سوگواری ها از 24 روز در سال به 12 روز کاهش یابد، در حالی که مردم مراسم مربوطه را به نحو شایسته تر از گذشته برگزار می نمایند.

 

فرهنگسازی برای صرفه جوئی و کاهش اتلافات

 بین راههای مختلفی که برای کاهش اتلافات و صرفه جوئی در وقت، آب، انرژی، دارو، نان و سایر مواد غذائی پیشنهاد شده اند‌، فرهنگسازی مهمترین و موثرترین آنهاست. باید مردم بپذیرند که اتلاف این منابع ملی یک گناه بوده و خداوند ما را از ارتکاب این گناه برحذر داشته است   (ِانّ المبذرین کانوا اخوان الشیاطین و کان الشیطان لربه کفورا1) و مردم بپذیرند که استفاده از هر چیزی به اندازه نیاز و تلف نکردن آن روشی برای سپاسگزاری است و سپاسگزاری یکی از راههای کسب شادی است.

 لازم است برای مردم تبیین گردد که هدف آفرینش تقرب به خدا و بالا بردن معرفت و آگاهی از وجود خدا در هر کس و هر چیز بوده و هر چه انسان به خدا نزدیک تر باشد و یا معرفت و آگاهیش بیشتر باشد او شادتر است. می توان رابطة زیر را بین آگاهی و شادی در نظر گرفت: ] 1 و 2 [

 (1)          H = h + cA

 

که H معرف شادی، A معرف آگاهی، c یک ضریب و h معرف شادی های کوچکی است که مثلاً در اثر احساس پیشرفت کردن انسان به دست می آورد.

 می توانیم به سمت راست معادله (1) نگاه کرده و بگوئیم که ما برای بالا بردن آگاهی خود خلق شده ایم و یا به سمت چپ معادله نگاه کرده و بگوئیم که ما برای شاد زیستن روی زمین هستیم و این حق ماست که شاد باشیم . لازم است توجه داشته باشیم که خداوندی که هدف زندگی را تقرب به خود و یا شاد زیستن قرار داده، راهها و روشهائی را نیز برای کسب این شادی و یا از بین بردن و کاهش ناشادی نیز بیان داشته است. سپاسگزاری نمودن از خداوند به خاطر کلیه نعماتش به ما (از جمله وقتی که در طول عمر در اختیار داریم و می توانیم از آن برای تامین نیازهای خود و محبت ورزیدن و خدمت کردن به دیگران از آن استفاده کنیم‌) به ما شادی می بخشد. و زیاده روی در مصرف آنچه که نیاز داریم و تلف نمودن منابعی چون وقت، آب، انرژی، نان و غیره یک رذیلة اخلاقی بوده و برخورداری از آن از شادی ما می کاهد.

 لازم است مطالب فوق را به نحو جالب و پذیرفتنی یی در کتب درسی دانش آموزان وارد نمود و با تهیه برنامه های تلویزیونی، صرفه جوئی را به عنوان یک ارزش و ولخرجی و اتلاف منابع ملی را یک رذیلة اخلاقی معرفی کرده، آنرا نکوهش نمود. در این برنامه ها باید تبیین گردد که با تلف کردن این منابع ملی ما محیط زیست را آلوده می کنیم، سلامتی خود را به خطر می اندازیم، آسایش خود را مختل و حقوق آیندگان را در استفاده از این منابع و محیط زیست سالم ضایع می کنیم و علاوه بر این ها لطف و رحمت خداوند را به خود و کشورمان کاهش می دهیم.

 

منابع

مهدی بهادری نژاد، شادی و زندگی، چاپ سوم 1382، انتشارات مدیسه، تهران.

مهدی بهادری نژاد، عشق انتروپی و راه زندگی،   نشریه ماهانه علمی و پژوهشی شریف، آذر 1373، صفحه 51 تا 60.

---

1-  اسراف کنندگان با شیطان برادرند و شیطان نسبت به پروردگارش ناسپاس بود ( الاسراء – آیه 27)

متخصصان به تازگی جعبه های جمع آوری کننده انرژی خورشید طراحی کرده اند کهبا قرار گرفتن در حیاط منازل و یا ایوان ها می تواند یک منبع انرژی قابلاعتماد ، ارزان قیمت و پاکیزه برای استفاده در منازل فراهم کند .

به گزارش" گیزمگ"، این ابزار که Bloom Box نام داردنخستین بار تحت پروژه ای که توسط ناسا طراحی شد قرار بود تنها به عنوانابزار خورشیدی فراهم کننده اکسیژن برای تنفس و هیدروژن برای ابزارآلاتی کهدر مریخ فعالیت می کنند مورد استفاده قرار گیرد .

اما اکنون K.R. Sridhar طراح این ابزار الکتریکی  توانسته است با ایجاد تغییراتی در پروسه فعالیتاین جعبه ، از طریق وارد کردن اکسیژن و هیدروژن به این جعبه ، برق تولیدکند .

یک شرکت ناشناس که 8 سال است بر روی این پروژه کار می کند و تنهااطلاعاتی که از این شرکت منتشر شده یک گزارش موسوم به "60 دقیقه" است کهرازهای نهایی این جعبه جادویی را منتشر می کند .

برخلاف بسیاری سلولهایسوختی هیدروژنی که به فلزهای بسیار گران قیمت نیاز دارند Bloom Box یکسلول سوختی است که از ماده سرامیکی بسیار ارزان قیمت ساخته شده است .

دیسکهای سرامیکی که در بخش مرکزی این جعبه به کتر می رود با رنگ های مخصوص(سبز در داخل و مشکی در خارج ) رنگ آمیزی می شود .
 

این دیسک ها به عنوانالکترودهایی هستند که در دمای بالا سوخت هیدروکربنی اتانول، بیودیزل، متانو گاز طبیعی را در یک طرف سلول یون های هیدروژنی در طرف دیگر را جذب میکنند . زمانی که یون ها به درون هسته جامد کشیده می شوند عکس العملالکتروشیمیایی موجب تولید برق می شود .

مدير اجرايي نخستين همايش ملي نقش زن در اصلاح الگوي مصرف نان گفت: زنان و مادران ايراني كانون‌هاي عملياتي اصلاح الگوي مصرف هستند.

به گزارش خبرگزاري فارس از شهرستان ساري، فريدون اميريان پيش از ظهر امروز در جمع خبرنگاران با بيان اينكه اين همايش از فردا به مدت دو روز صبح و عصر در سالن همايش اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي مازندران برگزار مي‌شود، افزود: بررسي نقش زنان در اصلاح الگوي مصرف نان، راهكارهاي كاهش ضايعات نان در بخش مصرف و آشنايي با شيوه‌هاي جديد پخت و نگهداري نان از اهداف اين همايش است.

وي با اعلام اينكه بيش از 3 هزار كيسه ويژه نگهداري نان در اين همايش توزيع مي‌شود، تصريح كرد: 500 جلد كتاب با موضوع نان نيز در اين همايش براي حاضران در نظر گرفته شده است.

اميريان با تأكيد بر اينكه 500 جلد مجله داخلي و خارجي نيز در اين همايش توزيع مي‌شود، يادآور شد: پنج عنوان مقاله برگزيده نيز روزهاي برگزاري همايش قرائت و تجليل مي‌شوند.

اميريان اظهار داشت: نان، نقش تاريخي زنان در كشاورزي و نان در باورها و ضرب‌المثل‌هاي بومي مازندران، نقش زنان در اصلاح الگوي مصرف نان، بررسي راهكارهاي كاهش ضايعات و بهبود كيفيت نان، نقش زن و اصلاح الگوي مصرف، عوامل موثر در ضايعات گندم و نان در اصلاح الگوي مصرف نان، كاربرد صلح آميز انرژي هسته‌اي در اصلاح و نگهداري محصولات كشاورزي و فرآورده‌ها و صنايع غذايي، نقش زنان در اصلاح الگوي مصرف نان با رويكرد جامعه شناختي و نقش مراكز فرهنگي در اصلاح الگوي مصرف نان از جمله عناوين برتر مقاله‌هاي ارسال شده به نخستين همايش نقش زن در اصلاح الگوي مصرف نان است.

وي با بيان اينكه زنان و مادران ايراني كانون‌هاي عملياتي اصلاح الگوي مصرف هستند، خاطرنشان كرد: زنان و مادران به عنوان محوري‌ترين عضو در عرصه مناسبات تربيتي خانواده و كانون اين نهاد به شمار مي‌روند.

اميريان افزود: اثربخشي بالاي زنان و استفاده درست از اين ظرفيت ارزشمند نبايد ناديده گرفته شود.

مشاور جوان و رئيس گروه مشاوران جوان منطقه دو كشور درباره سخنران و ميهمانان ويژه اين همايش نيز گفت: رئيس كميسيون ويژه بررسي طرح تحول اقتصادي مجلس شوراي اسلامي در روز دوم همايش در روز جمعه سخنراني دارد.

اميريان با اشاره به اينكه ربابه شيخ الاسلام مدير موسسه تغذيه، سلامت و توسعه نيز در روز نخست اين همايش سخنراني مي‌كند، تصريح كرد: سوري معاون امور اجتماعي مركز امور زنان و خانواده نهاد رياست جمهوري نيز روز اين همايش حضور خواهند داشت.

نخستين همايش نقش زن در اصلاح الگوي مصرف نان فردا و پس فردا در سالن سلمان هراتي اداه كل فرهنگ و ارشاد اسلامي ساري برگزار مي‌شود.

اين همايش صبح پنج‌شنبه از ساعت 9 صبح تا 12 و 16 تا 19 عصر و در روز دوم از ساعت 9 تا 12 برگزار مي‌شود.

منبع فارس

ادامه مطلب

و به آنچه ما دسته‌هایی از آنان ‍‍‍‍] کافران[ را بدان برخوردار ساخته‌ایم، چشم­مدوز و بر ایشان اندوه مخور و مال خویش را برای مؤمنان فرو گستر.

2. وَ لا تَمُدّنّ عَیْنَیْکَ إِلی ما مَتّعْنا بِهِ أَزْواجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیاةِ الدّنْیا لِنَفْتِنَهُمْ فیهِ وَ رِزْقُ رَبِّکَ خَیْرٌ وَ أَبْقی . (طه: 131 )

و زنهار به سوی آنچه گروه‌هایی از ایشان را برخوردار کنیم ‍]و فقط[ زیور زندگی دنیاست تا ایشان را در آن بیازماییم. چشم مدوز و [بدان که] روزیِ پروردگار تو بهتر و پایدارتر است.

3. فَلا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنّما یُریدُ اللّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ بِها فِی الْحَیاةِ الدّنْیا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ کافِرُونَ. (توبه: 55)

اموال و فرزندانشان تو را به شگفت نیاورد، خدا می‌خواهد در زندگی دنیا به وسیله اینها عذابشان کند و جانشان در حال کفر بیرون رود.

4. مَنْ کانَ یُریدُ الْحَیاةَ الدّنْیا وَ زینَتَها نُوَفّ ِ إِلَیْهِمْ أَعْمالَهُمْ فیها وَ هُمْ فیها لا یُبْخَسُونَ أُولئِکَ الّذینَ لَیْسَ لَهُمْ فِی اْلآخِرَةِ إِلاّ النّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فیها وَ باطِلٌ ما کانُوا یَعْمَلُونَ. (هود: 15 و 16 )

کسانی که زندگی دنیا و زیور آن را بخواهند، ]مزد[ کارهایشان را در دنیا به طور کامل به آنان می‌دهیم و به آنان درآنجا کم داده نخواهد شد. اینان کسانی هستند که در آخرت جز آتش برایشان نخواهد بود و آنچه در  دنیا، کرده‌اند به هدر رفته و آنچه انجام می‌داده‌اند، باطل شده است.

5. اِعلَمُوا انَّما الحَیوةُ ‌الدُنیا لَعِبٌ وَ لَهوٌ وَ زینَةٌ وَ تفاخُرٌ بینَکم و تکاثُرٌ فی الاَموال و الاولادِ کَمَثَلِ غَیبٍ اَعجَبَ الکفار نَباتُهُ ثُمَّ یَهَیجُ فَتَریهُ مُصفَراً ثُمَّ یَکونُ حُطاماً و فِی الاخرةِ عَذابٌ شَدیدٌ وَ مَغفِرَةٌ مِن اللهِ وَ رضوانٌ وَ مَالحیوةُ الدُنیا الّا مَتاعٌ الغُرور. (حدید: 20)

بدانید که زندگی دنیا در حقیقت بازی و سرگرمی و آرایش و فخر فروشی به یکدیگر و فزون­خواهی در اموال و فرزندان است. ]مَثَل آنها[ مثل بارانی است که رستنی آن ]باران[ کشاورزان را به شگفتی آورد. سپس ]آن کشت[ خشک شود و آن را زرد بینی. آن­گاه خاشاک شود و در آخرت ]دنیاپرستان را[ عذابی سخت است و ]مؤمنان را[ از جانب خدا آمرزش و خشنودی است و زندگانی دنیا، جز کالای فریبنده نیست.

تاریخچه بازیافت

استفاده چند باره و چند گونه از انواع امکانات و فراورده های طبیعت و همچنین ابزار و تولیدات دست ساز انسان قدمتی تقریبا همسان با پیدایش بشر دارد و در جوامع مختلف متناسب  با پیشرفتهای علمی ،اعتقادات ،باورها  ، نیازها  و نوع فرهنگها  وغیره متفاوت می باشد
امروزه بر خلاف گذشته دور که بازیافت بصورت محدود،ابتدایی و سنتی اجرا  و  شاید  اوج این نوع عملکرد را پس از پایان جنگ ها می توان در  تاریخ مشاهده کرد که گروهی به ترمیم ابزارآلات جنگی که اسقاط شده بودند می پرداختند و یا استفاده چند باره از فلزات در آهنگری ها وغیره خلاصه میشد     
امروزه بازیافت به عنوان یک هدف و استراتژی علمی در سطح و رده اول مدیریت شهری در کشورهای توسعه یافته قرار دارد و در ایران  اسلامی در دهه اخیر به جهت رشد جوامع شهرنشینی ،پیشرفت تکنولوژی ، تغییر الگوی مصرف  و به خطر افتادن محیط زیست ، به همراه اعتقادات دینی و فرهنگ اصیل اسلامی مبنی بر اجتناب از اسراف و تبذیر  بحث بازیافت به عنوان یک شغل و فعالیت قابل احترام  مورد توجه  بوده  و  هست شغلهای 
سمساری،کهنه فروشی ،استفاده چند باره از شیشه های نوشابه ،تعویض نان خشک با نمک ،کاربرد فضولات حیوانی و ضایعات گیاهی در تقویت زمینهای کشاورزی و غیره از این نمونه اند

تاریخچه سازمان بازیافت