اللهم عجل لولیک الفرج

******هو المعشوق****** دل خوش عشق شما نیستم ای اهل زمین به خدا معشوقه من بالایی است.


 
 
استفاده مناسب از لباس؛ دوري از اسراف اصلاح الگوي مصرف
  استفاده مناسب از لباس؛ دوري از اسراف
اصلاح الگوي مصرف

نويسنده: علي خاني

از نيازهاي مهم در زندگي انسان، “پوشش” است. گرچه لباس ارمغاني الهي و مايه زينت و آراستگي آدمي است، در آموزه هاي ديني بر ميانه روي در استفاده از آن، تاكيد گشته و تجاوز از آن اسراف دانسته شده است. تاكيد تعاليم ديني تا آنجاست كه درباره چندي و چوني استفاده از لباس، سفارشهايي شده است. چنانكه از روايات متعدد استفاده مي شود، پيشوايان دين، برخورداري و بهره مندي از لباس هاي متعدد را در صورت تمكن مالي، اسراف ندانسته اند. اسحاق بن عمار مي گويد: “از امام صادق (ع) در مورد شخصي پرسيدم كه ده پيراهن دارد و آنها را به نوبت مي پوشد، فرمود: اشكال ندارد”(كافي 443 :6.) روشن است كه تعدد لباس، مايه دوام بيشتر آن مي گردد ولي استفاده نادرست و نابجا از آن، نوعي اتلاف و مصداق اسراف مي باشد. در حديث ديگري از اسحاق بن عمار روايت شده است: “به امام صادق (ع) عرض كردم: شخص مومن مي تواند ده پيراهن داشته باشد؟ فرمود: آري. عرض كردم: بيست پيراهن چطور؟ فرمود: آري. پرسيدم: سي پيراهن؟ فرمود: آري، اين اسراف نيست، اسراف آن است كه از لباس (بيروني و رسمي ات كه آبروي تو را در انظار مردم) حفظ مي كند، به عنوان لباس كار و پوشش خانگي استفاده كني”(كافي 443 :6.)
    مطابق برخي از روايات، داشتن لباسهاي متعدد و مرغوب كه به نوبت پوشيده شوند، و بدين وسيله از كهنه شدن آنها جلوگيري به عمل آيد، مجاز دانسته شده است. شخصي از امام صادق (ع) روايت كرده است: “از حضرت درباره مرد متمكني پرسيدم كه لباس هاي متعدد و مرغوب، ردا و چندين پيراهن تهيه مي كند و با پوشيدن آنها، خود را مي آرايد (و چون اين لباس ها به نوبت پوشيده مي شوند) يكديگر را حفظ مي كنند. آيا اين شخص اسرافگر است؟ حضرت فرمود: خير، چون خداوند مي فرمايد: بايد انسان متمكن و برخوردار از دارايي خود خرج كند”(همان.) دين اسلام نه تنها با زيبايي طلبي و صرف مال در جهت تامين و تهيه ابزار لازم آن مخالفتي ندارد، بلكه در بسياري از موارد به آن سفارش و تشويق هم نموده است و در اين زمينه تنها دو جنبه منع گرديده و از مصاديق اسراف قلمداد شده است. نخست اينكه شخص گام از حد خويش فراتر بگذارد و اقدام به خريد و تهيه البسه و لوازم تجملي براي خود و خانواده اش بنمايد كه خارج از شان و موقعيت اجتماعي و يا اقتصادي او باشد. به عبارت ديگر زماني پوشيدن لباس متعدد و مرغوب و استفاده از پوشش فاخر، اسراف محسوب نمي شود كه اين كار در شان شخص و لايق به حال او باشد و با اين كار ساير بخش هاي زندگي آسيب نبيند و به حقوق خانواده اخلال وارد نشود. اميرالمومنين (ع) مي فرمايد: “سه علامت براي شخص اسرافگر وجود دارد: -1 مي خورد آنچه براي او نيست، -2 مي خرد آنچه براي او نيست، -3 مي پوشد آنچه براي او نيست”(سفينه البحار617 :1.) طريحي در مجمع البحرين مي گويد: “معناي حديث اين است: مي خورد و مي خرد و مي پوشد آنچه را بالاتر از شان او باشد”. بي شك، مردي كه با وجود تنگناي معيشتي و ناتواني در برآوردن هزينه هاي خانواده، اقدام به تهيه لباس هاي فاخر و گران قيمت مي كند و زني كه متاثر از فضا سازي ها و مدگرايي ها و بي اعتنا به محدوديت ها و مشكلات مالي همسرش به سراغ كيف و كفش و لباسي مي رود كه فراتر از شان و موقعيت اوست، از مصاديق اين روايت شريف هستند. گفتني است آنچه امروزه در زمينه پوشش به عنوان مد و مدگرايي مطرح است از امور ناپسندي است كه با عزت اسلامي و استقلال ملي، همخواني ندارد و چنانچه موجب ترويج فرهنگ بيگانه و از مصاديق تهاجم فرهنگي محسوب شود، نبايد در ناروا بودن آن ترديد كرد.
     ديگر آنكه با استفاده بي رويه و نامنظم از پوشاك خود، زمينه كهنگي و مندرس شدن زودرس آنها را فراهم آورد، همچنان كه در روايت اسحاق بن عمار از حضرت امام صادق (ع) گذشت: “اسراف اين است كه جامه حفظ آبرويت را در منزل و وقت كار بپوشي”.
    شايان ذكر است نبايد استفاده از پوشش مناسب و مرغوب، با پوشيدن غرور آميز لباس هاي گران قيمت و اشرافي، به قصد تكبر و تبختر كه در روايات مورد نكوهش قرار گرفته، يكي محسوب شود.
    منابع:
     پژوهشي در اسراف، سيد مهدي موسوي، صص190 -185
    اسلام و الگوي مصرف، علي اكبر كلانتري، صص220 -200
    
    
    
     علي خاني


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:41 AM - روز پنج شنبه 13 اسفند 1388    |   لينک ثابت
مصرف زدگي يكي از مشكلات جامعه زنان ايران است
 در گفتگو با اكرم نصيري مدرس حوزه علميه نرجس مشهدو مدير مسئول نشريه شميم نرجس مطرح شد:مصرف زدگي يكي از مشكلات جامعه زنان ايران است

مجله شميم نرجس چگونه مجله اي است؟
    اين مجله فصلنامه بين المللي فرهنگي - هنري است و اختصاص به بانوان دارد.
    اين مجله تا شماره سوم در سطح كشور و داخل بود و از شماره سوم به بعد با مجوز بين المللي چاپ شده و روي گيشه رفته است. به چهار زبان فارسي، عربي، انگليسي و اردو ارائه مي شود. قريب به اتفاق مقالات اين مجله فارسي است. البته بيست و سه شماره هم به صورت كپي ارائه شده است.
    
    اين مجله چند صفحه است؟
    80 صفحه است و در سطح كشور توزيع مي شود و به خارج از كشور هم ارسال مي گردد. مثلاطلبه هاي حوزه علميه كشورهاي مالزي، افغانستان، پاكستان و هند اين نشريه را دريافت مي كنند و...
    
    آيا شما مدير مسئولي اين نشريه را از ابتداي انتشار آن بر عهده داشتيد؟
    خير. بنده اخيرا به جمع همكاران اين نشريه پيوستم (حدودا يكسال است) قبل از آن سردبير نشريه، خانم حسينيان مدير مسئول هم بود و قبل از ايشان خانم روحاني نژاد مدير مسئول نشريه بود.
    
   چه انگيزه اي باعث شد مدير مسئولي اين نشريه را بر عهده بگيريد؟
    من مشغول تدريس بودم و كارهاي هنري حوزه علميه نرجس را هم انجام مي دادم. بعد از من تقاضا كردند، من هم پذيرفتم.
    
    اهداف انتشار اين مجله چه بود؟
    سابقه حوزه علميه نرجس بالغ بر چهل سال است. اين مدرسه در زمان طاغوت بارها به دليل فعاليت هاي سياسي تعطيل شد. بعد از انقلاب هم مدرسه در جهت فرهنگ سازي در جامعه فعاليت زيادي داشت و خلاء يك نشريه حس مي شد. البته تنها محصول اين مدرسه علميه اين نشريه نيست. ما در اين مدرسه، نرم افزارهاي صوتي آواي نرجس و انيميشن توليد كرديم، كلي‘ هاي مختلف آموزشي توليد كرديم. در حوزه علميه نرجس درس ها به شكل كلي‘ به طلاب ارائه مي شود. تعدادي از سخنراني هاي اساتيد را هم به شكل كتاب ارائه كرديم كه دو تا از اين كتاب ها رتبه كتاب برتر سال را آورد. در واقع مجله شميم نرجس يكي از محصولات است آن هم به دليل اينكه از واحد پژوهش (به صورت پژوهشكده درآمده) تقاضا مي شد كه برون دادي داشته باشند تا مقالات علمي كه در اين واحد توليد مي شود به بيرون هم بيايد، براي اجابت به اين تقاضا مجله شميم نرجس شكل گرفت.
    
    چه موضوعاتي مورد توجه مجله است؟
    موضوعات مختلفي در اين مجله بررسي مي شود و مسائل خانوادگي، اجتماعي، ادبي، هنري، نقد فيلم، اعتقادي، اخلاقي و فقهي مورد توجه است.
    
   چند مقاله تحقيقي در اين مجله چاپ مي شود؟
    در هر شماره دو مقاله به عنوان «ايده نو» و «ايده برتر» مطرح مي شود و چهار مقاله پژوهشي نيز ارائه مي شود.
    
    مهمترين موضوع اجتماعي در حال حاضر به نظر شما چيست؟
    عرفان. استقبال زيادي به شيوه هاي مختلف از عرفان مي شود و سوء استفاده زيادي هم از اين مقوله مي شود. اقشار مختلف جامعه مثل خانم هاي خانه دار، دانشجويان، دبيرستاني ها و ورزشكاران به شيوه هاي نادرست با اين مقوله آشنا مي شوند و متاسفانه ملاحظه مي شود از اين مسئله سوء استفاده صورت مي گيرد.
    
    آيا شما خودتان مطالبي را براي اين مجله مي نويسيد؟
    بله، گاهي
    
    چند صفحه را معمولاخودتان مي نويسيد؟
    شش صفحه، گاهي هم15 صفحه به صورت مقاله يا سر مقاله.
    
   كادر تحريريه مجله چند نفر است؟
    15 نفر و همه خانم هستند.
    
  تدريس مشكل است يا نوشتن؟
    هر دو برايم يك جور است. من از كوچكي شعر، داستان و نمايشنامه مي نوشتم.
    
    چند ساعت در روز مطالعه مي كنيد و اخبار را مي خوانيد؟
    مدام در اينترنت هستم و مطالعه دارم و براي هر ساعت تدريسم حداقل سر ساعت وقت مطالعه مي گذارم. سعي مي كنم كه اكثر تدريس هايم را از حالت شنيداري خارج كنم و به حالت ديداري تبديل كنم.
    
    به نظر شما مشكلات زنان جامعه ما بيشتر در چه حوزه هايي است؟
    مصرف زدگي اگر ممكن است در اين خصوص توضيح دهيد.
    متاسفانه گاه خانم هاي جامعه از ارزش حقيقي خود غافل مي مانند. گاه ديده مي شود كه آن قدر جامعه گرفتار مد زدگي مي شود كه افراد از حقيقت انساني خود دور مي مانند. ما الگويي مثل حضرت زهرا(س) داريم كه خداوند در حديث قدسي مي فرمايند: لو لاك لما خلقت الافلاك. به حضرت رسول(ص) مي فرمايند: اگر شما نبوديد من هستي و كهكشان ها را خلق نمي كردم. لو لاعلي لما خلقتك اگر علي(ع) نبود تو را خلق نمي كردم و لو لافاطمه خلقتها اگر فاطمه(س) نبود هر دو شما را خلق نمي كردم و به تبع آن هستي را خلق نمي كردم. بعضي از خانم ها، يادشان رفته كه مي توانند به جايگاهي برسند كه الگويي چون زهرا(س) داشته باشند اين قدر گاه گرفتار زيبايي هاي دنيا و دنيازدگي شده اند كه جايگاه حقيقي خود را به فراموشي سپرده اند. من گاه بسيار دلم مي سوزد كه يادمان رفته جايگاه ما كجاست؟!
 
    براي اينكه جامعه از آفت مصرف زدگي جدا شود با توجه به اينكه امسال هم از سوي رهبر معظم انقلاب، سال اصلاح الگوي مصرف نام گرفته چه بايد كرد؟
    همين كه ما خودمان را بشناسيم مهم است. به نظر من معرفت و شناخت بهترين راه براي جلوگيري از اسراف است چون اولين قدم اين مي شود كه عمر و وقتمان را اسراف نكنيم وقتي فهميديم كه چطور بايد با عمرمان معامله كنيم اسير مسائل مادي و كليشه هايي كه هر روز به گونه اي ما را گرفتار مي كنند، نخواهيم شد. اگر نسبت به حقيقت خودمان معرفت پيدا كنيم، مطمئن باشيد كه هرگز اسراف نخواهيم كرد. اصلاح بايد ابتدا در عمق وجودمان و شيوه برخوردمان با زمان و عمرمان صورت بگيرد. اگر معرفتمان را نسبت به لحاظت ارزشمندي كه در اختيار ما قرار گرفته بيشتر كنيم بقيه الگوها هم اصلاح خواهد شد.
    
    نقش رسانه ها را در رساندن اين پيام چگونه ارزيابي مي كنيد و خودتان در اين زمينه چند مقاله نوشته ايد؟رسانه ها رسالت عظيمي در اين خصوص دارند. من در همين زمينه نمايشنامه اي نوشتم كه كار كردم و نيمه شعبان اجرا شده است و سعي مي كنم كه در اين زمينه فعاليت كنم. البته اميدوارم در آينده بتوانم بيشتر در اين زمينه بنويسم. معتقدم كه رسانه ها وظيفه سنگيني در اين خصوص دارند. به نظر من مهمترين بخش اصلاح الگوي مصرف اصلاح عمرمان است. بايد بدانيم كه با عمرمان چه مي كنيم؟!
     در روز قيامت در مورد بيشترين چيزي كه از ما سوال مي شود اين است كه با جواني خودمان و عمرمان چه كرده ايم؟!
    متاسفانه گاه وقتي به جوان ها نگاه مي كنيم و مي بينيم كه ساعات زيادي را پاي برنامه هاي تلويزيوني سپري مي كنند، بدون اينكه فكر كنند، چگونه اين لحظات مي توانند مفيدتر باشند.
    مي فهميم وظيفه ما خيلي سنگين است. من از اين طريق از همه اصحاب رسانه، تقاضا مي كنم كه وقتي رهبر عزيزمان اين قدر دلسوزانه دغدغه مهمترين مسائل جامعه را دارند ما هم بر رسالت خودمان پايبند باشيم و به بهترين شكل به وظيفه خودمان عمل كنيم. نبايد صرف چند تا شعار و تابلو به در و ديوار و يا سربرگ با نام اصلاح الگوي مصرف باشد.
    اصلاح الگوي مصرف بايد در جامعه ما نهادينه شود.
    
   به عنوان مدير مسئول يك مجله براي جذب مخاطب چه كار كرديد؟
    تمام تلاش هاي خودمان را به كار بستيم كه نيازهاي مخاطب را دريابيم. بايد ديد مخاطب يك نشريه در سنين مختلف چه نيازهايي دارد و بعد آموزه هاي ديني را بايد با خواسته هاي مخاطب درآميزيم و آنچه به مصلحت جامعه است و دستور دين بود ارائه بدهيم. توجه به نظر مخاطب داراي اهميت زيادي است. مخاطبين ما تاكنون نسبتا راضي بوده اند. البته بعضي نقدها را به ما منتقل كردند كه ما سعي كرديم اشكالات را بر طرف كنيم. البته براي دريافت نظر مخاطب عام، مشكلاتي وجود دارد. لازم به ذكر است كه توجه به خواسته هاي مخاطب نبايد يك مجله را به اين سو ببرد كه مثلاعكس فلان هنرپيشه روي جلد نشريه قرار بگيرد. با اين كار موافق نيستم.
    
    خبرنگاران زن معمولابا چه مشكلاتي مواجهند؟
    خبرنگاران زن خيلي مشكل دارند. چند روزي كه در نمايشگاه تهران حضور داشتم، واقعا دلم براي خبرنگاران زن سوخت چون در هجمه اي كه آقايان خبرنگار به سمت سوژه ها مي برند معمولاخبرنگاران خانم صدمه مي خوردند. (چه معنوي و چه مادي) به لحاظ مادي اين است كه معمولاخبرنگاران زن عقب رانده مي شوند و نمي توانند به مطلب مورد نظرشان دست پيدا كنند و به لحاظ معنوي هم صدمات زيادي مي خورند. من فكر مي كنم كه حتما براي اين موضوع بايد فكري بشود. مثلادر نمايشگاه مشاهده مي شد وقتي يكي از شخصيت ها مي آمد و يا سوژه خاصي پيدا مي شد عزيزان خبرنگاران مي رفتند كه خبر تهيه كنند ولي آن قدر آقايان هجوم مي آوردند كه يا اينها به عقب پرتاب مي شدند يا اصلادسترسي به سوژه پيدا نداشتند. نمي دانم چه طور، ولي بايد به شكلي خانم هاي خبرنگار مورد حمايت قرار بگيرند.
    
    به كدام قشر از زنان در دولت نهم توجه شد؟ آيا در اين زمينه شما مطلبي در مجله تان نوشته ايد؟
    من مطلبي نوشتم مبني بر اينكه به لحاظ فرهنگي آنچه ما از دولت انتظار داشتيم دريافت نكرديم. در عين حال كه دولت در همه عرصه ها بسيار خوش درخشيد ولي به لحاظ فرهنگي به آنچه كه نياز بود، رسيدگي نشد. علت آن بايد ريشه يابي بشود ولي در عرصه فرهنگ آنچنان كه بايد فعاليت نشد. من با اقشار مختلف خانم ها كه صحبت مي كردم مي ديدم كه بعضا خيلي راضي بودند مثلابا پرستاران برخورد داشتم كه خيلي راضي بودند و مي گفتند در اين دولت از ما حمايت شده است. جوانان هم راضي بودند اما من احساس مي كنم كه از لحاظ فرهنگي كمبودهاي زيادي در جامعه بود مثلادر عرصه سينما آن طور كه بايد كارنشد، در عرصه شعر و داستان و ادب كار نشد. كاستي هايي محسوس هست كه فكر مي كنم حاصل خالي بودن عرصه هنر در دولت نهم است.
    
    به عنوان يك فعال مطبوعاتي اگر مي توانستيد حرفي بزنيد كه به گوش جهانيان برسد چه مي گفتيد؟
    به جهانيان مي گفتم: نگران نباشيد! به زودي مصلح كل خواهد آمد. كسي كه مي گويد ما ذكرو ياد شما را فراموش نمي كنيم و در همه مشكلات و سختي ها به ياد شما هستيم. بزودي خواهد رسيد. نگران نباشيد.
    از شما متشكرم.
    

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:36 AM - روز پنج شنبه 13 اسفند 1388    |   لينک ثابت
معضل مصرف گرايي در رمضان
 معضل مصرف گرايي در رمضان

نويسنده: رضا رمضاني

گستراندن سفره هاي رنگين افطار مسئله جديد و نوپايي نيست و ما هر ساله در اين ماه با معضل مصرف گرايي مواجهيم و اين مسئله هم مربوط به نبود آگاهي درست نسبت به تاثيرات غلط استفاده كردن از مواد غذايي است كه متاسفانه بيش تر اوقات برگرفته از رسانه ها بخصوص صدا و سيماست. متاسفانه با ساختن مستندهاي متنوع و نشان دادن سفره هاي عياني و چشم و همچشمي حتي در خانه هاي فقرا، مردم به سمت اسراف مي روند.
     اگر اين موضوع در ماه مبارك رمضان اول در رسانه ها فرهنگ سازي شود و بعد به مردم آموزش داده شود بيش تر مي توانند از اسراف جلوگيري كنند. هرچه سفره ساده تر باشد به خدا نزديك تر خواهيم بود؛ بايد بر اين نكته مهم، رسانه هاي تصويري و مكتوب توجه كنند كه مبادا با الگو و آموزش غلط، ديگران را به اشتباه بيندازند. نشان دادن سفره هاي تشريفاتي، دور از مفاهيم ماه مبارك رمضان است و بايد مسئولان و ميزبان ها به اين نكته توجه كنند كه مبادا از فلسفه ساده زيستي در ماه مبارك رمضان دور شوند. افرادي كه در ماه مبارك رمضانمهمان دعوت مي كنند بايد به نكاتي از جمله سفره افطار و ميهماني، ايجاد صفا و صميميت و تقويت روحيه اسلامي توجه كنند. ماه مبارك رمضان، ماه تكامل، انسانيت و رسيدن انسان به حد اعلاي كمال است.سفره ها ي افطار ماه مبارك رمضان بايد برخوردار از استانداردهاي رمضاني، انساني و الهي باشد؛ ساده زيستي يكي از الگوهاي رفتاري ماه مبارك رمضان است كه در اين ماه تمرين ساده زيستي و انسانيت براي11 ماه ديگر مورد نظر مكتب مقدس اسلام بوده و ائمه اطهار (ع) سفارشات موكد بر اين موضوع ساده زيستي داشته اند. متاسفانه برخي از افراد به موضوع ساده زيستي توجه نمي كنند و سفره هاي رنگين رمضان را بر سفره هاي ساده امام علي (ع) گونه ترجيح مي دهند.در ماه رمضان دعوت به افطار، پاداشي شگرف دارد اما نه سفره هايي كه در صدا و سيما از آن تبليغ مي كنند سفره هايي كه بايد آرام بخش باشد كه بتوانيم در تمام وضعيت مالي جامعه آن را تهيه كنيم. از منظر فرهنگي مصرف گرايي در جامعه ما يك بحث ريشه دار است كه نمي توان دلايل آن را در سال هاي اخير جستجو كرد، اما متاسفانه روند مصرف گرايي در سال هاي اخير، رشد فزاينده اي داشته است.اسراف در مواردي به اشراف گرايي و تجمل گرايي گرايش يافته است.روي ديگر سكه صرفه جويي پرهيز از فرهنگ مصرف گرايي و يا مصرف زدگي است كه آفت جان ملت ها بخصوص ملت هاي جهان سوم و در حال توسعه است.نگاه جهان صنعتي و فراصنعتي به جهان غير صنعتي و در حال توسعه نگاه به يك بازار پر مصرف و پر رونق است كه مصرف گرايي و مصرف زدگي مردمان آن چرخ هاي توسعه غرب را به چرخش در آورده است.
   
    
     رضا رمضاني

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:35 AM - روز پنج شنبه 13 اسفند 1388    |   لينک ثابت
مصرف برق و اسراف فرا فردي اخلاق اقتصادي ، پيرامون اصلاح الگوي مصرف
 

مصرف برق و اسراف فرا فردي
اخلاق اقتصادي ، پيرامون اصلاح الگوي مصرف


امروزه نقش انرژي در عرصه هاي گوناگون حيات و جايگاه بي بديل آن در تمدن بشري بر كسي پوشيده نيست. در ميان انرژي هاي گوناگون، “برق” به عنوان انرژي مادر مطرح است و نقش تعيين كننده آن در صنعت، كشاورزي، ساختمان سازي، علوم پزشكي، آموزش و پرورش، مصارف خانگي و ديگر عرصه ها، بر كسي پوشيده نيست.
    در روايات اسلامي، اموري چند از جمله روشن كردن چراغ در حالي كه نيازي به آن نيست، از مصاديق “تضييع مال” معرفي شده است. امام كاظم (ع) به نقل از اميرالمومنين علي (ع) مي فرمايند: “پنج چيز ضايع مي شود و از بين مي رود: 1- چراغي كه آن را در نور خورشيد برافروزي، در اين صورت، روغن چراغ به مصرف مي رسد ولي از نور آن بهره اي برده نمي شود...”(املي شيخ طوسي: 285). بر اساس روايتي ديگر، برافروختن چراغ در شب مهتابي، ضايع كردن آن محسوب شده است (من لايحضره الفقيه 371 :4). البته بايد در بررسي مفاد اين روايات، زمان صدور آنها را نيز، كه دوران سختي معيشت و نبود امكانات بوده است، لحاظ كرد، ولي بي ترديد مفاد كلي آنها اين است كه بكارگيري امكانات بدون سود دهي لازم، موجب اسراف و به هدر دادن آنهاست. به عبارت ديگر، اين گونه روايات در واقع معيارهاي اسراف را بر استفاده نابجا از نور و چراغ، تطبيق داده است و بدين سان، هر گونه مصرف نادرست از انرژي و يا هدر دادن آن، اسراف به شمار مي آيد.
    به هر حال در عصر ما، گاه زياده روي در مصرف برق يا درست مصرف نكردن آن، فراتر از اسراف فردي و به تعبير ما از نوع اسراف فرا فردي است. به عنوان نمونه اگر فردي در زمان اوج مصرف كه نياز به انرژي برق افزايش مي يابد، از وسايل برقي پر مصرف استفاده كند، يا لامپ هاي متعددي را بدون ضرورت، روشن بگذارد و بدين ترتيب، سبب افت و پايين آمدن جريان برق و در نتيجه خاموشي ان در مناطق ديگرميشود، چه بسا ساكنين آن مناطق، از اسراف گري اين شخص متضرر و حتي گاهي متحمل خسارت هاي جبران ناپذير شوند. از اين رو بايد به صرفه جويي در مصرف برق و بهره وري بهينه از آن، فراتر از يك امر اقتصادي به عنوان يك مساله شرعي نگريست. اين فتواي حضرت امام خميني (ره) كه “اگر زياده روي در مصرف آب و برق، موجب اتلاف و ضرر باشد، موجب ضمان است” نيز بر همين اساس قابل تحليل و ارزيابي است.
    بر اساس پاره اي از روايات، برافروختن و روشن كردن چراغ پيش از غروب خورشيد، كاري پسنديده و مورد تاكيد است. از امام رضا (ع) روايت شده است: “برافروختن چراغ پيش از غروب خورشيد، فقر را از بين مي برد”(كافي 532 :6). در روايت ديگري از امام صادق (ع)، روشن كردن چراغ پيش از غروب آفتاب، موجب از بين رفتن فقر و افزايش روزي دانسته شده است (امالي شيخ طوسي: 275). با توجه به اين دسته روايات، با اين پرسش مواجه هستيم كه آيا اين مضامين، در تضاد با ضرورت صرفه جويي در مصرف انرژي به خصوص برق نيست؟ در پاسخ مي گوييم همانگونه كه گذشت بايد روايات را با توجه به زمان صدور آنها و با عنايت به اوضاع و شرايط آن عصر معنا و تفسير كرد. قرائن نشان مي دهد مردم صدر اسلام، در خانه هايي كوچك و محقر و فاقد دريچه ها و پنجره هاي بزرگ به سبك امروزي زندگي مي كردند. طبيعي است خانه هايي با اين اوصاف، در ساعات پاياني عصر و بخصوص دقايق پيش از غروب از نور و روشنايي كامل برخوردار نيستند و روشن كردن آنها با چراغ هاي روغني كوچك، اسراف محسوب نمي شود. آنچه اسراف و نكوهيده است، وضعيت امروزي برخي اماكن است كه در روز روشن و علي رغم برخورداري از نور طبيعي به مقدار كافي، از لامپ هاي متعدد و گوناگون با مصارف بالااستفاده مي كنند.
    انرژي برق همانند ديگر نعمت ها، به گونه اي است كه اگر به مقدار نياز و بطور صحيح مصرف شود، دوام و استمرار خواهد داشت، در غير اين صورت بايد شاهد قطع آن و منتظر تاريكي ها و مشكلات ناشي از آن باشيم. برخي از توصيه هاي كارشناسان در خصوص استفاده بهينه از انرژي برق و صرفه جويي در مصرف آن، ذيلابيان مي گردد.
    1- بهينه سازي سيستم هاي روشنايي2- استفاده از لامپ هاي كم مصرف و پربازده به جاي لامپ هاي رشته اي معمولي3 @- خودداري از روشن كردن لامپ هاي اضافي و لوازم برقي پر مصرف در ساعات اوج مصرف4 - استفاده موثر از نور روز در ساختمانهاي اداري5 - بهبود بخشيدن به رنگ اماكن به نحوي كه نور كمتري جذب نمايند6 - استفاده از روزهاي تعطيل و ساعات اوليه صبح براي استفاده كردن از وسايل برقي پر مصرف و ...
    منبع: اسلام و الگوي مصرف، علي اكبر كلانتري، صص841- 061
    



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:34 AM - روز پنج شنبه 13 اسفند 1388    |   لينک ثابت
واكاوي انديشه اصلاح الگوي مصرف
  واكاوي انديشه اصلاح الگوي مصرف


نويسنده: محمد علي خزاعي

با نامگذاري سال 1388 تحت عنوان سال اصلاح الگوي مصرف از سوي مقام معظم رهبري، گام تازه اي در مسير توسعه پايدار برداشته شد. آنچه كه بعد از گذشتن چند ماه از اين نامگذاري رخ مي نمايد، تلاش وسعي فراوان براي نهادينه نمودن اين هدف سترگ در تمامي اركان جامعه مي باشد. زير هدف گذاري صحيح سمينارها، همايش ها، انتشار كتاب ها و مقالات و اقداماتي از اين قبيل، بدون واكاوي اين انديشه راهبردي امري عبث و بيهوده مي نمايد.
    اهميت اصلاح الگوي مصرف
    نظر به جايگاه ممتاز جمهوري اسلامي ايران در معادلات جهاني به عنوان يگانه حكومتي كه بر پايه مردمسالاري ديني بنا شده است و نيز وجود مواردي همچون: بحران عظيم اقتصادي جهان، تداوم تحريم ها، سند چشم انداز 20 سال كشور (ايران 1404)، تصويب لايحه برنامه پنجم و تداوم نوآوري و شكوفايي و... شرايطي را حاكم نموده كه نخبگان و انديشمندان حوزه و دانشگاه بيانات رهبر گرانقدر انقلاب را فصل الخطاب خود قرار دهند و با ارائه راهكارهاي مستند و علمي، علاوه بر تاكيد بر اهميت اين ايده مهم و ارزشمند، سهم شايان توجهي را در تحقق افق هاي بي بديل آن بر عهده گيرند.
    شناخت مولفه هاي اصلاح الگوي مصرف
    با نگاهي به انديشه اصلاح الگوي مصرف، سه مولفه عمده را در آن مي يابيم كه از مجموع آنها، اصلاح الگوي مصرف حاصل مي شود. اولين مولفه، بي گمان «مصرف» مي باشد. كه به زعم كارشناسان، به معناي بهره برداري و استفاده از امكانات موجود به قصد برطرف كردن نيازهاست.
    مولفه دوم، «الگو» است. الگو به عنوان استاندارد و نرم تعريف شده بر اساس معيارها و شاخص ها تبيين گرديده، اما مهمترين مولفه، «اصلاح» مي باشد، كه معاني اي از جمله: تصحيح، بازنگري، پالايش، زدودن معايب و افزودن راهكارهاي جديد را در بر مي گيرد.
    لذا با بررسي اين مولفه ها، در مي يابيم كه مواردي همچون: عدم مصرف، كم مصرف كردن و مصرف مطابق الگوهاي ناكارآمد، هرگز در آن جايي ندارد. بلكه مصرف صحيح و مطابق الگوهاي خردمندانه بر پايه پشتوانه هاي ديني، علمي، عرفي و كارآمد، هدف نهايي و غايت تعريف شده اين راهبرد استراتژيك مي باشند.
    اصلاح الگوي مصرف از منظر تعاليم دين اسلام
    معارف غني اسلامي مي توانند به عنوان پشتوانه اي محكم در تبيين ايده هاي سازنده تلقي گردند. از نگاه جامع تعاليم دين اسلام، نه تنها مصرف كردن امري مذموم و ناپسند تلقي نمي گردد، بلكه تشويق هم مي گردد. منتها با رعايت اقتضائاتي همانند:
    -1 شكرگزاري
    يا ايها الذين امنو كلوا من طيبت ما رزقناكم و اشكروالله ان كنتم اياه تعبدون؛
    «اي كساني كه ايمان آورده ايد! از روزي هاي پاكيزه كه به شما داده شده است بخوريد و خداوند را شكرگزار باشيد، اگر او را عبادت مي كنيد.»(1)
    -2 اطعام مستمندان
    فكلوا منها و اطعموا البائس الفقير؛
    «پس بخوريد از آن و به مستمندان و فقيران طعام دهيد.»(2)
    -3 عدم اسراف
    ... و كلوا و اشربوا و الاتسرفوا...؛
    «و بخوريد و بياشاميد و اسراف مكنيد.»(3)
    -4 ميانه روي
    امام علي(ع) مي فرمايد: «هر كس در زندگي ميانه رو باشد، پيوسته بي نياز خواهد بود و ميانه روي كمبودهايش را جبران مي كند.»(4)
    -5 عدم تبذير
    امام حسن عسكري(ع) مي فرمايد: «ميانه روي اندازه اي دارد كه اگر از آن بگذرد، خسيسي و بخيلي است.»(5)
    پس با عطف توجه به اقتضائات مطرح شده در دين مبين اسلام، در مي يابيم كه تعيين الگوي مصرفي كه در آن ميانه روي فارغ از اسراف و تبذير لحاظ شده باشد، تائيد و سفارش مي گردد. چنان كه يكي از اطرافيان حضرت امام خميني(ره) در اين خصوص مي گويد: «بارها ديدم كه ايشان از اتاقشان به طرف اندروني رفتند ولي چند لحظه بعد از ميان راه برگشته لامپ مهتابي را خاموش كرده و دوباره به طرف اندروني رفتند، با آنكه درآن موارد معمولابيش از چند دقيقه در اندروني نمي ماندند و دوباره به همين اتاق بر مي گشتند.»(6)
    محورهاي عمده محقق كننده اصلاح الگوي مصرف
    به طور كلي پنج محور عمده محقق كننده اصلاح الگوي مصرف عبارتند از:
    -1 سياسي: در بعد سياست داخلي، دنبال كردن بحث اصلاح الگوي مصرف در قالب طرح، قانون و كميسيون ويژه، بازنگري و اصلاح قوانين، ساختارها، رفتارها و نگرش هاي ناكارآمد ترويج دهنده مصرف بي رويه در مجلس شوراي اسلامي، امري اجتناب ناپذير مي باشد. دولت هم با گنجاندن دستورالعمل جامع اصلاح الگوي مصرف در لايحه برنامه پنجم (با نگاهي به سند چشم انداز 20 ساله كشور ايران 1404) و اجراي اصلاح الگوي مصرف از درون خود، مي تواند سهم قابل توجهي را در اجرايي نمودن اين امر خطير به خود اختصاص دهد.
    اما در بعد سياست خارجي، با تبيين درست و اصولي اصلاح الگوي مصرف مي توان مواضع خردمندانه تري را در قبال ساير ملل و نهادهاي بين المللي اتخاذ نمود. براي مثال؛ از سفرهاي موازي و ايجاد دفاتر ديپلماتيك در مناطقي كه توجيه استراژيك ندارند، جلوگيري نمود و با مد نظر قرار دادن روشهاي نوين در ديپلماسي خارجي و استفاده از تجربيات مفيد ساير دولت ها گام مهمي را در تحقق اين انديشه راهبردي برداشت.
    -2 دفاعي: تدوين دستور العمل جامع اصلاح الگوي مصرف خاص نيروهاي نظامي، طراحي و ساخت ادوات نظامي مدرن داراي بازده بالاو مصرف بهينه توسط نيروهاي مبتكر و خلاق داخلي، بازنگري در شيوه آموزش و اصلاح ساختار تربيت نيروهاي نظامي و امنيتي با محوريت اصلاح الگوي مصرف، پرهيز از شيوه ها و راهكارهاي پر مصرف در حراست از امنيت مرزهاي كشور، از جمله موارد تامين كننده اصلاح الگوي مصرف قلمداد مي گردند.
    -3 اقتصادي: هدفمند كردن يارانه ها، اصلاح قيمت حامل هاي انرژي، پرهيز از هدر دادن سرمايه ها، اسراف ننمودن در شيوه توليد، استفاده از حداكثر ظرفيت توليد، به كارگيري سيستم هاي كارآمد در توزيع، بالابردن بهره وري نيروي انساني و ماشين آلات صنعتي، اصلاح الگوي مصرف در سرفصل هايي همچون، آب، برق، گاز، نفت و... حمايت منطقي از طرح هاي زودبازده اقتصادي، استفاده از انديشه ها و افكار بزرگان علم اقتصاد خصوصا جوانان، توجه هر چه بيشتر به استانداردها به عنوان راهكاري در جهت اصلاح الگوي مصرف، حمايت از مكانيزه نمودن پروژه هاي اقتصادي با دادن وام هاي بلند مدت به منظور بالابردن ظرفيت توليد و كم كردن ضايعات، گسترش دولت الكترونيك به عنوان عاملي در جهت زدودن بوروكراسي هزينه بر اداري، تنها بخشي از موارد محقق كننده اصلاح الگوي مصرف محسوب مي شوند.
    -4 علمي: توليد علم بر محوريت اصلاح الگوي مصرف خصوصا در مورد انرژي هاي تجديد نشدني، تشكيل اتاق هاي فكر و بانك هاي اطلاعاتي پژوهشي به منظور استفاده از توان حداكثري دانشمندان و متفكران و نخبگان صاحب نظر، بهينه هزينه نمودن اعتبارات پژوهشي دانشگاه ها و شتاب مناسب در موارد مهمي همانند؛ برنامه هسته اي، عدم رجعت به راهكارهاي هزينه بر و فاقد بازده علمي، نهادينه نمودن جايگاه پژوهش مبتني بر پرداختن به فلسفه آن علم و دوري از تجهيزات و امكانات بعضا تجملي و پر مصرف فاقد استانداردهاي علمي، مي توانند خود از زمينه هاي استقرار الگوي مصرف تلقي گردند.
    -5 فرهنگي: توجه به فرهنگ غني اسلامي و ايراني در مصرف بهينه، استفاده از توان فرهنگي نخبگان حوزه و دانشگاه به منظور فرهنگ سازي در جهت اصلاح الگوي مصرف، غافل نشدن از توان فوق العاده رسانه ها خصوصا رسانه ملي در فرهنگ سازي و تبيين صحيح سطح توقعات و انتظارات و باورهاي عمومي در خصوص مصرف، نهادينه نمودن فرهنگ تشويق و تنبيه سازمان ها و افراد رعايت كننده و تخطي كننده از الگوي مصرف، از مهمترين محورهاي بالنده توان فرهنگي كشور در خصوص اصلاح الگوي مصرف مي باشند.
    در انتها لازم است به دو نكته اشاره نماييم؛ نخست آنكه تحقق ايده اصلاح الگوي مصرف بدون ياري گرفتن از اصحاب انديشه كشور امري خام و فاقد بهره دهي مناسب مي نمايد و دوم آنكه اصلاح الگوي مصرف تنها وظيفه اي بر دوش دولتمردان نمي باشد، زيرا اگر تعامل سازنده مردم با سه قوه در پرتو عنايت به فرمايشات مقام معظم رهبري نباشد، تحقق اين راهبرد عملياتي امكان پذير نخواهد بود.
    
    پي نوشتها:
    -1 بقره، آيه 172.
    -2 حج، آيه28.
    -3 اعراف، آيه 31.
    -4 ميزان الحكمه، ج 8، صص138 -139.
    -5 همان منبع، ج 8، صص139 - 138.
    -6 در سايه آفتاب، محمد حسين رحيميان، ص86 .
    
    
     محمد علي خزاعي

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:30 AM - روز پنج شنبه 13 اسفند 1388    |   لينک ثابت
خرده نان تست
 براي جلوگيري از هدر رفتن باقي مانده نان، با جايگزين كردن آنها به جاي چند ماده غذايي امكان استفاده دوباره از آن و جلوگيري از اسراف وجود دارد.
    نان هاي باقي مانده در طول هفته را به صورت مكعب هاي كوچك خرد كرده و سپس آنها را درون فريزر قرار دهيد. روش ديگر پودر كردن آنها است. در پايان هفته آن را درون يك ماهيتابه كم عمق ريخته و آنها را با روغن زيتون سرخ كنيد تا كاملاً طلايي شوند. هر چند وقت يكبار ماهيتابه را تكان دهيد تا خرده نان ها بطور يكنواخت سرخ شوند. مقدار روغن مورد نياز به ازاي هر دو فنجان خرده نان يک چهارم فنجان است.
    يكي از موارد استفاده از اين خرده نان ها، مصرف آنها همراه با ماكاروني است. هنگام صرف ماكاروني يك كاسه از خرده نان هاي سرخ شده را كنار ديس ماكاروني قرار داده و مانند نمك روي آن بپاشيد. تركيب بافت نرم ماكاروني يا نودلز و بافت ترد خرده نان ها صرف غذا را دلپذيرتر مي كند. علاوه بر اين مي توان خرده نان ها را با استفاده از ادويه طعم دار كرده و آنها را درون فريزر نگهداري كرد. از اين شماره روش هاي استفاده از اين خرده نان ها را در تهيه غذاهاي گوناگون در اين ستون معرفي خواهيم كرد.
    
    
    آرد مخصوص ماهي
 
 مواد لازم براي تهيه يك و يك سوم فنجان آرد سوخاري
    يك فنجان خرده نان
    يك سوم فنجان پنير پارمسان رنده شده
    دو قاشق چايخوري سير له شده
    دو قاشق غذاخوري جعفري خرد شده
    دو قاشق غذاخوري ريحان تازه
    
    
    طرز تهيه
    اين آرد چاشني زده شده مخصوص ماهي است و هنگام سرخ كردن ماهي مورد استفاده قرار مي گيرد. براي اين منظور تمام مواد را درون مخلوط كن بريزيد و تا يكنواخت شدن آن را با هم مخلوط كنيد.
   


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 2:59 PM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
هر دم از عمر مي رود نفسي درس هايي از اصلاح الگوي مصرف
 هر دم از عمر مي رود نفسي
درس هايي از اصلاح الگوي مصرف

نويسنده: سيد رضا ربيعي

سال جاري از سوي مقام معظم رهبري سال اصلاح الگوي مصرف نام گرفت. اين موضوع بحقيكي از كليدي ترين و ضروري ترين مباحثي است كه شايسته است مورد اهتمام و اجراي همگان قرار گيرد. براي ملت مسلمان ايران و همه مسلمانان جهان كه همواره بايستي خود را در پرتو آموزه هاي دين مبين اسلام قرار دهند موضوع اصلاح الگوي مصرف و به تعبيري دقت در مصرف و عدم ابتلابه اسراف و زياده روي در امور موضوع آشنا و ديرينه اي است. آيات قرآن كريم در مواضع گوناگون روايات و احاديث رسيده از معصومين عليهم السلام، سيره پيامبر (ص) و ائمه هداه مهديين (ع)، سيره اوليا و بزرگان و علماي وارسته و صالح، همگي ما را به اصلاح الگوي مصرف و خودداري از اسراف و زياده روي در تمام شئون فرا مي خوانند بنابراين براي ما به عنوان يك فرد مسلمان و يا يك شهروند خوب و پايبند به اصول اخلاقي و خواستار ترقي و تعالي جامعه اسلامي لازم است همواره اين مطلب را در سر لوحه كار و زندگي خويش قرار دهيم تا آ ثار سازنده و ثمربخش آن را بزودي در صحنه اجتماع و حيات بشري مشاهده نماييم لذا طي مقالاتي به بررسي چگونگي اصلاح مصرف در ابعاد مختلف خواهيم پرداخت. به نظر نگارنده يكي از مطالبي كه هيچ گاه مورد مداقه و تبيين قرار نگرفته موضوع اصلاح الگوي مصرف در بحث عمر انسان مي باشد كه در اين اولين نوشتار به اهميت آن از منظر قرآن در آيات و كلمات بزرگان خواهيم پرداخت؛
    يكي از مطالبي كه كمتر مورد توجه قرار مي گيرد مسئله توجه به زمان و گذشت زمان و به تعبيري طي شدن عمر است. هر كدام از انسا ن ها مقداري از زمان را در اختيار دارند كه ما از آن به مدت عمر تعبير مي كنيم.
    چگونگي مصرف عمر و بهره برداري از آن يكي از حياتي ترين مسائلي است كه بايد توجه ما را به خود معطوف كند. تاكيد قرآن و روايات ائمه معصومين عليهم السلام در استفاده از فرصت ها مي تواند براي ما راهگشا و سازنده باشد. مع الاسف مشاهده مي كنيم كه بهترين نعمت ها (عمر) چگونه به رايگان از دست افراد مي رود. اگر اندكي پول را گم كنيم گاهي حاضريم ساعت ها براي پيدا كردن آن بگرديم ولي براي اين عمري كه با هيچ بهايي ديگر بر نمي گردد ارج و قربي قائل نيستيم.
    هر دم از عمر مي رود نفسي
    چون نگه مي كني نمانده بسي
    اي كه پنجاه رفت و در خوابي
    مگر اين پنج روزه دريابي
    خجل آن كس كه رفت و كار نساخت
    رفت و كارش به ديگري پرداخت
    قرآن كريم مردم را به پيشي گرفتن در كارهاي نيك و خير و رسيدن به مغفرت الهي و بهشت او تشويق مي كند و اين خود به معناي اصلاح عمر و بهره برداري بهينه از فرصت هاست. “وسابقوا الي مغفره من ربكم و جنه عرضها السموات و الارض ...”
    در آيه ديگري مي فرمايد: “فاستبقوا الخيرات” در انجام كارهاي خير پيشي بگيريد. روشن است كه با سپري شدن عمر و از دست رفتن لحظه هاي طلايي و آينده ساز، ديگر امكان انجام هر كاري از انسان سلب مي شود و پس از رفتن به جهان ديگر، آرزوي بازگشت به دنيا و انجام كارهاي خير با جواب منفي مواجه مي گردد.
    خوب است در اين مجال به بيان جزئي تر مصاديق هدر رفتن عمر و فرصت ها و چگونگي اغتنام فرصت در ابعاد مختلف بپردازيم.
    
 در محدود فردي و شخصي
    1- شايسته است به عنوان نمونه، يك شب قلم در دست گرفته و فرصت هاي از دست رفته در آن روز را حداقل براي خودمان به تصوير بكشيم. آن گاه خواهيم ديد كه چگونه بسياري از فرصت هاي نيك و ارزشمند خود را به رايگان از دست داده ايم و خداي نكرده چه بسا در آن به كارهاي نابجا و ناپسند دست زده ايم. آيا از دست رفتن فرصت بسياري از ما بويژه جوانان عزيز كه منبع فعاليت و نشاط و انرژي هستند مصداق اسراف نيست؟ آيا اصلاح الگوي مصرف اقتضا نمي كند كه به بهره برداري بهينه از فرصت ها اقدام كنيم؟آيا جوانان عزيزي كه از بيكاري و عدم شغل مناسب براي خودشان همواره رنج برده و شكوه دارند فكر كرده اند حالاكه شغل مورد نظرشان پيدا نشده مقداري از عمر خويش را مصروف مطالعه و تحقيق نمايند؟ آيا اگر بر معلومات خويش بيفزاييم گناهي مرتكب شده ايم؟ معروف است به عالمي جليل گفتند: تو را چه سود كه در واپسين لحظات حيات باز در پي دانستن و در جستجوي علم هستي؟ گفت: اگر بدانم و بميرم بهتر از آن است كه ندانم و بميرم! و يا مرحوم حاج شيخ محمدحسن نجفي صاحب كتاب شريف “جواهر” رضوان الله تعالي عليه هنگامي كه فرزندش از دنيا مي رود بر سر جنازه پسرش در همان فرصتي كه بوده شروع به نوشتن بخشي از كتاب جواهر مي نمايد. در زمان خود ما و از علماي معاصر مي توانيم به حضرت امام راحل (ره) اشاره نماييم كه وقتي ايشان را به بورسا ( تركيه) تبعيد مي كنند ايشان با همان وضعيت شروع به نوشت كتاب شريف تحرير الوسيله مي نمايند كه هم اكنون نيز به عنوان متن فقهي ارزنده اي مورد توجه علما و حوزه هاي علميه است.
    البته چون مخاطب اين مقاله عموم مردم هستند و جوانان نيز به عنوان قوه محركه جامعه قهرا از ويژگي خاصي برخوردارند اين نكته را نيز اضافه كنيم كه جوانان عزيز ما در هر سطح علمي و تحصيلي و فكري كه هستند لازم است به اين نكته توجه كنند كه علاوه بر درس و تحصيلي و رشد علمي، بايد به عنوان يك جوان، يك شهروند و يك انساني كه در زندگي به همه چيز نياز دارد حداقل يكي دو تا يا چند مهارت زندگي و فنون مورد نياز خود و خانواده خودشان را فرا بگيرند. چه مانعي دارد جوان ما در حالي كه ليسانس يا فوق ليسانس خود را مي گيرد با لوله كشي آب، برق، كارهاي بنايي، نجاري، آهنگري و امثال اينها مختصر آشنايي داشته باشد تا هنگامي كه مشكلي پيش مي آيد مستاصل نشود و براي
    عوض كردن يك واشر شير آب و مانند آن دست به دامان لوله كش و مسائل جانبي آن نگردد.اين خود يكي از راه هاي اصلاح الگوي مصرف است كه چون با اندك تاملي روشن مي گردد از توضيح آن صرف نظر مي كنيم.
    2- مقدار زيادي از اوقات مردم ما در ترافيك ها و حمل و نقل ها چه بين شهري و چه درون شهري مصرف مي گردد. هنگامي كه از شهري به شهري سفر مي كنيم مقدار زيادي از وقت خود را به ناچار صرف مي كنيم تا به مقصد برسيم. اگر با اتوبوس يا قطار سفر كنيم وقت بيشتري داريم تا در اين فرصت ها به مطالعه كتاب هاي خوب و سودمند بپردازيم.
    در سفرهاي درون شهري نيز گاهي مسافت هاي طولاني مي طلبد تا همين استفاده را از آن ببريم. گاهي افراد روزي سه چهار ساعت از عمرشان را درون همين اتوبوس ها مي گذرانند. شايسته است كه به عنوان يك فرهنگ، مطالعه كتاب، روزنامه يا مجله را مدنظر قرار دهيم. اين امر با همكاري و همياري مسئولان فرهنگي و هماهنگي با متصديان حمل و نقل ميسر است. البته ما نبايد دستي از دور بر آتش داشته باشيم و اين نكته را مدنظر داشته باشيم كه با وضعيت فعلي اتوبوس هاي ما اين امر تنها براي عده كمي قابل انجام است. زيرا ازدحام جمعيت و فشار جمعيت مسافران به حدي است كه مسافر تنها به فكر جاي پايي است كه خود را سرپا نگه دارد و گاهي فشار جمعيت او را به اين طرف و آن طرف مي كشاند و جايي براي نشستن ندارد تا به مطالعه بپردازد! اميد است اين معضل هم به همت خيرانديشان و برنامه ريزان مدبر و متعهد، برطرف شود و شهروندان ما بتوانند از حمل و نقل خوب همراه با فرصت مطالعه بهره مند شوند.
    از همين قبيل است اتلاف فرصت ها در صف هاي بيمارستان ها براي نوبت دكتر، تهيه بليت هاي مسافرتي، صف هاي نانوايي، شير، پم‘ بنزين ها و ... كه شما مي توانيد خودتان به اين موارد اضافه كنيد. اگر در برخي موارد امكان مطالعه نباشد مي توان آموزش هاي سمعي و بصري را مدنظر قرار داد و با هماهنگي مسئولان ذيربط امكان استفاده مردم را از آن فرصت ها فراهم نمود.
    3- بدون مجامله بايد اذعان كرد كه مقدار زيادي از اوقات عزيز جوانان ما كه شاغل به تحصيل هستند چه در حوزه و چه در دانشگاه گاهي به مباحثي مصروف مي گردد كه چندان نتيجه روشني ندارد و حداقل در اولويت كاري قرار نمي گيرد. گاهي طلبه اي بيست سال درس خوانده و ممكن است چندين سال هم در درس خارج شركت كرده ولي هنوز آشنايي خوبي با قرآن ندارد و اين براي ما پسنديده نيست. و مي توان گفت اين الگوي مصرف خوبي براي عمر يك جوان جوياي دانش و معارف اسلامي نمي باشد. عمق اين مطلب را كساني كه خودشان ساليان درازي در آن وادي گام زده اند درك مي كنند و نگارنده را در اين زمينه مطالبي است كه پخشي از آنان تحت عنوان حوزه هاي علميه و مقتضيات زمان در ساليان پيش در شكل مصاحبه در يكي از مطبوعات به طور تفضيلي پديدار گشت كه اينك به تكرار آن نمي پردازم ولي در دو سطر به اجمال بر اين گفته تاكيد مي نمايم تا شايد مسئولان ذيربط به هوش آيند كه جواني كه عمر خود و زندگي و راه خود را براي كسب علوم و معارف دين وقف مي كند بايستي در معرض تعلم و فراگيري بهترين ها از علوم دين واقع شود. چه كسي گفته است كه قدما چنين كردند ما هم چنين كرديم صحيح است؟ در زمان سابق بر الاغ سوار مي شدند اگر حالاهم من چنين كنيم صحيح است!اصول ثابت و استوار متفن را مورد نظر قرار مي دهيم و در شكل فراگيري و كيفيت آن به بهترين روش ها عمل مي كنيم و در انتخاب اولويت علوم به ضرورت ها و اهميت آنها و نياز جامعه توجه مي كنيم. در جامعه اي كه هر روز پديده اي نو و تكنولوژي جديد زمام امور را به دست مي گيرد عدم توجه به اين مسائل جز اتلاف وقت در پي ندارد. اصلاح ساختار مصرف اقتضا مي كند نزديك ترين راه و بهترين راه را براي آموزش و تربيت انتخاب كنيم و تعصب كور و بي اساس را كنار بگذاريم. البته محتوا همان است كه خدا و پيامبر و ائمه هداه مهديين فرمودند و علماي بزرگ در طول قرون و اعصار بر آن پاي فشردند و زحمت ها كشيدند تا به دست ما رسيده است.
    
    
سيد رضا ربيعي


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 2:49 PM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
اصلاح الگوی مصرف در شهر
 
اصلاح الگوی مصرف در شهر
کلانشهرها- شهرداري هاي كشور از جمله سيستم هاي اجرايي كشور هستند كه ارتباطي روزانه با مردم دارند و رفتار مديريتي آنها از يك‌سو و فرهنگ رفتاري مردم از سوي ديگر تعاملي دوسويه در اداره شهر و نحوه استفاده از منابع ، بهره وري بيشتر و كاهش هزينه‌ها دارد.

به عنوان مثال اگر چرخه توليد زباله در شهر بزرگي چون تهران را در نظر بگيريم ميان فرهنگ مصرف مردم، چگونگي فرهنگ همكاري آنان در نحوه دفع زباله و تفكيك آن در كنار سياست‌هاي شهرداري براي جمع آوري و بازيافت زباله ها و يا نوع به كارگيري شيوه هاي كارآمد حمل و نقل عمومي و همكاري مردم براي كاهش استفاده از خودرو هاي شهري نقش غير قابل انكاري در جلوگيري از اسراف و هدر رفت منابع دارد.

اصلاح الگوی مصرف نیاز به فرهنگ‌سازی دارد

دکتر حمزه شکیب‌، رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر تهران‌ در این رابطه معتقد است‌، چگونگی مدیریت در اصلاح الگوی مصرف‌، نقش مهمی را ايفا مي‌كند‌. وی می‌گوید‌: باید در مدیریت‌ها افرادی را داشته باشیم که متخصص‌، متعهد و مجرب باشند تا بتوان به اهداف مورد نظر رسید و در غیر این صورت لطمات بزرگی خواهیم دید‌.

 شکیب با تاکید بر این که اصلاح الگوی مصرف، مستلزم هماهنگی میان مسئولان و مردم است‌، می‌افزاید‌: چنانچه تصمیمات هماهنگ بوده و برنامه‌ریزی‌ها متناسب با شرایط اجتماعی‌، فرهنگی و اقتصادی جامعه باشد‌، شاهد نتایج مثبتی خواهیم بود.

 رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران ادامه می‌دهد‌: برای اصلاح الگوی مصرف در بسیاری از موضوعات نیاز به فرهنگ‌سازی است‌؛ به طور مثال ایران که از نظر منابع مالی جزو کشورهای فقیر است‌، از پر مصرف‌ترین کشورها در این زمینه نیز هست و این جریان می‌طلبد تا برنامه‌ریزی مدون داشته باشیم و در ابتدا خود مدیران سازمان‌های دولتی و دستگاه‌های حکومتی باید اولویت‌ها را رعایت کنند تا در نهایت طی فرآیند منسجمی به نتیجه رسید‌.

شکیب‌، رسیدن به اهداف تعریف شده برای هر کاری را نیازمند ابزاری مهم به نام مدیریت می‌داند‌؛ آن هم مدیریتی با تجربه‌، کارآمد و مسلط. وی با بیان این که اصلاح الگوی مصرف در مدیریت شهری به دلیل ارتباط گسترده این سازمان با مردم بسیار حائز اهمیت است‌،می‌افزاید‌: برای اصلاح الگوی مصرف باید همه زوایای کار را در سطح کلان و خرد در نظر گرفت و در این میان نقش مدیران در تصمیم‌گیری‌ها‌، برنامه‌ریزی و همچنین فرهنگ‌سازی بسیار پر رنگ‌تر می‌شود‌.

 این عضو شورای اسلامی شهر تهران‌، سرمایه‌گذاری در زیر ساخت‌ها را بسیار مهم می‌داند و معتقد است: چنانچه برنامه‌ریزی‌ها شادابی و نشاط در جامعه را به دنبال داشته باشد، مردم اشتیاق بیشتری برای انجام امور پیدا می‌کنند و الگوی‌های مصرف به تدریج اصلاح می‌شود‌.

باید از واحدهاي ملزم به اجراي الگوي مصرف گزارش عملکرد گرفت

اما رئيس كميته محيط زيست شوراي شهر تهران عقیده دیگری دارد. وی معتقد است: برای رعایت اصلاح الگوی مصرف باید به جاي فشار به مردم، از شهرداري‌ها و زيرمجموعه‌هايشان اصلاح الگوي مصرف را بخواهيم.

 دکتر معصومه ابتکار ادامه می‌دهد‌: بزرگ‌ترين مصرف کننده انواع انرژي و کاغذ‌، دولت‌، دستگاه‌هاي اجرايي و شهرداري‌ها هستند که از سال 82 طبق آيين‌نامه‌اي ملزم به رعايت و اصلاح الگوي مصرف بودند.

وي می‌افزاید: به جاي آن که به مردم فشار بياوريم و الگوهايي را براي کاهش و اصلاح مصرف براي شهروندان داشته باشيم، در اولين گام باید از واحدهاي ملزم به اجراي الگوي مصرف از جمله شهرداري‌ها و سازمان‌هاي وابسته به آن گزارش عملکرد بگيريم و بدانيم که چه کرده‌اند و پس از آن از شهروندان بخواهيم که در مصرف صرفه‌جو باشند و الگوهاي مصرفي‌شان را اصلاح کنند.

توجه به زیر ساخت‌ها‌، سرمایه‌گذاری به جای هزینه

علیرضا دبیر‌، یکی دیگر از اعضای شورای اسلامی شهر تهران، در این مورد با بیان این که شاخص توسعه در هر کشوری مشخص است‌، می‌گوید‌: تولید زباله در ‌همه جوامع دنیا‌، نشان دهنده میزان مصرف و مصرف‌گرایی است که متاسفانه در کشور ما شاهدیم که در اسفند ماه گاهی تولید زباله به 11 هزار تن در روز هم می‌رسد واين نشان می‌دهد میزان مصرف ما بالاست و هرچند که بازیافت انجام می‌شود، اما باید تولید زباله کنترل شود.

وی ادامه می‌دهد‌: علاوه بر مردم ،یکی از بزرگ‌ترین مصرف کننده‌ها‌، دولت‌ها هستند و آن چه که مقام معظم رهبری فرمودند فقط مربوط به شهروندان نیست‌، چرا که میزان مصرف آب‌، برق‌، گاز و سایر موارد  در ادارات دولتی  وجود دارد‌.

 دبیر با بیان این که اصلاح الگوی مصرف به معنای کم خرج کردن و کم مصرف کردن نیست و حتی باید گاهی بیشتر نیز سرمایه‌گذاری کرد‌، می‌افزاید‌: به طور مثال در زمینه ورزش و محیط زیست سرمایه‌گذاری بیشتر‌، موجب بالا رفتن شاخص‌های توسعه می‌شود و اثرات مثبت زیادی به دنبال خواهد داشت‌.

 این عضو شورای شهر تهران ادامه می‌دهد‌: در ساختار مدیریت شهری‌، توجه به زیر‌ساخت‌هایی مانند مترو‌، می‌تواند موجب کاهش هزینه‌ها شود که این هزینه‌ها صرفه‌جویی در وقت مردم‌، فراهم کردن بستر روانی آرام و داشتن شهری کم ترافیک است‌.

دبیر، مدیریت علمی را مدیریتی فارغ از آزمون و خطا می‌داند و می‌گوید‌: این نوع مدیریت یعنی استفاده از بهترین روش‌ها برای رسیدن به هدف که مستلزم کجا هزینه کردن و دقیق هزینه کردن است و موجب می‌شود تا کار به درستی انجام شده و هزینه کردن به سرمایه‌گذاری کردن تبدیل شود‌.

 الزام شهرداری به صدور پایان کار ساختمان مشروط به اصلاح سیستم انرژی

همچنین در رابطه با این موضوع، طرح‌های مختلفی نیز در شورای شهر مطرح شد‌. همان‌طور که می‌دانید براساس آمارهاي بدست آمده متاسفانه حدود 70 درصد املاکي که ساخته و فروخته مي‌شوند، فاقد سيستم‌هاي گرمايشي و سرمايشي هستند و همين موضوع موجب مي‌شود خريداران به دليل ناآشنا بودن با سيستم‌هاي استاندارد، اقدام به خريد انواع پکيج‌ها کنند که در پاره‌اي از مواقع، مشکلاتي را در پي دارد.

در این راستا صدور پايان كار مشروط به تكميل مبحث 14 مربوط به مقررات ساخت و ساز و نصب سيستم‌هاي گرمايشي و سرمايشي در شورای شهر مطرح شد.

 تشکیل تیم کاری برای تحقق اصلاح الگوی مصرف در حوزه حمل و نقل

معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران نیز در این مورد از تشکیل یک تیم کاری برای تحقق اصلاح الگوی مصرف در حوزه حمل و نقل و تردد شهری خبر می‌دهد و می‌گوید: با توجه به اینکه از بارزترین مصادیق عینی اسراف در کشور اسراف در مصرف سوخت و انرژی است، تیمی در حوزه حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران شکل گرفته تا زمینه‌های اصلاح الگوی مصرف در این حوزه را فراهم آورند.

  مهندس سید جعفر تشکری هاشمی با بیان این مطلب و با اشاره به پیام نوروزی مقام معظم رهبری که سال جدید را در همه زمینه‌ها و امور سال «اصلاح الگوی مصرف» عنوان کرده‌اند‌، می‌گوید: توسعه حمل و نقل عمومی علاوه بر اینکه می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح  الگوی مصرف در حوزه ترافیک باشد و از اسراف سوخت و انرژی جلوگیری نماید‌، خسارات ناشی از ترافیک‌، آلودگی هوا و‌... را کاهش داده و این امکان را بوجود می‌آورد که از وقت شهروندان و امکانات و سرمایه‌های شهر به بهترین شکل استفاده شود.

وی با بیان اینکه شبکه حمل و نقل عمومی در حال حاضر پاسخگوی نیاز شهروندان نیست، می‌افزاید‌: در راستای تحقق رویکرد اصلاح الگوی مصرف در حوزه حمل و نقل و ترافیک با برنامه‌ریزی و با تاکید بر توسعه خطوط مترو که در دراز مدت صرفه‌جویی کلانی را در برخواهد داشت و ضمن کاهش آلودگی هوا و مانع از اصراف انرژی می‌شود، در سال 88 پیش خواهیم رفت.

معاون شهردار تهران ابراز امیدواری می‌کند که با توسعه بیش از پیش شبکه حمل و نقل عمومی به خصوص خطوط مترو، خطوط ویژه و خطوط تندرو اتوبوسرانی این امکان را بوجود بیاوریم که از امکانات و ظرفیت‌های موجود بیشترین بهره را برده و صرفه‌جویی کلانی را در سوخت‌، انرژی و سایر امکانات و سرمایه‌های شهر داشته باشیم.

تجهیز همه ساختمان‌های شهرداری به سیستم هوشمند موتورخانه

مهندس محمد هادی حیدرزاده، رئیس ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران با اشاره به این موضوع می‌گوید: با توجه به نامگذاری سال جدید به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف‌، شهرداری تهران از سال گذشته اقداماتی را در زمینه اصلاح الگوی مصرف در راستای اجرای تبصره ماده واحده الزام شهرداری تهران به اجرای نظام مدیریت محیط زیست در سطح شهرداری تهران آغاز کرده که آیین‌نامه آن توسط ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران تهیه و بزودی به همه واحدها ابلاغ می‌شود‌.

 وی می‌افزاید: شهرداری تهران تصمیم دارد که یکی از سازمان‌های پیشرو در زمینه اصلاح الگوی مصرف شود و با توجه به اینکه این حرکت با نگاه توسعه پایدار است‌، فرصت مناسبی بوده که دوستداران حوزه محیط زیست و توسعه پایدار بتوانند حداکثر بهره‌برداری را با توجه به دغدغه چندین ساله در این زمینه داشته باشند‌.

 حیدرزاده خاطر نشان می‌کند‌: آیین نامه اجرایی مدیریت سبز مبتنی بر مصرف بهینه منابع‌، توسط ستاد محیط زیست و توسعه پایدار تهیه و کمیته اصلاح الگوی مصرف در شهرداری تهران بعد از تایید شهردار با محوریت این ستاد در کارگروهی با مشارکت فیزیکی و مشورتی نمایندگان معاونت‌های مختلف شهرداری تهران و 30 چهره منتخب زیست محیطی تشکیل می‌شود و در حداقل زمان، آیین‌نامه فوق در شهرداری تهران اجرا خواهد شد‌.

 وی با بیان این که ماده 3 آیین‌نامه فوق که مبتنی بر اقدامات مدیریتی و فنی است در چهار محور طبقه‌بندی شده است‌، ادامه می‌دهد‌: محور اول مدیریت مصرف انرژی است که شامل مصرف بهینه حامل‌های انرژی از طریق بازسازی و ترمیم ساختمان جهت جلوگیری از هدر رفتن انرژی‌، رعایت مفاد مبحث 19 و استفاده از انرژی تجدید‌پذیر‌، بهبود سیستم‌های حمل و نقل و از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و پرمصرف است.

مشاور شهردار تهران در مورد اقدامات انجام شده تا‌کنون در این زمینه می‌گوید: در سال گذشته 100 ساختمان در شهرداری تهران مجهز به سیستم هوشمند موتورخانه جهت جلوگیری از مصرف بیش از اندازه گاز که یکی از مشکلات جدی کشور است، شده و امیدواریم در سالجاری همه ساختمان‌های شهرداری تهران به سیستم فوق مجهز شوند‌.

حیدرزاده می‌افزاید: دومین محور این ماده در ارتباط با مدیریت مصرف آب و کاهش مصرف آن با استفاده از فناوری‌های نوین و بازچرخانی آب و استفاده از پساب برای آبیاری بوستان‌ها و فضای سبز و سومین محور مدیریت مصرف کاغذ و ظروف پلاستیکی‌، کاهش تولید پسماند و بازیافت ضایعات از طریق فناوری‌های نوین و چهارمین محور، مدیریت مصرف سموم دفع آفات نباتی و کودهای شیمیایی است‌.

وی ابراز امیدواری می‌کند که کمیته اصلاح الگوی مصرف در بحث آب‌، کاغذ و حامل‌های انرژی در شهرداری تهران هر هفته جلساتی را با این موضوع برگزار کرده و به موازات آن همه فعالیت‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی که شهرداری برای شهروندان برای گذراندن اوقات فراغت برگزار می‌کند با آموزش‌های هدفمند در زمینه اصلاح الگوی مصرف و فعالیت‌های مرتبط در این زمینه هماهنگ شود‌. وی در این زمینه از اعمال سیاست‌های تشویقی و تنبیهی در جهت اجرای مناسب آیین‌نامه فوق در سطح شهرداری نیز نام برد.

اصلاح الگوی تغذیه شهروندان تهرانی

مدیر کل سلامت شهرداری تهران نیز با بیان این که در حوزه سلامت شهری نیز اقداماتی در جهت اصلاح الگوی مصرف درحال انجام است‌، می‌گوید‌: میزان کالری دریافتی بیش از 60 درصد جمعیت تهران بیش از حد لازم است و داری اضافه وزن هستند که برای رفع این مشکل با کمک ارگان‌های مختلف مطالعات اولیه صورت گرفته است‌.

وی ادامه می‌دهد‌: بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی جمعیت مصرف کننده دخانیات نیز در کشور رو به افزایش است که این آمار در زنان به 9/8 درصد رسیده است‌. تقی‌زاده می‌افزاید‌: برای این مشکل نیز شهرداری تهران به اجرای پروژه شهر بدون دخانیات خواهد پرداخت که در آن قوانین و مقررات مورد نیاز‌، آموزش‌ها و شیوه کنترل که در 48 کشور اروپایی اجرا شده، تعریف شده است‌.

 مدیر کل سلامت شهرداری تهران معتقد است که آموزش به صورت چهره به چهره تاثیر زیادی دارد و می‌گوید‌: در حوزه آموزش این شیوه به اجرا گذاشته شده است که نتایج خوبی داشته و در کنار آن برای بهتر شدن این الگو‌، سامانه اطلاع‌رسانی سلامت شهر تهران راه‌اندازی می‌شود‌.

صرفه‌جویی در مصرف سوخت با افزایش ساعات کاری مراکز معاینه فنی خودرو

وحید نوروزی مدیر عامل ستاد معاینه فنی خودرو نیز با اشاره به نامگذاری سال 88 از سوی مقام معظم رهبری به نام سال اصلاح الگوی مصرف می‌گوید‌: آمار اعلام شده از سوی ستاد مدیریت حمل و نقل و مصرف سوخت مبنی بر نقش انجام معاینه فنی در صرفه‌جویی مصرف سوخت تا 40 درصد در جاده‌ها و 10 درصد در شهرها از رویکرد جدید مسئولان و مردم به موضوع معاینه فنی خبر می‌دهد

 و ما ضمن استقبال از این موضوع و در راستای پاسخگویی بهتر و بیشتر به رویکرد ایجاد شده اعلام می‌کنیم همه مراکز معاینه فنی از 15 فروردین از ساعت 30/7 تا 12 شب و مراکز نیایش و خاوران به صورت شبانه‌روزی آماده ارائه به خدمات به شهروندان خواهند بود. نوروزی با اشاره به شماره‌گذاری حدود 900 هزار خودرو در سال 86 از مالکان این خودروها می‌خواهد تا به مراکز معاینه فنی خودرو مراجعه کنند.

  وی به تمهیدان اندیشیده شده در خصوص ارائه خدمات بهتر و بیشتر به شهروندان اشاره می‌کند و می‌افزاید‌: درحال حاضر پاسخگویی مراکز معاینه فنی و نمایندگی‌هایی که از سوی این ستاد مجوز معاینه فنی دریافت کرده‌اند بیش از 16 هزار خودرو در یک شیفت کاری است که در صورت لزوم امکان افزایش آن وجود دارد. بر اساس این گزارش در سال 87 بیش از یک میلیون خودرو به مراکز معاینه فنی مراجعه کردند که از این تعداد حدود 60 درصد مربوط به سه ماهه پایانی سال گذشته بوده است.

همشهری جمعه



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 1:15 PM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
زباله خشك؛ زباله پولساز
 
زباله خشك؛ زباله پولساز
مديريت- شهروندان راه‌هاي مختلفي براي تحويل زباله خشك به اداره بازيافت دارند

تهراني‌ها هميشه ركورد‌دارند. در كلانشهر  تهران با جمعيت بالاي 13 ميليون نفر امكان جابجا كردن انواع ركورد‌ها دور از ذهن نيست. اين ميزان جمعيت مي‌تواند در هر شرايطي خاص باشد و بالاترين اعداد و ارقام را در هر زمينه‌اي از آن خود كند. شهروندان تهراني سالانه 30 ميليون و 350 هزار دلار پلاستيك، 55 هزار دلار پسماند غذايي آشپزخانه، 35 ميليون دلار كاغذ و مقوا و 50 ميليون دلار نان در مركز دفن زباله كهريزك زير خروارها خاك دفن مي‌كنند كه بازيافت آنها سالانه بيش از 200 ميليون دلار صرفه‌جويي ارزي به دنبال خواهد داشت،

حالا ديديد كه چگونه اين جمعيت فزاينده ركوردها را به نام تهران ثبت مي‌كند؟، اگر اين اعداد و ارقام را بين مناطق بيست‌و‌دوگانه شهر تهران تقسيم كنيد مي‌بينيد كه منطقه 21 هم سهم عمده‌اي در توليد انواع زباله دارد. حالا تصور كنيد كه واژه «بازيافت» به فراموشي سپرده شود، آن وقت زمين در مدت كوتاهي تبديل به كوهي از زباله خواهد شد. 

اين روزها واژه «بازيافت» براي اهالي واژه آشنايي است. بي‌ترديد اين واژه همه را به ياد جداسازي و تفكيك زباله‌ها هم مي‌اندازد. چون بدون تفكيك زباله، بازيافت معنايي ندارد. از همان 4 سال پيش كه اداره بازيافت منطقه 21 كار خود را با آموزش به اهالي منطقه آغاز كرد، واژه تفكيك زباله و بازيافت آن در ذهن اهالي ماندگار شد.

 اهالي منطقه و بخصوص بانوان منطقه در كنار آموزش‌هاي چهره به چهره اداره بازيافت، كار تفكيك زباله‌ها را آغاز كردند و با انتشار اين آموزش به دوستان، آشنايان، همسايه‌ها و... بقيه را هم با مقوله بازيافت آشنا و آنها را به امر تفكيك تشويق كردند. حالا بعد از گذشت بيش از 4 سال، اداره بازيافت منطقه از كاهش زباله‌هاي تر خبر داده و اين نشان‌دهنده  تفكيك زباله‌هاي تر و خشك در مبدأ يعني خانه اهالي است.

دوقلوهاي تر و خشك

 زباله‌هاي تر و خشك هر يك جايگاهي در جمع‌آوري زباله و بازيافت آن دارند. زباله‌هاي فاسد‌شدني و تر در تهيه كمپوست و كودهاي باغباني نقش دارند و زباله‌هاي خشك با وارد شدن در چرخه توليد و صنعت دوباره به مواد قابل استفاده تبديل مي‌شوند.  زباله‌هاي تر كه در منطقه ما روزانه بطور ميانگين حدود 120 تن است از 1350 عدد سطل مكانيزه‌اي كه در منطقه وجود دارند، جمع‌آوري مي‌شوند و خودروهاي جمع‌آوري مكانيزه زباله بطور 24 ساعته در حال فعاليت و تخليه اين زباله‌ها هستند.

 اما جمع‌آوري زباله‌هاي خشك اندكي متفاوت است. براي جمع‌آوري زباله‌هاي خشك كه به آن «سيستم تلفيقي» گفته مي‌شود دو روش وجود دارد. اولي ماشين‌هاي سيار حمل زباله‌هاي خشك‌اند كه با ملودي مخصوصشان در روزهاي معين به محله‌هاي منطقه مي‌آيند و دومي هم كانكس‌هاي ثابتي هستند كه در محله‌هاي مختلف مستقر شده‌اند. «مهرانگيز نجفي» كه از كارمندان اداره بازيافت منطقه است درباره نحوه جمع‌آوري زباله‌ها مي‌گويد:

«زباله‌هاي خشك در منطقه 21 توسط كانكس‌ها و ماشين‌هاي مخصوص حمل زباله خشك جمع‌آوري مي‌شوند. آمار امسال نشان مي‌دهد كه اهالي بيشتر از سال‌هاي گذشته، به امر تفكيك زباله تر از خشك و مقوله بازيافت اهميت مي‌دهند. دقت اهالي در زمينه تفكيك زباله مثال‌زدني است.

 كانكس‌هايي كه در منطقه مستقرند در 2 سالي كه از افتتاح اولين آنها مي‌گذرد با استقبال خوب و بي‌نظير اهالي مواجه شده‌اند. دليل آن هم مي‌تواند جوايزي باشد كه در قبال تحويل زباله خشك به كانكس مي‌گيرند. پول نقد در ازاي ميزان و نوع زباله خشكي كه تحويل مي‌دهند، مواد شوينده، لوازم‌التحرير، بن كتاب و... از جمله اين جوايز هستند.

در كنار امكانات ويژه كانكس‌ها، ماشين‌هاي حمل زباله خشك هم كار را براي اهالي راحت كرده و زباله‌هاي خشك را ـ كه اغلب حجيم هستند ـ جلو در منزل اهالي تحويل مي‌گيرند. به اين ترتيب اهالي از رفت‌وآمد و حمل زباله‌هاي سنگين معافند.»

كانكس بازيافت  يا ماشين حمل زباله

ماشين‌هاي حمل زباله خشك هر يك در روزي خاص به محله‌اي در منطقه مي‌روند و زباله‌هاي اهالي را جمع‌آوري مي‌كنند. مثلاً روزهاي دوشنبه به چيتگر مي‌روند و چهارشنبه‌ها به شهرك آزادي. با نصب و استقرار كانكس‌ها در طول مدت 2 سال در محله‌هاي مختلف، به مرور تبديل به مراكزي شدند براي خريد و فروش زباله‌هاي خشك.

هر يك از خانواده‌هاي منطقه هم با توجه به موقعيتي كه دارند تصميم مي‌گيرند كه زباله‌ها را به ماشين‌ها يا كانكس‌ها تحويل بدهند. «امير صاحبي» مسئول كانكس شهرك آزادي است. او درباره استقبال اهالي از كانكس بازيافت مي‌گويد: «اهالي شهرك آزادي استقبال خوبي از اين كانكس دارند.

 در طول روز بطور متوسط 50 مراجعه‌‌كننده دارد. دليل استقبال اهالي هم اين است كه براساس ميزان زباله‌اي كه تحويل مي‌دهند، پول نقد، بن كتاب، لوازم شوينده و... دريافت مي‌كنند. از طرف ديگر كانكس در مكان مناسبي نصب شده و اهالي دسترسي آساني به اين مكان دارند.»‌

«مريم قرباني‌نژاد» كه كيسه‌هاي پر از زباله خشك را در دست دارد درباره ويژگي كانكس‌ها مي‌گويد: «پسر كوچك من علاقه خاصي به لوازم‌التحرير و بن كتاب دارد. به همين دليل زباله‌ها را به كانكس بازيافت تحويل مي‌دهم و در قبال آن وسايلي كه پسرم دوست دارد دريافت مي‌كنم.

ماشين‌هاي سيار به صورت رايگان زباله‌ها را تحويل مي‌گيرند اما كانكس‌ها به ازاي وزن و نوع زباله دريافتي، پول نقد هم مي‌دهند.»  «اكبر جهان‌شيري» هم كه مسئول كانكس بازيافت بلوار شاهد است درباره ميزان مراجعه اهالي اين‌گونه توضيح مي‌دهد: «استقبال اهالي از اين مكان بسيار خوب است و اهالي از تهرانسر شرقي هم به اينجا مراجعه مي‌كنند.

در روز بطور ميانگين 500 كيلو زباله خشك در اين كانكس جمع مي‌شود و عمده آن كاغذ، پلاستيك و نان خشك است.» «عباس آقا سلطاني» در حالي كه گوني بزرگي از زباله خشك را از روي موتور پايين مي‌آورد مي‌گويد: «ماشين‌هاي سيار حمل زباله در روزهاي خاصي به محله‌هاي مختلف مراجعه مي‌كنند، از طرفي زباله‌هاي خشك حجيم هستند و جاي زيادي را اشغال مي‌كنند.

 خانه‌هاي كوچك آپارتمان‌ها هم جايي براي نگهداري اين حجم از زباله را ندارند و ممكن است ماشين‌ها هم با تأخير بيايند و زباله‌ها را ببرند. به همين دليل كانكس‌ها گزينه بهتر و دائمي هستند و هر روز كه بخواهي مي‌تواني به آن مراجعه كني. البته در دسترس بودن كانكس و ميزان حجم زباله را هم بايد در نظر گرفت.بسياري از اهالي هم نمي‌توانند زباله‌ها را تا نزديك‌ترين كانكس محل زندگي‌شان حمل كنند و ترجيح مي‌دهند كه منتظر ماشين‌هاي سيار بمانند.»

زمين؛ سياره زندگي

 طبق آمار ارائه شده از سوي اداره بازيافت منطقه، مقدار زباله روزانه كانكس‌هاي بازيافت در حدود 5 تن زباله خشك است. البته اگر به اين مقدار، زباله‌هاي خشكي كه ماشين‌هاي سيار، عوامل غيرمجاز و زباله خشك توليد شده توسط صنايع منطقه را هم اضافه كنيم تناژ 18 تني در هر روز به دست مي‌آيد.

 به عبارت ساده‌تر منطقه ما روزانه 18 تن زباله خشك توليد مي‌كند كه عمده آن مربوط به زباله‌هاي خشك كارخانه‌هاست. اداره بازيافت منطقه ميزان زباله‌تر توليد شده در منطقه را 100 تن در روز اعلام كرده است. حال وقتي رقم زباله تر و خشك را با هم جمع كنيم مي‌بينيم كه منطقه صنعتي 21 با جمعيتي حدود 200 هزار نفر چه اندازه زباله توليد مي‌كند.

اي كاش هنگام توليد انواع زباله به فكر تنها زميني باشيم كه براي زندگي كردن در منظومه شمسي داريم. آن وقت است كه در مي‌يابيم اگر زباله‌ها بازيافت نشوند چه بر سر زميني‌ها خواهد آمد،  كانكس‌ها كجا هستند؟ كانكس‌هاي بازيافت در منطقه هر يك در محله‌اي خاص مستقر شده‌اند تا در دسترس اهالي باشند و زباله‌هاي خشك آنها را جمع‌آوري كنند.

 اين كانكس‌ها عبارتند از: ـ كانكس بازيافت تهرانسر: تقاطع بلوار شاهد و خيابان نفت شمالي ـ كانكس شهرك دريا: بلوار خزر، روبروي مسجد الغدير ـ كانكس شهرك آزادي: بلوار محمد‌رسول‌الله¨ص©، جنب بازار ميوه و تره‌بار ـ كانكس چيتگر شمالي: بلوار شهرك شهرداري، داخل بازار ميوه و تره‌بار ـ كانكس شهرك دانشگاه: بازارچه شهرك ـ كانكس وردآورد: تقاطع خيابان امام‌حسين¨ع© و خيابان ولي‌عصر¨عج© ـ كانكس شهرك فرهنگيان: در ورودي شهرك  

همشهري محله - 2۱



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 12:17 PM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
اصلاح الگوی مصرف
 

اسراف

حضرت آیت الله خامنه ای در پیام نوروزی خود ضمن تبریک سال نو و با اشاره به تحولات جهانی و موفقیت های ملت ایران در سال گذشته تصریح داشتند که در سال گذشته شعار نوآوری و شکوفایی به طور جدی مورد توجه بوده و در آینده نیز این روند ادامه خواهد داشت. ایشان با نگاهی به دورنمای سال جدید ، این سال را سالی بسیار مهم خواندند و با اشاره به دعای "حول حالنا الی احسن الحال"تاکید کردند: ما دچار اسراف هستیم و اجمالا عرض می کنم بسیاری از منابع کشور ، دچار اسرافگری های ماست و به هدر می رود و این امر منتهی به افزایش شکاف بین فقرا و اغنیا می شود و لذا باید الگوی مصرف را اصلاح کنیم... من از عموم ومردم و مسوولین درخواست می کنم به سمت اصلاح الگوی مصرف بروند و من امسال را سال حرکت مردم و مسئولین به سوی اصلاح الگوی مصرف می دانم.

این نام گذاری دلالت بر یك حركت و عزم جدی برای گذار از وضعیت كنونی به سوی الگوی مصرف مطلوب می كند. الگوی مصرف  در هر جامعه بخشی از نظام ارزشی و هنجاری حاكم بر آن اجتماع است كه می تواند گوشه ای از  هویت فرهنگی مردمان آن سرزمین را بنمایاند. در واقع الگوی مصرف به خودی خود “هویت ساز” است اما در صورت انحراف از وضع مطلوب می تواند “هویت سوز” نیز باشد.الگوی مصرف در جامعه ما از دیرباز مترادف با قناعت بوده است.بدون تردید اصلاح الگوی مصرف در كشورما به معنای ترویج و جامعه پذیری الگوی مصرف ایرانی-اسلامی است. ‌

قناعت در لغت، به معنای راضی بودن به آن چه قسمت و روزی انسان است و در اصطلاح، حالتی است برای نفس كه باعث اكتفا كردن آدمی به قدر حاجت و ضرورت است. 

امام علی (ع) می فرمایند:‌‌ ‌كفی بالقناعه ملكا، و بحسن الخلق نعیما، و سئل - علیه السلام - عن قوله تعالی: “فلنحیینه حیاه طیبه” فقال: هی القناعه؛آدمی را قناعت برای دولت مندی، و خوش خلقی برای فراوانی نعمت ها كافی است. از امام سوال شد، تفسیر آیه “فلنحیینه حیاه طیبه” چیست؟ فرمود: قناعت است.‌‌

‌ زنان در  اصلاح الگوی مصرف نقش الگوسازی دارند.  زنان چون در خانواده به عنوان مدیران اصلی خانه نقس بسیار مهم و كارساز در امور درون منزل دارند.

مدیر كل امور اجتماعی و سهام وزارت كار افزود:‌ نام نهادن امسال به سال اصلاح الگوی مصرف‌از اهمیت این موضوع در جامعه و نگرانی‌های ایشان در این خصوص دارد.  البته اصلاح الگوی مصرف به ویژه در مصارف اجتماعی نیازمند تعهد و درك همه جانبه آحاد مردم به ویژه زنان و مادران است.

مصرف گرایی

 

 نخستین گام در اصلاح الگوی مصرف آگاه ساختن مردم در همه ابعاد در این زمینه است كه البته آن هم مستلزم برنامه‌ریزی‌های دقیق و علمی است.  زنان چون نقش‌ مدیریتی در تربیت فرزندان دارند،‌ در محیط كار و اجتماعی بسیار مؤثر بوده و در خیلی از مسائل به عنوان الگوهای كارساز مطرح هستند. زنان با توضیح و توجیه محبت‌آمیز به افراد خانواده می‌توانند آن‌ها را به رعایت نظم،‌ نظافت و استفاده بهینه و درست از وسایل و منابع تشویق كنند.

مدیر كل امور اجتماعی و سهام وزارت كار تصریح كرد:اگر بخواهیم فردایی سالم و دنیایی قابل سكونت برای نسل‌های آینده داشته باشیم باید در روش‌های مصرف منابع ملی و سرمایه‌های كشور تجدیدنظر كنیم.  البته رسیدن به الگوهای درست مصرف در جامعه بدون همكاری و همراهی زنان و مادران به نتیجه بخش نخواهد بود.

و اما دوستان و همراهان همیشگی تبیانی چه خوب است طبق اصول خود سازی که بارها و بارها در مقالات مختلف آنها را مورد بررسی قرار دادیم تجدید نظری در مورد نحوه زندگی خود داشته باشیم و راجع به میزان تاثیری که در پیشرفت جامعه داریم و میزان مصرف گرایی خود به تفکر بنشینیم. چرا که آینده جامعه در دستان پر توان ماست.

امام علی (ع) : سخاوتمند باش ولی اسراف کننده مباش . در زندگی حسابگر باش ولی سختگیر مباش *.

پی نوشت: قال [ع ] : کن سمحا و لا تکن مبذرا ، و کن مقدرا و لا تکن مقترا، نهج البلاغه

همشهری- عصر ایران- رسالت

 تنظیم برای تبیان: کهتری  



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:20 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
مصرف انرژي در كشور به صورت اسراف آميز است
  رئيس كميسيون ويژه مجلس:مصرف انرژي در كشور به صورت اسراف آميز است


رئيس كميسيون ويژه بررسي طرح تحول اقتصادي مجلس شوراي اسلامي گفت: هم اكنون به صورت اسراف آميز از انرژي ها در كشور بهره برداري مي شود و چنانچه مصرف انرژي را مديريت نكنيم به بن بست خواهيم رسيد.
    به گزارش ايرنا به نقل از روابط عمومي وزارت دفاع، حجت الاسلام و المسلمين “غلامرضا مصباحي مقدم” در گردهمايي سراسري روحانيون وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، افزود: متاسفانه ساختارهاي توليد كشور براساس انرژي ارزان قيمت و انرژي هاي تجديدناپذير شكل گرفته است. وي ادامه داد: با توجه به اينكه كشور از منابع نفت و گاز زيادي برخوردار است، مصرف از اين انرژي هاي در سطح بالايي قرار دارد كه پس از بهره برداري امكان جايگزيني كوتاه مدت نيست. رئيس كميسيون ويژه بررسي طرح تحول اقتصادي اضافه كرد: هم اكنون نزديك به سه برابر ميانگين جهاني از انرژ ي ها مصرف مي كنيم كه اين نشان دهنده مصرف اسراف آميز از انرژي ها است. وي با بيان اينكه ميزان مصرف نفت در كشور هم اكنون حدود شش ميليون و600 هزار بشكه است، گفت: حدود چهار ميليون و200 هزار بشكه توليد مي شود ضمن اينكه ذخاير نفتي كشور نيمه دوم عمر خود را طي مي كنند كه اگر يك يا دو دهه ديگر به اين شدت استفاده كنيم ديگر نفتي باقي نخواهند ماند. مصباحي مقدم گفت: سال گذشته هشت و نيم ميليارد دلار بنزين و گازوئيل وارد شد كه پيش بيني مي شود امسال اين ميزان به حدود شش و نيم ميليارد دلار برسد.


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:16 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
مسرفان؛ محروم از هدايت الهي
  مسرفان؛ محروم از هدايت الهي
پيرامون اصلاح الگوي مصرف؛ پرهيز از اسراف و تبذير

نويسنده: علي خاني

تعاليم دين اسلام، چه در بخش اقتصاد و چه در عرصه اخلاق، به موضوع الگوي مصرف توجهي ويژه نموده است و اصول، معيارها و محدوديتهايي را براي مصرف، مشخص كرده كه مبتني بر جهان بيني توحيدي و در راستاي نيل به هدف نهايي انسان و تكامل وي، سامان يافته است. دين اسلام در كنار امر به مصرف و تصرف در نعمتهاي الهي، دستوراتي ارائه فرموده كه بيانگر هدف مصرف و محدوديتهاي آن از ديدگاه اسلام است؛ از جمله:
    1- تصرف همراه با پارسايي و ترك گناه: از آنجا كه هدف دين مقدس اسلام، تكامل و نزديكي انسان به خداست، بي گمان نخستين گام در اين مسير، ترك نافرماني خدا و دوري جستن از گناهان است. از اين رو، تصرف در نعمتها بايستي همراه با پارسايي باشد. همچنانكه در اين آيه آمده است: “كلوا مما رزقناكم حلالاطيبا و اتقوا الله؛ از آنچه خداوند روزي شما گردانيده، حلال و پاكيزه را بخوريد و از خدا پروا داريد”(مائده88/).
    2- مصرف همراه با عمل صالح: قرآن كريم اين نكته را يادآور مي شود كه مصرف بايد مقدمه انجام كارهاي شايسته باشد، يعني مصرفي از ديدگاه اسلام و قرآن مطلوب و مورد قبول است كه نتيجه اش عمل صالح باشد. به عبارت ديگر، استفاده از نعمت هاي الهي بايد به انگيزه انجام اعمال شايسته و خداپسندانه باشد: “كلوا من الطيبات و اعملوا صالحا؛ از چيزهاي پاكيزه بخوريد و كار شايسته انجام دهيد”(مومنون51/).
    3- مصرف همراه با شكر: حقيقت شكر آن است كه نعمتهاي الهي در همان راهي مصرف شود كه براي آن آفريده شده است و مطابق روايات، كمترين مرتبه شكر، دانستن نعمت از خدا و مصرف نكردن آن در نافرماني اوست. از اين رو قرآن كريم شكر را در كنار امر به مصرف ذكر كرده است: “يا ايها الذين آمنوا كلوا من طيبات ما رزقناكم و اشكروا لله؛ اي كساني كه ايمان آورده ايد، از نعمتهاي پاكيزه اي كه روزي شما كرده ايم بخوريد و خدا را شكر كنيد”(بقره172/).
    4- مصرف بدون اسراف: قرآن كريم مي فرمايد: “كلوا واشربوا و لاتسرفوا انه لايحب المسرفين؛ بخوريد و بياشاميد و اسراف مكنيد كه خدا اسرافكاران را دوست نمي دارد”(اعراف31/). هر گونه اسراف و مصرف فزون از حد لازم زندگي، در اموال شخصي و براي شخص مالك، ممنوع است، حتي انفاق كه يكي از بالاترين و ارزشمندترين نوع تصرف در اموال شخصي است، نيز نبايد خارج از حد اعتدال و ميانه باشد. در روايتي از امام رضا (ع) آمده است: “از حضرت درباره چگونگي تامين مخارج خانواده جويا شدم، فرمود مخارج خانواده حد وسط است ميان دو روش ناپسند. گفتم: فدايت شوم، به خدا سوگند نمي دانم اين دو روش ناپسند چيست؟ حضرت فرمود: آيا نمي داني كه خداوند بزرگ، اسراف (زياده روي) و اقتار (سخت گيري) را ناخوشايند دارد و در قرآن فرموده است: والذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا؛ آنانكه هر گاه چيزي ببخشند نه زياده روي كنند و نه خست ورزند”(فرقان67/)“1(). در بيان پيشوايان معصوم (ع) نيز، محدوديت در مصرف و دوري از اسراف به طور گسترده مطرح شده است. حضرت علي (ع) فرمودند: “اسراف را فرو گذار و ميانه رو باش”2(). از امام صادق (ع) روايت شده: “ميانه روي چيزي است كه خداي بزرگ آن را دوست دارد و اسراف چيزي است كه خداوند آن را ناخوش (و دشمن) مي دارد...”3(). امام حسن عسكري نيز مي فرمايند: “بر تو باد به ميانه روي و بپرهيز از اسراف، كه آن كاري شيطاني است”4().
    همانگونه كه بيان شد، يكي از توصيه هاي اكيد قرآن كريم، پرهيز از اسراف و تبذير است. در معناي “اسراف” گفته اند: “السرف تجاوز الحد في كل فعل يفعله الانسان؛ اسراف هر گونه زياده روي و تجاوز از حد اعتدال در هر چيزي است كه انسان آن را بجا مي آورد”1(). “تبذير” از ماده “بذر” و به معناي پاشيدن و پراكنده كردن و متفرق ساختن است و چون اسراف كار، مال و نعمت الهي را در غير موردش مصرف مي كند، مبذر است، زيرا مانند بذرپاشي، ريخت و پاش دارد.
    قرآن كريم، مسرفان را مفسد معرفي كرده و تبعيت از كار آنان را مورد نهي قرار داده است: “لاتطيعوا امر المسرفين الذين يفسدون في الارض و لايصلحون”(شعراء151/ و152) چرا كه آنان از هدايت الهي محرومند: “ان الله لايهدي من هو مسرف كذاب”(مومن28/) و در دائره محبت خدا جايي ندارند: “انه لايحب المسرفين”(انعام141/). حق تعالي اسراف كاران را برادران شيطان توصيف نموده: “لاتبذر تبذيرا ان المبذرين كانوا اخوان الشياطين”(اسراء/26 و27) و آنان را از دوزخيان مي داند: “ان المسرفين هم اصحاب النار” (مومن43/) و عاقبت كارشان را نابودي، بيان مي دارد: “اهلكنا المسرفين”(انبياء9/).
    قرآن كريم توسعه اي همه جانبه در معناي اسراف قايل شده و هر گونه اتلاف و تجاوز از حد اعتدال و حد طبيعي را “اسراف” ناميده است، از جمله:
    1 - خوردن و آشاميدن:
    “كلوا و اشربوا و لاتسرفوا انه لايحب المسرفين.” در روايتي از رسول اكرم(ص) آمده است: “از موارد اسراف اين است كه هر چه دلت مي خواهد، بخوري”5(). امام صادق(ع) نيز فرمودند: “در (خوردن) آنچه كه به سلامت و اصلاح بدن كمك كند، اسراف نيست. همانا اسراف در آن چيزي است كه مال را تلف نمايد و به بدن ضرر وارد آورد”6().
    2 - انفاق و بخشش:
    “الذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا و كان بين ذلك قواما” (فرقان67/). بدون ترديد، انفاق يكي از ارزشهاي مهم اسلامي است كه قرآن از آن با عنوان “جهاد مالي” تعبير نموده است، لكن همين انفاق اگر در مسير اسراف قرار گيرد، ضد ارزش شمرده شده، موجب خسارت خواهد شد. خداوند سبحان در اين آيه شريفه، “اعتدال و پرهيز از افراط و تفريط در انفاق كردن” را، از ويژگي هاي بندگان خاص خود دانسته، مي فرمايد: “از ويژگيهاي عباد الرحمن آن است كه هر گاه انفاق كنند، نه اسراف مي كنند و نه سخت گيري، بلكه در ميان اين دو، اعتدال مي ورزند”. از پيامبر اكرم(ص) روايت شده است: “هيچ انفاقي نزد خدا محبوب تر از انفاق معتدلانه نيست، خداوند اسراف درانفاق را دشمن مي دارد”7().
    3 - هزينه كردن:
    “كلوا من ثمره اذا اثمر و آتوا حقه يوم حصاده و لاتسرفوا انه لايحب المسرفين”(انعام141/). مطابق تعاليم اسلام، آنچه موافق فطرت انسان هاست، ميانه روي است، و دستور دين نيز در همه امور، همين است؛ همانگونه كه در قرآن آمده است: “كذلك جعلناكم امه وسطا؛ اينگونه شما را امت ميانه قرار داديم” (بقره143/)؛ اما اسراف بر هم زننده اعتدال فردي و اجتماعي است. اين آيه، با اشاره به اعتدال در مصرف و دوري از اسراف در هزينه ها، مي فرمايد: “روز برداشت محصول، حق آنان را كه خداوند براي آنان حق معين نموده (فقيران، مسكينان و ...) بپردازيد و اسراف نكنيد، كه خداوند اهل اسراف را دوست ندارد”. امام صادق(ع) فرمودند: “كسي كه چيزي از مال خود را در راه غير خدا مصرف كند، اسراف كار است”8() نيز فرمودند: “دعاي چهار گروه مستجاب نمي شود: يكي از آنها كسي است كه مالي داشته باشد و آن را ضايع نمايد و بجا هزينه نكند و از خداوند درخواست كند تا به او روزي عنايت كند، خدا نيز در جواب مي فرمايد: آيا به تو دستور ميانه روي در مصرف نداده بودم؟”9()
    4 - قدرت طلبي:
    “لقد نجينا بني اسرائيل... من فرعون انه كان عاليا من المسرفين”(دخان30/ و31). قرآن از كساني كه منصب و جاه و قدرت را در مسير ستم به مردم و غارت حقوق آنان و به اسارت گرفتن ملت صرف نمودند، با عنوان “مسرف” ياد كرده، مي فرمايد: “ان فرعون لعال في الارض و انه لمن المسرفين؛ فرعون در زمين سركش و برتري طلب بود و او از اسراف كنندگان است” (يونس83/).
    5- سرپيچي از فرمان الهي:
    “يا عبادي الذين اسرفوا علي انفسهم” (زمر53/). در اين آيه، بر معصيت و مخالفت اوامر الهي، عنوان “اسراف” اطلاق شده است.علامه طباطبايي ذيل اين آيه مي فرمايد: “اسراف بر نفس، تعدي بر نفس به جنايت كردن و به ارتكاب گناه است، چه شرك باشد و چه گناهان كبيره و چه گناهان صغيره”10()
    6- امور جنسي:
    “انكم لتاتون الرجال شهوه من دون النساء بل انتم قوم مسرفون”(اعراف81/). كتاب حق در رابطه با كساني كه عفت نفس نداشته، خود را از شهوات حرام حفظ نمي كنند و از آلودگي در غريزه جنسي پرهيز ندارند، با وصف “مسرف” تعبير نموده و مي فرمايد: “لوط آن پيامبر بزرگ، به مردم زمانش گفت: شما در مسئله شهوت با مردان درآميختيد و زنان را ترك كرديد، شما جامعه اي مسرف هستيد.”
    در روايات نيز از اسراف نهي شده است. امام صادق(ع) مي فرمايد: “ميانه روي چيزي است كه خدا، آن را دوست دارد؛ و اسراف را ناپسند مي دارد، حتي دور انداختن هسته خرما يا ميوه اي، اگر به كار آيد، و دور ريختن زيادي و باقيمانده آب آشاميدني”11().
     امام عسگري(ع) در نامه اي به يكي از شيعيان خود، چنين توصيه نمودند: “بر تو باد به ميانه روي و اقتصاد و برحذر باش از اسراف، زيرا اين عمل از كارهاي شيطان است”12()
    ربنا اغفرلنا ذنوبنا و اسرافنا في امرنا و ثبت اقدامنا (آل عمران147/).
    پي نوشتها در دفتر روزنامه موجود است.
    
     علي خاني


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:13 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
قناعت، گنج بي پايان
  قناعت، گنج بي پايان
پيرامون اصلاح الگوي مصرف

نويسنده: علي خاني

از مجموع تعاليم و آموزه هاي دين اسلام در خصوص الگوي مصرف فهميده مي شود كه الگوي مصرف در اسلام مبتني بر سه اصل اساسي است:1 - انتفاع و استفاده از مواهب و نعمتهاي الهي2 - پرهيز از اسراف، تبذير و اتراف3 - قناعت. مطابق اصل اول، دين اسلام بر خلاف پندار كساني كه گمان مي كنند تقرب و بندگي خداوند با انتفاع و استفاده از نعمت هاي الهي، منافات دارد، تمتع و برخورداري از مواهب زندگي را براي مسلمانان نه تنها جايز، بلكه امري ضروري مي شمرد و كناره گيري از لذات مادي در حد مشروع را به عنوان رهبانيت، امري ناپسند و غيرمشروع دانسته، تحريم اعتقادي يا عملي نعمت هاي مباح و استفاده نكردن از آنها را مورد نكوهش قرار داده است. در خصوص اصل دوم، دين اسلام مسلمانان را از اسراف و تبذير، تجمل گرايي در مصرف بر حذر داشته و آنها را به اعتدال و رعايت ميانه روي در استفاده از نعمت هاي الهي و امكانات رفاهي، دعوت مي كند. الگوي نظري اسلام در باب مصرف، اين ايه كريمه است: “كلوا و اشربوا و لاتسرفوا انه لايحب المسرفين؛ بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد، همانا خداوند اسرافكاران را دوست نمي دارد”(اعراف31/). مطابق اصل سوم، عليرغم آنچه فرهنگ غرب القاء مي كند كه انسانها را در مصرف هر چه بيشتر، به رقابت بكشاند، اسلام به قناعت فرا مي خواند و انسان را به پرهيز از حرص و نزاع بر سر برخورداري هاي مادي، تشويق و ترغيب مي نمايد.
    قناعت يكي از ويژگي هاي افراد با ايمان و از امتيازات انسانهاي بافضيلت است، افراد خودساخته و آراسته داراي روحيه قناعت و عزتند و در پرتو اين روحيه عالي هيچگاه چشم طمع به مال و منال ديگران نمي دوزند. واژه قناعت در لغت به معناي “روي آوردن به چيزي” است و مفهوم رضايت و خشنودي از آن برداشت مي شود. در اصطلاح، اين واژه گاه صفت فعل و به معناي “بسنده كردن به اندك در كالاهاي مورد نياز” دانسته شده است و گاه صفت نفس است و به مفهوم “صفت پايدار نفساني كه موجب اكتفا كردن به اندازه نياز و ضرورت از مال” مي شود. بنابراين، افراد قانع در زندگي به مقدار ضرورت و كفاف بسنده كرده و به كمتر از آن نيز خشنودند. مهمترين بارزه صفت قناعت همان رضايت خاطر و روحيه بالاي انسانهاي قانع نسبت به مقدرات عالم است.
    در آموزه هاي ديني، سفارش به قناعت دو هدف را دنبال مي كند: نخست آن كه سرشت آدمي به دنيا آزمند و حريص است، در مقابل، دين او را به قناعت و پرهيز از حرص فرا مي خواند. برايند اين دو نيرو، ايجاد اعتدال و توازن در آدمي نسبت به زندگي دنياست. دوم آنكه بر اساس نظام حكيمانه آفرينش، افراد از نظر استعدادها، توانمنديهاي فكري و جسمي و ويژگي هاي بسيار ديگر، متفاوت از هم آفريده شده اند و در نتيجه از نظر ثروت و قدرت اقتصادي نيز، برابر نيستند.بنابراين همواره كساني يافت مي شوند كه در برخي زمينه ها از ديگران برترند و اين خود مي تواند عامل شعله ور شدن آتش حسد، كينه توزي، و حسرت و افسوس در جان آدمي و برهم زدن آرامش روحي او گردد. از اين رو عناصري مانند قناعت و خشنودي از خواست الهي، نقش موثري در حفظ آرامش روان آدمي خواهد داشت. با اين همه قناعت هرگز به معناي رها كردن كار و توليد و راضي شدن به مشكلات و عامل عقب ماندگي اقتصادي نيست، بلكه خود زمينه ساز رشد اقتصادي است، زيرا جامعه اي كه مصارف اضافي خود را حذف كند و از تجملاتي كه بر اساس نيازهاي كاذب و روحيه اشرافي گري بوجود مي آيد دوري كند، مي تواند پس انداز بيشتري براي سرمايه گذاري هاي لازم براي توسعه داشته باشد. از سوي ديگر، با تامين بهداشت رواني جامعه، زمينه بروز مفاسد اقتصادي ناشي از حسد، آزمندي و چشم و همچشمي را كاهش مي دهد و موجب سالم سازي فعاليتها و افزايش امنيت اقتصادي مي گردد.
    
    آموزه هاي ديني با اشاره به اين مطلب دو گونه تاثير براي قناعت در زمينه رشد اقتصادي بيان نموده است:
    نخست تاثير رواني يعني احساس بي نيازي، رضايت از زندگي و آرامش روحي در عين فقر مادي، چنانكه امير مومنان علي (ع) مي فرمايند: “لاكنز اغني من القناعه ... و من اقتصر علي بلغه الكفاف فقد انتظم الراحه...؛ هيچ گنجي بي نياز كننده تر از قناعت نيست... آن كه به مقدار كفاف بسنده كند آسايش خود را فراهم ساخته است”(نهج البلاغه، حكمت363 ).
    دوم، تاثير مادي به گونه اي كه قناعت عاملي براي فقرزدايي به شمار رفته است. امام علي (ع) مي فرمايند: “من لزم القناعه زال فقره؛ هر كه با قناعت همراه شد، فقر و تهيدستي اش از ميان برود”(غررالحكم، ص393).
    در روايتي از امام صادق (ع) قناعت از مكارم اخلاق و از خصايص پيامبر اكرم (ص) دانسته شده است: “خداوند امتياز پيامبرش را مكارم اخلاق قرار داد، شما نيز خود را در اين مورد بيازماييد. اگر اين ويژگي ها در شما بود خدا را سپاس گوييد و از او بخواهيد كه آنها را زيادتر كند. اين امتيازات عبارت است از: يقين، قناعت، صبر، شكر، رضا، حسن خلق، سخاوت، غيرت، شجاعت و مردانگي”(وسائل الشيعه139 11:). از رسول خدا (ص) روايت شده است: “مال اندكي كه نياز انسان را برآورد بهتر از مال زيادي است كه انسان را از ياد خدا باز دارد”(امالي صدوق، ص395). نيز فرمودند: “بهترين روزي آن است كه به اندازه كفايت باشد”(الترغيب و الترهيب537 2:) در حديث ديگري فرمودند: “خوشا به حال كسي كه مسلمان باشد و زندگي اش به قدر كفاف”(اصول كافي14 2:). از اميرالمومنين (ع) نيز روايت شده است: “خوشا به حال كسي كه به ياد معاد و بازگشت باشد و براي روز حساب كار كند و در زندگي به اندازه كفايت و رفع نياز قناعت نمايد و از خدا راضي باشد”(نهج البلاغه،41 ).
    قناعت در بعد مثبت و منفي داراي آثار متفاوتي است. يعني چنانچه در انسان روحيه قناعت حكمفرما باشد بدنبال آن آثار بسيار خوبي مشاهده مي شود اما در بعد منفي يعني به جاي قناعت ضد آن يعني روحيه حرص و طمع حاكم باشد، آثاري متضاد با آثار قناعت پديد مي آيد.
    
    برخي از آثار مثبت قناعت عبارتند از:
    1- عزت و سرافرازي: اميرالمومنين علي (ع) مي فرمايد: “هيچ كس از شخص قانع عزيزتر نيست”(فهرست غرر، ص330) نيز فرمودند: “قناعت وسيله عزت است”(همان). در بيان ديگري نيز فرمودند: “قناعت سبب عزت و بي نيازي از مردم است”(همان). بقول استاد شهريار:
     تشنه جوي كريمان نشويد كه قناعت همه دريا باشد
     مرد را پاي قناعت به زمين سر همت به ثريا باشد
    2- گنج بي پايان: رسول گرامي اسلام (ص) فرمودند: “قناعت گنجي است كه فاني نمي شود”(مشكوه الانوار:132 ). نيز فرمودند: “قناعت مالي است كه تمام نمي شود”(همان).
    3- بي نيازي: از امام صادق (ع) روايت شده: “هر كس به آنچه خدا روزيش كرده قانع باشد از بي نيازترين مردم است”(اصول كافي139 2:). نيز فرمودند: “برترين بي نيازي ها، قناعت است”(مشكوه الانوار130:).
    
    برخي از آثار سوء عدم قناعت عبارتند از:
    1- ذلت و خواري: كسي كه به آنچه خدا براي او مقدر كرده است راضي نباشد خواه ناخواه چشم طمع به مال ديگران خواهد داشت كه در نتيجه، دست نياز به سوي آنان دراز خواهد كرد و اين خود موجب ذلت و خواري او خواهد شد. امام صادق (ع) فرمودند: :”چه زشت است براي مومن كه ميل و رغبتي در او باشد كه او را خوار و ذليل كند”(اصول كافي320 2:). مرحوم مجلسي مي فرمايد: “منظور از ميل و رغبتي كه نكوهش شده و سبب ذلت و خواري انسان مي گردد آن است كه دست به سوي مردم دراز كند و از آنان چيزي بخواهد، اما خواستن از خدا و توجه و رغبت به پروردگار مايه سربلندي و عين عزت است”(مرآه العقول258 10:).
    2- نگراني دائم: از نتايج آز و طمع، نگراني و تشويش خاطر است. امام صادق (ع) مي فرمايد: “پيامبر اكرم (ص) وقتي آيه “لاتمدن عينيك الي ما متعنا به ازواجا منهم زهره الحيوه الدنيا ... هرگز چشم خود را به نعمتهاي مادي كه به گروههايي از آنها داده ايم ميفكن كه اينها شكوفه هاي زندگي دنياست”(طه131/) را شنيد فرمود: هر كس به خدا دل نبندد حسرت دنيا او را از پاي درمي آورد، و هر كس چشم از مال و ثروت مردم برندارد حزنش طولاني شود و خشمش فرو ننشيند، و هر كس نعمت خدا را تنها در خوردنيها و نوشيدنيها ببيند عمرش كم و عذابش نزديك شود”(تفسير صافي83 2:).
    
     علي خاني

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:09 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
اسراف، از زياده گويي تا همه چيز
  اسراف، از زياده گويي تا همه چيز


صرفه جويي مصاديق زيادي دارد همانطور كه اسراف مي تواند مصاديق زيادي داشته باشد. ببخشيد! قول مي دهم بيشتر از اين حرف تكراري نزنم. نظر شما درباره اسراف و صرفه جويي چيست. كمي از مصاديق اين دو پديده براي ما بگوييد البته قول بدهيد كه شما هم حرف تكراري نزده باشيد. خب از مصرف مواد مخدر شروع كنيم يا دخانيات؟ مواد مخدر؟ راستي مي دانيد معتادان عزيز سالانه چقدر هزينه روي دست مملكت مي گذارند و چقدر از سرمايه هاي ملي را آتش مي زنند؟ به گفته سردار اسماعيل احمدي مقدم براساس آخرين گزارش موجود در ستاد مبارزه با مواد مخدر، هزينه مستقيم مصرف مواد مخدر كه براي درمان معتادان و بيماريهاي ناشي از مصرف مواد در كشور توسط مردم پرداخت مي شود سالانه حدود 3 هزار ميليارد تومان است و البته دولت هم سالانه حدود 600 ميليارد تومان براي كنترل و مهار اعتياد هزينه مي كند. توجه داريد كه اين هزينه فقط براي درمان و كنترل است. هزينه مصرف چطور؟ در كشور همسايه ما افغانستان سالانه چيزي حدود 8 هزار تن مواد مخدر توليد مي شود كه حدود هزار تن آن توسط پليس ايران در كشور كشف مي شود و البته ميزان مصرف بماند. كارشناسان از تجارت 70 ميليارد دلاري بازار مواد مخدر افغانستان حرف مي زنند كه حدود 15 درصد اين تجارت خانمانسوز از جيب معتادان ما تامين مي شود.
    خب اسراف يعني چه؟ وقتي مصرف بيش از نياز چيزهايي كه حلالند مثل آب و نان، اسراف و گناه است، هدر رفتن چنين سرمايه هايي چه معني دارد. هزينه تامين مواد مخدر، هزينه ناامن كردن مرزها، هزينه كنترل، هزينه بازپروري، هزينه آسيب هاي اجتماعي خانواده هاي بي سرپرست و... چقدر از كل اين هزينه ها اسراف است؟ احمدي مقدم جانشين رئيس جمهوري در ستاد مبارزه با مواد مخدر مي گويد: «البته اين رقم دقيق نيست و هر كس به روشي به اين ارقام مي رسد اما در مجموع واضح است كه مواد مخدر سالانه هزينه بسيار سنگيني به جامعه وارد مي كند كه محاسبه همه آن بسيار پيچيده است. هزينه هاي معنوي اعتياد در كشور نيز بسيار قابل توجه و سنگين است، فروپاشي خانواده ها، طرد و انزواي معتاد از اجتماع، مشكلاتي كه براي فرزندان معتادان به خصوص براي تحصيل شان اتفاق مي افتد و مشكلاتي كه در ازدواج دختران معتادان وجود دارد فقط نمونه هايي از هزينه هاي اجتماعي اعتياد است. آسيب ديگري كه اعتياد به جامعه مي زند اين است كه روان جامعه را دچار آسيب مي كند، 5 تا 10 ميليون نفر عضو خانواده معتادان در جامعه، جمعيت بزرگي است و بزرگترين دغدعه اجتماعي كه روان جامعه را آزار مي دهد همين مسئله است.»
    اينكه مراكز بازپروري، خودش نوعي ايجاد شغل است بماند اما واقعاً گردش هاي مالي عجيب و غريب در اين مراكز نمونه واقعي اسراف ملي نيست؟ كارشناسان تنها گردش مالي سال گذشته مراكز ترك اعتياد مجاز را حدود 2087 ميليارد و 800 ميليون تومان برآورد مي كنند كه با اين ارقام چه مشكلاتي را نمي شود حل كرد.
    وضع ما در مورد سيگار از اين هم بدتر است؛ منابع آگاه مي گويند متوسط مقدار مصرف سالانه انواع «سيگار خارجي» هر خانوار شهري ايران طي دوره 16 ساله از 702 نخ در سال 1371 به 800 نخ در سال 1386 فزوني يافته و داراي افزايش 98 نخي و رشد 14 درصدي بوده است. از سوي ديگر مجموع متوسط مقدار مصرف سالانه انواع «سيگار ايراني و خارجي» هر خانوار در مناطق شهري ايران طي سال هاي 1371 تا 1386 از 1684 نخ به 1321 نخ تقليل يافته و كاهش 363 نخي و رشد منفي 5/21 درصدي در مصرف دخانيات را نشان مي دهد.
    حالابقيه ماجرا را ببينيد: در سال 86 با متوسط مصرف سالانه 800 نخ فقط انواع «سيگار خارجي» براي هر خانوار ايراني به رقم قابل ملاحظه 13 ميليارد و 600 ميليون نخ مي رسيم و با در نظر گرفتن متوسط بهاي 50 تومان براي واردات و تحويل هر نخ سيگار خارجي به مصرف كننده داخلي، سرمايه مورد نياز براي واردات 13 ميليارد و 600 ميليون نخ سيگار خارجي در سال 1386 رقمي بالغ بر 680 ميليارد تومان يا 680 ميليون دلار بوده است.
    رقم دقيقي از برگزاري جشن عيد نوروز در دست نيست اما برخي آن را تا سه برابر هزينه هاي اعتياد برآورد مي كنند كه همه ما مي دانيم لااقل نيمي از ماجرا مشمول اسراف و ريخت و پاش هاي غير ضروري است.
    قرار شد حرف تكراري نزنيم. راستي مي دانيد شهروندان ايراني چقدر هزينه براي تعويض گوشي تلفن همراه پرداخت مي كنند؟ شما نشنيده بگيريد اما عدد حدود 400 ميليارد تومان است. هزينه حرف زدن هاي غير ضروري از جنس «خب داشتي مي گفتي...» چه؟
    يك كارشناس در اين باره مي نويسد: «اگر ساكنان يك شهر 150 هزار نفري هر ماه فقط هزار تومان از مكالمات غيرضروري موبايل خود بكاهند در سال مبلغي حدود 250 ميليون تومان صرفه جويي خواهد شد. همچنين اگر هر خانواده در مصرف گاز، آب، برق و تلفن منزل خود در ماه فقط حدود 7 هزارتومان صرفه جويي داشته باشد در سال حدود 850 ميليون تومان صرفه جويي صورت خواهد گرفت.»
    ناهيد فرخي شهروند سالمند تهراني درباره مصاديق اسراف مي گويد: «ما ايراني ها آدم هاي خونگرم و ميهمان نوازي هستيم. اين ويژگي خيلي خوب است. خود من براي مصرف روزانه برنج معمولي مي پزم و برنج اعلارا براي ميهمان نگه مي دارم. در مورد ميوه و چيزهاي ديگر هم همين طور؛ هميشه حساب خودمان و ميهمان براي ما ايراني ها جدا بوده اما بعضي وقت ها اين فرهنگ غلو آميز مي شود. انداختن سفره رنگارنگ نه تنها احترام به ميهمان نيست به نظرم توهين به شعور اوست. ما با اين كار به ميهمان مي گوييم تو از ما نيستي و ما نمي توانيم از خوراك معمولي خودمان جلوي تو بگذاريم يا بدتر اينكه تو براي خوردن به خانه ما آمده اي و ما را توي دردسر انداخته اي.
    يك خانواده با چاي و بيسكوئيت از ميهمانش پذيرايي مي كند. ريخت و پاش نه تنها گناه است بلكه ما را از چشم دور و بري ها هم مي اندازد. كسي كه ندارد، مي گويد خورد و خوراكش را به رخ مان مي كشد، كسي هم كه دارد، طور ديگر؛ چقدر خوب است ميهمان را شريك همان غذايي كنيم كه خودمان مي خوريم و به جاي ميوه و شيريني حواسمان به حرف زدن و حال يكديگر را پرسيدن باشد.»
    خداوند در قرآن كريم فرعون را به دليل زياده خواهي و زياده طلبي اش مسرف معرفي مي كند: «و فرعون برتري طلبيد در زمين و پروردگار عالم او را از مسرفين خواند.» وخداوند كسي را كه زياده خواهي مي كند و پا از حدود فراتر مي گذارد را سخت عذاب مي دهد: «و اين چنين جزا مي دهيم كسي را كه از حد بگذراند (اسراف) به پروردگارش ايمان نياورد و عذاب آخرت سخت است.»
    خداوند اسراف كاران را با صفاتي همچون «همراهان آتش»، «اهل شك»، «مورد غضب خداوند»، «كسي كه خداوند دوستش نمي دارد» و صفاتي از اين دست معرفي مي كند.
    علي (ع) مي فرمايند: «اگر اسراف كار در فقر و تنگدستي افتاد، مورد ترحم قرار نمي گيرد.» اين عبارت چنان روشن است كه نيازي به توضيح ندارد. اسراف توانايي و ثروت فرد را به باد مي دهد و بركت را از او دور مي كند و از همه بدتر وقتي چنين انساني كه با دست خود و براي هوا و هوس، ثروتش را دور ريخته، به فقر و تنگدستي افتاد، ديگران از او روي برمي گردانند اما آنكه مالش را در راه خدا بخشيده و انفاق كرده باشد، به موقع تنگدستي، همه به فريادش خواهند رسيد.
    محمود حكمتي شهروند ميان سال تهراني درباره مصاديق اسراف مي گويد: «موارد اسراف خيلي خيلي زياد است؛ از باز ماندن در و پنجره گرفته تا وقت، اسراف در انرژي، خيلي خيلي از همه بدتر عمر! خداوند اين وجود را به ما هديه داده؛ پاك و تميز، ذهن روشن، آنوقت ما چه بهره اي مي بريم! ذهن مان را بارور مي كنيم، بدن مان را سالم نگه مي داريم، روح مان را آلوده نمي كنيم؟ لحظه ها مثل برق مي گذرند برادر من! اين نفس ممكن است دو دقيقه ديگر بايستد... خب من بايد به عنوان يك مسلمان يك انسان از خودم بپرسم فلاني با اين لحظه ها چه كار داري مي كني. عمرت معنادار است، كار مفيدي انجام مي دهي يا نه عين علف عين زباله دور مي ريزي؟»
    دوست آقاي حكمتي كه خودش را رسول معرفي مي كند مي گويد: «آقا جان خداوند مي فرمايند بخوريد و بياشاميد ولي اسراف نكنيد. ما در خوردن و آشاميدن متاسفانه اسراف مي كنيم، زماني نان چنان حرمتي داشت كه اگر تكه اي زمين مي افتاد، خم مي شدند، مي بوسيدند و گوشه ديوار مي گذاشتند. ما قدر اين نعمت ها را نمي دانيم حالانان را چنان مي پزند و بدتر از آن طوري مصرف مي كنيم كه يا دست آخر مي رود توي زباله داني يا اين كه كپك مي زند و خوراك گاوداري ها مي شود. خيلي ها هم قدرت خريدن همين نان را ندارند خب اين چيزها براي جامعه ما زشت است.
    بخاري را روشن مي كنيم و پنجره را هم باز مي گذاريم از همه بدتر آقا جان تلفن، اين تلفن پدر ما را درآورده بعضي وقت ها پول تلفن را جمع كنيم مي توانيم برويم شهرستان به فاميل سر بزنيم!»

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:08 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
بررسی تشکیل صندوق تامین مالی بخش انرژی
 
چکيده:
هدف از این تحقیق،بررسی امکان تشکیل صندوق تامین مالی بخش انرژی بامشارکت بخش خصوصی داخلی و منابع مالی بین المللی با هدف صرفه جویی انرژی است . لذا سعی برایان است تابه سوالاتی از این قبیل که میزان تاثیرگذاری صندوق در جذب سرمایه های بخش خصوصی داخلی و خارجی تا چه حدی است و چگونه می توان آن راافزایش داد؟ با استناد به مواردی مشابه، ساختار سازمانی این صندوق درایران بایستی چگونه باشد؟ و بالاخره اینکه مکانیزم وام دهی صندوق با استناد به موارد مشابه در دنیا چگونه باشد؟ پاسخ داده شود. تحقیق حاضر که به روش توصیفی انجام یافته درپنج فصل تنظیم شده است. فصل اول اختصاص به طرح تحقیق دارد. درفصل دوم صندوقهای صرفه جویی و کارایی انرژی درسایر کشورهای در حال توسعه مورد بررسی قرار می گیرد. فصل سوم به بهینه سازی مصرف انرژی درایران و تامین مالی آن می پردازد. درفصل چهارم فرضیه تحقیق مورد تحلیل و آزمون قرار می گیرد . نهایتا" فصل پنجم نتایج حاصل از تحقیق را بیان می دارد. براساس نتایج حاصل از تحقیق دررابطه با ساختار صندوق و شیوه اداره آن می توان گفت که صندوق مورد مطالعه باید دارای یک هیات مدیره باشد که اعضای آن کمیته سیاستگزاری و تصمیم گیری کلان در زمینه اهداف صندوق را برعهده گیرند. اعضای این کمیته باید از متخصصان ویژه ای که در زمینه امور انرژی و بهینه سازی مصرف آن و تامین مالی پروژه های بخش انرژی دارای سوابق روشن تجربی و آکادمیک باشند برگزیده شوند. حضور نمایندگانی از وزارت نیرو، نفت و سایر وزارتخانه های مربوط مفید می باشد. باتوجه به اینکه بکارگیری منابع مالی خصوصی داخلی و بین المللی درپروژه های صرفه جویی انرژی از اهداف اصلی تاسیس صندوق است، هیات مدیره صندوق باید به دنبال اجرای شیوه ها و راهکارهایی برای جذب هرچه بیشتر این منابع به صندوق باشند. درابتدا بهتر است صندوق مربوطه با استفاده از منابع مالی دولتی تاسیس گشته و آغاز بکار نماید و پس از به اثبات رسیدن کارایی و توانایی آن در تامین مالی پروژه های سودآور صرفه جویی انرژی خود به خود زمینه جذب بخش خصوصی داخلی و خارجی به تامین مالی این پروژه ها فراهم خواهد گردید. همچنین در زمینه مکانیزم وام دهی صندوق می توان گفت با توجه به تجارب به دست آمده از صندوقهای مشابه در دیگر کشورها صندوق مورد نظر بایستی در تخصیص منابع مالی خود تنها از طریق وام دهی عمل نماید.
نويسنده:حاجیان، محمد حسن


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : - ساعت 11:07 AM - روز چهارشنبه 12 اسفند 1388    |   لينک ثابت
صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :27  
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 >