* کتاب شناسی

انس بن الحارث بن بنيه كه خود از كساني است كه بپدرش كه يكي از صحابپيامبر خطاب به حسين(ع) شنيدم كه مي ‎ فرمود: «اِنَّ ابني هذا يُقْتَلُ في ارضٍ يُقالُ لَها ال[به درستي كه اين پسرم در زميني كه به آن گفته مبايد ياريش كند. (واجبهمچنين عبدالله بن عمرو روايت مي ‎ كند: از پيامبر(ص) شنيدم فرمود: «حُسَينٌ مَقتُولٌ فَلَئِنْ خَذَلُوهُ وَ لَمْ يَنْصُرُوهُ لَيَخْذُلَنَّهُم اللهُ اِلي يَوْمِ القيامَةِ.» (مقتل الحسين/ 191 و[حسين كشته مي ‎ شود،‌پس اگر او را وا بگذارند و ياريش نكنند خدا آنها را تا روز قيامت ياري نخواهد كرد.]

* پرسش و پاسخ

در اين‏باره در بين محدثان اختلاف نظر وجود دارد. مرحوم شيخ مفيد در ارشاد، امام سجاد را فرزند بزرگ امام حسين(ع) و علي‏اكبر را «علي اوسط» مي‏داند. نويسنده «البدع» و نويسنده «شرح الاخبار» نيز چنين نظري دارند. نويسنده «مناقب»، علي‏اكبر را فرزند بزرگ امام حسين(ع) و امام سجاد را «علي اوسط» مي‏داند. علامه مجلسي در بحارالانوار، پس از نقل اقوال مختلف، مي‏گويد: علي‏ اكبر فرزند بزرگ امام حسين(ع) است/
 

* پرسش و پاسخ

پاسخ: امام حسين(ع) فرزندي به نام ابوبكر نداشته‏اند و در هيچ كتاب تاريخ نيامده است آن چه در تاريخ آمده است اين است كه امام حسين برادري به نام ابوبكر داشته‏اند كه وي در كربلا مجروح شد و سپس در بين راه به شهادت رسيد كه هم اكنون مرقدش در بين راه بغداد به كربلا وجود دارد و شيعيان به زيارت ايشان مي‏روند.

* پرسش و پاسخ

حضرت علي بن الحسين (علي اكبر) در يازدهم ماه شعبان سال 33هجرت متولد شد. او از جدّبزرگوارش علي بن ابي طالب (ع) حديث نقل مي كرد و ابن ادريس در سرائر به اين مطلب اشاره نموده است . كنيهء اوابوالحسن و ملقب به اكبر است , زيرا او بر اساس روايات موثّق بزرگ ترين فرزند امام حسين(ع) بود. مادرش ليلي دختر ابي مرّة بن عروة بن مسعود ثقفي است . حضرت در هنگام شهادت حدود 27سال داشت .(1) (پـاورقي 1.علي نظري منفرد, قصّهء كربلا, ص 330 مقتل الحسي , مقرّم , ص 318
 

* پرسش و پاسخ

اختلاف مورخين و عدم وجود منابع دقيق تاريخي در اين مورد زمينه شك و ترديد را در اين باره دامن زده است. امّا آنچه كه در اين مجال مي‏توان بيان كرد. اينكه در احاديث متعددي به اين حادثه اشاره شده است و برخي از مورخين و سيره‏نويسان ازدواج امام حسين(ع) با دختر يزدگرد را يك واقعيت مسلم مي‏دانند. سيد عبدالرزاق مقرم از عالمان برجسته حوزه نجف و از تحليل گران و محققان تاريخ اهل بيت(ع) از همين نويسندگان است او در پاسخ پرسش مطرح شده چنين مي‏گويد: گرچه تاريخ در مورد اين زن (شهر بانو يا شاه زنان)اطلاعات چنداني در دسترس قرار نداده است ولي اجمالاً يقين داريم كه وي مادر حجت خدا و فرزندش حضرت علي بن الحسين(ع) امين بر دين خداست كه او را براي تهذيب اخلاق انسان‏ها و ارشاد همه آدميان به راه راست به امامت منصوب كرده است و از اين رو، بناچار بايد مادرش نيز شخصيت ارزشمندي از آن خوشه زرّين و شجره طيبه باشد كه آن را توصيف كرديم».{1} استاد شهيد مرتضي مطهري، با اينكه اصل قضيه را از نظر تاريخي مشكوك مي‏داند. امّا به طور قاطع آن را نفي نمي‏كند و در پاسخ اين پرسش مي‏فرمايد: «اينكه گفتيم پيوند زناشويي امام حسين(ع) با دختر يزدگرد مشكوك است از نظر تاريخ است، ولي در پاره‏اي ازاحاديث اين مطلب تائيد شده است.{2} از آن جمله روايت كافي است كه مي‏گويد: دختران يزدگرد را در زمان عمر به مدينه آوردند و دختران مدينه به تماشا آمدند. عمر به توصيه اميرمؤمنان(ع) او را آزاد گذاشت كه هر كه را مي‏خواهد انتخاب كند و او حسين بن علي(ع) را انتخاب كرد».{3} تاريخ نگاران و سيره‏نويسان القاب متعددي را براي مادر امام سجاد(ع) نقل كرده‏اند كه از جمله‏ي آنها، شهربانو، شاه زنان، سلامه، غزاله، خويله، جهان بانويه مي‏باشد.{4} شيخ مفيد، شيخ صدوق و علامه مجلسي نيز با نقل رواياتي موضوع ازدواج را مورد تائيد قرار داده‏اند. تاريخ نگار معروف احمد بن اسحاق يعقوبي بغدادي (متوفي 292 ق) نيز در تاريخ خود و در حالات امام سجاد(ع):{5} يكي ديگر از مورخان مشهور است كه بعد از تائيد اين مطلب مي‏گويد: «وَ كانَتْ حَرار بِنْتِ يَزْدْجِرد كَسْري» مادر امام سجاد(ع) دختر يزدجرد پادشاه ايران بود. مسعودي نيز بعد از تائيد اين مطلب مي‏گويد: شهر بانو سرانجام در شهر مدينه بر سر زايمان در تولّد امام زين‏العابدين(ع) رحلت كرد.{6} شيخ صدوق در همين رابطه از امام علي بن موسي الرضا(ع) نقل مي‏كند كه آن حضرت به سهل بن قاسم قوچاني فرمود: مادر علي بن الحسين(ع) بر سر زايمان وفات كرد و يكي از همسران پدرش امور سر پرستي او را به عهده گرفت.{7} بنابر آنچه كه از برخي منابع گفته شد مي‏توان در پاسخ پرسش فوق اجمالاً چنين ادّعا كرد كه از نظر تاريخ و روايت ازدواج امام حسين(ع) با شهربانو يزدگرد پادشاه ايران امري مشهور است. همچنانكه مرحوم مقرّم، اين حادثه را يقين آور و امري قطعي مي‏داند. ازدواج امام حسين(ع) با شهربانو راعلاوه بر كتاب‏هاي فوق كتاب‏هاي ديگري نيز مورد تائيد قرار داده‏اند، كه از جمله آنها مي‏توان از كتاب‏هاي زير نام برد: 1.الغارات، ج 2، ص 825 و 826، ابراهيم بن محمد ثقفي؛ 2.مناقب آل ابي طالب، ابن شهر آشوب، ج 3، ص 311؛ 3. معجم رجال الحديث، آية اله خويي، ج 15، ص 48؛ 4. زمحشري در ربيع الابرار؛ 5. مجمع البحرين، ج 2، ص 270 طريحي؛ 6. المقنعه، شيخ مفيد، ص 472.

[1].رهبر آزادگان، ص 35. [2].خدمات متقابل اسلام و ايران، ص 131. [3].اصول كافي، ج 1، ص 467. [4].شرح اصول كافي، مولي صالح مازندراني، ج 7، ص 236؛ مناقب آل ابي طالب، ج 3، ص 311. [5].تاريخ يعقوبي، ج 2، ص 212. [6].اثبات الوصيه مسعودي، ص 143، چاپ نجف - رهبر آزادگان، ص 46. [7].يون الاخبار، ص 270.

* پرسش و پاسخ

تا آن جا كه ما تحقيق كرديم , امام (ع) چند زن داشت , به نام هاي : 1 شهربانو, شاه زنان , دختر يزگرد, مادر حضرت امام سجاد(ع)  2 ام ليلي دختر ابي مرة بن عروة بن مسعود ثقفي , مادر حضرت علي اكبر;  رباب دختر امرءالقيس بن عددي كلبي , مادر حضرت سكينه و علي اصغر (عبداله بن الحسين ); 4 ام اسحاق دختر طلحة بن عبيداللّه , مادر فاطمه بنت الحسين , كه قبلاً زن امام مجتبي بود و طبق سفارش امام حسن , حضرت امام حسين با او ازدواج كرد; 5 قضاعيه كه قبل از شهادت حضرت اباعبداله فوت كرد و مادر جعفر بن حسين است .(1) (پـاورقي 1.محدث قمي , در كربلا چه گذشت , ترجمهء نفس  المهمم , ص 721

 

* پرسش و پاسخ

برخو نقل مي ‎ كند: روزي به همراه پيامبر(ص)  مهماني مي ‎ رفتيم، ناگاه به حسين برخورد كرديم، پيامبر او را گرفت سپس يك دستش را زير چانه حسين و دست ديگرش را پشت سر او گذاشت و او را بوسيد و فرمود: «حَسَيْنُ، مِنّي و انَا مِنْ حُسَيْنِ اَحَبَّ اللهُ مَنْ اَحَبَّ حُسَيْناً حُسَيْنٌ سَبْطٌ مِنْالْاَسْباطِ» ـ (الجامع الصغير، ج 1، 148 و امالي الشريف المرتضي، 1،‌ 219) [حسين از من است و من از حسينم. خدا دوست دارد كسي را كه حسين رادوست داشته باشد. حسين سبطي از اسباط است] ونيز ترمذي و بغوي از انس نقل كردهاند كه پيامبر به فاطمه فرمود: «اُدعي لي اِبْنيًّفَيَثَمُهْما و يَضُّمُهُما اِلَيْةِ»(ذخاير العقبي/143 و نورالابصار/114) [پسرهايم راصدا كن تا پيش من بيايند، پس آنها را ميبوئيد وبه خود ميچسبانيد.] همچنين احمد حنبل روايتكرده است كه پيامبر(ص) فرمود: «اَللّهُمَاِنّي اُحِبُّ حُسَيْناً فاَحِبِّهُ واَحِبَّ مَنْ يُحِبُّهُ.» (كنوزالحقايق، 1/44)[خدايا من حسين را دوست ميدارم پس دوست بدار او را و هركس كه او را دوست ميدارد.] صيان از ابو هريره روايت كرده كه گفت: «رَأَيْتُ رَسُولَ الله يَمْتَصُّ لِعابِ الْحُسَيْنِ كما يَمْتَصُّ الرِّجُلُ التَّمْرَةَ.» (اسعاف الراغبين/182) [ديدم رسول خدا(ص) آب دهن حسين را ميمكيد، همان گونه كه مرد خرما را ميمكد.]
 

* پرسش و پاسخ

بر اساس احاديث متواتر، دوستي حسين(ع) واجب است. عبدالله بن عمر روايت كرده است كه پيامبرفرمود: «مَنْ احبني فليحب هذين» ـ (الاصابه / 1،‌ 330 , ذخائر العقبي/ 123) [هر كس مرا دوست دارد بايد اين دو (حسن و حسين(ع)) را (نيز) دوست داشته باشد].
 

* پرسش و پاسخ

دكتر ژوزف مورخ معروف فرانسوی در كتاب " اسلام و اسلامیان" می نویسد: بعد از رحلت بنیان گذار اسلام یعنی محمدبن عبدالله صلی الله علیه و آله اختلاف كلمه و عقیده در تابعین و جانشینان وی پیدا شد. دسته ای به خلافت دامادش علی بن ابی طالب قائل و دسته دیگری خلافت پدرزن او ابوبكر را قبول نمودند، دسته اول را شیعه و دسته دوم را سنی نامیدند. وقتی حضرت علی علیه السلام به خلافت رسید و عایشه زوجه حضرت محمد صلی الله علیه و آله و دختر ابوبكر بر مخالفت او برخاست و معاویه برادرزن دیگر محمد صلی الله علیه و آله در شام پرچم پادشاهی را برافراشت. در این موقع سه دستگی به وجود آمد و جنگ های شدیدی برپا شد و عده زیادی مقتول و مجروح گردیدند. زمانی كه زمامدار شام( معاویه) به قتل و غارت پیروان حضرت علی علیه السلام پرداخت و دستور داد كه نام حضرت علی علیه السلام را به زشتی یاد كنند در منابر و مساجد نسبت به علی  علیه السلام اهانت نمایند.

عداوت و دشمنی بین دو دسته شیعه و سنی بیش از پیش شد و شیعیان از زیربار اطاعت بزرگان سنت بیرون آمده و تنفر و انزجار خود را از آنها ابراز داشتند. ولی حكومت و اقتدار در دست تسنن بود. از بعد از زمان خلافت، شیعیان از ترس حكومت های جابر هیچ گونه ابراز عقیده ای نمی نمودند و این شیوه برقرار بود تا واقعه عاشورا كه در این روز به دستور حاكم شام( یزید بن معاویه) امام حسین علیه السلام و یارانش را در حوالی كوفه به قتل رسانیدند و این واقعه حائز اهمیت شایانی گردید و پیروان حضرت علی علیه السلام برآشفته و موقع را مغتنم شمرده مشغول پیكار شدند و جنگ ها نموده و خون ها ریخته شد و عزاداری برپا گردید و كار به جائی رسید كه شیعیان، عزاداری نوه محمد (ص) یعنی امام حسین بن علی علیه السلام را جزو مذهب خود قرار دادند و از آن روز تاكنون به پیروی از بزرگان دین خود كه آنها را دوازده نفر از اولاد حضرت علی و حضرت فاطمه علیها السلام می دانند و گفتار و رفتار و كردار هر یك از آنها را در مرتبه گفتار و كردار خدا و رسول و تالی قرآن می شمارند، در عزاداری امام حسین علیه السلام شركت كرده و رفته رفته این عزاداری از اركان مذهب شیعه قرار گرفت. با ترقیات سریع السیری كه شیعیان در اندك مدتی كردند می توان گفت در دو قرن دیگر عدد آنها بر سایر فرق مسلمانان بیشتر خواهد شد و علت این امر به واسطه سوگواری امام حسین علیه السلام است.

امروز در هیچ نقطه ای از جهان نیست كه برای نمونه دو الی سه نفر شیعه یافت شوند و اقامه عزاداری ننمایند.

در بندر مارسیل، عربی را دیدم كه پیرو مذهب تشیع بود و گویا تبعیت بحرین را اختیار نموده بود. در مهمانخانه جنب اتاق من مسكن داشت در روز عاشورای امام حسین علیه السلام به تنهایی احوالات امام حسین را می خواند و گریه می كرد و سپس مقداری آش كه با شكر و برنج تهیه نموده بود بین فقرا تقسیم می نمود."

شیعیان عقیده دارند كه در روزهای عاشورا و تاسوعا بایستی فقرا را اطعام نمود از این جهت همه ساله از اموال خود به قدر استطاعت خویش به فقرا كمك می نمایند و بعضی اوقات این كمك ها از میلیون ها دلار هم می گذرد. دسته دیگری از شیعیان برای اقامه مجلس سوگواری وقفیاتی نموده اند كه ارزش آن بالغ بر میلیون ها دلار می گردد. باید اعتراف نمود كه شیعیان از بذل جان و مال خود در راه مذهب و سوگواری امام حسین علیه السلام دریغ ندارند.

امروز در هر نقطه از عالم مسلمانان شایسته ترین افرادی هستند كه به معرفت علم واقف شده و به خصوص فرقه شیعه بر سایر فرق اسلام مزیت و برتری دارند. (1)

1- قیام امام حسین و یارانش، ص 24، به نقل از ریدرز دایجست، چاپ نیویورك

* جهان و عاشورا