اصبغ بن نباته گوید: خدمت امیر مؤمنان(ع)نشسته بودم و آن حضرت میان مردم داوری می‏کرد که جماعتی وارد شدند و مرد سیاه کت بسته‏ای هم با آنان بود، گفتند: ای امیرمؤمنان، این دزد است. فرمود: ای مرد سیاه، دزدی کرده‏ای؟
گفت: آری ای امیر مؤمنان. فرمود: مادر به عزا اگر بار دوم اقرار کنی دستت را می‏برم، گفت: آری می‏دانم ای مولای من، فرمود: وای بر تو، بنگر چه می‏گویی، آیا دزدی کرده‏ای؟
گفت: آری ای مولای من. در این جا حضرت فرمود: دستش را ببرید که بریدن دست او واجب گشت.
دست راستش را بریدند(224) و آن را در حالی که خون از آن می‏چکید به دست چپ گرفت و به راه افتاد. در راه با مردی به نام ابن کواء (که از خوارج بود) روبرو شد، وی گفت: ای مرد سیاه، چه کسی دستت را برید؟
گفت: دستم را سرور اوصیاء و پیشوای سپید چهرگان و شایسته‏ترین کس به (ولایت بر) مردمان علی بن ابی طالب(ع) برید، همان کسی که پیشوای هدایت، همسر فاطمه زهرا دختر محمد مصطفی و پدر امام حسن مجتبی و حسین مرتضی است، همان پیشی گیرنده به بهشت‏های پرنعمت، کشنده دلاوران، انتقام گیرنده از نابخردان، دهنده زکات، پناه دهنده والامقام از اولاد هاشم بزرگ، عموزاده رسول، رهنما به راه راست، گوینده درست گفتار، دلاور مکی، آقای باوفا، سرشار از علم و برکنده از شرک، امین ال حم و یس و طه و میامین، آزاد در حرمین، و نماز گزارنده به دو قبله، خاتم اوصیاء و صی برگزیده انبیا، شاه شیران و دلاور شیر دل، همو که جبرییل امین یاور اوست و میکاییل مبین ناصرش، وصی رسول پروردگار جهانیان، خاموش کننده آتش آتش افروزان، و بهترین بالنده از میان همه قریش، همو که سپاهی از آسمان پیرامون اویند یعنی علی بن ابی طالب امیرمؤمنان علی رغم ناکسان، و مولای همه مردم زمان!
به این جا که رسید ابن کوا گفت: وای بر تو ای مرد سیاه، علی دست تو را بریده و تو این گونه او را می‏ستایی؟!
گفت: چرا او را نستایم در حالی که عشق او با گوشت و خونم آمیخته است؟! به خدا سوگند او دست مرا نبرید جز به خاطر حقی که خداوند بر من واجب ساخته بود.
من خدمت امیرمؤمنان (ع) رسیده گفتم: سرورم، چیز عجیبی دیدم، فرمود: چه دیدی؟
گفتم: با مرد سیاهی روبرو شدم که دست راستش بریده بود و آن را در حالی که خون می‏چکید به دست چپ گرفته بود و می‏رفت، به او گفتم: ای مرد سیاه، چه کسی دستت را بریده؟ گفت: سرور مؤمنان...و سخنان او را بر آن حضرت باز گفتم، من نیز عین سخن ابن کوا را به او گفتم و او همان پاسخ داد.
امیرمؤمنان (ع) رو کرد به فرزندش حسن و فرمود: برخیز عمویت را بیاور. امام حسن(ع) در طلب وی رفت، او را در جایی به نام کِنده یافت و نزد امیرمؤمنان (ع) آورد.
حضرت به او فرمود: ای مرد سیاه، من دست تو را بریدم و تو مرا می‏ستایی؟! گفت: ای امیرمؤمنان، چرا تو را نستایم در حالی که عشق تو با خون و گوشتم آمیخته است؟! به خدا سوگند دست مرا نبریدی جز به حقی که بر من روا شده بود و مایه نجات من از عذاب آخرت گردید.
حضرت فرمود: دستت را به من بده. دست او را گرفت و در جایی که بریده شده بود نهاد و با عبای خود پوشاند و برخاست و نمازگزارد و دعایی خواند که شنیدیم در آخرش گفت: آمین. آن گاه عبا را برداشت و فرمود: ای رگ‏ها در جای خود به صورتی که بودید بچسبید و پیوند خورید. سپس آن مرد سیاه برخاسته و می‏گفت: به خدا و محمد رسول او و علی که دست بریده را پس از جدایی آن پیوند داد ایمان آوردم. سپس بر قدم‏های علی(ع) افتاد و گفت: پدر و مادرم فدایت باد ای وارث علم نبوت.
و در روایت دیگری است که فرمود: ای پسر کواء، دوستانمان را اگر قطعه قطعه کنیم جز بر دوستیشان نیفزاید، و در میان دشمنانمان کسانی هستند که اگر روغن و عسل هم به کامشان ریزیم باز هم جز بر دشمنی آنان نیفزاید.(225)(226)