راههاي ترويج فرهنگ وقف و ايجاد موقوفات جديد در جامعه‏ (3)

  • ساعت ارسال پست : 6:58 PM ،


وقف در سيره‏ي ائمه‏ي معصومين
 
بعد از پيامبر اکرم (ص)، ائمه معصومين (ع)، الگوها و نمونه‏هاي عيني تحقق اسلام هستند و رفتار و گفتار آنان تعيين کننده‏ي رفتار و فرهنگ مسلمانان است. اهميت وقف در نظر ائمه (ع) تا آنجاست که حضرت علي (ع) در يکي از وقف‏نامه‏هايش هدف خود را از وقف چنين بيان مي‏کند:
»ابتغاء وجه الله ليولجني الله به الجنة و يصرفني عن النار و يصرف النار عن وجهي يوم تبيض وجوه و تسود وجوه: به منظور جلب رضايت الهي تا به سبب آن مرا داخل بهشت برين فرمايد و از آتش دورم دارد و آتش را از صورتم دور فرمايد در روزي که صورت‏هايي سفيدند و صورت‏هايي سياه«6) در ميان ائمه‏ي (ع)، حضرت علي (ع) بيشترين وقف را داشته است. علي (ع) در مدت 25 سال امامت خود به کارهاي کشاورزي و باغداري مشغول بودند و از اين طريق املاک و مزارع فراواني را به دست آوردند. آن حضرت غلات باغ‏ها را در راه رضاي خدا به صورت زکات و صدقه‏ي واجب يا مستحب انفاق مي‏کردند و در آخر عمرشان همه‏ي باغ‏ها و مزارع را وقف کردند. اين باغ‏ها براي حجاج خانه‏ي خدا و براي فقرا خانه شد. از آن حضرت نقل شده است: »خود را با رسول خدا (ص) ديدم که از گرسنگي سنگ بر شکم مي‏بستم، در حالي که اکنون صدقه‏ي مال من ساليانه به چهل هزار دينار مي‏رسد«7)
از جمله موقوفات علي (ع) صد چشمه‏ي آب بود که براي حاجيان خانه‏ي خدا وقف کرد از آن حضرت روايت شده است که فرمودند: »صدقه و حبس دو ذخيره هستند، پس آنها را براي روزگار خودش حفظ کنيد«8) حضرت فاطمه (س) نيز بسياري از باغ‏هاي خود را در مدينه وقف کرد 9) حضرت امام حسن (ع) و امام حسين (ع) هم باغ‏هاي خود را که هم اکنون در محله‏ي »نخاوله« مدينه به نام باغ صبا و باغ مرجان معروف است وقف کرده‏اند10) ساير ائمه (ع) املاک و اموال خود را در راه خدا و براي رفع نياز فقرا وقف کرده‏اند. امام محمد باقر (ع) و امام صادق (ع) موقوفاتي در مدينه داشته‏اند.
 
وقف در ايران‏
 
وقف در ايران سابقه‏ي طولاني دارد به طوري که نذورات و وقف اموال به آتشگاه‏ها و معابد از دوران باستان متداول بوده است و در دوره‏ي اسلامي نيز با تحول در شکل و احکام آن ادامه پيدا کرده است. اوقاف در ايران از زمان تصرف سرزمين ايران به دست مسلمانان عرب و در قرن اول هجري رو به گسترش و تحول نهاد. لمبتون در کتاب مالک و زارع در ايران درباره‏ي وقف چنين مي‏نويسد:
چنين به نظر مي‏رسد که فکر ايجاد زمين‏هاي وقفي در اصل از اين جا پيدا شده باشد که پس از غلبه‏ي تازيان، زمين به مسلمانان فاتح تعلق گرفت... آنان زمين‏هاي خود را يا به دلخواه و يا در برابر
گرفتن پاداش تسليم کردند. با اين همه از آن پس به صورت موقوفه درآمد و سپس روستاييان در برابر پرداخت مال‏الاجاره در املاک مزبور داراي حق انتفاع و به اصطلاح »منفعت« شدند، زيرا در اين مورد زمين وقفي به نفع جامعه‏ي اسلامي »حبس« شده بود. اما وضع املاک موقوفه پيچيده‏تر از اين بود. در ازمنه‏ي متأخر کلمه‏ي وقف بيشتر در مورد زمينهايي به کار برده شد که مالکيت آنها به نفع جامعه يا يکي از امور خيريه »حبس« شده باشد 11)
مرحله‏ي اول توسعه‏ي وقف در ايران با تصرف زمين‏هاي »مفتوح العنوة« (اراضي که مسلمانان از کفار از طريق جنگ به تصرف در آوردند) آغاز مي‏شود. زيرا اين گونه اراضي در حکم وقف است. در دوره‏ي خلفاي عباسي که به عصر طلايي تمدن اسلامي شهرت دارد، رقبات موقوفه و درآمد آنها در تمام ممالک اسلامي رو به فزوني نهاد و مردم خيرانديش و امرا و وزرا و بزرگان و تجار موقوفات زيادي را براي امور عام المنفعه از خود به يادگار گذاشتند. چنانکه از مصارف موقوفات همه گونه وسايل زندگي طبقات بي‏بضاعت به خوبي فراهم بود. در همين عصر در شهرهاي بزرگ ايران مثل شيراز، اصفهان و ري املاک بسياري براي امور فرهنگي، بهداشتي و ديني بوسيله‏ي حکام و وزراي آنان وقف گرديد 12)
 

ادامه دارد ...
 
_ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
 
--------
منبع :
 
ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: جمعه 28 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • راههاي ترويج فرهنگ وقف و ايجاد موقوفات جديد در جامعه‏ (2)

    • ساعت ارسال پست : 6:56 PM ،


    در اينجا به برخي آيات قرآن که دلالت بر وقف دارند اشاره مي‏کنيم:
     
    1. (المال و البنون زينة الحيوه الدنيا و الباقيات الصالحات خير عند ربک ثوابا و خير أملا) (کهف: 42) مال و فرزندان زينت حيات دنياست وليکن اعمال صالح که تا قيامت باقي است (مانند نماز، تهجد و ذکر خدا و صدقات جاري...) نزد پروردگار بسي بهتر و عاقبت آن نيکوتر است.
    2. (و يزيد الله الذين اهتدوا هدي و الباقيات الصالحات خير عند ربک ثوابا و خير مردا) (مريم: 76)
    و خدا بر هدايت يافتگان مي‏افزايد و اعمال صالحي که اجرش نعمت ابدي است نزد پروردگار تو بهتر از مال و جان فاني دنيا) است هم از جهت ثواب الهي و هم از جهت حسن عاقبت اخروي.
    3. (لن تنالوا البر حتي تنفقوا مما تحبون) (آل عمران: 92)
    هرگز به مقام نيکوکاران و خاصان خدا نخواهيد رسيد مگر آنکه از آنچه دوست مي‏داريد در راه خدا انفاق کنيد.
    به طور کلي، قرآن کريم در توسعه‏ي فرهنگ وقف در جامعه‏ي اسلامي تأثير محتوايي و موضوعي داشته است. به اين ترتيب که مي‏توان وقف را داراي شکل و محتوا دانست که شکل آن مربوط به تحولات اجتماعي و مقتضيات زماني و مکاني است و در معرض تغيير و دگرگوني قرار دارد، در حالي که محتواي آن احتياج به راهنمايي صحيح و اصولي دارد و نقش قرآن در اين زمينه بسيار حايز اهميت است. به عبارتي ديگر، تأثير محتوايي قرآن در رواج وقف مهمتر از تأثيري است که قرآن مي‏توانست در شکل وقف داشته باشد. چنانچه قرآن صراحتا شکل وقف را بيان مي‏کرد در اين صورت شايد ماهيت اخلاقي وقف تحت‏الشعاع شکل ظاهري آن قرار مي‏گرفت؛ در حالي که اشاره‏ي قرآن به روح و محتواي وقف هشداري است به وجدان پاک انسان‏ها که اعمال خير را به دور از هدف‏هاي نفساني و دنيوي انجام دهند و بدين ترتيب مدارج متعالي اخلاقي را طي کرده به کمال انساني خود نايل شوند.
    از نظر تاريخي نيز نقش قرآن در تحريک مسلمانان در عمل به وقف قابل توجه است. زيرا مسلمانان پس از شنيدن آيات مربوط به خيرخواهي، نيکوکاري،احسان و ايثار و... به حضور پيامبر (ص) مي‏رسيدند و چگونگي انجام اين اعمال را جويا مي‏شدند و آن حضرت شيوه‏ي وقف را پيشنهاد مي‏فرمود.
     
    وقف در سيره‏ي پيامبر

    رفتار و شيوه پيامبر اکرم (ص)، به صورت قول يا فعل، در رواج و گسترش وقف در جامعه‏ي اسلامي داراي اهميت فراواني است. به موجب تأکيدي که آن حضرت بر مسأله وقف و نتايج مثبت آن در جامعه داشتند، بسياري از مؤمنين سعي مي‏کردند بخشي از امکانات مالي خود را وقف امور خيريه کنند.
    پيامبر اکرم (ص) مي‏فرمايند: »ان مما يلحق المؤمن من عمله و حسناته بعد موته علما نشره و ولدا صالحا ترکه و مصحفا ورثه او مسجدا بناه او بيتا لابن السبيل بناه او نهرا أجراه و صدقة اخرجها من ماله في صحة و حياته و تلحقه من بعد موته 1)
    چند چيز است که بعد از مرگ مؤمن پاداش آنها به او مي‏رسد: علمي که از خود به يادگار گذاشته است، فرزند صالحي که جانشين خوبي براي او باشد و قرآني که به ارث گذاشته باشد، يا مسجدي که ساخته است، يا منزلي که براي مسافرين در راه مانده ساخته است يا نهري که آن را جاري ساخته است، يا صدقه‏اي که در حال حيات خود انجام داه است«.
    از اين حديث مي‏توان سه مسأله را بيان کرد: 1. وقف اموال و ارزش علم و فرزند صالح در يک رديف ذکر شده است. 2. در طول تاريخ اسلام ارتباطي جدايي‏ناپذير بين وقف اموال، دانش و فرزند صالح وجود داشته است. 3. وقف اموال باعث دستابي انسان به دانش و فرزند صالح مي‏شود.
    براساس روايات اسلامي رسول اکرم (ص) زميني داشت که آن را در راه خدا وقف کرد و اصحاب و ياران او نيز در اين زمينه از ايشان پيروي کردند. به عنوان مثال، زمين‏هاي »مخيريق« که با وصيت در اختيار پيامبر (ص) قرار گرفته بود پيامبر (ص) آنها را وقف کرد و اين زمين‏هانخستين صدقه‏ي موقوفه در اسلام مي‏باشد.2) همچنين بنا به بعضي روايات، باغ‏هايي به نام »حيطان سبعه« از جمله‏ي موقوفات پيامبر (ص) مي‏باشد.3) نيز نقل شده است که آن حضرت موقوفاتي داشته‏اند و از عوايد آنها به مهمانان خود انفاق مي‏کرده است4)
    پيامبر (ص) با چنين نگاهي به وقف، عمل به وقف را در ميان مسلمانان به صورت يک سنت نبوي حسنه رايج کرد. عمل به وقف در رفتار پيامبر (ص) بر صحابه‏ي او تأثير گذاشت به طوري که، زبير از ياران پيامبر (ص) خانه‏ي خود در مکه و مصر را وقف کرد. عبدالله بن عمر سهم خود را از خانه‏ي پدري وقف نيازمندان نمود. سعد بن عباده باغ معروف خود »مخراف« را از طرف مادرش صدقه کرد. عثمان و طلحه خانه‏هاي خود را وقف کردند و عبدالله بن عباس املاک خود را در صهوه وقف نمود و... 5)
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: جمعه 28 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • راههاي ترويج فرهنگ وقف و ايجاد موقوفات جديد در جامعه‏ (1)

    • ساعت ارسال پست : 6:54 PM ،


    مقدمه
     
    وقف از افتخارات دين اسلام است و به طور غيرمستقيم در قرآن و به طور مستقيم در سيره‏ي پيامبر (ص) و ائمه (ع) به آن توجه فراوان شده است. از نظر اسلام وقف راه‏گشايي براي رفع محروميت‏هاي مادي و معنوي جامعه و يادگار جاودانه‏اي از کرامت انسان به پيشگاه بشريت و پيوند با آفريدگار متعال است. هر چند در هيچ يک از آيات قرآن صريحا به وقف اشاره نشده است اما، علماي اسلام از کليت برخي مفاهيم
    اخلاقي که در قرآن ذکر شده است چنين نتيجه مي‏گيرند که وقف مورد تأييد قرآن است. قرآن در توسعه‏ي فرهنگ وقف در جامعه‏ي اسلامي تأثير محتوايي و موضوعي داشته است. ذکر آيه‏ي (فمن بدله بعد ما سمعه فانما اثمه علي الذين يبدلونه ان الله سميع عليم) در وقف‏نامه‏ها نشانه‏ي تأثير قرآن در گسترش فرهنگ در جامعه‏ي اسلامي است.
    همچنين رفتار و شيوه‏ي پيامبر (ص) و ائمه معصومين (ع) به صورت قول يا فعل در رواج و گسترش وقف از اهميت ويژه‏اي برخوردار است. به موجب تأکيدي که آن بزرگواران به مسأله‏ي وقف داشتند مسلمانان بخشي از امکانات مالي خود را وقف کردند. عمل آنها به وقف نيز بر رفتار مسلمانان تأثير گذاشت.
    در کشور ما ايران نيز از گذشته‏هاي دور وقف مرسوم بوده است. مرحله‏ي اول توسعه‏ي وقف در ايران با تصرف زمين‏هاي مفتوح العنوة آغاز مي‏شود. در دوره‏ي سامانيان براي اداره‏ي موقوفات تشکيلاتي به نام ديوان اوقاف به وجود آمد. با حمله‏ي مغولان به ايران وضع موقوفات آشفته شد اما با روي کار آمدن صفويان وضع موقوفات دوباره سر و سامان گرفت و در دوره‏ي قاجاريه رو به فزوني گذاشت. در سال 1289 قانون وزارت معارف و اوقاف تصويب شد ولي چون اين قانون داراي اشکالات شرعي و اجرايي بود پس از پيروزي انقلاب اسلامي و با فتواي امام خميني (ره) قانون جامع اوقاف مطابق احکام و شريعت اسلام و در نظر گرفتن راهکارهاي اجرايي تهيه و به تصويب رسيد.
    سنت وقف ويژه‏ي کشورهاي اسلامي و شرقي نيست بلکه در ميان کشورهاي آلمان، فرانسه، و نظام‏هاي آنگلوساکسون تشکيلات عام المنفعه‏اي وجود دارد که کارکرد آنها شبيه نهاد وقف است. وقف در جامعه داراي سه دسته کارکرد فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي است. اولين و مهمترين کارکرد وقف از گذشته‏هاي دور تاکنون کارکرد فرهنگي است و در بعد اجتماعي همچون چتري بزرگ سايه‏ي خود را بر سر نيازمندان مي‏گستراند. به لحاظ اقتصادي ماهيت اوقاف جنبه‏ي اقتصادي دارد و به عنوان پشتوانه‏ي قوي مالي براي دولت مطرح است. به لحاظ آثار مثبت اقتصادي وقف در جامعه‏ي اسلامي، اسلام عمل به وقف را در رديف ايمان به خدا، رسول خدا و روز قيامت قرار داده است.
    نظر به اهميت و جايگاه وقف در اسلام و نقش آن در حل معضلات جامعه‏ي اسلامي در نوشتار حاضر تلاش داريم تا پس از بيان مسأله‏ي وقف در اسلام و کارکردهاي مختلف آن، راه‏هاي گسترش فرهنگ وقف و ايجاد موقوفات جديد در جامعه را تبيين و بررسي نماييم.
     
    وقف در قرآن‏
     
    هر چند در هيچ يک از آيات قرآن به گونه‏اي مستقيم و صريح به وقف اشاره‏اي نشده است اما، علماي اسلام از کليت برخي مفاهيم اخلاقي که در قرآن ذکر شده است چنين نتيجه مي‏گيرند که وقف مورد تأييد قرآن است. به اين ترتيب که اعمال خير و صالح همواره در قرآن مورد تأکيد قرار گرفته و مصاديق آن شامل وقف نيز مي‏شود. به عبارت ديگر، براي نگرش به مقام وقف در قرآن، بايد آيات شريفه‏اي که بر انفاق، احسان، تعاون، صدقه، عمل صالح، قرض‏الحسنه، خيرات، مبرات، باقيات الصالحات، ايثار و... صراحت دارد در نظر گرفته و از طرفي مبارزه‏ي بي‏امان وحي الهي را با کنترل مال، تکاثر، اسراف، تفاخر، استکبار، سرقت، طغيان، کسب حرام، حب مال، راندن قهرآميز يتيم، خودبيني و... با تعمقي وسيع از سر علم و ايمان بنگريم تا به ثمرات ارزنده‏ي وقف براي اعتلاي جامعه پي برده باشيم.
    آياتي که در قرآن ناظر به وقف مي‏باشند عبارتند از: آيات 195، 270، 215، 261، 272، 271، 263، 262، 254، 148 سوره‏ي بقره، آيات 24 و 25 سوره‏ي معارج، آيه‏ي 31 سوره‏ي ابراهيم، آيه‏ي 54 سوره‏ي قصص، آيه‏ي 35 سوره‏ي حج، آيه‏ي 10 سوره‏ي منافقون، آيه‏ي 38 سوره‏ي شوري، آيات 10، 7 و 18 سوره‏ي حديد، آيه‏ي 38 سوره‏ي محمد (ص)، آيه‏ي 16 سوره‏ي تغابن، آيات 21 و 34 سوره‏ي توبه، آيات 1 و 2 سوره‏ي تکاثر، آيات 4 - 1 سوره‏ي همزه، آيات 34 و 46 سوره‏ي فصلت، آيه‏ي 97 سوره‏ي نحل، آيه‏ي 24 سوره‏ي انفال، آيه‏ي 38 سوره‏ي نساء، آيه‏ي 39 سوره‏ي سبأ، و آيات 115، 92، 17 و 134 سوره‏ي آل عمران.
     

    ادامه دارد ...
     
    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: جمعه 28 خرداد 1389 
  • نظرات (0)

    • راهکار وقف در حل مشکلات جامعه - 14

    • ساعت ارسال پست : 6:37 PM ،


    نکته حايز اهمييت ديگري که بايد آن را درنظرداشت اين است که تامين هزينه ي تحصيل و زندگاني طلاب علوم ديني و روحانيون معظم از طريق به کارگيري راهکار شريف وقف، زمينه اي را فراهم مي آورد که طي آن، پايداري، استقلال عمل وعدم وابستگي مالي حوزه هاي علوم ديني به اعتبارات دولتي محفوظ مي ماند.
    به گواه تاريخ، استقلال مذبور همواره استواري، نشاط و طراوت شجره ي طيبه اسلام را فراهم آورده وراه تسلط حکومت هاي جايز به مدارس علوم ديني را که سدي نفوذناپذير در برابر آنان وبيگانگان بوده اند بسته است.
    نشر معارف نوراني دين مبين اسلام

    درجامعه اي که شميم دل انگيز فرهنگ انسان ساز اسلامي از آن استشمام مي شود، هر قدر نشر معارف نوراني شرع مقدس محمدي (ص) گسترده تر باشد، بهبود وضع فرهنگي دست يافتني تر خواهد بود جهت تحقق اين مهم، پسنديده است از راهکار حسنه وقف دراين موارد نيز استفاده شود:
    ايجاد خانه عالم دراقصي نقاط کشور؛
    تهسيل شرايط حضوردايمي عالمان ديني درجاي جاي کشور؛
    اعزام مبلغ به خارج از کشور؛
    اعطاي جايزه ي بين المللي به خادمين برجسته وبرگزيده ي فرهنگ اسلامي (درهرسال)؛
    ايجاد مؤسسات بين المللي اسلام شناسي حمايت از مراکز موجود؛
    ايجاد شهرک دانشگاهي جهت اساتيد برجسته ي حوزه ودانشگاه (تا فازغ از مشکلات به انجام مطالعات وتحقيقات درگستره ي معارف اسلامي و پاسخگويي به سؤالات و شبهات طرح شده بپردازند).
     
    رونق بخشي به صنعت گردشگري - خاصه جهانگردي وايرانگردي مذهبي
     
    فسيروا في الارض فانظروا کيف کان عاقبه المکذبين؛ درزمين سيرکنيد وبنگريد سرانجام کار تکذيب کنندگان چگونه بوده است. (19)
    قرآن کريم، مشوق جهانگردي هدفمند است؛ آنچنان که پيامبر گرامي اسلام، سفر را موجب صحت وسلامت دانسته وبدان امر فرموده است. (20) عنايت بدين مطالب و توجه به مراسم الهي حج که با سفر مي توان بدان دست يافت ونيز توجه به رسايل، جزوات و کتاب هايي که نويسندگان وانديشمندان مسلمان درباب احکام وآداب سفر ومانند آن نوشته اند، مؤيد اين مطلب است که جهانگردي دراسلام ازجايگاهي فرازمند برخوردار است.
    همين امر باعث شده که ملت مسلمان ايران از ديرباز به سفر اهتمام ورزند و معتقد باشند که بسيار سفر بايد تا پخته شود خامي. گواه اين مطلب، سفرنامه هاي بسياري است که نگاشته شده و
    کاروانسراهاي شکوهمند متعددي که درجاي جاي اين مرز و بوم کهن سربرافراشته اند.
    امروزه ازآنجا که توسعه صنعت گردشگري، خاصه جهانگردي مذهبي، مي تواند درزمينه ي اعتلاي فرهنگي جامعه نقش آفرين باشد،ضروري است که فرآيند بهره گيري از راهکار حسنه ي وقف که از ديرباز درخدمت سفر و مسافران بوده است، ديگر بار احيا شود و با ايجاد مجتمع هاي فرهنگي - اقامتي بر سر راه کاروان هاي مسافرتي، از يک سو رفاه زايران و مسافران تأمين شود وازديگر سو، زمينه آشنايي ايشان با پيشينه، فرهنگ، آداب و رسوم، زبان، دين و ديگر خصايص مردم شهر و سرزمين مقصد فراهم آيد.

    بدون شک، آمد و شد جهانگردان، به ويژه گردشگران مسلمان، به ارتقاي سطح آگاهي وتفاهم ملل، رفع سوء تفاهم ها و گفتگوي سازنده ي اديان، مذاهب، فرهنگ ها وتمدن ها، و نيز به رشد داد وستد هاي فرهنگي و افزايش درآمد ملي کشورها از جمله ممالک اسلامي خواهد انجاميد.
    چنانکه ديديم، نقش وقف دربهبود اوضاع اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي جامعه چشم افسا و حايز اهميت است؛ اگر چه لازمه ي ايفاي بايسته وشايشسته ي آن، بازشناسي سنت حسنه اي است که سابقه اي درخشان ودرعين حال ديرينه درجاي جاي جهان خاصه دارالسلام دارد.

    وقف، راهکاري مؤثر درعين حال مردمي است که بر پادارندگانش به قصد تحصيل رضاي الهي دست فراسوي آن برده وبا قيات الصالحاتي شکوهمند را بيان نهاده اند که عمران و آباداني دارالعباده (دنيا) را موجب شده است. دراين ميان نيکوکاراني که علاوه بر اختصاص مال و ملک، عمر خويش را نيز وقف اعتلاي همه جانبه اسلام، دارالاسلام ومسلمين بلکه بشريت و ارزش هاي عاليه انساني کرده اند، مقامي بس شامخ ورفيع دارند؛ همانان که دراين راه از بذل جان و سرکشيدن باده ي خوشگوار شهادت نيز فروگذار نکرده اند.
    اميد آنکه درسايه سار حاکميت نظام ارجمند جمهوري اسلامي، شاهد رويکردي فراگيربه سنت حسنه ي وقف وبهره مند شدن اجتماع ازبرکات عديده ي آن باشيم، امري که اهتمال جدي انديشمندان وخداوند گاران خرد وتدبير را مي طلبد.
     
    پي نوشت :
     
    1- فلسفه ي سياسي، آنتوني کويينتين، ص 1 2.
    2- الا اسلام يقود الحياه، محمد باقر صدر، ص 134. .
    3- نهج البلاغه، نامه ي 53. .
    4- قرآن کريم، سوره ي نحل، آيه ي 90. .
    5- تعاونو ا علي البر و التقوي قرآن کريم، سوره ي مائده، آيه ي 2.
    6- رسالة آيت الله بروجردي، ص 559.
    7- امروزه در خارج از دارالاسلام نيز کنش هايي نظير وقف به چشم مي خورد؛ مانند اقدامي که آلفرد نوبل در اختصاص عايدي دارايي هاي خويش براي اعطاي جايزه ي سالانه به سرآمدن عرصه ي علم، فرهنگ و صلح انجام داد؛ يا مراکزي که از سوي افراد نيکو کار براي نگهداري سالمندان و مانند آن اختصاص مي يابد.
    8- شرح مظهر الاسرار، عطار نيشابوري، ص271. .
    9- الّذين ان مکَناهم في الارض اقاموا الصلوه قرآن کريم، سوره ي حج، آيه ي 41.
    10- قرآن کريم، سوره ي بقره، آيه ي 178.
    11- گويند فردي ساده انديش بر امام محمد باقر (ع) خرده گرفت که چرا بر خلافت شيوه ي نياکان و اجداد طاهرينش جا مه اي نيکو پوشيده اند! امام در پاسخ فرمودند که امروزه وضع اقتصادي مسلمانان و جامعه ي اسلامي به گونه اي است که مي توان جامه اي اين گونه پوشيد (بر خلاف گذشته که فقر اقتصادي جامعه اجازه ي اين امر را نمي داد).
    12- امام خميني (ره). .
    13- الفقر موت الاکبر، نهج البلاغه، حکمت 163.
    14- در حاشيه ي دوازدهمين کنفرانس بين المللي وحدت اسلامي، از شيخ نفيع الله عشيراف - مفتي عام مسلمانان بخش آسيايي روسيه - شنيدم که گروه هاي تبشيري کاتوليک با پرداخت مقرري ماهانه و ارايه ي خدمات پزشکي به مسلمانان نيازمند جمهوري هاي مسلمان نشين آسياي مرکزي و قفقاز کوشيده اند آنان را به تغيير دين ترغيب کنند و متأسفانه در بعضي موارد موفق هم شده اند. .
    15- رقابت مي تواند فردي واجتماعي نيز باشد.
    16- انگيزش، حالت رواني انسان است که او را درجهت خاصي تجهيز، و وادار به انجام رفتارهايي قابل تعريف ومشخص مي کند.
    17- مسجد سنگر است. سنگرها را حفظ کنيد. .
    18- لولا القلم لم يستقم الملک و الدين ولم يکن عيش صالح، مستدرک الوصائل، ج 13، ص 258. .
    19- قرآن کريم، سوره نحل آيه 36. .
    20- سيروا تصحوا.
     

    نويسنده: بيژن شهرامي
     
     
    پایان

    _ همت مضاعف و كار مضاعف در امور خيريه و عام المنفعه (وقف، وظيفه واقفان و ...) _
     
    --------
    منبع :
     
    ميراث جاويدان

  • نوشته شده توسط: میثم طاهری
  • در تاريخ: جمعه 28 خرداد 1389 
  • نظرات (0)