حال اگر انتظار داشته باشيم که اين رويدادها تأثيري دلخواه از خود بر جاي نهند، شايسته است که يک سو از توليدات ارزشمند فرهنگي، مذهبي، هنري و... حمايت هاي مالي ومعنوي لازم به عمل آيد وازديگر سوضمن احياي برنامه هاي فرهنگي و هنري ارزشمند اما متروک (ازقبيل شاهنامه خواني و تعزيه)، برکيفيت و دامنه ي حضور در مسابقاتي نظير مسابقه ي سراسري حفظ، قرائت وتفسير قرآن کريم، مسابقه کتابخواني ونقد کتاب و ساير مسابقات فرهنگي، مذهبي، هنري افزوده شود.
جهت تحقق اين مهم شايسته است ازعايدي برخي موقوفات که برنامه مصرفي خاصي براي آنها در نظر گرفته نشده بهره گرفته شود ضمن آنکه سعي شود نيکوکاران، موقوفاتي رانيز جهت شکل گيري برنامه هاي فوق که تأثير گذاري آنها درعصر حاضر بسيار قابل ملاحظه است، اختصاص دهند. بدون شک، وقفهاي جديد و متناسب با مقتضيات روز که مي توانند تاثيرات عميقي را موجب شوند، هنگامي شکل خواهند گرفت که تبليغات مناسب ودامنه داري دراين زمينه ارايه شود.
که بيني در او رازها بي شمار
کتاب را مرآت روزگارخوانده اند که درپهناي سيماي ارجمند آن مي توان نظاره گر اسرار نهان و رازهاي دور و دراز بود و در اهميت آن همين بس که پيامبر عظيم الشأن اسلام (ص) فرمود: اگر قلم نبود، ملک و دين برقرار نمي ماند و زندگي شايستگي امکان نمي يافت. (18)
به واقع، کتاب، برترين کالاي فرهنگي است که اوضاع فرهنگي جامعه را تحت تأثير خود قرار مي دهد؛ چنانچه تعدد عناوين و بالا بودن شمارگان و پررونق بودن بازار فروش واستقبال از نمايشگاه ها ي استاني و بين المللي کتاب، يکي از شاخصه هاي مهم جوامع فرهنگ آفرين به شمار مي رود.
دراين ميان بايد بدين نکته توجه داشت که همان گونه که نشر کتب سودمند مي تواند به اعتلاي همه جانبه ي جامعه کمک شايان توجهي کند، انتشار کتب ضاله و گمراه کننده نيز مي تواند جامعه را به سوي انحطاط رهنمون شود.
عنايت بدين مهم، حمايت از انتشار نافع و سودمند، خاصه قرآن کريم، نهج البلاغه، صحيفه ي سجاديه و... را ضروري مي نمايد؛ بدين معنا که از يک سو شرايط براي به زيورطبع آراسته شدن آنها فراهم آيد و از ديگر سو با پرداخت يارانه ي مناسب، قيمت فروش آنها خواصه براي نسل جوان کاهش يابد.
دراين ميان، راهکار مقدس وقف مي تواند با اعمال اين نوع حمايت، وضع فرهنگي جامعه را به سوي بهبود سوق دهد وعرصه را بر کتب ضاله وگمراه کننده اي که گاه به صورت زيرزميني هم که شده، مجال نشر مي يابند، تنگ و تنگتر کند. اين مهم را مي توان با سرمايه گذاري جهت چاپ کتبي که بر رد کتاب هاي گمراه کننده نوشته مي شوند نيز تعقيب کرد.
تأمين شهريه ي طلاب، دانشجويان و دانش آموزان
پايين آوردن هزينه ي اشتغال به تحصيل جوانان، به ويژه آنان که در مناطق محروم ساکن هستند، مي تواند به ارتقاي سطح معرفت وتحصيل ايشان بيانجامد. ضمن آنکه اين عمل شريف مي تواند موجبات کشف وشکوفايي استعدادهاي درخشاني را فراهم آورد که به واسطه ي نبود امکانات، در محاق بي اعتنايي واقع شده اند و جامعه از برکات وجودشان محروم مانده است.
علاوه براين، بورسيه کردن فراگيران دررشته هايي که بهبود وضع فرهنگي جامعه سخت نيازمند آنهاست، مي تواند ازديگر کارکردهاي راهکار شريف وقف باشد.
ادامه دارد ...
منبع :
وقف وبهبود وضع فرهنگي جامعه
اماکن مذهبي اسلامي، خاصه مساجد، حايز اهميت بسيارند چه، ازيک سو تعدد و رونق وآباداني آنها معرف دين مداري و سعادت مندي دنيايي وآخرتي جامعه است و از ديگر سو، يکي از کارکردهاي اساسي آنها، فرهنگ سازي در گستره ي شکوهمند تمدن اسلامي است.
نقش اخير، علي رغم حايز اهميت بودن ساير کارکردها در روزگاري که تهاجم فرهنگي چشم به
غارت گنيجينه ي ارزشمند وذي قيمت مواريث معنوي جوامع دين مدار شرقي دوخته، واجد اهمييت بيشتري است. البته جايگاهي که اماکن مذهبي در دارالاسلام دارند، به هيچ روي قابل مقايسه با جايگاهي که در قلمرو ساير اديان دارند نيست چرا که اصولا دراسلام، فرهنگ از مرتبتي فرازمند و با شکوه برخورداراست؛ ضمن آنکه مباحث و کنش هايي که درمساجد مجال طرح مي يابند، بسيار اساسي تر و متنوع تر است. تا آنجا که مي توان گفت زندگاني مسلمين با تمامي ابعادي که بر آن وارد است، با مساجد ارتباطي ديرينه و تنگاتنگ داشته و دارد؛ از اقامه فرايض انسان ساز گرفته تا طرح مسايل سياسي پيچيده، بسيج افراد براي شتافتن به ميادين کارزار و جهاد (نظامي، دانشگاهي، اقتصادي...) تعليم و تعلم و مانند آن.
از ديگر سو، به گواه تاريخ، مساجد در جاي جاي دارالاسلام همواره مهمترين پناهگاه مردم و مستحکمترين سد دربرابر نفوذ اجانب استعمارگر بوده اند چه، به تعبير حکيمانه ي امام خميني (ره)، مساجد سنگرند ومي بايد سنگرها را پاس داشت (17)
عنايت به مطالب ياد شده از يک سو و درک ضرورت ارتقاي توان اماکن مذهبي درجذب و اغناي نسل جوان وساير آحاد جامعه از سوي ديگر، اهميت بهره گيري از راهکار وقف جهت توسعه کمي و کيفي اماکن مذهبي را آشکارمي سازد. ناگفته پيداست که سهم توسعه ي فوق در بهبود وضع فرهنگي جامعه، قابل ملاحظه خواهد بود.
توسعه کمي و کيفي فضاهاي آموزشي، فرهنگي و...
نقشي که راهکار وقف مي تواند از طريق توسعه کمي و کيفي فضاهاي آموزشي، فرهنگي، هنري و مانند آن در فرآيند بهبود وضع فرهنگي جامعه ايفا کنند، بسيار مهم است واين به واسطه عوامل ذيل است:
تاثير مستقيم توسعه همه جانبه فضاهاي آموزشي و فرهنگي بر بهبود وضع فرهنگي اجتماع؛
جوان بودن بافت جمعيتي کشور؛
بالا بودن سطح رغبت مردم به تحصيل، هنرآموزي و فعاليت هاي فرهنگي؛
بالا بودن سطح بيسوادي؛
کسر شديد بودجه نظام آموزشي؛
پايين بودن ظرفيت دانشگاهها، حوزه هاي علوم ديني و ساير مراکز آموزش عالي و فرهنگي هنري؛
کمبود فضاها وتجهيزات شايسته آموزشي، فرهنگي، هنري و...؛
جايگاه فرازمند تعليم وتعلم دردين رسمي کشور(شرع مقدس اسلام).
عنايت بدين مطلب که بهبود پايدار واساسي اوضاع فرهنگي جامعه، بدون توسعه ي کمي و کيفي فضاهاي آموزشي ميسور نيست، اهميت حضور راهکار وقف دراين عرصه بيش از پيش آشکارمي شود.
تدارک برنامه هاي هدفمند وارزنده ي فرهنگي، مذهبي، هنري و...
اوضاع فرهنگي جامعه، متأثر از رويدادها و برنامه هاي فرهنگي است از قبيل: ميلاديه ها، مراسم دعا، اعتکاف و مانند آن، همايش ها، جشنواره ها، نمايشگاه ها، مسابقات و ديگر برنامه هاي متنوع فرهنگي، مذهبي، هنري، اجراي نمايش (ازجمله نمايش هاي مذهبي، اساطيري و...)، اکران فيلم هاي سينمايي، و برپايي کنسرت هاي موسيقي.
ادامه دارد ...
منبع :
ايجاد رقابت سالم ومفيد
امروزه توجه به همين اهميت و تأثير است که موجبات به کارگيري بيش از پيش اين عنصرکليدي را درسازوکارهاي مختلف فراهم آورده است وهرچه برکات حاصل ازاين امر ظهور و بروز پررنگ تري مي يابد، اراده وانگيزه لازم جهت استفاده از آن قويتر ميشود.
دراين ميان، راهکار حسنه ي وقف نيز با ايجاد رقابت سالم ومفيد بين يک فرد يا يک سامانه با خود يا با ديگر افراد و نهادها، به بهبود کمي وکيفي اوضاع افتصادي جامعه مي انديشد. اين رقابت بين يک فرد با خودش، از آنجا شکل مي گيرد که او تلاش بيشتر خودرا از يک سو باعث بالا رفتن توليد و نهايتا درآمد خود مي يابد واز ديگر سو باعث ارتقاي سطح درآمد موقوفه اي مي بيند که درتعامل با آن مشغول فعاليت است وعايدي آن صرف توسعه ي جامعه در ابعاد گوناگوني که برآن مترتب است، مي شود.
با توجه به آنچه که ذکر آن رفت، شايسته است به نقشي که راهکار حسنه ي وقف مي تواند درمسير جبران بخشي از کاستي ها ونارسايي هاي نظام هاي تامين اجتماعي داشته باشد، اشارت کنيم؛ امري که عنايت بيش از پيش بدان، مرهمي برزخم هاي کهنه و متعددي خواهد گذاشت که اقتصادهاي وابسته و بيمار ممالک جنوب بدان گرفتارند.
نکته اي که دراين ميان حايز اهميت فراوان است، اين است که اگر صاحبان سرمايه نه به اميد تحصيل سود مالي، بلکه از سر نيک انديشي و به اميد کسب سود معنوي به سرمايه گذاري اهتمام ورزند وعايدي حاصل نيز صرف ايجاد رفاه اجتماعي گردد، اوضاع و احوال جامعه به لحاظ اقتصادي بهبود قابل ملاحظه اي خواهد يافت.
به هرحال، راهکار حسنه ي وقف، با دامن زدن به روحيه ي والاي خيرخواهي درجامعه مي تواند به هدايت توان و سرمايه هاي نيرومند بخش مردمي در جهت اجراي برنامه هاي عمراني عام المنفعه بيانجامد و تاثيري قابل توجه در رشد اقتصادي کشور وبهبود وضع درآمدي ومعيشتي مردم برجاي نهد؛ امري که ضرورت آن امروزه بيش هر زمان ديگري رخ نمايانده است.
ادامه دارد ...
منبع :
فقرزدايي
تأثيرات سوء فقر بر اجتماع بشري عديده است؛ از جمله:
به خطر افتادن ثبات وحدت و امنيت ملي؛
به خطر افتادن استقلال مملکت (به لحاظ وابستگي پيدا کردن به قدرت هاي اقتصادي و سياسي بيگانه از قِبَل دريافت وام هاي کلان و...)؛
عدم استفاده ي مطلوب از توانمندي هاي موجود در کشور؛
شکوفا نشدن استعدادها و عدم بروز توانايي هاي افراد؛
فرار مغز ها و استعدادهاي درخشان؛
کند شدن آهنگ رشد و توسعه ملي؛
گسترش بيسوادي، بيکاري و...؛
پايين آمدن متوسط عمر افراد؛
رشد سرطاني روستاگريزي و شهر نشيني.
حال که نمونه هايي از تآثيرات سوء فقر وتنگدستي رابرشمرديم، ذکر اين نکته ضروري است که راهکار حسنه ي وقف مي تواند با فراهم آوردن فرصت هاي شغلي، دستگيري از نيازمندان وکمک به خوداتکايي ايشان، رواج انديشه ي خيرخواهي، تقويت مؤسسات حمايتي، بسيج امکانات اندک ومانند آن راه بر فقر وتنگدستي تنگ کند و رفاه وغناي ممدوح جامعه انساني را موجب شود.
دين مبين اسلام که تحصيل سعادت آدمي درهر دوجهان را درامتداد نگاه دارد، علاوه بر آنکه بندگان خدا را به ساختن سرايي مجلل و فاخر در دنياي پسين فراخوانده، آنان را به عمران وآباداني دنيايي که مزرعه آخرت است نيز دعوت فرموده. اين امر خود گواهي ديگر برجامعيت وچند بعدي بودن کاملترين شريعت آسماني است که شعار آن تامين سعادتمندي انسان ها در دوجهان است.
بعضي از راهکارهايي که اسلام جهت عمران وآباداني دنيا انديشيده، به اين قراراست:
والاي مقام کاروکارگر دراسلام؛
ثواب هاي مترتب برکشاورزي، غرس نهال و...؛
وطن دوستي که حسب بعضي ازروايات، نشانه ي ايمان است.
جلوه هاي عمراني فرضيه ذکات؛
سنت حسنه ي وقف که باعمران وآباداني ظاهري وباطني دارالاسلام، ارتباطي ديرپا داشته ودارد واحداث مدارس، مساجد، بيمارستان ها، کاروانسراها، آب انبارها، راه ها، پل ها، حسنيه ها، تکايا، و... مؤيد آن است.
ادامه دارد ...
منبع :
