وقف و حقيقت شرعيه‏

با در نظر گرفتن زيست اجتماعي انسان در طول قرون و اعصار مي‏توان به يک نتيجه‏ي کلي در اين باب رسيد که انسان فعلي فرآيند و محصول ميليون‏ها سال زندگي بشر بر روي زمين از طريق تعاون است که با به کارگيري تجربيات و اطلاعات گذشتگان و معاصرين خود در جهت نيل به راه‏هايي نو و مترقي در طول زندگي چه بسا مقدمه‏اي بر کشف يا اختراعي نو گرديده و تجربيات و اکتشافات نسل اندر نسل منتقل گرديده و همواره انسان متفکر گذشته را به مثابه‏ي چراغي فرا راه حال و آينده‏ي خود قرار داده و نحوه‏ي زيست و چگونگي برقراري ارتباط در نحله‏هاي مختلف زندگي خود را دگرگون نموده است و از طريق تبادل انديشه‏ها و فرهنگ‏هاو ايجاد جامعه‏اي نو و آرماني که هدف همه‏ي اديان و مکاتب بوده و پديده‏هاي مختلفي در زايش، پيرايش و آفرينش انواع فرهنگ‏ها و تمدن‏ها نقش داشته‏اند، داد و ستدهاي فرهنگي و علمي و تأثير و تأثر متقابل اقوام در زواياي مختلف زندگي، تمدن جهاني را رقم زده است.
اگر چه اقوام و ملل مختلف با اديان و آداب و سنن متفاوت در چارچوب مرزهاي تقسيم‏بندي شده و قراردادي محصورند اما همگي از محصول تفکر و انديشه‏هاي هم به طور مشترک استفاده نموده و در راه بهبود شرايط زيستي از راه‏هاي مختلف اختراع، اکتشاف يا ايجاد مکاتب مختلف فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي به نوبه‏ي خود فانوسي را فرا راه زندگي ساير انسان‏ها قرار مي‏دهند.
اغلب پديده‏ها و نهادهاي مختلف اقتصادي و اجتماعي ريشه در تاريخ ملل و اديان مختلف دارد.
پديده‏ي اقتصادي ) اجتماعي وقف نيز که جوهره‏ي تعاون در آن متبلور است از اين قاعده مستثني نيست، کلام والاي حضرت امام خميني (ره) در کتاب البيع (ص
18) که تصريح فرموده‏اند: »براي وقف حقيقت شرعيه‏اي نيست بلکه يک امر عقلايي است که ميان پيروان تمام اديان و شايد نزد غير پيروان اديان نيز مرسوم باشد« مؤيد اين نکته است.
از طرفي ملا احمد نراقي در مستندالشيعه کتاب الوقف مي‏فرمايد: »وقف از احکام قديمه‏اي است که شرايع سابق بر آن جريان داشته و وضع کنيسه‏ها و کليساها و مساجد براساس آن بوده است«.
همين کلام والاي امام (ره) مي‏تواند قوانين و مقررات دگم و اغلب بي‏روح حاکم بر اداره‏ي موقوفات را تلطيف کند و از جمود ديدگاه‏هاي حاکم بر وقف و مقررات موضوعه خصوصا در تعيين محل مصرف موقوفات متعذرالمصرف و يا مجهول‏المصرف و يا مجهول‏الواقف جلوگيري کرده و راهگشاي تفکر نويني در اداره‏ي اوقاف باشد که اغلب آنها در طي تکامل نوع زيست و تحولات معيشتي انسان‏ها کاربرد خود را يا از دست داده و يا کمرنگ شده و نياز به تغيير محل مصرف با عنايت به نيازها و ضروريات زمانه دارد. که اين البته با اخذ نظر متشرعان و فقيهان و عالمان ممکن و عملي خواهد بود که با قدري تغيير در کيفيت عمل به وقف تأثير آن را در زندگي اقتصادي و فرهنگي ايران اسلامي پررنگتر و مؤثرتر خواهد نمود و همچنين انديشه‏ي والا و پوياي رهبر کبير انقلاب مقدس اسلامي را که حيات خود را وقف زندگي شرافتمندانه‏ي ملت ايران نمود در شريان‏هاي وقف اين امانت الهي جاري‏تر خواهد ساخت.

منبع : راسخون





لينک مطلب
 توسط صغری شکوهی در شنبه 29 خرداد 1389  ساعت 3:31 PM نظرات 0


POWERED BY RASEKHOON.NET