موضوعات اصلي
شيعه شناسي؛ ضرورت ها و رسالت ها
تشيع و غربت آن در عصر حاضر
به گمان بنده, در ميان همه اديان و فرق, هيچ دين و مذهبي غريب تر از مذهب شيعه نيست و در ميان رهبران مذاهب ـ به شهادت تاريخ و به شهادت تاريخ شناسان ـ كسي به غربت علي ابن ابي طالب ـ عليه السلام ـ نمي رسد. و شايد اين ميراثي است كه براي شيعيان باقي خواهد بود تا زماني كه صاحب امر ظهور بفرمايند و اسلام و تشيع را از غربت نجات دهند. ما در طول اين چهارده قرن, كساني را داشته ايم كه حقيقتاً در عالم نمونه بوده اند. شايد اگر بارزترين آنها را بخواهيم نام ببريم اصحاب سيد الشهداء ـ عليه السلام ـ هستند. در ميان علما هم بوده اند كساني كه تمام عمرشان را خالصانه, مخلصانه و سخاوتمندانه در راه شناختن عالم تشيع و ترويج مذهب حق سپري كرده اند و در اين راه از هيچ چيز فروگذار ننموده اند.
شيعه در روايات
پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: يا علي! جنّت، سراي تو و شيعيان تو است.
2. قالَ النَّبِيُّ ـ صلي الله عليه و آله ـ: إنَّ اللهَ لَهُ الْحَمْدُ، عَرَضَ حُبَّ عَلِيٍّ وَ فاطِمَه، وَ ذُرّيَّتِهما عَلي الْبَرِيَّه فَمَنْ بادَرَ مِنْهُمْ بِالإجابَه جَعَلَ اللهُ مِنْهُمْ الرُّسُلَ، وَ مَنْ أجابَ بَعْدَ ذلِكَ جَعَلَ مِنْهُمْ الشِّيعَه وَ إنَّ اللهَ جَمَعَهُمْ فِي الْجَنَّه. «احقاق الحق، ج9، ص191»
پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: خداوند كه حمد وستايش بر او باد دوستي علي و فاطمه و ذريه آن دو را بر همه انسان ها عرضه داشت اول كساني كه آن را پذيرفته اند به عنوان رُسُل (رسولان) انتخاب شدند و پس از آنان، كساني كه آن را پذيرفته به عنوان «شيعه» برگزيده شدند و خداوند در بهشت همه آنان را جمع خواهد كرد.
3. عَنْ أبِي جَعْفَرٍ ـ عَلَيْهِ السَّلامُ ـ أنّهُ قال: لِيُهْنِئَكُمْ ـ الإسْمُ ـ قُلْتُ وَ ما هُوَ جُعِلْتُ فِداكَ؟ قالَ: الشِّيعَه، قيلَ إنَّ النّاسَ يُعَتِّرُونَنا بِذلِكَ، قالَ: أما تَسْمَعُ: «وَ إنْ مِنْ شِيعَتِهِ لِإبْراهيمَ»، وَ قَوْلُهُ تَعالي: «وَ اسْتَغاثَهُ الَّذيِ مِنْ شِيعَتِهِ عَلَي الّذي هُوَ مِنْ عَدُوِّهِ فَلْيُهنَئكُمْ الْاِسْمُ. «تفسير قمّي، ج2، ص228»
امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: اين نام بر شما گوارا و مبارك باشد، گفتم: كدام نام؟ فرمودند: «شيعه» ـ شخصي گفت: ما را به اين نام تحقير مي كنند، امام پاسخ داد: مگر قرائت نكردي: «و ان من شيعته لابراهيم»(در ذيل سوره صافات) و «استغاثه الذي من شيعته علي الذي هو من عدوه» (الإستيعاب، ج3، ص40) پس مبارك باشد اين اسم بر شما.
4. عَنْ جابِرِ بْنِ سَمَرَه يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ـ صلي الله عليه و آله ـ يَقُولُ لا يَزالُ الإسْلامُ عَزِيزاً إلي إثْنَيْ عَشَرِ خَلِيفَه ثُمَّ قالَ كَلِمَه لَمْ اسْمَعْها فَقُلْتُ لِأبِي ما قالَ؟ فقال كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ. «صحيح مسلم، ج6، ص2»
جابر بن سمره مي گويد: از پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله ـ شنيدم كه فرمود: هميشه، عزت و سربلندي اسلام و (مسلمين) به دوازده امام و جانشين من بستگي دارد (و افزود:) همه آنان از قريش هستند.
تشيع، دين آينده جهان
تقديم به: وديعه يزدان، موعود اديان و منجي انسان; شخصيتي كه چون بيايد ، بهار به پيشوازش ميرود، عدل بر ركابش بوسه ميزند و جهان يكسره كه به صلاحديد حق، رخ در نقاب غيبت دارد، به صلاح و فلاح ميگرود ، و هم اينك نيز بارش آسمان و رويش زمين از يمن وجود اوست. يعني حضرت ولي عصر حجة بن الحسن العسكريعجل الله تعالي فرجه الشريف; سليمان به حقي كه اهرمن را تا روز رستخيز، توان ربودن خاتم از انگشت وي نيست، جعلنا الله من انصاره و اشياعه والذابين عنه .
«هو الذي ارسل رسوله بالهدي ودين الحق ليظهره علي الدين كله ولو كره المشركون» .
او (خداوند) كسي است كه رسول خويش را با هدايت (دلايل روشنگر) و دين حق (درست و استوار) فرو فرستاد تا اين دين را بر تمامي اديان پيروز گرداند، هر چند كه مشركان (بتپرستان ، يهود، و مسيحيت) نخواهند.
نويد فوق، مربوط به سورهي توبه، آيهي 33 است . در آيات قبل (توبه: 27-32) نخست فرمان داده ميشود كه بايستي بتپرستان فتنهجو و آتش افروز حجاز به عنوان عناصري پليد از حريم كعبه طرد شوند. سپس به دو گروه مشرك اشاره ميشود: يهود و مسيحيت، كه برخلاف تعاليم انبيا به خداي يكتا شرك ميورزند، پيامبران الهي را فرزند خدا ميانگارند و خاخامها و راهبان را رب و اله خويش ميگيرند در حاليكه امر شدهاند جز خداي يگانه، معبودي را نپرستند و مع الاسف ميكوشند نور الهي (اسلام) را نيز خاموش سازند، حال آن كه ارادهي قطعي خداي متعال بر اين تعلق گرفته است كه نور خويش را كامل سازد.
معناي شيعه
شيعه در لغت به معناي پيرو و يار است. قرآن كريم از حضرت ابراهيم (عليهالسلام) به عنوان شيعه حضرت نوح ياد ميكند. اين واژه كه در كاربرد لغوي با آمدن نامي در پي خود، پيروان شخص خاصي را ميشناساند، هماكنون در عرف مسلمانان به صورت اسم خاص درآمده و به كساني كه ولايت و امامت عليبنابيطالب (عليهالسلام) و فرزندان او را پذيرفته باشند، گفته ميشود، البته اين مفهوم به مرور به شيعيان اثنيعشري اطلاق شده است. ابنخلدون مينويسد:«شيعه در عرف فقيهان و متكلمان خلف و سلف، بر پيروان و اتباع علي و پسران او اطلاق ميشود.
بسياري از پژوهشگران اهلسنت و خاورشناسان كه درباره تحولات منجر به ظهور مفهوم شيعه در انديشه و پيكره امت اسلامي به تحقيق و كاوش علمي پرداختهاند، نظريههاي گوناگوني كه گاه با اختلاف آرا و تفاوت با ديدگاه مشهور است، ارايه دادهاند؛ ولي وجه مشترك تمامي ديدگاهها اين است كه مفهوم شيعه پس از رحلت پيامبر اكرم و بخاطر دست نيافتن عليبنابيطالب به خلافت و حكومت، ميان پيروان او پيدا شد. آن چه در متون روايي شيعه و اهلسنت از پيامبر اكرم نقل شده است، حكايت از آن دارد كه شخص پيامبر از پيروان و دوستداران علي به عنوان شيعه نام برده است. بنابراين، تكوين و تكامل اين مفهوم به لحاظ تاريخي به زمان پيامبر برميگردد.
آرژانتین: سرزمین نقره (اسپانیایی)
آفریقای جنوبی: سرزمین بدون سرما / آفتابی جنوبی (لاتین، یونانی)
آلبانی: سرزمین کوه نشینان
آلمان: سرزمین همه مردان یا قوم ژرمن (فرانسوی، ژرمنی)
آنگولا: از واژه نگولا که لق
ب فرمانروایان محلی بود
اتریش: شاهنشاهی شرق (ژرمنی)
اتیوپی: سرزمین چهره سوختگان (یونانی)
ازبکستان: سرزمین خودسالارها (سغدی، ترکی، فارسی دری)
اسپانیا: سرزمین خرگوش کوهی (فنیقی)
استرالیا: سرزمی
ن جنوبی (لاتین)
استونی: راه شرقی (ژرمنی)
اسرائیل: جنگیده با خدا (عبری)
اسکاتلند: سرزمین اسکات ها (لاتین)
افغانستان: سرزمین قوم افغان (فارسی)
اکوادور: خط استوا (اسپانیایی)
الجزایر: جزیره ها (عربی)
السالوادور: رهایی بخش مقدس (اسپانیایی)
امارات متحده عربی: شاهزاده نشین های یکپارچه عربی (عربی)
اندونزی: مجمع الجزایر هند (فرانسوی)
انگلیس: سرزمین پیر استعمار (ژرمنی)
اوروگوئه: شرقی
اوکراین: منطقه مرزی (اسلاوی)
ایالات متحده امریکا: از نام آمریگو وسپوچی دریانورد ای
تالیایی
ایتالیا: شاید به معنی ایزد (یونانی)
ایران: سرزمین آریایی ها٬ برگرفته از واژهٔ «آریا» به معنی نجیب و شریف
می گویند روزی بهلول را به مهمانی دعوت کردند. بهلول با لباس کهنه و مندرس به آن مهمانی رفت و در صدر مجلس نشست. مهمانها یکی پس از دیگری وارد مجلس شدند و آنقدر به بهلول گفنتند : "یک خرده پایین تر، یک خورده پایین تر" تا بهلول دم در نشست و روی کفشهای مهمانها غذا خورد. بعد از چند روز دوباره بهلول به همان مجلس دعوت شد . این دفعه لباس نو و تازه ای عاریت گرفت و به تن کرد و به مهمانی رفت. از همان اول خودش دم در نشست. اما هر کس از در وارد می شد نگاهی به او می کرد و می گفت: " آقا بهلول چرا اینجا نشسته ای؟ یک خرده بفرمایید بالاتر. " آنقدر بفرمایید بالا، بفرمایید بالا " تکرار شد تا موقع شام خوردن، بهلول در صدر مجلس قرار گرفت. وقتی شام آوردند و غذاهای الوان را چیدند و همه مشغول غذا خوردن شدند، بهلول آستین لباسش را در بشقاب پلو کرد و مرتب می گفت: " آستین نو بخور پلو " حاضرین مجلس تعجب کردند و از او پرسیدند : " این چه کاری است که می کنی؟ آخر مگر آستین هم غذا می خورد؟ " بهلول در جواب گفت: " من همان شخصی هستم که فلان شب اینجا مهمان بودم و کسی به من اعتنایی نکرد و ناچار دم در غذا خوردم . حالا هم این تشریفات مال من نیست بلکه مال لباس من است و جا دارد که بگویم : " آستین نو بخور پلو " عاقلان مجلس از کرده خود شرمنده شدند و بر شیرین کاریهای بهلول آفرین گفتند. 
آدم عاقل روزی ملا الاغش را برد بازار تا بفروشد . به دلالی گفت : اگر بتوانی این الاغ چموش را برایم بفروشی ، انعام خوبی به تو میدهم . دلال افسار الاغ را گرفت ، رفت وسط بازار و شروع کرد به تعریف کردن از الاغ . این قدر از چالاکی ، نجابت و سلامت الاغ تعریف کرد که ملا پشیمان شد و با خودش گفت : مگر هیچ آدم عاقلی چنین مالی را از دست می دهد . سریع افسار الاغ را از دست دلال بیرون کشید و خوشحال به سمت خانه به راه افتاد . بهشت یا جهنم روزی ملایی بر بالای منبر رفت و از خوبی بهشت و بدی جهنم برای مردم سخنرانی کرد . در آخر صحبتهایش گفت چه کسی دوست دارد به بهشت برود ؟!!!! همه مردم به غیر از ملا دستشان را بالا بردند . ملای موعظه گر پرسید : حالا چه کسی قصد دارد به جهنم برود . این دفعه هیچ کس دستش را بالا نبرد . ملا رو کرد به ملا نصرالدین و گفت : جناب ملا ! تو نه دوست داری به بهشت بروی نه به جهنم ، پس عاقبت می خواهی کجا باشی ؟ ملانصرالدین جواب داد : همین جا برای من بسیار خوب است . خدا را شکر از جا ومکانم راضی هستم . خر طلبکار دوستان ملا که خرش را به اندازه خودش می شناختند ، متوجه شدند که روز به روز ضعیف تر می شود . روزی به ملا گفتند : ملا ، مگر به خرت غذا نمیدهی که اینقدر ضعیف شده ؟ ملا گفت : چرا ، شبی دو من جو از من جیره می گیرد. دوستانش گفتند : پس چرا اینقدر لاغر شده ؟ ملا نصرالدین گفت : هی بسوزه پدر نداری . بیچاره خرم جیره یک ماهش را از من طلبکار است. 
دو فرشته ، برای گذراندن شب، در خانه یک خانواده ثروتمند فرود آمدند. این خانواده رفتار نامناسبی داشتند و دو فرشته را به مهمانخانه مجللشان راه ندادند، بلکه زیرزمین سرد خانه را در اختیار آنها گذاشتند. فرشته پیر در دیوار زیر زمین شکافی دید و آن را تعمیر کرد. وقتی که فرشته جوان از او پرسید چرا چنین کاری کرده، او پاسخ داد:" همه امور بدان گونه که می نمایند نیستند."شب بعد، این دو فرشته به منزل یک خانواده فقیر ولی بسیار مهمان نواز رفتند.بعد از خوردن غذایی مختصر، زن و مرد فقیر، رختخواب خود را در اختیار دو فرشته گذاشتند. صبح روز بعد، فرشتگان، زن و مرد فقیر را گریان دیدند. گاو آنها که شیرش تنها وسیله گذران زندگیشان بود، در مزرعه مرده بود. فرشته جوان عصبانی شد و از فرشته پیر پرسید:" چرا گذاشتی چنین اتفاقی بیفتد؟ خانواده قبلی همه چیز داشتند و با این حال تو کمکشان کردی، اما این خانواده دارایی اندکی دارند و تو گذاشتی که گاوشان هم بمیرد." فرشته پیر پاسخ داد:"وقتی در زیر زمین آن خانواده ثروتمند بودیم، دیدم که در شکاف دیوار کیسه ای طلا وجود دارد. از آنجا که آنان بسیار حریص و بد دل بودند، شکاف را بستم و طلاها را از دیدشان مخفی کردم. دیشب وقتی در رختخواب زن و مرد فقیر خوابیده بودیم، فرشته مرگ برای گرفتن جان زن فقیر آمد و من به جایش آن گاو را به او دادم. همه امور بدان گونه که می نمایند نیستند و ما گاهی اوقات، خیلی دیر به این نکته پی می بریم.
