(Pterygium)

ناخنک یك ضایعه مثلثی است كه از سفیدی چشم (ملتحمه) روی سیاهی چشم (قرنیه) كشیده می شود. این ضایعه ناشی از رشد خوش خیم بافت پیوندی و رگ های ملتحمه است.

ناخنک معمولا ابتدا به صورت یك سفیدی روی ملتحمه ایجاد می شود كه به تدریج به سمت قرنیه رشد می كند.

به علت وجود رگ های زیاد، معمولا رنگ ناخنك صورتی یا قرمز است.

ناخنك گاهی ملتهب می شود و باعث سوزش، خارش و اشك ریزش می شود. گاهی اوقات هم رشد زیادی می كند و تا وسط قرنیه می رسد و جلوی دید فرد را می گیرد.

علاوه بر این، حتی ناخنك های كوچك تر هم می توانند با تغییر شكل قرنیه، باعث ایجاد آستیگماتیسم شوند و دید افراد را تار كنند.

پیشگیری

اشعه ی ماورای بنفش خورشید (UV) در ایجاد ناخنک مؤثر است، بنابراین توصیه می شود افرادی كه در مناطق آفتابی زندگی می كنند و مدت زیادی در معرض تابش آفتاب هستند، از كلاه لبه دار و عینك آفتابی استفاده كنند. همچنین باد شدید و گرد و خاك ممكن است با تحریك چشم در ایجاد ناخنك مؤثر باشد.

در افرادی كه ناخنك دارند، معمولا ورود آب به چشم ها(در موقع شستن دست و صورت یا حمام كردن) باعث تحریك چشم و ایجاد سوزش و قرمز شدن چشم ها می شود. بنابراین این افراد باید دقت كنند كه حتی الامكان آب وارد چشم شان نشود.

درمان

اگر ناخنك كوچك باشد و ظاهر ناخوشایندی نداشته باشد و باعث قرمزی و سوزش چشم ها نشود، نیاز به درمان خاصی ندارد.

اما اگر ناخنک گاهی ملتهب شود و موجب سوزش و قرمزی چشم شود، مصرف قطره های اشك مصنوعی به صورت مكرر موجب تسكین علایم می شود.

در مواردی كه ناخنک التهاب شدیدی دارد، می توان با نظر چشم پزشك، یك دوره ی درمانی با قطره های استروئیدی یا سایر قطره های ضد التهابی انجام داد.

در مورد ناخنک های بزرگ تر كه از لحاظ ظاهری و زیبایی اهمیت دارند و یا با ایجاد آستیگماتیسم باعث تاری دید شده اند، می توان با جراحی ناخنک را برداشت. البته اگر ناخنک به صورت ساده برداشته شود، احتمال عود آن زیاد است، به خصوص در افراد جوان و افرادی كه ناخنک ملتهب دارند، در نیمی از موارد عود دیده می شود. در این افراد بهتر است علاوه بر برداشتن ناخنک، از روش های تكمیلی مثل پیوند ملتحمه یا استفاده از داروهای خاص (مثلا میتومایسین) در حین جراحی استفاده شود.

در ناخنک های خیلی بزرگ كه وسط قرنیه را هم درگیر كرده اند، ممكن است لازم باشد علاوه بر اقدامات فوق، از پیوند قرنیه ی لایه ای برای اصلاح شكل قرنیه استفاده شود.

لازم به ذكر است كه برخی از تومورهای چشمی ممكن است در ابتدا با ناخنك اشتباه شوند. پس در مواردی كه ناخنك رشد خیلی سریعی دارد و یا مكررا عود می كند، حتما باید به چشم پزشك مراجعه كنیم.