اخلاق پزشکی در اسلام (1)
(با تأکيد بر احاديث معصومين(عليه السلام) و نهج البلاغه)
چکيده
علم پزشکي، از آنجا که با جان و روان انسان سروکار دارد، از منزلت و شرافت ويژه و همگاني ميان همه ي فرهنگ ها برخوردار است. بشر از ديرباز به حرفه ي پزشکي، به عنوان يک وظيفه ي مقدس مي نگريسته و در اين ميان، انتظار داشته که افراد شاغل در اين حرفه نيز با جذب آراستگي هاي اخلاقي و حذف پيراستگي هاي آن، ضمن حفظ قداست اين حرفه، بر جايگاه اجتماعي خويش بيفزايند. گرچه توجه به علم اخلاق در حوزه پزشکي پيشينه اي طولاني دارد، اما بهترين و مؤثرترين دستورالعمل هاي اخلاقي در اين حرفه، در گنجينه ي آيات و روايات اسلامي گنجانده شده است. آشنايي با آداب و اخلاق پزشکي در کلام معصومين(عليه السلام) و تمسک به سيره ي آنان و به کارگيري آن، نقش مؤثري در اصلاح کاستي ها و خدمات بهتر و مؤثرتر در حوزه اخلاق پزشکي دارد. در اين مقاله بعد از بررسي پيشينه ي علم اخلاق در پزشکي و اشاره به موارد اخلاقي مذکور در سوگند نامه ي پزشکي، به بررسي برخي از آداب و اخلاق پزشکي در اسلام و به خصوص در سخنان امام علي(عليه السلام) و نهج البلاغه، مبادرت شده است.
واژه هاي کليدي:
اخلاق، احاديث، طبي، پزشکي، نهج البلاغه، حديث، شفا، درمان.
* استناد: خادمي، نرجس؛ پهلوان، منصور (پاييز 1389)، اخلاق پزشکي در اسلام (با تأکيدي بر...)، فصلنامه پژوهش هاي نهج البلاغه، ص 133-146.
مقدمه
در حوزه ي علوم بشري، پزشکي از مهم ترين و باارزش ترين دانش ها است. زيرا فلسفه ي ساير علوم، بهره وري انسان از مواهب زندگي است و اين هدف، جز در پرتو سلامت جسم و جان ميسر نيست. چنانکه ازاميرمؤمنان علي بن ابي طالب(عليه السلام) روايت شده که فرمود: «بالعافيه توجد لذه الحيا؛ آمدي، ح 4207؛ لذت زندگي با عافيت و سلامت به دست مي آيد». در روايت ديگري از امام علي(عليه السلام) نقل شده که:
__________ در ادامه مطلب میخوانیم.....
ادامه مطلب
آثار تربیتی،اجتماعی و بهداشتی روزه
روزه ابعاد گوناگونى دارد و آثار فراوانى از نظر مادى و معنوى در وجود انسان مى گذارد كه از همه مهم تر «بعد اخلاقى و فلسفه تربيتى» آن است.
يك. آثار تربيتى
1-1 تلطيف روح
روح انسان، همواره در حال تدبير بدن است و بدن بدون تدبير روح، مانند كشتى بدون ناخدا است. در ماه رمضان، به دليل امساك از خوردن و آشاميدن و محدود كردن آن به ساعاتى مشخص و نيز كنترل حواس (مانند چشم، گوش و تمامى مجارى ورود اطلاعات به درون ذهن)، فراغت روح و نفس بيشتر فراهم مى شود. فعاليت روح براى پرداخت به امور مادى و دنيوى كاهش مى يابد و امكان پرداخت به امور معنوى بيشتر مى شود. در نتيجه روح از لطافت بيشترى برخوردار مى گردد.
1-2 تقويت اراده
خداوند برنامه روزه دارى را به گونه اى تنظيم كرده است كه انسان بايد در ساعت معيّنى، از خوردن و آشاميدن بپرهيزد و در ساعت خاصى، مى تواند آزادانه بخورد و بياشامد و از لذت هاى حلال استفاده كند.
ملزم شدن انسان ها به اجراى دقيق اين برنامه و تكرار آن طى يك ماه، تمرين بسيار مناسبى است براى عادت دادن نفس به امورى، غير از آنچه در ماه هاى ديگر عادت كرده بود و اين عمل، عزم و اراده انسان را تقويت مى كند.
_____________ در ادامه مطلب میخوانیم.....
ادامه مطلب
اسلام و سلامت
و ننزل من القرآن ماهو شفاء ورحمه للمومنین ولا یزید الظالمین الا خسارا ( اسراء : 82 )
الذین آمنوا و تطمئن قلوبهم بذکر الله الا بذکرالله تطمئن القلوب ( رعد : 28 )
یکی از مهم ترین مسائل دین اسلام ، توجه به بهداشت و سلامت جسمانی و روانی است . بعضی از واجبات و محرّمات الهی برای تأمین سلامتی و پیشگیری از ابتلا به امراض روحی و روانی تشریع شده است . سلامتی یا بیماری در مقیاس فرد و اجتماع ، بسیار مهم و قابل توجه است و البته جامعه ای که از دغدغه های بیماری فردی و اجتماعی ، پاک و مبرّا باشد ، دست نیافتنی است . از این رو بشر پیوسته به دنبال کشف علل و عوامل پیدایش بیماری و راه های پیشگیری از آن بوده و می باشد . گذشته از انسان های عادی ، برگزیدگان خدا و راویان وحی نیز انسان ها را به رعایت و حفظ بهداشت جسم و جان سفارش نموده و در شناسایی بلایای جسمی و روحی و راه های پیشگیری از آن ها توصیه ها ودستورالعمل هایی را یادآور شده اند .
خداوند در قرآن مجید ، باتأکید بسیار ، تنها راه رستگاری و سعادت انسان را در « تزکیه » و پالایش روح و روان آدمی می داند . در تعالیم اسلامی ، به بهداشت و سلامت جسم و جان ، بسیار اهمیّت داده شده است . امام علی علیه السلام فرموده است :
سلامتی یکی از نعمت های بزرگ الهی است و مانند هر نعمت دیگری ، تا از دست نرود قدرش شناخته نشود .
منبع:فرا طب
ادامه مطلب
حساسیت ها و آلرژی های بهاری و راه های درمان آن
بهار فصل آلرژيها و حساسيتهاست. بسياري از بيماران به خاطر آبريزش شديد، عطسههاي پي در پي و خارشهاي پوستي در اين فصل به پزشک مراجعه ميکنند.
گرچه نوعي آلرژي که به عنوان واکنشهاي افزايش حساسيتي يا آنافيلاکسي شناخته ميشود، بيشتر مربوط به تزريق داروهاست که سردسته آنها پني سيلين است، اما حقيقت اين است که واکنش حساسيتي واکنشي است که براي بروز نياز به تماس مادهاي با بدن دارد که سيستم دفاعي بدن آن را غريبه بداند و شروع به واکنش شديد کند. در اين واکنش به محض تماس بدن با ماده حساسيتزا يک سري مواد در خون آزاد ميشود که باعث بروز اين علائم ميشوند.
لطفا به ادامه مطلب رجوع کنید
ادامه مطلب
