درست مصرف كنيم
 

مصرف- شما مي‌توانيد الگويي براي ديگران باشيد

 

اصلاح روش‌هاي مصرفي از انرژي به يك رويه جهاني بدل شده است. انسان كم‌كم زنگ خطر طبيعت را شنيده است و در برنامه‌هاي بين‌المللي سعي در استفاده بهينه و درست از انرژي دارند. اين استفاده بهينه راه و روش ساده اما اصولي دارد. حال كه شهرداري منطقه 21 مقام نخست اصلاح الگوي مصرف را در بين مناطق تهران به دست آورده، بهتر است ساكنان و اهالي آن هم كمي‌ دست بجنبانند.

 

بعضي كارها اصولي است و شايد زمان و هزينه زيادي بگيرد ولي به قول معروف «عمري» ‌است و شما تا سال‌ها خيالتان راحت مي‌شود. استفاده درست از انرژي باعث مي‌شود كه همه ما به يك اندازه از نيروهاي طبيعت بهره‌مند شويم. در ضمن بايد به فكر فرزندانمان هم باشيم. اينها روش‌هاي ساده مصرف بهتر و صرفه‌‌جويي صحيح منابع مختلف انرژي است و اجرايشان بسيار ساده.

 

1. وسايل خانه را به شكلي بچينيد كه مانع ورود نور نباشند تا بتوانيد از روشنايي طبيعي استفاده كنيد.

 

2. بازيافت را از همين امروز شروع كنيد. كيسه‌ و سطل زباله‌اي را مخصوص اين كار اختصاص دهيد و هر هفته آن را عوض كنيد.

 

3. اگر امكان دوجداره كردن شيشه‌ها را نداريد بهتر است از عايق‌هاي شيشه استفاده كنيد. اين عايق‌ها را كه به شكل برچسب‌هاي شفاف ساخته مي‌شوند به راحتي مي‌توان بر روي شيشه پنجره‌ها چسباند و بخشي از خواص پنجره‌هاي دو جداره را در آنها به وجود آورد. اگر هم نمي‌خواهيد شيشه‌هاي خانه تان حالت مات به خود بگيرد، چند متري درزگير هم مي‌تواند مصرف و هدر رفتن انرژي گرمايي را به ميزان زيادي كاهش دهد.

 

4. كمي ‌انصاف داشته باشيد و به قيمت تميز ماندن خانه، آب را بي‌محابا استفاده نكنيد. اجازه دهيد ظرف‌ها جمع شوند و بعد شير آب را باز كنيد و آنها را بشوييد.

 

5. براي آشپزي با دستگاه‌هاي برقي بايد دقت كنيد و دماي وسيله را با توجه به حجم ماده مورد نظر و نوع پختتان انتخاب كنيد. روش‌هاي مختلف پخت، ميزان مصرف انرژي را بالا و پايين مي‌كند. با مطالعه دستورالعمل دستگاه‌ها، سعي كنيد بهترين روش پخت را انتخاب كنيد.


6. خانم‌هاي خانه نقش بسزايي در اصلاح الگوي زندگي دارند. خيلي از وسايل و لوازمي ‌كه به ظاهر به دردنخور مي‌آيند،‌ مي‌توانند مصرف ديگري داشته باشند. مثلاً لباس‌هاي كهنه مي‌توانند دستمال‌هاي مناسبي براي تميز كردن ماشين يا ايوان باشد، سعي كنيد اين ريزه‌كاري‌هاي صرفه‌جويي را به كودكانتان هم ياد دهيد.

7. از زمان تاريكي هوا تا حدود 6 ساعت پس از آن زمان اوج مصرف برق است. صرفه‌جويي در گاز به معناي تلف كردن انرژي برق يا آب نيست. قصه لامپ اضافي را فراموش نكنيد، روشن گذاشتن كامپيوتر و وسايل بازي برقي مانند سگا، پلي‌استيشن،‌ استفاده همزمان از چند منبع روشنايي در يك اتاق، استفاده از تلويزيون، ضبط، ويدئو به صورت همزمان و متوالي، باز و بسته كردن بي‌جهت درب يخچال و استفاده مكرر از توستر و ماكروفر براي گرم كردن حجم بسيار كم مواد غذايي از مهم‌ترين عوامل مصرف بالاي انرژي برق است.

8. استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي‌ يكي از بهترين كارها براي اصلاح روش‌هاي زندگي است. مصرف كمتر سوخت،‌ هوايي پاك را براي همه ما به همراه دارد. صرفه اقتصادي اين كار هم كه مشخص است.

9. براي راه‌پله‌ها و پاركينگ از چراغ‌هاي زمان‌دار استفاده كنيد تا اگر فراموش كرديد، خود به خود خاموش شوند. اگر كوچه يا خيابانتان هم نور كمي ‌دارد و براي امنيت، لامپي را در ورودي خانه روشن مي‌گذاريد، بهتر است لامپ فلورسنت باشد تا در ساعات طولاني شب، برق كمتري مصرف شود.

10. استفاده از امكانات الكترونيكي، مانع خروج شما از خانه و محل كار مي‌شود. اين امر مي‌تواند نيمي ‌از سفرهاي درون شهري را كاهش دهد. با داشتن امكانات الكترونيكي بانك‌ها و سازمان‌هاي مختلف، مي‌توانيد وقتتان را به شكلي كه دوست داريد، بگذرانيد.

11. چراغ‌هاي مطالعه، هواكش‌ها، تلفن‌هاي همراه در حال شارژ، تلويزيون و خيلي از وسايل برقي معمولاً بي‌جهت روشن مي‌مانند. هر بار كه از جايتان بلند مي‌شويد كمي ‌چشم و گوش‌هايتان را تيز كنيد كه وسايل اضافي را خاموش كنيد.

12. شيرها و دوش‌هاي الكترونيك آب و چراغ‌هاي زمان‌دار وسايلي هستند كه شما را مجبور به رعايت و مصرف كمتر مي‌كنند. شما هم اگر يادتان برود، اين وسايل كارشان را به موقع انجام مي‌دهند و قطع مي‌شوند.

13. با پوشيدن يك لباس بافتني يا يك جفت جوراب در منزل ديگر نيازي نيست بخاري را تا آخرين درجه زياد كنيد. داشتن يك هواي معتدل در اتاق نيز باعث مي‌شود شما با وزيدن يك باد سرد به سرعت سرما نخوريد.

14. بهتر است سيستم گرمايشي ساختمان را هر ساله، پيش از سرد شدن هوا، بررسي كنيد و اگر مشكلي وجود دارد به افراد متخصص مراجعه كنيد. معمولاً همه آقايان اعتقاد دارند كه از بدو تولد آچار به دست بوده‌اند و از پس هر كاري بر‌مي‌آيند اما توجه كنيد كه گاز خطرناك است و با هيچ كس شوخي ندارد.

15. وسايل كهنه و قديمي ‌سهم زيادي در مصرف انرژي دارند. شايد خريد يك دستگاه جديد به پرداخت مبلغ زياد آب و برق هر دوره قبض‌ها بيرزد. براي اينكه بدانيد هر دستگاه چقدر برق مصرف مي‌كند، دستورالعمل آن را بخوانيد يا همه دستگاه‌هاي برقي را خاموش و تنها يك دستگاه را روشن بگذاريد و نگاهي به حركت عددهاي كنتور كنيد. هرچه سرعت تغيير عددها بيشتر باشد، دستگاه مصرف بالاتري دارد.


منبع : همشهري



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 8:16 PM - روز جمعه 30 بهمن 1388    |   لينک ثابت
ديد نادرست، منشأ ولخرجي و زياده‌روي
 

خوب حالا چرا اسراف مي‌كنند؟ ريشه‌ي اينكه ولخرجي مي‌كنند چيست؟ اين ولخرجي از كجا پيدا مي‌شود. 1- ديد كج، مثلاً فكر مي‌كند اگر پنج هزار توماني سر عروس بريزد، مي‌گويند: اوه! چه دامادي! پنج هزار توماني را برمي‌دارند، مي‌گويند: داماد... يك جمله‌ي زشتي برايش مي‌گويند. فكر مي‌كند كه اگر چنين كند، چنان مي‌شود. شما بدان دلها دست خداست. با پول، با ولخرج مي‌خواهي دل مردم را جذب كني، همان مردم به تو فحش مي‌دهند.
حديث داريم هركس گناه بكند، براي اينكه دل مردم را جذب كند، خداوند دل مردم را عليه او مي‌شوراند. مثلاً شما خانه‌ي ما مي‌آيي. من مي‌توانم يك غذاي خوب به شما بدهم. ولي ولخرجي مي‌كنم. شما مي‌خوري، مي‌روي مي‌گويي كه: ما نفهميديم آخوندها از كجا مي‌آورند؟ ديگر پشت سر من نماز هم نمي‌خواني. مي‌گويي: خانه‌اش رفتم،چه بريز و بپاش‌هايي داشت؟ اين عادل نيست. من بهترين غذا را دادم كه مريد من شوي، هم خوردي، هم به من فحش دادي، هم ديگر مسجد نيامدي.
حديث داريم. «جَعَلَ اللَّهُ حَامِدَهُ مِنَ النَّاسِ ذَامّاً» (بحار الانوار/ج70/ص391) هركس ولخرجي كند كه دلها را جذب كند، همان او را فحش مي‌دهد. خودنويسش را به او مي‌دهد، يك خودنويس گران‌قيمتي، بعد همان آقا كه خودنويس را مي‌گيرد، همان دشمن او مي‌شود. خدا قول داده است. خدا قول داده با ولخرجي دلها را جذب نمي‌كنيم. بريز و بپاش مي‌كنند كه رأي جمع كنند، هم رأي نمي‌آورند، هم آنهايي كه مي‌خورند مي‌گويند كه: بالاخره اين كه اينقدر پول خرج كرد، اين مجلس برود بايد از يك جايي گير بياورد. بايد از جايي گير بياورد تا خرج كند. مي‌خورد پشت سرش هم حرف بد مي‌زند.
اين ديد كج، فكر مي‌كنيم ولخرجي عزّت مي‌آورد. قرآن مي‌گويد: «زُيِّنَ لِلْمُسْرِفينَ ما كانُوا يَعْمَلُون‏» (يونس/12) اين آيه هم قشنگ است. «زُيِّنَ لِلْمُسْرِفينَ» يعني «زُينّ» يعني زينت داده مي‌شود، «للمُسرِفين» مسرف يعني اسراف‌كار. ولخرج‌ها، آدم‌هاي ولخرج برايشان قشنگ جلوه مي‌كند. «ما كانُوا» يعني آن كاري كه انجام مي‌دهند، «ما كانُوا يَعْمَلُون‏» يعني عملشان، نزد خودشان عملشان قشنگ است. فكر مي‌كند كارهايش قشنگ است. فكر مي‌كند كه هرچه به اين محراب ور برود، كاشي‌كاري‌اش چيز شود به او مي‌گويند كه: هنر، به اسم هنر، هنر معماري. يك نفر تا حالا سراغ داريد كه بگويد: من به خاطر  اين هنرنمايي كه در محراب شد مسجد آمدم. اصلاً يك نفر را سراغ داريد بگويد: من به خاطر اين لوستر وارد حرم امام يا امامزاده شدم؟ در دنياي خيال است. علامت‌هايي كه مثلاً چند تيغه است. فكر مي‌كنيم مثلاً چطور است. فكر مي‌كنيم، فكر مي‌كنيم. در قرآن چند تا «يَحْسَبُون‏» داريم. سه تا «يَحْسَبُون‏» داريم. «يَحْسَبُون‏» يعني در دنياي خيال است. «يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُون‏» (زخرف/37) خيال مي‌كند راهش درست است. كج مي‌رود. مثل راننده‌اي كه خيابان را اشتباه كرده گازش هم مي‌دهد. بعد مي‌بيند اوه از كجا سر درآورد. خيال مي‌كند هدايت شده است. آيه‌ي ديگر داريم، «يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلى‏ شَي‏» (مجادله/18) خيال مي‌كند كسي است. اين آدم پوكي است. ولي فكر مي‌كند مثلاً يك موقعيتي دارد. «يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُون صُنْعا‏» (كهف/104) اينها آيه‌ي قرآن است.  خيال مي‌كند عملش درست است. اين براي فكر است «مُهْتَدُون». اين براي موقعيت اجتماعي است. اين براي عمل است. خيال مي‌كند فكرش درست است. خيال مي‌كند موقعيت اجتماعي دارد. خيال مي‌كند «يَحْسَبُونَ» دنياي خيال است. من اگر ليسانس بگيرم، عوضش داماد فوق ليسانس براي من مي‌آيد. فوق ليسانس بگيرم، در عوض داماد دكتر گير من مي‌آيد. دختر دائم ازدواجش  را عقب مي‌اندازد، حالا فوق ليسانس شده ديگر خواستگار نمي‌آيد.


 يك كسي تهران آمده بود، گفت: تهران آمدم كه ترقّي كنم. گفتم: چه كسي گفته هركس تهران بيايد ترقّي مي‌كند؟ گفت: آخر فلاني و فلاني و فلاني و فلاني ترقّي كردند. گفتم: خوب فلاني و فلاني و فلاني و فلاني هم در كاشان وضعشان خوب بود، تهران آمدند بدبخت شدند. نمي‌شود گفت: چهارشنبه روز خوبي است چون من پول پيدا كردم. براي تو كه پيدا كرده بودي روز خوبي است. چند نفر هم چهارشنبه پول‌هايشان را گم كردند. من به پدرم گفتم: خدا اموات را رحمت كند. گفتم: فلاني تهران رفت، وضعش خوب شد. گفت: تهران كه وضع را خوب نمي‌كند. ايشان در كاشان ورشكست شد. در اتوبوس نشست فرار كرد. از كاشان تا تهران گريه كرد.ان گريه‌ها خدا به او رحم كرد. گريه‌ها را اگر در راه هر روستايي مي‌كرد قيمت ان زمين و روستا هم گران مي‌شد. تو فكر مي‌كني تهران خوب شد؟ نه خيلي‌ها تهران آمدند، آدم‌هايي هستند،50 سال است تهران هستند، هيچ كاري نكردند. يك اتاق هم ندارند. آدم‌هايي هم هستند در روستا زندگي مي‌كنند، وضعشان خوب مي‌شود. اينكه ما بگوييم: تهران خوب مي‌شود. وضع دانشگاه خوب مي‌شود.
7- هرگونه ثروتي، رزق الهي نيست
رزق دست خداست. قرآن بخوانم. چرا از خودم. «نَحْنُ نَرْزُقُهُم‏» ... ببخشيد. «نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعيشَتَهُمْ» (زخرف/32) يعني ما معيشت مردم را تقسيم مي‌كنيم. گاهي وقت‌ها هم اينجا پول پيدا مي‌كني اما رزق شما نيست. اين قصه‌ي سيب را نمي‌دانم شنيده ايد يا نه؟
يك كسي يك سيب برداشت، گفت: من با اين سيب آبروي امام صادق را مي‌ريزم. گفتند: چه مي‌كني؟ گفت: مي‌روم مي‌گويم: اين سيب رزق من هست يا نه؟ اگر گفت: رزق تو نيست، رو به روي امام صادق مي‌خورم. بعد امام خجالت مي‌كشد و رسوا مي‌شود. اگر هم امام صادق گفت: سيب رزق تو است، مي‌گذارم و فوري لگد مي‌كنم. هرچه امام گفت، ضدش را انجام مي‌دهم. آبروي امام صادق را مي‌ريزم. گفتم: خوب برويم ببينيم. رفت و گفت: اي امام صادق! اين سيب رزق من هست يا نه؟ امام يك خرده به اين سيب نگاه كرد، يك خرده هم به قيافه‌ي ايشان نگاه كرد. سيب را ديد و قيافه را ديد. سيب را ديد و قيافه را ديد. سيب را ديد و قيافه را ديد.فرمود: اگر از گلوي تو پايين برود، معلوم مي‌شود رزق تو است. (خنده حضار) اين فكري بود چه كند؟ يعني گاهي وقت‌ها آدم دارد، ولي از گلويش پايين نمي‌رود. اينطور نيست كه اگر شما نگه داري،قصه يك چيز ديگر است. من يك قصه‌اي را نصفش را گفتم، نصفه‌ي دومش را امروز مي‌خواهم بگويم.
يكي از مهمين مملكت، حالا بگويم: وكيل بوده، وزير بوده، هنوز هم محبوبيت بالايي دارد. مي‌گفت: آمدم براي يك برنامه‌اي يك جايي بروم. يك ويلچري كه پايش را در جبهه داده بود، روي ويلچر نشسته بود. به من رسيد گفت: آقاي... دو سه نقطه، آقاي فلاني! اين شيشه‌ي عطرت را به من بده. مي‌گفت: من اين عطر را خيلي دوست داشتم، و دلم نيامد بدهم. بخل كردم. اصرار كرد به من بده، من هم سفت گرفتم، گفتم: نه! يك شيشه عطر براي تو مي‌خرم. خلاصه مي‌گفت: ندادم. مي‌گفت: ندادم و جدا شدم و رفتم. يك مقدار كه رفتم، آقاي وزير نيازي به دستشويي پيدا كرد، دستشويي رفت. تا رفت بلند شود، شيشه‌ي عطر در سوراخ مستراح افتاد. (خنده حضار) اين آقاي وزير و وكيل و مهم، مي‌گفت: در مستراح را بستم، يك ربع گريه كردم. گاهي براي بعضي‌ها مستراح كلاس درس است. بعضي‌ها درس اخلاق مي‌خوانند و نمي‌دانم جهان‌بيني و خودسازي و سير و سلوك و عرفان و نه، گاهي در مستراح آدم درس مي‌گيرد. مي‌گفت: يك ربع گريه كردم. گفتم: خدايا غلط كردم. چيزي كه در راه خدا ندهي، جايش در سوراخ مستراح است. مي‌گفت: وقتي گريه كردم، از مستراح بيرون آمدم، يك جايي سخنراني رفتم. تا وارد شدم صاحب‌‌خانه كه سخنراني تشكيل داده بود آمد گفت: من دلم مي‌خواهد يك شيشه عطر به تو بدهم. ديدم عين شيشه عطري است كه در سوراخ مستراح افتاد. گفتم: والله به من اجازه بدهيد، اين را به يك ويلچري بدهم. گفت: به هركسي مي‌خواهي بدهي بده. مي‌گفت: ندادم در مستراح رفت. گريه كردم عين آن برگشت. يك خبرهايي هم هست. به تيز بازي نيست.
خيلي از ولخرجي‌ها اين است كه خيال مي‌كنيم كه اگر عروسي‌مان تالار باشد عزّت ما است. اينقدر آدم‌ها در تالار عروسي گرفتند، اينقدر مهرهاي سنگين گرفتند. كه بگويند: 500 سكه، هزار سكه، دو هزار سكه و به طلاق كشيده شد. و اينقدر زندگي‌ها ساده بود و تا آخر عمر شيرين بود. در دنياي خيال است. همان «يَحْسَبُونَ» يادت نرود. «يَحْسَبُونَ» يعني خيال مي‌كند. خيال مي‌كند اين راهش درست است. خيال مي‌كند. خيال مي‌كند. خيال مي‌كند. همه چيز دست خداست. عزّت دست خداست. دعاي ماه شعبان است. «الهي بيدك لا بيد غيرك زيادتي و نقصي» خدايا عزّت و ذلّت دست تو است. ما فكر مي‌كنيم با ولخرجي و... خانه‌مان را اگرچنين بسازيم. فرشمان را اگر چنين باشد. نمي‌دانم انگشتر من اگر چنين باشد. دختر من اگر چنين باشد. همسر من اگر چنين باشد. در دنياي خيال هستيم. بخشي از ولخرجي‌ها بر اساس خيال است. شما بگو: خدايا به من عزّت بده. خدايا به من عزّت بده.
يك ترشي فروش بود، زير راه پلّه‌ها ترشي مي‌فروخت. به پسرهايش گفت: من آرزويم اين است وقتي مُردم، همه‌ي خيابان ببندند براي تشييع جنازه‌ي من بيايند. گفت: بله! جنابعالي آيت الله العظمي هستيد! همه‌ براي شما خيابان را خواهند بست. جان مادرت! اين بچّه‌ها اين پيرمرد را مسخره كردند. گفت: حالا خدا را چه ديدي؟ اتفاقاً آن روزي كه ايشان از دنيا رفت، روز شهادت امام كاظم بود. آن خيابان هم خيابان موسي‌بن جعفر بود. آقا همه بستند، گفتند: حالا كه مي‌خواهيم عزاداري كنيم برويم اين سيّد را هم تشييع جنازه كنيم. اين سيّد پيرمرد ترشي فروش از زير پلّه‌ها آوردند، تمام خيابان بسته تشييع جنازه كردند. گفت: ديدي گفتم. ديدي گفتم؟! آدم هم هست صدها ميليارد تومان پول دارد وقتي مي‌ميرد، او مي‌گويد: تو او را بردار. او مي‌گويد: تو او را بردار. آخرش يك تيمي در تهران درست شدند، زنگ مي‌زنند اَلو شركت عزاداري، مي‌گويد: چند تا مي‌خواهيد؟ مي‌گويد: 50 تا بيايند. مي‌گويد: گريه كنيم با پيراهن سياه اينقدر. بدون پيراهن سياه اينقدر. عزا عزاست بكنيم، اينقدر. در سرمان بزنيم اينقدر. نرخ تعيين مي‌كند. يعني آدم هست صدها ميليارد دارد كه زير تابوتش نيست. ترشي فروش هم خيابان را برايش تعطيل مي‌شود. خدا بايد درست كند. خدا بايد درست كند. با ولخرجي كسي عزيز نمي‌شود. بي‌خود ولخرجي مي‌كنيد، دوستت داشتند. خانه‌ات را مي‌بينند. اوه! چنين مي‌كنند بعد مي‌گويند: اصلاً حلال كه نيست. (خنده حضار) يك فحش نثار تو مي‌كنند. ماشينت را مي‌بينند: (با سوت) اوه....! بعد مي‌گويند: از كجا آورده است؟
همه‌ي اينهايي كه ولخرجي مي‌كنند، به قصد عزّت بدانند مردم مي‌بينند، يك فحش هم نثارش مي‌كنند. آرام راه برويم. ولخرجي نكنيم.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 8:16 PM - روز جمعه 30 بهمن 1388    |   لينک ثابت
بيست روش بهينه سازي مصرف انرژي در خانه
 
مصرف‎کنندگان بايستي هنگام خريد، يخچال و فريزري را انتخاب کنند که با توجه به برچسب انرژي داراي بيشترين بازده و کارائي باشد.
حجم يخچال و فريزر بايد با توجه به نياز و تعداد افراد خانواده انتخاب شود تا از فضاي آن بطور کامل استفاده شود. در بسياري از موارد يک يخچال - فريزر 14 فوت يا حتي 12 فوت مي‎تواند نياز يک خانواده 2 تا 4 نفره را برآورده سازد.
برفک‎هاي يخچال و فريزر را بطور منظم آب کنيد زيرا با افزايش قشر برفک، مصرف انرژي بالا مي‎رود، با انتخاب يخچال‎هاي مجهز به سيستم برفک آب‎کن اتوماتيک، مصرف انرژي بدون دخالت مصرف‎کننده، کاهش مي‎يابد.
قرار دادن يخچال يا فريزر در مجاورت دستگاه‎هاي گرمازا مثل اجاق گاز، آب گرم‎کن، شوفاژ و همچنين زير نور مستقيم خورشيد، مصرف انرژي آنرا افزايش مي‎دهد. درصورتي که امکان ديگري براي قراردادن يخچال – فريزر در آشپزخانه وجود نداشته باشد، با يک پوشش مناسب (عايق حرارتي) دستگاه را از حرارت و گرما حفظ کنيد.
فضاي پشت يخچال و فريزر براي گردش هوا بايد حداقل به اندازه 20 سانتي‎متر با ديوار فاصله داشته باشد. ضمناً لازم است لوله‎هاي پشت يخچال و فريزر حداقل سالي دو بار گردگيري شود. رعايت اين موارد سبب انتقال حرارت بهتر بين هوا و لوله‎ها خواهد شد.
هنگامي که يخچال و فريزر بر روي يک سطح تراز و صاف قرار نمي‎گيرد باعث مي‎شود تا درب يخچال بطور کامل بسته نشود و کارکرد درستي نداشته باشد و در نهايت مصرف انرژي آن افزايش يابد.
مواد غذايي را پيش از سرد شدن کامل در يخچال و فريزر قرار ندهيد و از گذاشتن همزمان مقدار زيادي مواد غذايي در يخچال و بويژه فريزر خودداري کنيد. اين کار سبب ايجاد فشار زيادي بر موتور آن خواهد شد.
از کنار هم‎چيدن و چسباندن ظروف و مواد غذايي در داخل يخچال و فريزر پرهيز کنيد. چون اين کار گردش هوا را در داخل يخچال يا فريزر دچار اختلال کرده و سبب افزايش مصرف برق مي‎شود.
جهت نگهداري مواد غذايي، پس از گذاشتن آنها در کيسه‎هاي فريزر، در آنها را به صورتي ببنديد که ديگر هواي اضافي در داخل آن وجود نداشته باشد. در ضمن بر روي هر يک از کيسه‎ها برچسبي که حاوي مطالبي همچون نام مواد غذايي، نوع آن (سرخ شده ، پخته ، خام و ...) و تاريخ منجمد کردن باشد را بچسبانيد. چنين برچسبي را با اطلاعات کلي‎تر شامل فهرست مواد غذايي داخل هر سبد، کشو، قفسه و يا طبقه نيز تهيه کرده و در محل مناسب بچسبانيد. به اين ترتيب دستيابي به مواد غذايي مورد نياز بسيار آسان خواهد شد.
از باز و بسته کردن بيهودة در يخچال يا فريزر پرهيز کنيد.
سعي کنيد از منجمد کردن مواد غذايي و سبزيجات در فصل‎هايي که دسترسي به مواد غذايي تازه وجود دارد، خودداري نماييد.
نوار لاستيکي درب يخچال و فريزر به مرور زمان انعطاف و کارآيي خود را از دست مي‎دهد. توصيه مي‎شود که سالي يکبار سالم بودن نوارها کنترل شود تا در صورت کوچکترين نشت هوا، نسبت به تعويض آنها اقدام گردد.
از قرار دادن انواع قوطي‎هاي کنسرو، رب گوجه‎فرنگي، گالن‎ها و بطري‎هاي حاوي شربت، ترشيجات، شيشه‎هاي مربا، عسل و ... در يخچال خودداري کنيد. اين کار باعث اشغال بي‎مورد فضاي يخچال – فريزر و به تبع آن افزايش مصرف انرژي دستگاه خواهد شد.
افتادگي درب يخچال يا فريزر به علت وزن آن به مرور زمان باعث جدا شدن نوار لاستيکي از بدنه مي‎شود که مي‎بايست نسبت به تعويض لولاي درب اقدام گردد تا از اتلاف انرژي به جهت خروج هواي سرد يخچال جلوگيري شود.
بايد توجه داشت که تنظيم صحيح و به موقع ترموستات يخچال و يا فريزر با عنايت به مواردي همچون حجم و ميزان مواد غذايي درون آنها ، محل قرار گرفتن يخچال و فريزر و دماي محيط وسايل مزبور، نقش مهمي در کاهش مصرف انرژي اين وسايل خواهد داشت و به عبارتي تنظيم نادرست و يا عدم توجه به تنظيم به موقع ترموستات باعث فاسد شدن و يا يخ‎زدگي مواد غذايي و به تبع آن افزايش مصرف انرژي خواهد شد. بنابراين درجه ترموستات فريزر را معمولاً بين 15 تا 18 درجه زير صفر و درجه ترموستات يخچال را بين 3 تا 4 درجه بالاي صفر تنظيم کنيد.
در هنگام خريد به بسته شدن کامل درها و مرغوبيت و چسبندگي نوار لاستيکي درِ يخچال و فريزر دقت و توجه شود.
از گذاشتن بطري‎هاي حاوي نوشابه‎هاي گازدار در قسمت جايخي يخچال‎ها و يا قراردادن آنها در قسمت فريزر يخچال – فريزرها جداً خودداري نماييد. اين کار باعث مي‎شود تا پس از انجماد کامل مايع در داخل بطري، در بطري باز شود و يا بر اثر فشار زياد به بطري، بطري شکسته و مايع آن در داخل يخچال پراکنده شود. عدم رعايت همين موضوع باعث مي‎شود تا حداقل زماني بين 10 تا 15دقيقه درِ يخچال – فريزر را براي تميز کردن ناشي از ترکيدن بطري باز بگذاريم که خود باعث اتلاف انرژي خواهد شد.
ضروري است تا ظروف و اشيايي که داخل يخچال – فريزر مي‎گذاريد، تميز و بدون بو باشد.
براي شستشوي جداره‎هاي داخلي يخچال – فريزر – چه هنگامي که براي اولين بار مي‎خواهيد از اين وسيله استفاده کنيد و چه زماني که قصد تميز کردن آن را داريد – از مخلوط آب نيم‎گرم و جوش شيرين (هر ليتر آب يک قاشق جوش شيرين) و يک قطعه اسفنج نرم استفاده کنيد و سپس آن را با پارچه‎اي نرم و تميز خشک نماييد.
پس از هر بار شستشو براي يکنواخت شدن سرماي داخل يخچال – فريزر، بايد چند ساعت يخچال – فريزر خالي بوده و با در بسته کار کند.


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 8:13 PM - روز جمعه 30 بهمن 1388    |   لينک ثابت
لزوم صرفه جويي و قناعت
 صرفه جويي و قناعت در زندگي و هزينه هاي مختلف، مايه آرامش روحي و رواني است و كسي كه آن را سرلوحه زندگي خود قرار مي دهد، از فقر و بدبختي نجات مي يابد و شرافت و عزت اجتماعي و رضايت و خشنودي الهي را به دست مي آورد. اگر قرآن به مومنين صالح وعده خوشبختي وحيات طيبه داده است، طبق فرمايش امام علي(ع) مراد از آن قناعت در زندگي است. رسول خدا(ص) بهترين فرد از امت اسلامي را كسي مي داند كه صرفه جويي پيشه كرده و به روزي حلال قانع باشد و بدترين فرد از امت اسلامي را كسي دانسته كه حريص دنيا باشد.
طبيعت انسان بر آمال و آرزوها سرشته شده است، اگر انسان بدون تربيت نفس پيش رود و دسترسي به مربي آگاه پيدا نكند، در چنين حالتي در آرزوهاي مادي و شهوي باقي مي ماند و هرگز به كمالات انساني نمي رسد. اما اگر از تعاليم آسماني بهره برده و بر نفس خود چيره شود و رسيدن به دنيا و اهل آن را هدف قرار ندهد، به سعادت دنيوي و اخروي خواهد رسيد. راه عملي قناعت و اجتناب از اسراف، باور كردن حساب و بازدهي اعمال در روز رستاخيز و همسويي با نيكان و دوري از اهل دنياست. امام باقر(ع) فرمودند: «با دوري از حرص و طمع به ميدان قناعت وارد شو.» امام علي(ع) نيز فرموده اند: «هيچ گاه قناعت پيش نيايد جز آنكه حرص و طمع از ميان برود.

الگوهاي فكري وحركتي نبايد اهل دنيا باشند وگرنه انسان را به دنبال خود مي كشانند كه در آن صورت هر چه فرد تلاش كند، به جايي نمي رسد. فرهنگ صحيح مصرف را علاوه بر اينكه از آياتي كه در مورد اسراف و زيان هاي آن صحبت مي كند، مي توان به دست آورد، از مكتب اهل بيت(ع) نيز مي توان دريافت. امام سجاد(ع) در اين خصوص فرموده اند: پروردگارا! بر محمد و آلش درود فرست و پرده اي بين من و اسراف حايل كن و با درپيش گرفتن انفاق و ميانه روي به زندگي من قوام بخش و راه هاي صحيح مصرف و اندازه گيري در معيشت را به من تعليم فرما و به لطف خود مرا از ارتكاب تبذير بركنار دار!» با توجه به اين فرمايش امام سجاد(ع) تمتع و انتفاع از مواهب الهي، قناعت و پرهيز از اسراف و تبذير سه اصل اساسي است كه اسلام به عنوان الگوي صحيح مصرف ارائه مي دهد.
توجه به اعتدال و صرفه جويي در هزينه هاي زندگي مايه بقا و توانايي مالي در زندگي و حافظ مناعت و شخصيت انساني آدمي است. درآمد زندگي همچون چشمه آبي است كه در بستر رود به جريان مي افتد كه اگر مهار نشود، هر اندازه كه متراكم و انبوه هم باشد، يا به هدر مي رود يا به دريا مي ريزد؛ اما اگر در جاي مناسبي سد شود و با دقت و محاسبه مقدار ورودي آن معين و بر همين اساس راه هاي خروجي آن اندازه گيري شود، نه تنها از هدر رفتن آن جلوگيري مي شود بلكه با برنامه ريزي صحيح مي توان از آن در جهات مختلف به صورت بهينه استفاده كرد.
اندازه گيري در مخارج نسبت به درآمد براساس ضرورت ها و پس انداز مقداري از مازاد مصرف، بنيان خانواده را تا حد زيادي در مقابله با خطرات محافظت خواهد نمود. اسراف بر هم زننده تعادل و موازنه بين دخل و خرج و نيز نابودكننده توانايي مالي زندگي و ضايع سازي ثروت و امكانات حيات است و حال آنكه قناعت عامل عزت، بي نيازي، خودكفايي، آرامش روحي و رضايت ابدي است.» خوشا به حال كسي كه به ياد رستاخيز بوده و با عمل نيك، خود را براي محاسبه آماده مي سازد، و به آنچه خداوند روزي مي دهد قناعت نموده، از خدا راضي مي باشد.» از همين روست كه رسول خدا(ص) فرمودند: «بر شما باد به صرفه جويي زيرا آن گنجي است تمام نشدني!»


ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 8:09 PM - روز جمعه 30 بهمن 1388    |   لينک ثابت
فرهنگ مصرفي و غلبه كميت بر كيفيت
  با گسترش نظام سرمايه سالاري و حكومت بازار و همچنين گسترش رسانه هاي تبليغاتي، مردم روز به روز به مصرف بيشتر كالاهاي لوكس و غيرضروري و ناسالم تشويق مي شوند. به علاوه، در سايه تضعيف روابط اجتماعي، تمايل مردم به داشتن سبك زندگي مرفه خانواده هاي ثروتمند تبليغات تلويزيوني، با رشدي چشم گير روبه رو شده است. اين «ولخرجي متظاهرانه» كه محصول اتحاد ابر شركت هاي تبليغاتي، مؤسسات بزرگ بازاريابي و مشاوران آنها با شركت هاي غول پيكر صنعتي است، بدون توجه به ضرورت و كيفيت كالاهاي تبليغ شده، تنها بر كميت بيشتر مصرف اتكا دارد. نويسنده اين مقاله پيشنهاد مي كند كه با تقويت نظام مشاركت و تشويق به خريد گروهي و پي گيري شكايات مشتريان و همچنين توسعه آگاهي شهروندان، اين وضعيت بغرنج بهبود يابد.
 
● نويسنده: رالف - نيدر
 
● منبع: ماه نامه - سياحت غرب - 1386 - سال چهارم، شماره 47، خرداد
 
توريستن ويبلن جامعه شناسي كه تئوري «ولخرجي متظاهرانه» را براي اولين بار در سال هاي پاياني قرن نوزدهم مطرح نمود، مطمئناّ در صورتي كه الگوهاي كنوني مصرف دنياي ما را مشاهده مي كرد، از خجالت آب مي شد. چرا كه در عصر حاضر، خريد كالاهاي لوكس و غيرضروري، به هدف و آرزوهاي زندگي افراد زيادي تبديل شده است.
ژوليت شور استاد دانشگاه هاروارد، در كتاب اخير خود با عنوان «آيا آمريكايي ها خريدهاي زيادي انجام مي دهند؟» به واقعيتي با عنوان «مصرف گرايي نوين» در عصر حاضر اشاره مي نمايد كه در آن، با بالا رفتن معيارهاي زندگي، افراد هيچ توجهي به قدرت خريد خود نمي كنند.
البته بيشترين سهم از خريد كالاهاي لوكس به ميليونرهاي تازه به دوران رسيده اختصاص دارد. افرادي كه در دوره هاي رياست جمهوري ريگان، بوش و كلينتون توانستند به ثروت هاي زيادي دست يابند. اما نكته مهمي كه شور به آن اشاره مي كند اين است كه در اين ميان، حتي افرادي كه نتوانسته اند به ثروت مناسبي هم دست يابند، از خريدهاي اسراف گونه استقبال مي كنند.
بايد دانست، نيرويي كه اين موج مصرف گرايي را به وجود آورده است، استفاده از روش هاي نوين بازاريابي است كه شركت هاي توليد كننده كالاهاي مصرفي، شركت هاي بزرگ تبليغاتي، مشاوران تازه وارد فعاليت هاي بازاريابي و در نهايت، موج فرهنگي مصرف گرايي، بازيگران اصلي اين وضعيت هستند. به عنوان مثال، صنعت ارائه كارت هاي اعتباري، همه ساله حدود 5/2 ميليارد خريد محصولات مصرفي را براي مصرف كنندگان انجام مي دهد كه اين كار باعث تشويق مصرف كنندگان به پرداخت پول بيشتر مي شود. اين شرايط از سويي به رشد صعودي مصرف كارت هاي اعتباري در دهه اخير انجاميده و از سوي ديگر، به افزايش بدهي مصرف كنندگان منجر شده است. آيا كسي در اين حقيقت ترديد دارد كه تلاش هاي بازاريابي تهاجمي صنعت كارت هاي اعتباري، به رشد تصاعدي و خيره كننده اين كارت ها انجاميده است؟
مثلاّ به صنعت داروسازي توجه كنيد: سرمايه گذاري اين صنعت، در بخش عرضه مستقيم داروهاي توليدي به مصرف كنندگان، در سال 1998 ميلادي تنها 25 ميليون دلار بوده است اما در سال هاي 1994 و 1996 اين عدد به 225 و 610 ميليون دلار افزايش يافت و در نهايت، در سال 1998 ميلادي، حجم اين سرمايه گذاري ها به يك ميليارد دلار بالغ گرديد. هدف از تبليغات عرضه مستقيم دارو به مصرف كنندگان كه در تلويزيون، مجله، اينترنت و ساير رسانه ها ارائه مي شود، پافشاري بيماران به تقاضاي تجويز داروهاي تجاري شركت هاي داروسازي توسط پزشكان است. داروهايي كه ممكن است آنان نيازي به مصرف اين داروها نداشته، غير ايمن بوده و يا گزينه هاي جايگزين ارزان تر و يا بهتري نيز داشته باشند. البته هيچ كس نيز درمورد آثار اين تبليغات مستقيم، سخني به ميان نمي آورد.
خانم شور با اشاره به اين اهرم بازاريابي، به ساير فاكتورهاي اجتماعي دخيل در اين تب لوكس گرايي اشاره مي كند. وي معتقد است كه با تغيير در الگوي توزيع درآمد، فرآيند خريد و مصرف مردم نيز دستخوش تغييراتي گرديده است، چرا كه افراد با درآمدهايي پايين تمايل دارند كه از الگوي مصرف افراد با درآمدهاي بالاتر تقليد كنند. با اين توضيح كه در دهه اخير، فاصله درآمدي افراد هم افزايش يافته است.
در اين ميان، برنامه هاي تلويزيوني با نشان دادن تصاويري از الگوهاي زندگي افراد ثروتمند، اين الگوها را به همه خانواده ها با هر سطح اجتماعي وارد مي كنند. خانم شور معتقد است كه عامل تلويزيون، در كنار از هم گسيختگي پيوندهاي همسايگي و ورود زنان به بازار كار، مصرف كنندگان كشورهاي غربي را ترغيب نموده كه به جاي همراهي با افراد همسايه و همتراز با خود، نگاه خود را به سوي سبك زندگي افراد ثروتمندتر از خويش معطوف نمايند.
البته روند اين «مصرف گرايي متظاهرانه» تنها با تغيير در گزينه هاي خريد فراروي افراد، تغيير نخواهد يافت، بلكه اين كار نيازمند يك تغيير اساسي در باورهاي فرهنگي ويژه اي است كه افراد را به فزون خواهي و مصرف كالاهاي لوكس تشويق مي كند. همچنين بايد سياست هاي دولت ها و جنبش هاي مصرف كنندگان نيز در اين مسير سهيم گردند تا فرآيند خريد مردم، بازنگري گردد.
سازمان هاي مستقل مصرف كنندگان، ارزش هايي جديد، روش هاي جديد تجزيه و تحليل و ايده هاي سياست گذاري جديدي را مطرح مي نمايند كه مي تواند به ايجاد تغيير در اين وضعيت منجر گردد.
در ادامه، من به تعدادي از اقدامات اين سازمان هاي مستقل اشاره مي كنم كه مي توانند مورد توجه قرار گيرند:
الف) خريد گروهي: تشويق شهروندان جامعه به خريد گروهي، باعث كاهش قيمت تمام شده مي گردد.
ب) تبادل گروهي اطلاعات و پي گيري شكايات: مصرف كنندگان مي توانند با استفاده از اينترنت، به تبادل اطلاعات و پيشنهادهاي خود پرداخته و براي پيش گيري مشكلات به وجود آمده ناشي از مصرف كالاهاي مختلف نيز از قدرت چانه زني و پي گيري گروهي بهره جويند.
ج) مشورت ها و مذاكرات گروهي: در سايه قدرت گروه هاي مصرف كنندگان، زمينه لازم جهت تأمين منافع خريداران فراهم مي گردد. همچنين دولت ها نيز از اين روابط استقبال مي كنند.
بدين ترتيب و با بهره گيري از اين روش ها، فرهنگ مصرفي جديدي به وجود خواهد آمد كه كيفيت را بر كميت ترجيح خواهد داد و با ارزش آفريني براي مشتريان، ويژگي هاي اكولوژيكي و اجتماعي آنان در فرآيند توليد حفظ مي شود. راهي كه سرانجام به مصرف غير متظاهرانه و صحيح كالاها و خدمات منتهي خواهد گرديد.
 
منبع: www. Commondreams. Org
 
* Ralph Nader: حقوقدان آمريكايي و يكي از فعالان در حوزه مسائل سياسي و اجتماعي.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:15 PM - روز پنج شنبه 29 بهمن 1388    |   لينک ثابت
نگاهی به مصرف گرایی لجام گسیخته در جهان امروز
 
ولع لجام گسیخته که رویکردخام اندیشانه به تکنولوژی آن را تشدید هم کرده است هرگز نمی تواند مجال مغتنمی برای اندیشیدن انسان در حقیقت خویش را فراهم آورد. انسان عصر جدید روز به روز – از دیروز و پریروز خود – تهی می شود و معنای برین زندگی را با جستجوی نازل برای به کف آوردن ابزارهای زیستن متعارف خلط کرده است.
 
 
● نويسنده: عليرضا - باونديان
 
● منبع: سایت - باشگاه اندیشه
 
جستجوی ژرف در تاریخ به ما می گوید که انسان سه گمشده اساسی و عمده داشته است. او زمانی خود را در آرامش می یافته که به نوعی خود را نائل و یا دست کم مایل و نزدیک به این سه مطلوب می دیده است و آن عبارت است از: حقیقت (راستی)، خیر ( نیکی) و جمال (زیبایی). انسان برای غنودن در گستره های بی پایانی از آرامش همه جانبه درونی، خود را ملزم به جستجو برای یافتن این سه کلید اصلی خوشبختی و خوشوقتی دانست. او در مسیر پی جویی حقیقت با علم ملاقات کرد؛ و در هنگامه یافتن خیر، به زیبایی دست یافت و آن گاه که در صدد نیل به زیبایی بود با رخساره دلارای هنر روبرو شد. انسان، از سه پنجره به هنر نگریست:
گاه هنر را در معنای فضیلت به کاربرد؛ که نوعاً در گذشته چنین معنایی از هنر در سر انسان بود. یعنی همه کسانی که آراسته به صفتی انسانی و برین بودند و از عیب می گریختند دارای مقام هنر بودند. بر این اساس همه ذرات عالم از این حیث که عیبی بر ایشان – به واسطه متنعم شدن از فیوضات فیاض علی الاطلاق – متصور نیست دارای شانی از شئونات هنر هستند. نظامی گنجوی - که بحق سخنگوی ایران انسانی و خردمندانه است- چرخ هستی را موجودی ذوی الشعور و بهره مند از هنر و هنرمند می داند و می گوید:
گر سفر از خاک نبودی هنر
چرخ شب و روز نکردی سفر
این همان معنای شریف لفظ هنر است که حکیمان و خردورزان عرصه های حکمی و عرفانی ما در گذشته مطمح نظر داشته اند. بنابراین مقام هنر چنان نبوده است که هر خسی بتواند بدون ممارست و کوشش درونی به آن برسد. رسیدن به جایگاه والای هنر از آن هر کوته نظرِ پست اندیشه ای نیست و نیازمند پاک شدن از زخارف عالم دون و تهی شدن ازشهوت (مطلق ِخواستن) و شرارت است. از این زاویه باید گفت که جهان امروز فاقد هنر (به معنای فضیلتی آن) است. زیرا:
ز منجنیق فلک سنگ ِفتنه می بارد
هر گوشه جهان امروز را اگر به حقیقت واکاوی کنیم درخواهیم یافت که گویا انسان ها برای پیشی گرفتن در بهره مندی از تنعمات مادی و رایج دنیا، به آسانی مهیای قربانی کردن همه مکارم انسانی و فضیلت های اخلاقی خویشند. در واقع همه به نوعی به برخورداری هرچه افزونتر و طولانی تر می اندیشند. این ولع لجام گسیخته که رویکردخام اندیشانه به تکنولوژی آن را تشدید هم کرده است هرگز نمی تواند مجال مغتنمی برای اندیشیدن انسان در حقیقت خویش را فراهم آورد. انسان عصر جدید روز به روز – از دیروز و پریروز خود – تهی می شود و معنای برین زندگی را با جستجوی نازل برای به کف آوردن ابزارهای زیستن متعارف خلط کرده است.
پرسش از هنر به معنای فضیلتی آن پرسشی بی معناست؛ زیرا در جهان امروز هنری (فضیلتی) وجود ندارد. آنچه با عنوان هنر مشاهده می شود همان مهارت های متنوع و گونه گون برای تولید فرم های قشنگ و مفتون کننده است. فرم هایی که به اراده اربابان قدرت و برای اغفال جامعه جهانی از حقیقت پیوسته و بی امان به وجود می آید. جالب آن که برخلاف آن قاعده قدیمی و قطعی هنر در گذشته، که هنرمندان به دنبال پرده برداشتن از رخساره حقیقت و رساندن انسان ها به افق های جدیدی از فهم ِباطن ِتوحیدی و پویای هستی بودند، هنرمندان امروز به دنبال کتمان حقیقت هستند: رسانه های عصر جدید از ظرفیت های عاطفی و زیباشناسانه هنر سوء استفاده می کنند تا حقیقت را مقلوب و مطابق با خواست گردانندگان خود جلوه دهند. به بیانی دیگر:
در طینت او بی هنری، شاه هنر هاست
جهان امروز به بی هنری و بی فضیلتی مبتلا شده است. جهانی که معنویت را وانهاده و به دنبال بت هایی روان است که فاقد روانند. حکایت ِحال جهان بی فضیلت امروز، حکایت حال آن طلافروشی است که بهای هر چیز مادی رایج در بازار را به خوبی می دانست اما تنها و تنها بهای یک چیز را نمی دانست و آن نبود جز بهای خود:
قیمت هر چیز می دانی که چیست
قیمت خود را ندانی کاهلی ست
جهان بی هنر بی فضیلت امروز بهای خود را نمی داند که اگر می دانست این همه دشواری و معضل نمی داشت: تنهانیم نگاهی به جهان امروز ما را با حفره های عمیقی که بیماری دنیاطلبی و معنویت گریزی در اندام سترگ انسانی عالم پدید آورده است آشنا می سازد:
به نوشته روزنامه "گاردين" در روز چهارشنبه 21/6 86، و براساس پژوهشي كه فدراسيون جهاني اتحاديه هاي تحت پوشش سازمان ملل انجام داده و "مروري بر دولت آينده " نام دارد، جهان در حال ثروتمندتر شدن است، اما به موازات آن افزايش بي رحمانه جرائم سازمان يافته، پديده گرم شدن زمين و كمبود آب آشاميدني، خود را به عنوان تهديدهاي آينده كره زمين پديدار ساخته اند.
گزارش فوق مي افزايد: جرائم سازمان يافته بين المللي سالانه ‪۲ تريليون دلار را در كشورهاي ثروتمند به گردش در مي آورد و اين تهديدي جدي براي مردمسالاري است، چرا كه عامل دامن زدن به نابرابري هاست.
در کتاب "هشدار به زندگان" [1] نوشته ی "روژه گارودی" [2] آمده است: ما چگونه در حال مردن و میراندن نوع بشر هستیم؟ و این کار را چگونه با مصرف همه گونه منابع انرژی انجام می دهیم؟ و چگونه کره ی زمین را غیر قابل زندگی ساخته ایم؟
انرژی و منابع زمین در طول میلیون ها سال در دل خاک نهفته و ذخیره شده است. ما [غربی ها] به غیر حق ادعا کرده ایم و مدعی هستیم که حق داریم همه این انرژی و منابع زیرزمینی را در طی یک نسل به هدر دهیم. همچنین، هشتصد سال است که انسان از ذغال سنگ مستخرج از دل زمین استفاده می کند ولی نیمی از آن را در طی سی سال اخیر مصرف کرده است! و نیز نیمی از میزان مصرف نفتی را که انسان از آغاز کشف و استخراج آن به کار برده است تنها در طی دهسال اخیر سوزانیده است!
اگر همه ی مراکز هسته یی را که قرار است ساخته شود بر پا سازند، در طی بیست سال آینده، ذخیره ی "اورانیوم" زمین از میان می رود. همچنین اگر منابع جدیدی از نفت و اورانیوم کشف و استخراج شود، در صورتی که میزان مصرف این دو ماده بصورت کنونی ادامه یابد، خطر پایان یافتن این دو منبع و سقوط وحشتناک همه چیز با آن، تا چند سال دیگر بیشتر طول نخواهد کشید.
جنگل های جهان نیز در معرض خطر نابودی است. یک سوم درختان موجود در جنگل های جهان به سال ١٨٨٢ که در حدود دو میلیارد هکتار جنگل را پوشانیده بود، در سال ١٩٥٢ بریده و مصرف شد. این جنایت در حق طبیعت و محیط زیست آدمی، پیوسته ادامه یافته و افزایش هم پیدا کرده است: در هر دقیقه، بشر امروز، بیست هکتار جنگل را از میان می برد. خمیر لازم برای کاغذ روزنامه ی نیویورک تایمز در روزهای یکشنبه که شماره یی فوق العاده دارد و هشتاد درصد صفحات آن فقط اعلانات است، مستلزم قطع درختان پانزده هکتار از جنگل های کانادا است. برای چاپ نسخه های عادی این روزنامه در هر روز، کاغذی لازم است که از قطع درختان شش هکتار از جنگل های کانادا به دست می آید.[3]
در کتاب " تنها یک زمین" [4] می خوانیم: هنگامی که به مواد مورد مصرف صنعت توجه می کنیم، با این اشکال بزرگ روبه رو می شویم که معلوم نیست ذخایر این یا آن ماده مهم، چقدر است و تا چه مدتی بدست آوردنی است. مثلآ ماده مهمی چون کانه آهن را در نظر می گیریم که فعالیت های صنعتی آدمی به مدت سه تا چهار هزار سال بر آن استوار بوده است. از سال ١٩٥٠ به این طرف مصرف سالانه ی آهن چهار برابر شده است، و از این مقدار ٨٥ درصد در کشورهای پیشرفته بوده است. اگر این نرخ افزایش ادامه یابد، بر اساس برآوردهایی که شده است، تا سال ٢٠٠٠، مقدار ١٧ میلیارد تن از آن مصرف خواهد شد و فقط ٨٨ میلیارد تن دیگر باقی می ماند. این محاسبه نشان می دهد که کانه های آهن در اواسط قرن بیست و یکم به کلی تمام خواهند شد.[5]
رنه دومن در کتاب "خیال پردازی یا نابودی" [6] می نویسد: تفاوت میان سوخت ها و مواد معدنی ما که از درون قشر خاکی کره زمین بیرون کشیده می شوند با تولیدات کشاورزی و دریایی و جنگلی در این است که گروه دوم به مدد نیروی بیکران خورشید هر سال تجدید می شوند. اگر فرض کنیم که منابع معدنی قابل استفاده پنج بار بیش از آن باشد که تاکنون شناخته شده و همچنان اگر فرض کنیم که مصرف جهانی با همین نرخ سالهای اخیر افزایش یابد باید بدانیم که همه ی ذخیره ی طلای ما پس از ٢٩ سال پایان می گیرد. در ضمن مصرف صنعتی این فلز را نباید از یاد بریم: مصرفی که لنین آن را دست کم گرفته بود زیرا می خواست همه ی مستراح ها را از طلا مفروش سازد. و به همین سان ما ٤١ سال دیگر جیوه، ٤٢١ سال نقره، ٤٨ سال مس، ٤٩ سال گاز طبیعی، ٥٠ سال نفت و روی، ٥٥ سال آلومینیوم، ٦١ سال قلع، ٦٤ سال سرب و غیره خواهیم داشت. تنها زغال (١٥٠ سال)، آهن (١٧٣ سال) و کوبالت و کرم می توانند از یک سده تجاوز کنند، اما هرگز به دو سده نمی رسند... در پیش بینی های سازمان خوار و بار کشاورزی، اگر در سال ١٩٦٧ آبیاری با ١٤٠٠ میلیارد متر مکعب ٧٠% آب مصرفی جهان را جذب می کند در سال ٢٠٠٠ که مصرف دو برابر خواهد شد تنها ٥١% را خواهد گرفت زیرا شهرها، صنایع و معادن مصرفشان را با سرعت بیشتری افزایش می دهند. با آهنگ کنونی پیش از سال ٢٠٥٠، بشر دچار کمبود آب خواهد شد ولو اینکه از اسراف و تبذیرهایی که گاه در زمینه ی آبیاری فوق العاده زیاد است، جلوگیری شود.
در کتاب ارزشمند " کوچک زیباست" نوشته شوماخر جدولی ذکر شده که نشان دهنده ی درصد مصرف ایالات متحده به کل مصرف جهان است. بر طبق این جدول آمریکا ٤٢% کوبالت، ٦٣% گاز طبیعی، ٣١% گروه پلاتین، ٣٣% مس، ٤٠% مولیبدنیوم، ٣٣% نفت و ٣٨% نیکل جهان را مصرف می کند و تنها در یک یا دو قلم فوق تولید ایالات متحده خودکفایی دارد.(11) نتیجه ای که در پایان این جدول ذکر شده، بسیار دردآور است: با توجه به میزان مصرف کنونی منابع و افزایش پیش بینی شده ی نرخ های مصرفی در آینده، اکثریت بزرگ منابع مهم و تجدید ناشدنی جهان حداکثر تا ١٠٠ سال آینده دوام خواهد داشت.
شوماخر می پرسد: " یک نظام صنعتی که چهل درصد از منابع اصلی جهان را برای تأمین نیازمندیهای جمعیتی کمتر از شش درصد جمعیت جهان مصرف می کند، تنها در صورتی می تواند کارآمد خوانده شود که در زمینه ی تأمین سعادت، رفاه، فرهنگ، صلح و آرامش، و هماهنگی به توفیقهای عظیمی نایل آمده باشد. تصور نمی کنم تأکید بر این واقعیت ضروری باشد که نظام آمریکایی از نیل به چنین توفیق هایی ناتوان بوده است."
شکی نیست که با توجه به محدودیت منابع، ادامه ی توسعه ی صنعتی و اقتصادی قطب استکباری جهان تنها در صورتی ممکن است که آن نیمه ی دیگر جهان در فقر و گرسنگی مطلق زندگی کنند، و به قول شوماخر، با یک ملاحظه ی ساده در می یابیم که رشد نامحدود مادی در یک جهان محدود امری محال است. بحث تفصیلی در اطراف این مهم را به مباحث مربوط به فقر و عدالت اجتماعی و مسئله ی گرسنگی وا می گذاریم.
شواهد و مصادیقی که ذکر شد تنها به میزان مصرف انرژی و مواد معدنی اختصاص داشت، حال آنکه مطلب به همین جا ختم نمی شود. روژه گارودی در کتاب " هشدار به زندگان" نمونه های دیگری از اعماق فاجعه را ذکر کرده است: در مورد اسراف و تبذیر و ریخت و پاش مواد غذایی، تنها ذکر دو نمونه کافی است، دو نمونه یی که بسیار هم سر و صدا براه انداخته است: در سال ١٩٧٤ مجتمع اقتصادی اروپا (CEE) دویست و بیست و پنج میلیون فرانک فقط خرج از میان بردن میوه ها و سبزیهایی کرد که بیم آن می رفت بهای میوه و سبزی را در بازار پایین بیاورد! در فرانسه در همان سال و به همین دلیل (چه دلیلی!) برای حفظ به اصطلاح بازار دویست و پنجاه هزار تون سیب زمینی را از بین بردند! در ایالات متحد آمریکا، تهیه کنندگان شیر، ده میلیون تن «لاکتوسروم» یا شیر رقیق را (گویا سالانه) دور می ریزند، و حال آنکه ماده «پروتئینی» موجود در این شیر، اگر خشک شود، می تواند هشت میلیون نفر را تغذیه کند. در فرانسه، یک کارخانه ی پنیرسازی معمولی، هر روز حدود دویست تون از این ماده را دور می ریزد در صورتی که اگر خشکانده شود، دوازده تون ماده ی مغذی از آن به دست می آید.[7]
حجم پولي كه سالانه توسط گروه هاي تبهكار در سطح جهان به گردش درمي آيد، معادل توليد ناخالص داخلي انگليس است؛ که نيمي از اين مبلغ به عنوان رشوه دريافت مي شود.
درآمد ‪ ۲۲۵ تن از ثروتمندترين افراد جهان برابر با درآمد ‪ ۲/۷ تن از فقيرترين افراد كره زمين است. يعني اين ‪ ۲۲۵ تن درآمدي برابر با ‪ ۴۰درصد نوع بشر بر روي كره زمين دارند.
ارتشاء و تباني كه در كشورهاي ثروتمند بيش از ساير نقاط جهان رواج دارد، دمكراسي را در اين كشورها به خطر انداخته است. از اين راه قوانين و مصوبات دولتي به راحتي خريد و فروش مي شود.
اين خطر نوع بشر را تهديد مي كند كه جرائم سازماندهي شده از اين پس به جاي خريد و فروش مواد مخدر به سمت خريد و فروش قوانين و مصوبات دولتي تغيير چرخش دهد.
در كشورهاي در حال توسعه، نيز اقليتي كوچك ارتشاء را به عالم سياست هم كشانده اند. بخش وسيعي از اين ارتشاء در كشورهاي ثروتمند انجام مي شود. در اين كشورها همه قوانين و مصوبات دولتي به نحوي گسترده با پول خريد و فروش مي شوند. از اين راه افزون بر ‪ ۵۲۰ ميليارد دلار در اقتصاد سياه جهان به گردش در مي آيد.
بعد از رشوه خواري، تجارت مواد مخدر با درآمدی حدود‪۳۲۰ ميليارد دلار، دومين منبع توليد درآمد در حلقه جرائم سازمان يافته در جهان است.
در قياس با دو مقوله فوق، قاچاق انسان صنعتي در مقياسي كوچكتر است.
مجموع درآمد اين قاچاق سالانه در جهان به ‪ ۴۴ميليارد دلار بالغ مي شود.
بر اساس آمارهاي سازمان ملل امروزه قريب به ‪ ۲۷ميليون انسان در جهان به برده داري گرفته مي شوند كه آماري به مراتب تكان دهنده تر از اوج تاريخ برده داري در قاره آفريقاست. امروز اكثر جمعيت برده ها را زنان آسيائي تشكيل مي دهند.
براساس گزارش فوق، شمار قربانيان خشونت عليه زنان، بسيار بيشتر از زنان قرباني در جنگ است. امروز از هر پنج زن در جهان يك نفر قرباني تجاوز مي شود. ازمان ملل در اين گزارش به مسئولان آموزشي كشورهاي جهان توصيه مي كند كه در مدارس دخترانه به دختران شيوه هاي دفاع شخصي آموزش بدهند.
بيماري ايدز هم از مهم ترين معضلات جهاني است. ارزيابي هاي جهاني نشان مي دهد كه ‪ ۱۳تا ‪ ۱۵ميليون كودك در جهان به دليل داشتن والدين مبتلا به ايدز يتيم شده اند. اين كودكان تهديدي ديگر براي آينده جهان هستند، چرا كه در خطر پيوستن به شبكه هاي تبهكاري قرار دارند، در حالي كه هيچ اقدامي براي پيشگيري و يا مقابله با اين خطر به عمل نيامده است.
درچنین جهانی آنچه باعنوان هنربه وجود می آید نتیجه تلاش گروهی از فن سالارانی است که تنها به فریفتن مخاطب می اندیشند: زیرا اگر هنر به جانب بیدارسازی مخاطبان خود حرکت کند و ایشان را به جانب چشمه های جوشان یقین سوق دهدخواهد توانست فلک راسقف بشکافد و طرحی نو دراندازد. در چنین جهانی که زیاده طلبی گروهی اندک، آن را بیش از هر زمان دیگری آشفته خواسته است هرگز فضیلت نمی تواند شانی و جایگاهی داشته باشد.
حکایت حال ِجهان خواران بی فضیلتِ امروز را "جبران خلیل جبران " به زیبایی هرچه تمامتر در کتاب "حمام روح " [8] در بیانی نمادین این گونه به تصویر می کشد:
"در سفری که به دور دنیا داشتم در جزیره ای لم یزرع به موجود هولناکی برخوردم که سری همچون سر انسان و سمهایی آهنین داشت. آن موجود هولناک بی انقطاع زمین را می خورد و آب دریا را می آشامید. مدتی طولانی به تماشای او ایستادم.سپس نزدیک شدم و پرسیدم: آیا هنوز سیر نشده ای؟ آیا شکم تو چاه ویل است و گرسنگی و تشنگی ات را پایانی نیست؟
و موجود هولناک در جواب من گفت:
چرا، چرا براستی که سیرشده ام بلکه کارم از سیری گذشته و ازخوردن و آشامیدن به درد آمده ام. اما وحشت من از این است که تا فردا زمینی برای خوردن و دریایی برای آشامیدن باقی نماند.
 
پی نوشت:
Appel aux Vivants 1
2 - Roger Garaudy
3- روژه گارودی، هشدار به زندگان، علی اکبر کسمائی، هاشمی، تهران، ١٣٦٣، صص ٣٤ و ٣٥.
4- Only One Earth: The Care and Maintenance of a Small Planet
5- باربارا وارد و رنه دوبو، تنها یک زمین، محمود بهزاد و محمد حیدری ملایری، کتابهای جیبی، تهران، ١٣٥٢، ص ٢٢٩.
6- رنه دومن، خیال پردازی یا نابودی!، منیر جزنی، امیر کبیر، ١٣٥٣، تهران، ص ٢٠ 6
7- هشدار به زندگان، صص ٤٨٥ و ٤٨٦
8- جبران خلیل جبران؛ حمام روح، ترجمه مرحوم حسن حسینی، تهران، انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی 1376
  

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:11 PM - روز پنج شنبه 29 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مدیریت مصرف در ساختمانهای اداری و تجاری(2)
 

2-1) اقدامات کوتاه مدت :

- با قرار دادن میزها در جای مناسب و تنظیم سطح کار سعی کنیم در هنگام روز از حداکثر نور طبیعی استفاده به عمل آید و نور مصنوعی تنها در نقاطی که امکان استفاده از نور طبیعی وجود ندارد بکار برده شود.

- در مورد کارهای حساسی که نیاز به نور زیادتری دارند از روشنایی موضعی(چراغهای رومیزی) استفاده گردد و از روشن کردن تمامی محیط کار به یک میزان خودداری شود.

- راهرو ها ، پارکینگها و انبارها (بویژه در ساعاتی که رفت و آمد به حداقل می رسد) تنها در حد رعایت ضوابط ایمنی روشن گردند و لامپهای زائد خاموش شوند.

- در اماکنی که نور کم نیز موجب مشکلی نخواهد شد از لامپهای با وات کم استفاده شود.

- سیمها ، پریزها و کلیدها به موقع بررسی شده و طبق برنامه مرتبی حبابها ، قابها و لامپها تمیز گردند تا از راندمان نوری آنها کاسته نشود.

- در مورد سقف و دیوارهای محیط کار از رنگهای روشن استفاده شود.

- استفاده از چراغها در ادارات بصورت یک در میان.

- تمیز کردن دوره ای لامپها .

 

3-1) اقدامات میان مدت : 

- سعی شود از لامپهای با وات کم و شدت روشنایی بالا معروف به لامپهای کم صرف استفاده شود.

- در اطاقهای کار ، سالنها و راهرو ها در صورت امکان کلیدهای کنترل اتوماتیک نصب گردد.

- در مورد لامپهای فلورسنت و به منظور اصلاح ضریب بار از خازن با ظرفیت مناسب استفاده شود.

- استفاده از بالاست (چوک) الکترونیکی نه تنها موجب بهبود نور و عمر لامپ می گردد بلکه مصرف برق مجموعه لامپ و راه انداز را نیز نسبت به بالاستهای معمولی کاهش خواهد داد.

- در صورت به پایان رسیدن عمر مفید لامپ ( حتی اگر لامپ هنوز نسوخته است ) نسبت به تعویض آن اقدام فرمایید.

2- مصارف سرمایشی و گرمایشی :

1-2) کلیات :

کثیف بودن سطوح تبادل حرارتی دستگاههای سرمایشی و گرمایشی تاثیر زیادی در کاهش بازده آنها داشته و طبعا" باعث افزایش مصرف برق آنها خواهد شد. مثلا" درسیستم سرمایشی جذبی(ABSORPTION) کثیف بودن سطح اواپراتور به مقدار 10% ظرفیت اسمی را کم می کند و کثیف بودن سطح کندانسور باعث تقلیل 12% از ظرفیت اسمی می گردد و چنانچه هر دو عامل جمعا" وجود داشته باشند 24% قدرت اسمی دستگاه کاسته می شود.

همین ارقام در مورد سیستمهای سرمایشی با عمل متقابل Reciprocation به ترتیب 9/18% و 2/8% و 26% میباشد.

2-2) اقدامات کوتاه مدت :

- با توجه به فصل ، شرایط محل و ساختمان ، ترموستات وسایل سرمایشی و گرمایشی در حد نیاز طبیعی و نرما ، ثابت و غیر قابل تغییر گردند.

- سطح وسایل سرمایشی و گرمایشی منصوبه در اطاقها را تمیز نگهداشته و در جهت سرویس به موقع لوله ها و اتصالات دستگاهها و جلوگیری از نشتی ها اقدام لازم به عمل آید.

- در و پنجره های اضافی بسته نگهداشته شده و از باز کردن و بستن مکرر آنها به ویژه در هنگام تعطیل محل کار جلوگیری شود. مطالعات نشان داده است که نشتی و انتقال حرارت باعث اتلاف بین 10 تا 40 درصی کل مصرف گرمایش و سرمایش می گردد.

- درجه حرارت آب گرم مورد استفاده در ساختمان در حد نیاز کاهش داده شود.

- برج خنک کن ، اواپراتور و ... به موقع و بطور مرتب سرویس ، تعمیر و تمیز شوند.

- سعی گردد از کویل های حرارتی منجمله بخاری برقی و اجاق برقی تا حد ممکن استفاده نشود.

- برنامه ای تنظیم شود که تاسیسات گرمایشی یا سرمایشی مرکزی یک ساعت قبل از شروع به کار پرسنل روشن شده و حداقل دو ساعت قبل از خروج پرسنل و تعطیلی اداره خاموش شوند.

- در صورت تنظیم سیستم کنترل بصورت خودکار بایدبرنامه تعطیلات و روزهای خاص به قسمت تاسیسات اعلام گردد تا بصورت دستی نسبت به خارج کردن دستگاههایمربوط اقدام شود      

- با توجه به وجود سلایق مختلف در تنظیم دمای محیط حتی الامکان تنظیم ترموستاتها دراختیار مسئول تاسیسات باشدو در تنظیم آن حد متوسط رعایت گردد.

- بهتر است در نصب ترموستاتها به منطقه بندیساختمان ، نوع اتاقها ، زمان کاری و نوع کاربری و همچنین در طول سالفصل فعالیت ، موقعیت اتاقها و میزان آفتاب گیریآنها مد نظر باشد.    

- عملکرد فن ها به موقع بررسی شده و مورد سرویس و تعمیر قرار گیرند.

- برای محیطهای کوچک به جای روشن کردن سیستم مرکزی از تجهیزات کوچک موضعی استفاده گردد.

 3-2) اقدامات میان مدت :

- با توجه به شرایط وفضای محیط کار ، از سرد کننده ها و یا گرم کننده های مناسب و کارآمد استفاده فرمائید.

- در مورد تاسیسات مرکزی از پیش گرمکن یا پیش سردکن به تناسب استفاده شود.

- دوجداره کردن پنجره ها به منظور جلوگیری از اتلاف انرژی بررسی و اجرا گردد.

- در و پنجره های محل کار به موقع و مرتب تعمیر و درزگیری شوند.

- در مورد کوره ها ، تعمیر آسترنسور (Lining) به موقع صورت پذیرد.

- در سیستمهای سرمایشی چنانچه دریچه هدایت وجود نداشته باشد نسبت به نصب آن اقدام گردد.(Damper)

- امکان ذخیره سازی آب گرم در ساعات شب مورد بررسی قرار گیرد.

- امکان نصب وسایل بازیافت حرارتی مورد بررسی قرار گیرد.

- احتمال استفاده از آب کندانسور به عنوان آب گرم بررسی گردد.

- در وسایل سرمایشی و گرمایشی از عایق کاری مناسبی بهره گرفته و یا حداقل آنها را با ورقه آلومینیومی روکش نمایید.

- امکان استفاده از وسایل خنک کننده گازسوز بجای وسایل خنک کننده برقی مورد بررسی قرار گیرد.

- کانال کشی کولر را از کوتاهترین مسیر انجام داده و اگر کانال خارج از ساختمان است حتما عایق کاری شود.

- سرویس سالیانه کولر ( گازی و آبی ) و نیز سیستم های مرکزی حتما انجام گردد.

کولر های گازی از جمله پر مصرف ترین وسایل میباشند ، بنابر این در صورتی که ضرورتی به استفاده از این کولر ها وجود ندارد ،از استفاده از آنها خووداری کنید . در صورت استفاده از این کولر ها ( گازی ) که هزینه بسیار زیادی را نیز برای مشترک به همراه خواهد داشت ، برای جلوگیری از اعمال خاموشی در شبکه باید سعی شود تا از استفاده در ساعات پیک مصرف (19 تا 23 ) خودداری گردد.

- نصب کندانسور های کولر گازی در سایه باعث جلوگیری از اتلاف میزان قابل توجهی از انرژی مصرفی خواهد شد.

-در صورت امکان کولر گازی خود را در مسیر باد نصب کنید ، زیرا این کار بعلت کاهش فشار بر کولر باعث افزایش بازدهی آن و کاهش مصرف انرژی میشود.

3- سایر مصارف :

1-3) اقدامات کوتاه مدت :

- آسانسورها چنان تنظیم شوند که در طبقات اول و دوم توقف نداشته باشند و در بقیه طبقات نیز یک در میان متوقف شوند مگر در مورد حمل بار که توقف در طبقات ضروری است.

- تکثیر و فتوکپی از نامه ها و مدارک در حجم مورد نیاز صورت پذیرد و دستگاه فتوکپی بعد از اتمام کار خاموش شود.

- سقف و بام ساختمانها از عایق کاری مناسب و خوبی برخوردار باشد تا از اتلاف انرژی جلوگیری گردد.

- میزان وضوح و دقت صفحة مانیتور کامپیوتر (Resolution) را متناسب با نیاز کاری خود انتخاب کنید. افزایش میزان وضوح نمایش یک کامپیوتر رنگی باعث افزایش توان مصرفی به میزان 22 درصد در هر اینچ مربع از صفحة نمایش می‎شود.

- از هر دو روی کاغذها برای تایپ پیش‎نویس، کپی و پرینت اولیه استفاده کنید. تولید هر برگ کاغذ به طور متوسط به حدود 20 وات ساعت انرژی نیاز دارد. بدیهی است استفاده از هر دو روی کاغذ باعث صرفه‎جویی در انرژی مورد نیاز برای تولید کاغذ (از دیدگاه کلان) و کاهش هزینة تأمین کاغذ می‎شود.

- پیش‎نویس نامه‎های تایپ شده، نقشه‎ها و گزارش‎ها را حتی‎الامکان بر روی صفحة کامپیوتر تصحیح نمایید. گرفتن پرینت و انجام این تصحیحات بر روی کاغذ، مصرف انرژی و هزینه‎ها را دو برابر می‎کند.

- در صورت امکان به جای پست کردن نامه یا فکس کردن آن از پست الکترونیکی (E-mail) استفاده کنید.

 

2-3) اقدامات میان مدت :

- به منظور بهبود ضریب قدرت وسایل موتوری از تجهیزات مناسب چون خازن استفاده شود.

- امکان استفاده از وسایل کنترل یا محدود کننده قدرت مورد بررسی قرار گیرد.

- شبکه های برقی داخلی ساختمانها به منظور تجهیز به سیستمهای فرمان خودکار تحت بررسی قرار گیرند.

- امکان عایق کاری دیوارها بخصوص در موقع ساخت بناهای جدید به منظور جلوگیری از تلفات انرژی مد نظر قرار گیرد.

- استفاده ار برق سه فاز بصورت متعادل در شبکه ادارات .

- خاموش کردن کامپیوتر ها در موارد غیر ضروری.

- جدا سازی برق مصرفی واحد های مسکونی و خانه های سازمانی از برق عمومی.

- نصب درب های اتوماتیک با عکس العمل سریع جهت ورود و خروج در مراکز پر جمعیت و پر تردد مانند ادارات و فروشگاهها و نیز انبارها که عموما درب های بزرگی دارند.

- استفاده از پنجره های دو جداره به خصوص پنجره های مجهز به شیشه های با شدت تشعشع کم تاثیر قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی دارد.

- نصب پرده های هوایی در مبادی ورودی و خروجی ساختمانهای بزرگ اداری و تجاری که در آنها جمعیت زیادی پیوسته در حال عبور هستند ، به صرفه جویی انرژی از طریق حذف حجم زیاد هوای بیرون منجر میشود.

- برای انجام بسیاری از کارهای اداری مانند تایپ یا نقشه‎کشی می‎توان به جای استفاده از مانیتورهای رنگی، از مانیتورهای تک رنگ سیاه و سفید (CRT: Cathode Ray Tube) استفاده کرد. مانیتورهای تک رنگ نسبت به مانیتورهای رنگی 35 تا 50 درصد کمتر انرژی مصرف می‎کنند.

-مصرف ویژة انرژی دستگاه‎های کپی (مصرف انرژی به ازای واحد کاری) از هر وسیلة اداری دیگر بیشتر است. هنگام کپی گرفتن حتی‎الامکان از هر دوروی کاغذ استفاده کنید. این کار هزینة انرژی، هزینة کاغذ و ضایعات کاغذی را کاهش می‎دهد. توجه داشته باشید که انرژی مصرفی برای تولید یک برگ کاغذ به مراتب بیشتر از انرژی مصرفی برای کپی گرفتن از یک برگ کاغذ است.

- دستگاه فکس خود را از نوع جوهرافشان انتخاب کنید. مصرف انرژی دستگاه‎های فکس جوهرافشان در حالت آماده باش (Standby) خیلی کم است و به علاوه نسبت به دستگاههای فکس لیزری 90 درصد کمتر انرژی مصرف می‎کنند.

واحد های تجاری:

واحد های تجاری علاوه بر موارد ذکر شده در فوق به موارد ذیل نیز دقت نمایند:

- شایسته است با نورپردازی مناسب از مصرف برق به منظور زیبا سازی فضای کار یا ویترین فروشگاه و مانند آن درحد معقول استفاده شود .

-   تا حد امکان از بکار بردن وسایل برقی پرمصرف مانند اتو ، ماشین لباسشویی و لامپهای پرمصرف در ساعت هـای اوج مصرف خودداری نمائیم . استفاده از لامپهای کم مصرف در ویترین مغازه ها ، بوتیک ها ، هتل ها و رستوران ها بسیار اقتصادی می باشد .

- کولرها را درفصل تابستان بطور منظم سرویس کنید. درهنگام نصب کولر ها دقت شود که عایق بندی کانالها رعایت شده ، درزهای اطراف آنها مسدود شوند و بر روی سقف کولر سایبان نصب گردد.

- در اطراف پنجره ها از سایبان استفاده گردد تا درفصل تابستان از تابش مستقیم اشعه خورشید به داخل ساختمان جلوگیری شود.

- در رنگ آمیزی دیوارها و سقف از رنگ روشن استفاده شود تا میزان بازتاب نور افزایش یابد.

- گرد و خاک موجود در محیط از میزان بهره نوری لامپها می کاهد ، تمیز کردن منظم لامپها سبب می گردد تا نوردهی بهتری داشته باشند.

 

منابع:

-         سایت سازمان بهره وری انرژی ایران

-         سایت مدیریت مصرف توانیر

-         سایت مدیریت مصرف سایر شرکتهای برق منطقه ای و توزیع

-         سایر کتب و منابع مرتبط با مدیریت مصرف انرژی و استانداردها



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:08 PM - روز چهارشنبه 28 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مدیریت مصرف در ساختمانهای اداری و تجاری
 

برای اینکه قادر باشید کارایی انرژی مصرفی ساختمان خود را بهبود بخشید، ابتدا باید بدانید که در چه وضعیتی از نظر انرژی قرار دارید . به این منظور ساده ترین راه آن است که صورت حساب انواع انرژی ها ی مصرفی شامل گاز و برق را در طول یکسال جمع آوری کنید . واحد تمام حامل های انرژی را به کیلو وات ساعت تبدیل کرده ( هر یک متر مکعب گاز طبیعی معادل تقریبا 10.5 کیلو وات ساعت ) و با هم جمع کنید. مقدار بدست آمده را بر مقدار زیر بنای ساختمان تقسیم کنید تا مقدار انرژی مصرفی به ازای هر متر مربع از ساختمان بدست آید . حال نتیجه را با اطلاعات ذیل مقایسه نمایید:

·    اگر انرژی مصرفی سالانه کمتر از 100 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد در وضعیت بسیار خوبی قرار دارید.

·    اگر انرژی مصرفی سالانه بین 100 تا 200 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد در وضعیت قابل قبولی قرار دارید.

·    اگر انرژی مصرفی سالانه بین 200 تا 300 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد ساختمان دارای مشکلاتی است که با تلاش و کنترل آن قادر به اصلاح آن خواهید بود.

·    اگر انرژی مصرفی سالانه بین 300 تا 400 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد مشکلات بهره وری ساختمان بسیار اساسی است .

·    اگر انرژی مصرفی سالانه کمتر از 100 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد در وضعیت بسیار خوبی قرار دارید.

·    اگر انرژی مصرفی سالانه بیشتر از 400 کیلو وات ساعت بر متر مربع باشد عملکرد سیستم های مصرف کننده انرژی در ساختمان بصورت کلی نا کارا است .

 

آشنایی با انواع لوازم مصرف کننده برق :

سهم لوازم مختلف در مصرف برق یک ساختمان یا مجموعه اداری معمولا" مطابق جدول زیر است البته این ارقام تقریبی بوده و در ادارات و ساختمانهای مختلف متفاوت می باشد.

 

نوع مصرف

وسایل مورد استفاده

درصد تقریبی

روشنایی

انواع لامپهای رشته ای ، فلورسنت ، نئون

40

گرمایشی یا سرمایشی

شوفاژ،تهویه مرکزی،چیلر،بخاری برقی، کولر آبی و کولر گازی

45

مصارف ثابت و سایر مصارف

انواع لامپهای دائما" روشن ، یخچال ، آسانسور ، بالابر

15

جمع

 

100

 

 ودر آشپزخانه و سالن های غذاخوری ادارات ترکیب مصرف انرژی معمولا بصورت زیر میباشد :

·        گرمایش و سرمایش 27 درصد

·        پخت و پز   23 درصد

·        گرمایش آب   19 درصد

·        روشنایی  11 درصد

·        یخچالها     8  درصد

·        تخلیه و تعویض هوا   5 درصد

·        تجهیزات اداری     1 درصد

·        سایر مصارف   6 درصد

 

برای آشنایی بیشتر با مقوله مورد بحث در جدول ذیل مصرف برق وسایل متعارف در یک ساختمان اداری درج گردیده است :

 

نام وسیله

مصرف اسمی برق (وات)

لامپ رشته ای

لامپ مهتابی بلند

لامپ مهتابی کوتاه

کولر آبی(بطور متوسط)

کولرگازی(بطور متوسط)

بخاری برقی(بطورمتوسط)

شوفاژ (برای 150 نفر)

یخچال (10 فوت)

فتوکپی معمولی

فتوکپی بزرگ

کامپیوتر شخصی(PC)

آسانسور (6 نفره)

40 ، 60 یا 100

40

20

500

2000

1000

مشعل 2500+پمپ 2200

150

750

1500

100

6000

 

چگونگی کاهش در مصارف برق(مدیریت مصرف) :

به منظور کنترل و مصرف بهینه برق اقدامات ذیل پیشنهاد میگردد :

الف‌ : مدیران رده بالای هر سازمان با آگاهی از قیمت برق مصرفی می باید کارکنان را جهت جلوگیری از اتلاف انرژی برق تشویق نمایند. پیشنهاد می گردد در هر یک از ساختمانهای اداری ، فردی آشنا به موضوع و به عنوان مسئول مدیریت مصرف انرژی معرفی گردد که بررسی ، کنترل و نظارت بر حذف مصارف زاید انرژی را بر عهده داشته باشد و به منظور بهبود کارآیی وسایل و تاسیسات نصب شده و بهره وری بهتر آنها پیشنهادهای مناسبی را ارائه کند. به منظور تشویق مدیریت انرژی در ادارات سهمی از کاهش هزینه ها را می توان به عنوان کارانه به مسئولین مربوطه پرداخت کرد.

ب : اقدامات کوتاه مدت و میان مدت در زمینه مصارف روشنایی ، سرمایشی ، گرمایشی و سایر مصارف :

 

1- مصارف روشنایی :

 

1-1) کلیات :

لامپ رشته ای (معمولی) کمترین بازده نوری و کمترین عمر مفید را نسبت به دیگر انواع لامپها دارد در حالی که لامپهای فلورسنت (مهتابی) با داشتن بازده نوری 5/4 برابر لامپهای معمولی ، عمر مفید آنها نیز قریب 5/2 برابر لامپهای رشته ای است. این موضوع به خوبی از ارقام جدول ذیل مشهود است : 

 

انواع لامپ

بازده نوری(وات / لومن)

عمر مفید (ساعت)

رشته ای

فلورسنت (مهتابی)

جیوه ای

فلورسنت با چوک الکترونیکی (کم مصرف)

سدیم

سدیم(نور زرد)

13

60

40

65

 

100

110

1000

2500

6000

8000

 

10000

10000

البته کافی است که روشنایی محل عبور و مرور به اندازه 5% و روشنایی اطاق ملاقات در حد 25% روشنایی محل مطالعه و کار اداری باشد.

 

نوع فضا یا فعالیت

شدت روشنایی توصیه شده به لوکس

اتاق های اداری

300

اتاقهای اداری گروهی

500

اتاقهای اداری بزرگ

750

دفتر نقشه کشی فنی

750

رایانه

500

امور بازرسی و کنترل

200

راهرو

50

پلکان

100

کانتین

200

دستشویی

100

فروشگاهها

200

سوپر مارکت

500

رستوران

200

کافه تریا

200

فروشگاههای سلف سرویس

300

آشپزخانه های بزرگ

500

موزه یا گالری

200

نمایشگاه (غرفه و سالن )

300

کتابخانه

300

اتاق مطالعه

500

سالن ورزشی

400

آزمایشگاه

500

آرایشگاه

750

بیمارستان

300

کلاس درس

500 تا 300

کلاس درس بزرگ

750

کلاسهای تخصصی

500

سالن کنفرانس

500

اتاق با کاربرد های متفاوت

300

سالن کنسرت ، تئاتر

300

اتاق جلسات

300

مسجد و سایر اماکن مذهبی

200

 

و اما " لوکس " که در جدول فوق به عنوان واحد شدت روشنایی ذکر شده چیست ؟

از نظر فنی دانستن اینکه یک سطح تا چه اندازه زیر تابش نور قرار گرفته مهم است ، زیرا انسان مایل است بر روی این سطح ، اشیاء را بدون خسته کردن چشم با تابش نور معینی ببینید. واحد شدت روشنایی لوکس است . شدت روشنایی یک لوکس عبارتست از روشنایی حاصل از تابش یک لومن بر سطحی به مساحت یک متر مربع. از آنجا که چشم قادر به تعیین شدت روشنایی نیست ، برای سنجش آن از دستگاهی کوچک به نام لوکس متر استفاده میشود.

بطور مثال شدت روشنایی خورشید در یک روز تابستان 100000 لوکس و شدت روشنایی ماه در یک شب مهتابی 15/0 لوکس است.

و اما لومن نیز جریان نورانی لامپ است ( با جریان یا توان الکتریکی اشتباه نشود ) که بستگی به ساختمان لامپ و نوع آن دارد .



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:07 PM - روز چهارشنبه 28 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مقايسه‌ سرانه مصرف شكر، روغن، برنج و نان در ايران و جهان
 

نگاهي به مصرف سرانه كالاهاي اساسي در كشور و مقايسه آن با دنيا نشان مي دهد، در مصرف سرانه شكر و روغن بالاتر از ميانگين جهاني هستيم و هر چند مصرف سرانه برنج در كشور ما كمتر متوسط دنيا است، عنوان بزرگترين مصرف كننده نان را در جهان به خود اختصاص داديم.

به گزارش فارس، در راستاي نامگذاري سال 88 به سال اصلاح الگوي مصرف توسط مقام معظم رهبري بر آن شديم تا سرانه مصرف 4 كالاي اساسي نان، برنج ، روغن و شكر را در داخل كشور بدست آورده و با مقايسه آن در سطح جهان رتبه ايران را بدست بياوريم تا بتوانيم در راستاي اين طرح ملي، فرهنگي و ديني اولين گام را از نگاه آماري پيش نهيم.

بنابر اين گزارش، ايران در مصرف سرانه شكر و روغن بالاتر از ميانگين جهاني ، در برنج چهاردهمين مصرف كننده بزرگ جهان و در نان بزرگترين مصرف كننده جهان است.

* مصرف سرانه شكر 3 كيلوگرم بالاتر از ميانگين جهاني است

مجيدپارسا نيا معاون وزير بازرگاني در پاسخ به سوال فارس در خصوص سال اصلاح الگوي مصرف و سرانه كالاهاي اساسي گفت: سرانه مصرف شكر در ايران حدود 30 كيلوگرم است و اين در حاليست كه اين ميزان در نواحي مختلف كشور متفاوت است .
به گزارش فارس، آمارهاي جهاني نشان مي‌دهد كه سرانه مصرف قند و شكر در ايران در سال 1987 حدود 26.9 كيلوگرم بوده كه اين مقدار در سال 2006 به 28.97 و در سال 2007 به حدود 33.26 كيلوگرم افزايش يافته است به طوري كه به گفته بسياري از كارشناسان جهاني، مصرف سرانه شكردر ايران 3 كيلوگرم بالاتر از ميانگين مصرف جهاني است.
اين در حالي است كه ايران بعد از روسيه، دومين واردكننده بزرگ شكر در جهان محسوب مي‌شود و كشورهاي اندونزي، آمريكا و امارات در رده هاي بعدي قرار دارند. همچنين آمريكاي جنوبي با مصرف سرانه 48.2 كيلوگرم شكر در سال عمده‌ترين مصرف‌كننده شكر در جهان است و اقيانوسيه، اروپاي شرقي، آمريكاي شمالي و مركزي، آسيا و آفريقا ( 15.48) رتبه‌هاي بعدي را به خود اختصاص داده‌اند و در اين بين هندوستان، چين و برزيل عمده مصرف‌كنندگان شكر در جهان هستند.

* مصرف سرانه روغن 4.5 كيلوگرم بالاتر از ميانگين جهاني است

مدير عامل شركت بازرگاني دولتي ايران در خصوص سرانه مصرف روغن به فارس گفت: سرانه مصرف روغن در كشور حدود 17 كيلوگرم است.
به گزارش فارس، مقايسه مصرف سرانه روغن در ايران با ساير كشورها نشان مي دهد مصرف سرانه ما بسيار بالاتر از ميانگين جهاني است. مصرف سرانه ايران 17 كيلوگرم و مصرف سرانه دنيا 12.5 كيلوگرم است و اگر شيوه مصرف روغن در ايران با ساير كشورها را مورد بررسي قرار دهيم اين اختلاف آشكارتر مي شود.
بيش از 80 درصد نياز داخلي روغن درحال حاضر ازطريق واردات تأمين مي شود كه قبلاً حدود 95 درصد وارد مي شد و ايران در سال 2005 دهمين كشور واردكننده روغن در جهان بوده است ميزان واردات ساليانه حدود 1.5 ميليارد دلار روغن و كنجاله مي باشد.

* مصرف سرانه برنج 25 كيلوگرم پايين تر از ميانگين جهاني است

معاون وزير بازرگاني در خصوص سرانه مصرف برنج به فارس گفت: سرانه مصرف برنج در كشور حدود 40 كيلوگرم است.
به گزارش فارس، آمارو ارقام موجود نشانگر آن است كه در سالهاي قبل از انقلاب مصرف سرانه برنج حدود 15 تا20 كيلوگرم بوده در حاليكه طي چند ساله اخير اين ميزان به 39 تا 40 كيلوگرم افزايش يافته است.بر همين اساس مصرف سرانه برنج در سال 81 نيز 39 كيلوگرم گزارش شده است.
بر اساس آمار و اطلاعات و برآوردهاي علمي مصرف سرانه برنج در آسيا 85 و جهان 65 كيلوگرم است .
به گزارش فارس به نقل از وزارت كشاورزي آمريكا، در سال 2005 بيش از 3.15 ميليون تن برنج در سطح ايران مصرف شد و به عنوان چهاردهمين مصرف‌كننده بزرگ اين محصول در اين سال شناخته شده است.
در ادامه اين گزارش چين با مصرف 135 ميليون تن برنج در سال 2005 به عنوان بزرگترين مصرف‌كننده اين محصول در سال مذكور شناخته شده است. هند با مصرف 92 ميليون تن و اندونزي با 35 ميليون تن به ترتيب در رده‌هاي بعدي قرار دارند.
مصرف برنج ژاپن در سال 2005 ، 8.2 ميليون تن، پاكستان 2.6 ميليون تن، آمريكا 4 ميليون تن و 25 كشور عضو اتحاديه اروپا 2.5 ميليون تن اعلام شده است.

* ايران بالاترين مصرف نان در جهان را دارد

معاون وزير بازرگاني با اعلام اينكه ايران بالاترين مصرف نان در جهان را دارد و سالانه سه ميليون تن گندم در كشور اتلاف مي شود، از برنامه‌هاي اين وزارتخانه براي ساماندهي و بهسازي واحد‌هاي سنتي نان خبر داد وگفت: سرانه مصرف نان در ايران حدود 160 كيلو است كه نسبت به كشورهاي اروپايي نظير فرانسه كه 56 كيلوگرم و در آلمان 70 كيلوگرم در سال است بيشتر است.
وي در پاسخ به اين سوال كه ميزان آرد مصرفي داخلي و ميزان ضايعات نان چقدر است؟ به فارس گفت : ميزان آرد مصرفي داخلي (آرد خبازي) حدود 8.5 ميليون تن در سال است و ميزان ضايعات نان در استان تهران بر طبق آمارهاي موجود 11 تا 13 درصد است.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:02 PM - روز چهارشنبه 28 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مصرف گرايي
 مصرف گرايي يعني استفاده از کالاها به منظور رفع نيازها و خواسته ها. اين عمل نه تنها شامل خريد کالاهاي مادي، بلکه در برگيرنده خدمات نيز هست.
در جوامع نوين، مصرف گرايي به يک فعاليت اجتماعي اصلي تبديل شده است. براي مصرف گرايي مقدار زيادي وقت، انرژي، پول، خلاقيت و نوآوري تکنولوژيکي صرف مي شود. مطالعه مصرف گرايي در جوامع جديد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، زيرا توليد کنندگان و توزيع کنندگان کالاها و خدمات نياز به درک خصوصيات و ويژگي هاي آن دارند. به همين لحاظ است که جامعه شناسان، اقتصاد دانان و روان شناسان معاصر به تحليل‌هاي همه جانبه آن مي‌پردازند و هر انديشمندي از يک زاويه خاص به آن توجه دارد. مصرف گرايي نوين به شکل بي رويه يک آسيب اجتماعي است که مستلزم شناخت علمي و سپس درمان اساسي، يا به عبارت ديگر برنامه ريزي است. مصرف گرايي بي رويه پديده اي بين المللي است و چاره آن بايد در دو بعد خرد و کلان صورت گيرد. بايد مصرف گرايي در هر جامعه را در يک زمينه وسيع تر اجتماعي در نظر گرفت، زيرا امروزه توليد و توزيع از مرزهاي يک کشور گذر کرده و دورافتاده ترين نقاط يک جامعه به مرکزي ترين مراکز توليد و سيستم توزيع جهاني متصل است. مصرف گرايي نوين در اثر گسترش سرمايه داري براي اولين بار در اروپا به وجود آمد و سپس به جوامع ديگر بسط داده شده و در شرايط کنوني به وفور و به سرعت شاهد رشد آن در کشور هستيم. يک ديدگاه در مورد توسعه سرمايه داري بر اين باور است که فرهنگ مبني بر سخت کارکردن، صرفه جويي، سرمايه گذاري و ايجاد موسسه هاي اقتصادي است که روحيه سرمايه داري به وجود مي آورد و به تدريج يک نظام اجتماعي ايجاد مي کند. از لحاظ نظري، در اين جا يک تضاد بين تبيين پيدايش سرمايه داري و توسعه مصرف گرايي به وجود مي آيد. اما واقعيت امر اين است که سرمايه داري از همان ابتداي پيدايش داراي يک هدف اصلي به نام سودسازي بوده است. براي چنين هدفي، توليد بيشتر، فروش بيشتر، سرمايه گذاري بيشتر و مجددا توليد بيشتر مد نظر است. به عبارت ديگر در يک چرخه، هدف فروش کالاهاي بيشتر و در نتيجه سود بيشتر است. ابتدا فکر مي کردند که طبقات بالا و اشراف خريداران اصلي کالاهاي سرمايه داري بايد باشند. اما به تدريج متوجه شدند که سرمايه داري با توليد انبوه نياز به مصرف کنندگان انبوه دارد.
از آنجا که طبقات بالا از کميت کافي برخوردار نبودند، پس بنابراين نياز به مصرف کنندگان انبوه به زودي نمايان شد. در توليدهاي اوليه، نخست رفع نيازهاي بيولوژيک را مدنظر داشتند. اما از آنجا که نيازهاي بيولوژيک انسان محدود است، لذا بايد نيازهاي غيربيولوژيک در جوامع براي مصرف کالاها به وجود آيد. نياز غيربيولوژيک هم در جايي محدود مي شد. اما توليدکنندگان نبايد خصلت توليد انبوه خود را به عنوان يکي از اهداف، از دست نمي دادند. به همين منظور بود که در جوامع سرمايه داري نيازهاي کاذب به وجود آمد تا کالاهاي انبوه سريعا مصرف شوند. مصرف انبوه بر پايه کالاهاي بي دوام امکان پذير بود. در غرب، گسترش زندگي شهري و شهرنشيني با جنبه هاي رواني و اجتماعي خاص خود زمينه را براي مصرف گرايي به عنوان سبکي خاص از زندگي به وجود آورد. نخست در ابتداي قرن بيستم، اين سبک خاص با الگوهاي فرهنگي جديد در ميان افراد طبقه بالا و متوسط شهري رواج پيدا کرد. در شهرها فروشگاه هاي بزرگ تأسيس شدند و فرهنگ مصرف گرايي را القاء کردند. در اين فرهنگ ويژه يک شعار اصلي رواج پيدا کرد و آن اينکه تا مي تواني بخر و هر چه بيشتر مصرف کن. بر پايه همين شعار بود که رقابت در خريد و مصرف به عنصر اصلي اين فرهنگ تبديل شد. افراد در خريد بيشتر و مصرف بيشتر از يکديگر سبقت مي گرفتند و تقريبا مصرف گرايي به نوعي وجهه اجتماعي تبديل شد.
الگوهاي مصرف گرايي نوين و توسعه انواع فروشگاه هاي بزرگ (مواد غذايي، اسباب منزل، پوشاک، وسايل الکتريکي و غيره) در زير يک سقف، مردم را به مصرف گرايي انبوه عادت داد. افراد در محيطي قرار مي گرفتند که کالاهاي متنوع را در يک جا مقابل چشمان خود مي ديدند. هم زمان، مدگرايي به وجود آمد که بر اساس آن کالاها براي دوره هاي معيني (يا محدودي) تبليغ و استفاده مي شدند. مردم به اين سمت هدايت مي شدند که کالاها را در زمان محدودي استفاده کنند. مصرف گرايي مي بايستي سهل و آسان گردد. پس ابزار مصرف گرايي بايد مهيا شود. در اين جوامع وسايل ارتباط جمعي به مهم ترين ابزار مدگرايي و تبليغ براي کالاها تبديل شدند. دو نوع ابزار مصرف گرايي در جوامع رواج پيدا کرد: نخست حراج هاي پي درپي کالاها و ديگري اشاعه کارت هاي اعتباري. در کشورهاي توسعه يافته، در طول يک سال به بهانه هاي متعدد حراج کالاها وجود دارد. در حراج کالاها، از يک روان شناسي استفاده مي شود و آن ايجاد احساس نياز کاذب است. مشتري جنسي را که در حراج مي بيند، فکر مي کند که نياز دارد، در حالي که اگر حراج نبود چنين احساسي به او دست نمي داد. از سوي ديگر، فرد در بازار بايد احساس کند که همه وقت، پول براي خريد دارد. در اينجا مسئله از طريق مکانيزم کارت هاي اعتباري حل مي شود. به عبارت ديگر هرگاه احساس نياز کردي، حتي اگر پول نقد هم نداشته باشي، با داشتن کارت اعتباري، در واقع پول به همراه خود داري. بنابراين نياز هست (اما از نوع کاذب) توانايي خريد هم هست (به شکل مصنوعي).
در جوامع توسعه يافته، همه کالاهاي خريداري شده مصرف نمي شوند، زيرا نياز واقعي نبوده اند. در نتيجه سه راه براي کالاها باقي مي ماند: نخست فروش مجدد آنها با قيمت بسيار ارزان، دوم به دور ريختن آنها، و سوم بخشيدن آنها به افراد يا موسسه هاي خيريه. افراد نمي توانند اينگونه کالاها را نزد خود نگه دارند، زيرا تحرک جغرافيايي افراد بسيار بالاست.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 9:56 PM - روز چهارشنبه 28 بهمن 1388    |   لينک ثابت
مديريت مصرف انرژي گامي مهم و استراتژيك در استقلال كشور
 

بي ترديد طرح سهميه بندي در شرايط فعلي كشور يكي از قابل دفاع ترين اقدامات دولت و مجلس است . كشوري كه اقتصاد ملي آن بر مبناي درآمدهاي نفتي شكل گرفته در شرايط پر مخاطره و دشواري قرار گرفته است بنحوي كه هرگونه نوسان جدي در قيمت هاي نفت تمام اركان اقتصادي كشور و سيستم توليد و توزيع را بطور جدي تحت الشعاع قرار ميدهد . سالهاست متفكرين اقتصادي و سياستمداران دورانديش به اين موضوع اذعان نموده اند كه براي نجات اقتصاد ملي بايد كشور از تأثير و تأثرات نفتي فاصله بگيرد .


انديشيدن وپاسخ دقيق به سوالاتي نظير اينكه سالانه چه تعداد از جان هاي مردم مستقيم يا غير مستقيم تحت تأثير آلودگي ناشي از سوخت هاي فسيلي يا تصادفات از بين مي روند؟دولت درزمينه حفظ سلامت مردم خود چه مسئوليت هائي را بعهده دارد؟ يا چند درصد از افراد جامعه از يارانه بنزين استفاده مي كنند؟ هر ايراني خير خواهي را وادار به احترام در قبال تصميم اساسي مجلس و دولت در خصوص طرح ملي سهميه بندي بنزين مي نمايد. قيمت غير عادلانه بنزين فاصله طبقاتي موجود را به يك شكاف عميق در كشور تبديل كرده و از جيب اكثريت مردم ، دولت قطعاً مجوزي براي پرداخت يارانه براي مصارف شخصي اقشار خاص ندارد.


در كجاي دنيا منابع ملي كشورشان را دود هوا مي كنند و سالانه ميليونها ساعت عمر گرانبهاي مردم در ترافيك خيابانها و جاده ها تلف مي شود؟ نحوه برخورد با موضوع سهميه بندي بنزين و برخورد ها و اظهار نظر هاي ضد و نقيض كم و بيش نگراني هائي را ايجاد مي كند اما ملاحظه نتايج ارزشمند حاصله از آن كه در شكل حداقلي آن خلوت شدن و كمتر شدن آلودگي هواست ، بتدريج رضايت قابل قبولي را جايگزين فضاي ملتهب كنوني خواهد ساخت .


دولتهاي قبلي عليرغم نظر كارشناسان هر يك بدليل ملاحظات خاصي اين رويه را ادامه دادند بطوريكه ميزان مصرف داخلي نه تنها از حد توليد داخلي فراتر رفت بلكه حدود همان اندازه نيز با صرف هزينه هنگفتي بنزين وارد كشور شد و شايد موفقيت اين طرح بزرگ ملي عليرغم اشكالاتي كه در نحوه اجرا بواسطه بي تدبيري برخي مسئولين امر ايجاد شده امري قابل دفاع و افتخار آفرين است


هر چند كه دولت بعنوان وكيل مردم در مورد اموال مشاع جامعه حق تصميم گيري دارد ، اما حدود اختيار دولت در چهارچوب صرفه و صلاح عموم جامعه شكل مي گيرد.


دولت بايد به سرعت نسبت به رفع موانع اجرائي طرح اقدام كند ، و عزم جدي خود را براي اصلاح و توسعه سيستم حمل ونقل عمومي به نمايش گذارد و از تبعات ناشي از اين جراحي بزرگ تاريخي براي كشور بكاهد . رنج حاصله از اين جراحي بزرگ بر پيكر اقتصاد رنجور كشور بگونه اي است كه امروز همه جريانهاي وفادار به ميهن اسلامي با هر ديدگاهي بايد از اقدامات شجاعانه دولت دفاع كنند و افكار عمومي را در جهت همراهي با اين برنامه بزرگ تقويت كنند . انتقادات و موضعگيريهاي سياسي و جناحي نبايد از ارزش اين كار بزرگ ملي بكاهد و يا مردم را در نتيجه اجراي آن دچار ترديد و يأس سازد توده هاي مردم بايد كمترين آسيب را از قبل اين قبيل تصميمات متحمل شوند . خبر ورود هزار دستگاه اتوبوس به ناوگان حمل و نقل شهري تهران مي تواند يكي از اقدامات موثر در كاهش تبعات آن محسوب گردد.اگر قرار باشد دولت با جا انداختن اين طرح ملي باز بنزين مورد نياز اقشار مرفه را تهيه نمايد ، نه تنها پرداخت هيچگونه يارانه براي اين كار توجيه شرعي و عقلاني ندارد بلكه حتي عوارض ناشي از مصرف بي رويه بنزين وساير مواد سوختي آلوده سازي هوا و خسارتهاي آن كه متوجه جامعه مي گردد از استفاده كنندگان اخذ و در جهت مصالح عمومي و توسعه حمل و نقل شهري و بين شهري هزينه شود .


در شرايطي كه كشور ما توسط دنياي غرب در شرايط تحريم قرار گرفته بايد بگونه اي برنامه ريزي شود كه حتي اگر روزي واردات بنزين ميسر نشد كشور بتواند بدون تنش هاي داخلي به حركت عادي خود ادامه دهد. صرف نظر از همه مباحثي كه در خصوص عملكرد دولت نقادان منصف و مخالفان مغرض مطرح مي كنند اين عمل دولت براي نجات كشور و نسل هاي آينده از هرجهت قابل دفاع است و دولت بدون توجه به جو سازيها و حتي جلب رضايت مقطعي مردم بايد مصالح دراز مدت كشور را مد نظر قرار دهد .


اجراي هر طرح ملي در كشوري كه بعنوان يك قطب مهم مصرف كننده بنزين در دنيا مطرح است هزينه هاي اجتماعي ، سياسي متعددي را در پي دارد ، اما آنچه در اين مبارزه ملي بدست مي آيد بسيار بيشتر و ماندگارتر از عوارض و پيامدهاي مقطعي و كوتاه مدت آن است . عكس العمل عده اي افراد غير منطقي و تحريك شده و عصباني يا افراد مغرض در اجراي يك طرح بزرگ ملي ، امري غير عادي و عجيب نيست . اما تجربه نظام ثابت كرده است هر جا كه مجموعه نظام عزم جدي در اصلاح امري داشته و با يكپارچگي عمل كرده توفيقات خوبي را بدست آورده است . پس فقط بايد با اتخاذ تدابير اصولي ، عوارض منفي حاصله از اجراي طرح كاسته شود . برداشتن يك غده بدخيم سرطاني كه سالها در پيكر رنجور اقتصاد ملي كشور جا خوش كرده به راحتي و بدون عارضه و درد امكان پذير نيست . اما شهامت پذيرش تبعات اين ريسك بزرگ تاريخي را دولتي كه دنبال عوام فريبي و جلب نظر توده مردم به هر دليل باشد نخواهد پذيرفت ، پس حركت ملي قابل قبول دولت را بدليل صيانت از منافع ملي كشور با هر تفكر سياسي بايد پاس داشت و انصاف را فداي تمايلات سياسي نكرد .


حتي اگر اجراي اين طرح بزرگ ملي موجب سقوط محبوبيت يك دولت شود ارزش آنرا دارد كه نسل هاي آينده از وضعيت مشقت بار آتش زدن بر منابع كشور خلاص شده باشند . اين درد زايمان دير رس را بايد با نرمش و مدارا و روي گشاده تحمل كرد ، توجيه افكار عمومي و اطلاع رساني صحيح ، توده هاي بي غل و غش مردم را كه كشورشان و آينده آن را دوست دارند قانع و راضي خواهد ساخت .


ضمن اينكه در كنار اين محدوديت ها و سهميه بندي بنزين صنايع خودروسازي كشور براي توسعه و بقاي خود بايد در جستجوي بازارهاي خارج از مرزهاي داخلي باشند و اين امر تلاش براي بقادر عرصه خودرو سازي جهاني خود مي تواند سبب ارتقاء كيفيت منجر به امكان رقابت بشرط مديريت صحيح گردد.


پس تغيير عادت مردم مستلزم اصلاح فرهنگ عمومي است و نقش رسانه ها و فرهنگ سازان كشور در اين زمينه تعيين كننده خواهد بود . اگر شاهكاري براي مجلس و دولت فعلي بخواهيم معرفي نمائيم قطعاً صفحات پر افتخار تاريخ آينده كشور از اين اقدام بزرگ ملي و نتايج ارزشمند آن به نيكي ياد خواهد كرد .


امروز با افزايش قابل توجهي كه در بهاي جهاني نفت ايجاد شده مناسب ترين فرصت براي بهره برداري از اين ثروت با ارزش و خدادادي بمنظور سرمايه گذاري پايدار در كشور فراهم شده است و با يك برنامه ريزي منسجم و دقيق و حساب شده مي توان از اين فرصت طلائي براي توسعه همه جانبه كشور بهره گرفت و با استمرار صرفه جوئي در مصرف و سياستگذاري سنجيده در جهت استفاده از درآمدهاي مناسب نفتي زير بناهاي لازم را براي توسعه ايجاد كرد .


 


دولت بايد با مطالعه تأثيرات جانبي سهميه بندي بنزين ، نابسامانيهاي حاصل از آن را به حداقل ممكن كاهش دهد تا شيريني اين حركت بزرگ ملي و آينده ساز در كام ملت به تلخي مبدل نشود و اين امر مستلزم بهره گيري همه از تجارب گذشته كشور و تجارب ملت هاي ديگري است كه در اين عرصه توفيقات شايسته اي را بدست آورده اند.


رقم هاي صرفه جوئي اعلام شده پس از اجراي طرح سهميه بندي بنزين حاكي است كه از قاچاق مواد سوختي بخصوص (بنزين) به مقدار قابل ملاحظه اي كاسته شده است و تفاوت قيمت بنزين سوبسيددار كه همواره يكي از راههاي پر جاذبه درآمدي براي سود جوياني بوده كه از طريق قاچاق بنزين و سوخت يارانه اي به ثروت هاي بادآورده و كلان دست يافته اند در حال مسدود شدن است ورود معكوس بنزين قاچاق در برخي از نقاط مرزي مي تواند نشان از موفقيت نسبي اين كنترل ها تلقي شود . البته در كنار اقدام بزرگ ملي دولت و نظام قضائي با بكارگيري عوامل نظارتي بشدت با متخلفين و سوء استفاده كنندگان در امر سوخت برخورد و از دامنه عوارض منفي آن بكاهند.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 11:57 PM - روز سه شنبه 27 بهمن 1388    |   لينک ثابت
پادشاهاني به نام مصرف كننده
 

دست در دست اينترنت، مصرف كننده به بالاترين جايگاه خود رسيده است و در اين رابطه جان واناماكر مى گويد: «وقتى كه مشترى وارد فروشگاه من مى شود مرا فراموش كن او پادشاه است.» كسى كه در سال ۱۸۷۶ يك ايستگاه راه آهن متروكه را در فيلادلفيا تبديل به يكى از اولين فروشگاه هاى زنجيره اى دنيا كرد. اين مفهوم انقلابى، چهره خرده فروشى را تغيير داد و منجر به توسعه و گسترش تبليغات و بازاريابى از نوعى كه ما امروزه مى شناسيم شد.


اما با وجود اين شعار، حقيقت آن بود كه سر خريدار كلاه گذاشته مى شد. با وجود اين كه كارايى در ساخت و توليد، تنوع محصولات را بالا برده و قيمت محصولات را كم كرده بود، تبليغات بيشترين اطلاعات را در رابطه با محصولات فراهم مى كرد. در بيشتر موارد در قرن گذشته تبليغات با شنوندگان شيفته اى كه فقط به استفاده از تعداد كمى از كانال هاى تلويزيونى و راديو محدود شده بودند صحبت مى كرد. در زمان حاضر انتخاب رسانه گسترش بسيار زيادى پيدا كرده و مصرف كنندگان آنچه را مى خواهند از بين منابع بسيار متنوعى انتخاب مى كنند به ويژه با چند كليك بر روى موس كامپيوتر. با كمك اينترنت، مصرف كننده بالاخره قدرت را به تصرف درآورده است.


همان گونه كه پژوهش ما در اين گزارش نشان مى دهد قدرت مصرف كننده معانى عميق و ژرفى براى شركت ها دارد، زيرا كه اين قدرت، نوع خريد مردم را در جهان تغيير داده است. بسيارى از شركت ها از قبل ادعا مى كردند كه «مشترى مدار» يا «مشترى محور» هستند. اكنون ادعاى آنها مورد آزمايش قرار گرفته است. چيزى كه قبل از اين هرگز پيش نيامده بود. تجارت كردن برپايه جهل و ناآگاهى خريدار بعد از اين ديگر ممكن نخواهد بود. مردم خواهند دانست و حتى كسانى كه دسترسى به اينترنت ندارند به ديگران خواهند گفت كه قيمت ها در شهر مجاور ارزان تر است يا فلان كالاى خاص نامرغوب تر است. اينترنت كار شگفت آورى را در زمينه  بالابردن استانداردها انجام داده است. شركت هاى راستگو و درست بايد بيشترين سود را به دست آورند.


اما اين امر همچنين باعث سخت تر شدن رقابت مى شود. امروزه خريد آن لاين جايگزين خريد سنتى شده است. مردم مى توانند كالاها، قيمت ها و خوشنامى ها را با هم مقايسه كنند. آنها مى توانند آنچه را كه شركت ها راجع به محصولات خود مى گويند با جزئيات كامل بخوانند و از همه مهم تر آن كه بيابند خريداران قبلى چه چيزى براى گفتن دارند. گروه هاى خبرى و وب سايت ها دائماً به بررسى كالاها و خدمات مى پردازند.


اين موارد ماهيت تصميمات مصرف كننده را تغيير داده است. تا پيش از اين معمولاً كسب آگاهى راجع به كالا و انتخاب آن را همزمان انجام مى دادند. مردم اغلب به تماشاى يك فروشگاه زنجيره اى يا دلالى مى رفتند تا نصيحتى از يك فروشنده بگيرند به سفارشات او گوش كنند و بعد خريد كنند اما اكنون براى عده بسيارى، هركدام اين مراحل جدا شده است. براى نمونه شركت Ford دريافته است كه هشت نفر از ۱۰ مصرف كننده كالاى او قبلاً از اينترنت استفاده كرده تا تصميم بگيرند كه كدام ماشين را بخرند و براى كدام ماشين مايلند كه پول پرداخت كنند حتى پيش از آن كه به نمايشگاه بيايند.


وقتى چيزهاى ديگر را خريدارى مى كنند باز هم رفتار مشابهى از خود نشان مى دهند چيزهايى مانند دوربين هاى ديجيتالى، موبايل يا لباس هاى مد. با وجود اين كه خريداران سوپرماركت در مورد هر كالايى كه در چرخ دستى خود مى گذارند تا اين حد تحقيق نمى كنند. بسيارى از عرضه كنندگان كالاهاى بسته بندى شده در سوپرماركت ها به زيركى از اين موضوع آگاه هستند كه مشتريانشان بهتر از هر وقت ديگر در مورد ارزش و سلامت كالاهايى كه مى خرند اطلاع دارند.


تصاحب چنين مشتريان آگاه شده اى با يك پيغام بازاريابى كار ساده اى نيست و اين امر صرفاً به خاطر اين نيست كه آنها شكاك تر شده اند. بسيارى از افراد اكنون به همان اندازه كه براى ديدن تلويزيون يا خواندن روزنامه و مجله وقت مى گذارند به استفاده از اينترنت مى پردازند. شنوندگان در رابطه با تبليغات بى تمركز هستند و جلب توجه آنها سخت تر شده است. فراى اين مسائل بسيارى از مردم خود را با تكنولوژى مجهز ساخته اند تا از پيام هاى بازاريابى اجتناب كنند. مواردى مانند POP-UP ad-blocker براى اينترنت و ويديو ركوردرها كه حذف كردن برنامه هاى تجارى تلويزيون را آسان مى سازد.


با وجود آن كه طغيان اطلاعات مربوط به كالاها و قيمت ناگهان در دسترس قرار گرفته بعيد به نظر مى رسد كه مصرف كنندگان كاملاً محاسبه گر و سودانگار شده باشند. سليقه ها و مد تغيير خواهند كرد برنده ها ممكن است كه معروف بمانند. اما وفادارماندن به برنده ها در حال ضعيف شدن است. يك اشتباه يا تاخير مى تواند براى شركت گران تمام شود و منفعت را در اختيار رقيب فرصت طلبش قرار دهد. اين كه چگونه شركت Apple پيشگامى در بازار وسايل موسيقى قابل حمل را از دست Sony ربود نمونه اى از اين موارد است.


خريد مجازى


بسيارى از شركت ها هنوز به نظر نمى رسد كه از مفهوم انقلابى «مصرف كنندگان به  تازگى قدرت يافته» آگاه شده باشند. تعداد بسيار زيادى از شركت ها بعد از انفجار و شيوع جوش و خروش هاى دات كام، آرام شدند و اين فرض را در پيش گرفتند كه تهديد آن لاين ناپديد شده است. اين يك اشتباه بود اين درست است كه تعداد بسيار زيادى از مردم هنوز براى خريدهاى خود به مغازه ها مى روند (با اين وجود فروش هاى آن لاين به رشد خود ادامه مى دهند) اما قبل از انجام آن اكثراً از اينترنت استفاده كرده اند. بيشتر از ۹۰ درصد افرادى كه سن آنها بين ۱۸ تا ۵۴ سال است نشان داده شده است كه اولين دليل رجوع آنها به اينترنت گرفتن اطلاعات راجع به كالاها است. تفاوت ها ميان دنياى مجازى و واقعى مشتريان را نگران كرده است. اما آنها شركت ها را نگران كرده اند.


بسيارى از مصرف كنندگان براى اولين بار با يك شركت از طريق وب سايت آن آشنا مى شوند و هنوز براى بسيارى از شركت ها حضور آن لاين در اولويت هاى پايين باقى مى ماند.


در مقابل تعدادى از كسب و كارها اينترنت را با آغوش باز و صميمانه پذيرفته اند و به خاطر آن شايسته دريافت پاداش شده اند. شركت Dell خرده فروشان را كنار گذاشته و از فروش مستقيم استفاده كرده تا تبديل به عرضه كننده پيشرو جهان در زمينه كامپيوترهاى شخصى شود. اينترنت همچنين نحوه مسافرت را تغيير داده است و اين امكان را براى خريداران فراهم كرده كه پروازها، هتل ها و اتومبيل ها را به طور مستقيم رزرو كنند و به بسيارى از كسب و كارهاى كوچك اين اجازه را داده است كه به بازار جهانى راه يابند.


انفجار انتخاب كه از زمان گشايش فروشگاه واناماكر تا به حال رخ داده، نمونه بسيار كوچكى از مجموعه  چيزهاى تماشايى است كه در اينترنت موجود است. اما انتخاب مصرف كننده در آستانه گسترده تر شدن قرار دارد. شركت هاى جست و جو در اينترنت مانند google، yahoo و msn در حال له كردن يكديگرند تا بتوانند خدمات دقيق ترى ارائه كنند. اينها پيام آور ايجاد كسب و كارهاى سودآور جديدى در زمينه تبليغات براى جست و جو است و به زودى اين امكان نه تنها در كامپيوترهاى شخصى در خانه يا محل كار موجود خواهد بود بلكه آن را در تلفن هاى موبايل نيز خواهيم يافت. با يك تماس مصرف كنندگان قادر خواهند بود تا يك فروشگاه محلى را بيابند و پيشنهادهاى ارائه شده را از طريق گردش  مجازى در راهروهاى فروشگاه يا صحبت با فروشنده بررسى كنند.  آن هنگام كه اين امكان رخ دهد مصرف كنندگان حقيقتاً پادشاه خواهند بود و تنها شركت هايى كه توانايى پاسخگويى به اين پادشاهان را دارند نجات خواهند يافت.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 11:56 PM - روز سه شنبه 27 بهمن 1388    |   لينک ثابت
آسيب‏ شناسي الگوي مصرف كنوني در ايران
 شناخت و تحليل الگوي مصرف ملي، ازآن‌رو مهم است كه ما را در جهت‏گيري و سياست‏گذاري‏هاي كلان اقتصادي ياري مي‏كند؛ زيرا مصرف، بخش اصلي اقتصاد هر كشوري است.آمار موجود حاكي از آن است كه بيش از 80 درصد از درآمد ملي در سال‏هاي 1370 به بعد را خانواده‏ها و دولت مصرف كرده‌اند.

شناخت و تحليل الگوي مصرف ملي، ازآن‌رو مهم است كه ما را در جهت‏گيري و سياست‏گذاري‏هاي كلان اقتصادي ياري مي‏كند؛ زيرا مصرف، بخش اصلي اقتصاد هر كشوري است.
بايد بدانيم نيروهاي اثرگذار بر الگوي مصرف ملي كشور چه هستند؟ آيا الگوي مصرف كنوني، جهت‏گيري توسعه‏اي دارد يا ضد توسعه است؟ ضعف‏ها و آسيب‏هاي اصلي الگوي كنوني چه هستند؟ چه راهكارهايي براي برطرف شدن اين ضعف‏ها وجود دارد؟
براي پاسخ به اين پرسش‏ها، در اين نوشتار، نخست آسيب‏هاي الگوي مصرف ايران را بررسي و سپس راهكارهايي براي تصحيح اين الگو معرفي مي‏كنيم.

يك ـ بالابودن سطح مصرف
مصرف، يكي از دو ركن اصلي تشكيل‌دهنده تابع درآمد ملي است. ركن ديگر اين تابع، پس‏انداز است كه اين دو با هم رابطه معكوس دارند؛ هر چه مقدار مصرف از درآمد ملي كمتر باشد، فرصت براي پس‏انداز و در نتيجه سرمايه‏گذاري بيشتر در جامعه فراهم مي‌شود.

الگوي مصرف جامعه ما در اين زمينه قابل تأمل است. نكته مهم آنكه، سهم مصرف از درآمد ملي بالاست. آمار موجود حاكي از آن است كه بيش از 80 درصد از درآمد ملي در سال‏هاي 1370 به بعد را خانواده‏ها و دولت مصرف كرده‌اند.

نامعقول بودن الگوي مصرف در كشور به ‌اندازه‌اي جدّي است كه برخي از مصارف در ايران، رشد بالاتري نسبت به مصرفي‏ترين كشورها دارد. براي نمونه، رشد مصرف فرآورده‏هاي نفتي در ايران در سال 1375 نسبت به سال قبل، 6.7درصد بوده است... . رشد مصرف فرآورده‏هاي نفتي در ايران حتي از ميانگين رشد مصرف در خاورميانه و جهان نيز بيشتر بوده است و اين در حالي است كه رشد مصرف در خاورميانه، به‌طور متوسط كمتر از 2.6 درصد بوده است.1

دو ـ مدگرايي
مد، يك هوس عمومي‌ است كه از ضعف‏هاي روحي انسان (احساس كمبود و حقارت، چشم‌وهم‏چشمي‌ و تمايل به اثبات برتري) سرچشمه مي‏گيرد و از آن بهره مي‏جويد.2

مدگرايي، انحرافي است كه بلاي جان جوامع بشري شده است. هرچند در گسترش مد، عامل رواني مصرف كننده بسيار اثرگذار است، عوامل اجتماعي و اقتصادي مانند تبليغات، عرضه بيش از حد كالا، ايجاد نياز به مصرف و از همه مهم‏تر تهاجم فرهنگي اثر فراوان دارد. بايد توجه كرد كه مد، كالاي نو عرضه نمي‏كند، بلكه تنها موجب تغيير شكل و مشخصات ظاهري كالا مي‌شود و هرچند به ظاهر در پي ارضاي سليقه‏هاي تنوع‌طلب است، مايه اتلاف وقت، پول و انرژي مصرف‌كننده مي‌شود. بنابراين، افزون بر لطمه زدن به اقتصاد خانواده، اقتصاد كشور را نيز به سمت وابستگي سوق مي‏دهد و مقدار قابل توجهي از درآمد ملي صرف آن مي‌شود. غالباً محور اين مصرف‏ها زنان هستند.


سه ـ اتكاي درآمد ملي بر نفت
درآمد ملي، عاملي اصلي در تعيين الگوي مصرف يك كشور است. اگر منابع تجهيز درآمد ملي، در عين متنوع بودن، از ثبات نسبي برخوردار باشند، مي‏توان الگوي مصرف مناسب و برنامه‏ريزي شده‏اي براي آن كشور تدارك ديد.

در ايران، درآمد ملي متكي بر درآمد نفت است. از طرفي، قيمت نفت تحت تأثير عواملي متعدد و غالباً سياسي است. در واقع، مي‏توان گفت در بازار جهاني، بيشتر صادركنندگان نفت به دلايلي نمي‌توانند قيمت كالاي راهبردي خود را تعيين كنند و بيشتر قيمت‏پذير هستند. بنابراين، مصرف و سرمايه‏گذاري و ديگر عوامل اقتصادي كشور ما كه از درآمد ملي اثر مي‌پذيرند، با نوسان قيمت نفت دچار نوسان مي‏شوند.

چهار ـ مصرف نمايشي و پرستيژي
مصرف‌زدگي در ايران نوعي تفكر جديد و تجدد به شمار مي‏آيد و به تعبير چارلز هَندي: "حتي منشور پر لاف و گزاف شهروند انگليسي [در اينجا، ايراني] در عمل، منشوري مرتبط با مصرف و مصرف‏زدايي است ".3

در جامعه كنوني ما، بخشي از مصرف، نه به ‌دليل نياز به كالاهاي خريداري شده، بلكه به دليل كسب جايگاه و منزلت بالاتر صورت مي‏پذيرد كه آن را "مصرف پرستيژي " مي‏نامند.

دوزنبري معتقد است كه برخي مصارف به خاطر چشم‌وهم‏چشمي‌ و به نمايش گذاشتن و براساس مقياس‏هاي ظاهري مانند اتومبيل، لباس و... براي كسب احترام و فخرفروشي است كه از آن با عنوان ـ تأثير نمايش ـ نام مي‏برد. مصرف نمايشي و تقليدي در بلندمدت، مانع افزايش نرخ رشد پس‏انداز مي‌شود كه بيشتر از راه القاي فرهنگي و به كمك مجلات، فيلم و سفرهاي خارجي، از كشورهاي پيشرفته به كشورهاي در حال توسعه منتقل مي‌شود.

پديده تقليد از مصرف خارجي، نه تنها در ميان مصرف‌‌كنندگان خصوصي كه ميان سازمان‏هاي دولتي نيز به چشم مي‏خورد؛ زيرا با خريد كالاهاي خارجي، انگيزه "مصرف پرستيژي " به وجود مي‏آيد. براي نمونه، درحالي‌كه براي توليد صنعت نساجي كشور تقاضاي كافي وجود ندارد، مصرف‌كنندگان از انواع و اقسام پارچه و پوشاك خارجي در بازارهاي كشور استقبال مي‏كنند.

مصرف نمايشي موجب مي‌شود انسان هويتي مصنوعي در جامعه بيابد و بت‏پرست مدرن شود. قشرهاي محروم نيز براي پوشاندن درد ناكامي خويش بعد از دريافت اندك درآمد، به تقليد مصرفي روي مي‌آورند و درآمد خود را در جهت تقويت سود توليدكنندگان تجملي يا واردكنندگان آن، به هدر مي‏دهند.

پنج ـ گرايش برخي دولتمردان به رفاه‌طلبي، پس از جنگ
اصلي‏ترين آفت الگوي مصرف در ايران در سال‏هاي پس از جنگ تحميلي، ريشه در سياست‏هاي آگاهانه دولت دارد. در طول اين سال‏ها حركت‏هاي نيازآفرين و به اصطلاح "مانور تجمل " از سوي دولت، در كنار نمايش رفاه‏زدگي و تجمل‌گرايي از طرف ثروتمندان موجب شد، مصرف افزايش يابد. جانشين شدن فرهنگ تجمل‌گرايي به جاي ضروري‌گرايي، اخلاق عملي تجمل‌گرايانه مسئولان در قالب سمينارهاي دولتي، واردات مدرن‏ترين اتومبيل‌ها به‏ويژه از سال 1370 به بعد، واردات انواع كالاهاي لوكس خارجي، نمايشگاه‏هاي بين‏المللي اتومبيل و ديگر كالاهاي مدرن در سال 1371 و مانند آنها، نشانه عزم دولت در تقويت رفاه‏طلبي بود. ساخت برج‏ها و رستوران‏هاي گران‏قيمت، هتل‏هاي چند ستاره، رواج مسافرت‏هاي خارج از كشور، آزادي واردات انواع كالاهاي آرايشي (حداقل تا اواخر 1373)، آزادي ورود انواع سيگارهاي خارجي، نوشابه‏هاي خارجي، اشياي هنري، اشياي گران‌قيمت باستاني، ورود مرواريد اصل، زيورآلات فانتزي، پر آماده و اشياي ساخته شده از پر، گل‏هاي مصنوعي، اشياي ساخته شده از موي انسان و مانند آنها از اين حركت حكايت مي‏كند... .4

نكته اساسي ديگر در بحث الگوي مصرف كنوني ايران اين است كه الگوي توسعه و الگوي مصرف ما، الگويي وارداتي و كپي شده از نسخه‏هاي تجويزي بانك جهاني و صندوق بين‏المللي پول است. اين در حالي است كه در كشور ما هنوز توليد به مرحله‏اي نرسيده است كه بتواند، نياز مصرفي جامعه را تأمين كند و با اين روند، هر روز بين ميزان مصرف و توليد داخلي، شكاف بيشتري ايجاد مي‌شود. به تعبير ديگر، نمي‏توان توليد بنگلادشي داشت و مصرف امريكايي.
شش ـ توزيع نابرابر درآمد و شكاف طبقاتي
توزيع ناعادلانه ثروت بين طبقات اجتماع يكي از موانع اساسي ايجاد الگوي مصرف منطقي و متناسب در كشور ماست. ديويد كلمن درباره اين مضمون مي‏نويسد:

توزيع درآمد، عامل مهمي ‌در تعيين الگوي مصرف يا تركيب مصرف كل در جامعه است؛ زيرا:

اولاً گروه‏هاي متفاوت درآمدي، سبد كالايي متفاوتي را مصرف مي‏كنند. احتمال مي‏رود كه توزيع درآمدي به شدت نابرابر، تقاضا براي كالاهاي مصرفي بادوام، كالاهاي تجملي و غيره را افزايش دهد و تقاضا براي اقلام اساسي و ضروري با مصرف انبوه (مثل پارچه و منسوجات) را كاهش دهد.

ثانياً تغيير در تركيب مصرف كل به تغيير تركيب واردات مي‏انجامد؛ زيرا گروه‏هاي متوسط درآمدي، به احتمال زياد، كالاهاي وارداتي و يا كالاهاي توليد شده داخل را مصرف مي‏كنند (هرچند ممكن است فقيران نيز از چنين كالاهايي استفاده كنند). در نتيجه، صنايع موجود اغلب به توليد كالاهاي غير ضروري مورد نظر طبقات ثروتمند مي‏پردازد.

ثالثاً افزايش واردات نيز موجب بدتر شدن وضع تراز پرداخت‏ها مي‌شود. همچنين ممكن است ديگر بخش‏ها نتوانند در برابر افزايش تقاضا به اندازه كافي واكنش نشان دهند؛ در نتيجه فشارهاي تورمي ‌بروز مي‏كند و در اينجا آنچه انسداد ساختاري (structraul lock) ناميده مي‌شود، تحقق مي‏يابد.5

متأسفانه در سال‏هاي پس از جنگ شاهد پيدايش پديده‏هاي اجتماعي و اقتصادي غيرمنتظره‌اي هستيم كه هيچ‏گونه تناسبي با ارزش زيربنايي و اساس عدالت اسلامي‌ ندارند. ظهور پديده‏هاي ناهنجاري مانند روند فزاينده افزايش شكاف طبقاتي، پيدايش اقليت ممتاز و مرفه 15 درصدي كه 85 درصد ثروت جامعه را در قبضه دارد، رشد قارچ‌گونه برج‏ها و كاخ‏هاي چند ميليارد توماني و اتومبيل‏هاي گران‏بها حتي چند صد ميليون توماني در تهران كه برخي از مسئولان هم به آن معترف و معترض شده‏اند، از شواهد بارز و مؤيد اين ادعاست.6

راهكارهاي پيشنهادي
يك ـ يكي از تحولات اساسي كه بايد در الگوي مصرف فعلي ايران به وجود آيد، تغيير سليقه مردم از كالاهاي خارجي به سوي كالاهاي توليد داخل است.7 در شرايط كنوني با وجود اينكه در بسياري از زمينه‏ها، توليد داخلي مي‏تواند نيازهاي جامعه را برطرف كند، مصرف‏كنندگان ترجيح مي‏دهند از كالاهاي مشابه خارجي استفاده كنند كه اين گرايش را مي‏توان ناشي از باورهاي فرهنگي شكل گرفته در طول سال‏هاي پي‌درپي‌ و نيز كيفيت غير استاندارد توليدات داخلي دانست.

بديهي است كه اصلاح انگيزه مصرف و جهت‏دهي گرايش مردم به سوي كالاهاي ساخت داخل، با صدور بخش‌نامه انجام نخواهد شد، بلكه از طريق ارتقاي فرهنگ مصرف و توليد جامعه ممكن خواهد شد. مردم بايد احساس كنند كه تحمل فشارهاي ناشي از كاهش مصرف و يا تغيير گرايش به سوي مصرف توليد داخلي، در نهايت به نفع خودشان است و به ايجاد نوعي اقتصاد و روابط اجتماعي دروني و مطلوب مي‏انجامد.

بايد فرهنگ اعتماد به كالاي داخلي را در جامعه نهادينه كرد و با تقويت باور عمومي‌ نسبت به كالاهاي آزموده شده، الگوي مصرف داخلي را بهبود بخشيد. براي بهبود كيفيت توليد بايد نظام توزيع را سامان داد؛ زيرا در شرايط كنوني بازار، سهم سود عوامل توزيع، بيشتر از توليدكنندگان است و اين در كيفيت توليد داخلي اثر مي‌گذارد.

اينكه به غلط، روي برخي اجناس عبارت "براي صادرات " نوشته مي‌شود، اين‌گونه وانمود مي‌كند كه ما در كشور تنها كالاهاي بي‌كيفيت مصرف مي‏كنيم، ولي بايد جنس بهتر را مصرف كنيم. بايد دانست كه توجه به بهبود كيفيت كالا براي تأمين بازار مصرف داخلي، به مراتب مهم‏تر از توجه به راهبرد توسعه صادرات و بازاريابي خارجي است.

دو ـ از سوي ديگر، وضع نابهنجار مصرفي جامعه به‌گونه‌اي است كه نمي‏توان آن را تنها با برنامه‌هاي اخلاقي كنترل كرد، بلكه دولت بايد با كنترل مصرف و معرفي فرهنگ رياضت و قناعت، راه رسيدن به اقتصادي سالم، شكوفا و پويا بر پايه اصول مكتب اسلام را هموار كند.

سه ـ الگوي مصرف را نمي‏توان تنها با افزايش قيمت‏ها تغيير داد، بلكه بايد همراه با روش‏هاي تبليغاتي و آموزش و برانگيختن مردم به شيوه زندگي اسلامي، امتيازهاي مالياتي براي صرفه‌جويان، پيش‏بيني يا مجازات‏هايي براي اسراف‌گران اعمال شود.

چهار ـ معرفي الگوهاي مصرفي همسو با شئون اسلامي در زمينه مصرف امكانات. مي‏تواند عامل مؤثري در تغيير روش مصرف و نيز منتقد اثرهاي منفي آن باشد. عالمان دين مي‌توانند با معرفي الگوهاي برانگيزاننده ديني، به محدود كردن اميال مردم به كالاها و الگوهاي مصرفي بپردازند. جهت‏گيري ارزشي، شروع مفيدي براي يك گفتار منتقدانه ديني از مصرف‏گرايي ـ به عنوان فعلي حرام و عملي همسو با نظام سرمايه‏داري ـ است.

پي نوشت:
1 . روزنامه همشهري، 9/5/1375.
2 . پرويز زارعي، بازاريابي و مديريت بازار، ص 249.
3 . چارلز هندي، عصر تضاد و تناقض، ترجمه: محمود طلوع، ص 34.
4 . يداللّه‏ دادگر، نامه مفيد، ش 15.
5 . ديويد كُلمن، اقتصادشناسي توسعه نيافتگي، ترجمه: غلامرضا آزاد، ص 109.
6 . ماهنامه صبح، سال دوم، ش 62، ص 75؛ نك: كيهان، 28/8/1375.
7 . لسترتارو، الگوي مصرف دروني ژاپني‏ها را عامل توسعه آنان مي‏داند و مي‏نويسد: "تنها 16 درصد ژاپني‏ها معتقدند كه در صورت ارزان‏تر بودن، بايد كالاهاي خارجي مصرف گردد. " اين در حالي است كه در كشور ما، برخي حاضر نيستند كالاهاي داخلي را كه گاه از كيفيت بالاتري برخوردار هستند و حتي قيمت كمتري نسبت به كالاهاي خارجي دارند، مصرف كنند. (لسترتارو، رويارويي بزرگ، ترجمه: عزيز كياوند، ص 163)

نويسنده: مجيد نوريان

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 11:11 PM - روز سه شنبه 27 بهمن 1388    |   لينک ثابت
پيامدهاي اسراف در جامعه اسلامي
  ... كلوا واشربوا ولاتسرفوا انه لايحب المسرفين... بخوريد و بياشاميد، ولى اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست ندارد.
در اين آيه شريفه خداوند متعال از مردم خواسته است كه به خاطر زيان هاى فراوان فردى و اجتماعى و آثار و عواقب شوم اين گناه بزرگ، از اسراف دورى كنند.
اسراف عبارت است از بيهوده خرج كردن مال، در خورد و خوراك زياده روى كردن، حيف و ميل كردن مواد غذايى همچنين به معنى زياده روى در گناهان نيز مى باشد.
در آيات قرآن كريم و سخن ائمه اطهار (ع) از پرخورى و اسراف به شدت نهى شده است. در قرآن كريم حدود ۱۳ بار كلمه اسراف با الفاظ گوناگون به كار رفته است.
در آيه ۱۳۷ سوره طه، خداوند متعال فرموده اند: وكذلك نجزى من اسرف ولم يومن بايات ربه و لعذاب الاخرة اشد وابقى: و اين چنين جزا مى دهيم به هر كس اسراف كند و به آيت هاى خداوند نگرود و براى او عذاب سخت و پاينده است.
يا در آيه ۶۷ سوره فرقان درباره صفات عبادالرحمن فرموده اند: والذين اذا انفقوالم يسرفوا ولم يفترواوكان بين ذلك قواماً: آنان كه در هنگام انفاق نه اسراف مى كنند و نه تنگ مى گيرند، بلكه بين اين دو راه اعتدال را انتخاب مى كنند. در آيه ۱۴۴ سوره انعام هم خداوند متعال فرموده اند: ان الله لايهدى القوم الظالمين به درستى كه خداوند ستمكاران را هدايت نخواهد كرد.
همچنين در آيه ۳۰ سوره اعراف فرموده اند: انه لايحب المسرفين ... خداوند مسرفان را دوست ندارد.

اسراف و تبذير چيست؟

اسراف عبارت از خارج شدن از حد اعتدال است. مثلاً لباسى بپوشيم كه چندين برابر قيمت لباس مناسب ما ارزش داشته باشد يا غذاى گران قيمتى تهيه كنيم كه با يك وعده آن مى توان دهها نفر را از غذاى مناسب و معمول سير كرد. اسراف همراه با تفاخر و فخرفروشى است. مثلاً به جاى آن كه در منزل قالى مثلاً دستباف يا ماشينى خوب داشته باشيم؛ اقدام به خريد فرش هاى ابريشمى گران قيمت كنيم كه با قيمت هر يك از آن ها مى توان چندين فرش معمول و مناسب تهيه كرد و ... اما تبذير عبارت از ريخت و پاش است: مثلاً براى يك مهمانى ۵ نفره به اندازه ۱۰ نفر غذا درست كنيم و بقيه غذاها خراب و دور ريخته شود: يا بماند و در اثر ماندن وقتى خورده مى شود، به معده انسان ضرر مى رساند و ...
البته به قول مفسر تفسير نمونه: بسيار ديده مى شود كه اين دو كلمه درست در يك معنى به كار مى روند و حتى براى تاكيد پشت سر يكديگر هم قرار مى گيرند. درباره لزوم دورى از اسراف خداوند متعال آيه ۱۴۱ سوره انعام مى فرمايد: و هوالذى انشا خبات معروشات و غير معروشات والنخل و الزرع مختلفاً اكله والزيتون و الرمان متشابها و غير متشابه كلوا من ثمره اذا اثمرو اتو حقه يوم حصاده ولا تسرفوا انه لايحب المسرفين: و او آن خدايى است كه براى شما بستان ها در درختان(مانند انگور) داربستى و درختان آزاد و درختان خرما و زراعت ها كه ميوه و دانه هاى گوناگون دارند و زيتون و انار و ميوه هاى مشابه به يكديگر و ميوه هاى نامشابه(چون سيب و انار) بيافريد و شما هم از آن ميوه ها هرگاه برسد تناول كنيد و حق زكات فقيران را بدهيد و روز برداشت محصول اسراف نكنيد كه خدا مسرفان را دوست نمى دارد.
در آيه ۲۸ سوره غافر آمده است: ... ان الله لايهدى من هو مسرف كذاب ... خدا مردم مسرف دروغگو را هرگز هدايت نخواهد كرد.
همچنين در همين سوره آيه ۴۳ آمده است: لاجرم انما تدعوننى اليه ليس له دعوة فى الدنيا و لا فى الاخرة و ان مردنا الى الله و ان المسرفين هم اصحاب النار، ناچار آنچه شما مرا به سوى او مى خوانيد(از بت ها و فراعنه) آن ها اثرى در دنيا و آخرت به هيچ وجه ندارند و بدانيد كه بازگشت همه ما(روز قيامت) به سوى خداست و البته ستمكاران و مسرفان فاسق هم اهل دوزخ هستند.
در آيه ۱۵۱ سوره شعرا هم مى فرمايد: ولا تطيعوا امرالمسرفين: از رفتار روساى مسرف ستمگر پيروى نكنيد.
و نيز در آيه ۳۴ سوره ذاريات مى فرمايد: كه آن سنگ ها نزد پروردگار معين و نشاندار براى نابود كردن ستمكاران است.
و همين طور در آيه ۸۳ سوره يونس مى فرمايد: فما امن لموسى الا ذرية من قومه على خوف من فرعون وملائهم ان ينتنهم و ان فرعون لعال فى الارض و انه لمن المسرفين(پس از آن همه ظهور معجزات و ابطال سحر ساحران) باز آن مردم باطل پرست به درستى ايمان نياوردند جز فرزندان قبيله او آن هم با حال ترس از فرعون و اتباعش كه مبادا در صدد فتنه و قتلشان برآيند كه فرعون آن روز در زمين بسيار علو و سركشى داشت و البته او از ستمكاران و سخت متعدى و مسرف بود.
و نيز در آيه ۹ سوره انبيا مى فرمايد: پس (از آن كه اشرار امت گفتار رسولان حق را انكار و در مقام آزارشان برآمدند) ما به وعده اى كه به آن ها داديم وفا كرديم و هر كه را خواستيم از شّر دشمنان نجات داديم و مفسدان و مسرفان ظالم را هلاك گردانيديم.
از آيات قرآن كريم به خوبى فهميده مى شود كه، اسراف و تبذير نقطه مقابل بخل و خست و هر دو بد و نامناسب و زشت هستند.
والذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يفتروا و كان بين ذالك قواماً: كسانى كه به هنگام انفاق نه اسراف مى كنند و نه سختگيرى و بخل مى ورزند، بلكه در ميان اين دو (كار زشت) حد اعتدال و ميانه(كه سخاوت و بخشش) است را مى گيرند.
حضرت على(ع) در اين باره فرموده اند:
آگاه باشيد مال را در غير مورد استحقاق صرف كردن، تبذير و اسراف است. ممكن است اين عمل انسان را (به ظاهر) در دنيا بلند مرتبه كند اما مسلماً در آخرت پست و حقير خواهد بود. در نظر توده مردم (عوام) ممكن است سبب اكرام شود، اما در پيشگاه خداوند موجب سقوط مقام انسان مى شود.
از پيامبر اسلام(ص) درباره لزوم دورى از اسراف روايت شده است كه فرموده اند:
شكمبارگى اسباب نافرمانى خداوند است. كم خورى از پاكدامنى و پرخورى از اسراف است.
امام على(ع) نيز فرموده اند: «از پرخورى دورى كنيد كه موجب قساوت قلب، تنبلى در نماز و سبب تباهى بدن است.»
«از پرخورى بپرهيز كه هر كس پيوسته پرخورى كند دردهايش فراوان شود و خواب هاى پريشان ببيند.» البته همه مى دانيم كه پرخورى يكى از مصاديق اسراف است.
در تفسير نمونه درباره لزوم دورى از اسراف ذيل اين آيه آمده است:
جمله «كلوا و اشربوا و لا تسرفوا»: بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد كه در آيه فوق آمده است، گرچه بسيار ساده به نظر مى رسد، اما امروز ثابت شده است كه يكى از مهم ترين دستورات بهداشتى همين است. زيرا تحقيقات دانشمندان به اين نتيجه رسيده است كه سرچشمه بسيارى از بيمارى ها- غذاهاى اضافى است كه به صورت جذب نشده در بدن باقى مى ماند. اين مواد اضافى هم بار سنگينى است براى قلب و ساير دستگاه هاى بدن و هم منبع آماده اى است براى انواع عفونت ها و بيمارى ها. لذا براى درمان بسيارى از بيمارى هاى نخستين گام اين است كه اين مواد مزاحم كه در حقيقت زباله هاى تن انسان هستند، سوخته شوند و پاكسازى جسم عمل گردد.
عامل اصلى تشكيل اين مواد مزاحم، اسراف و زياده روى در تغذيه و به اصطلاح «پرخورى» است و راهى براى جلوگيرى از آن جز رعايت اعتدال در غذا نيست. در عصر و زمان ما كه بيمارى هاى گوناگونى مانند بيمارى قند، چربى خون، تصلب شرائين، نارسايى هاى كبد و انواع سكته ها، فراوان شده، افراط در تغذيه يا توجه به عدم تحرك جسمانى كافى، يكى از عوامل اصلى محسوب مى شود و براى از بين بردن اين گونه بيمارى ها راهى جز حركت كافى و ميانه روى در تغذيه نيست.
مفسر بزرگ ما، مرحوم «طبرسى» در «مجمع البيان» مطلب جالبى نقل مى كند كه هارون الرشيد طبيبى مسيحى داشت كه مهارت او در طب معروف بود: روزى اين طبيب به يكى از دانشمندان اسلامى گفت: من در كتاب آسمانى چيزى از طب نمى يابم. در حالى كه دانش مفيد بر دو گونه است: علم اديان و علم ابدان، او در پاسخش چنين گفت: خداوند همه دستورات طبى را در نصف آيه از كتاب خويش آورده است: «كلوا و اشربوا و لاتسرفوا: بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد» و پيامبر ما نيز طب را در اين دستور خويش خلاصه كرده است: المعده بيت الادواء و الحميه راس كل دواء و اعط كل بدن ما عودته: «معده خانه همه بيمارى هاست و امساك سرآمد همه داروهاست و به آن چه بدنت را عادت داده اى(از عادات درست) آن را از او دريغ ندار.
طبيب مسيحى هنگامى كه اين سخن را شنيد، گفت: قرآن شما و پيامبرتان براى جالينوس(طبيب معروف) طبى باقى نگذارده اند. كسانى كه اين دستور را ساده فكر مى كنند، خوب است در زندگى خود آن را بيازمايند تا با اهميت و عمق آن آشنا شوند و معجزه رعايت اين دستور را در سلامت جسم و تن خود ببينند.
متاسفانه مصاديق اسراف در جامعه زياد است: مصرف بالاى نان و ضايعات موجود، مصرف زياد آب و هدر روى فراوان اين نعمت الهى، باقى مانده غذاهايى كه به زباله دانى ريخته مى شود، نيم خوره ميوه جات و ... همه و همه از مصاديق اسراف در جامعه ما هستند.
از امام باقر(ع) نقل است كه، پدرم به شدت از اسراف دورى مى كرد. هنگام غذا اگر خرده هاى نان در سفره بود، مى خورد و مى فرمود: خداوند امت هاى گذشته را به خاطر اسراف عذاب فرمود.

ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:53 PM - روز سه شنبه 27 بهمن 1388    |   لينک ثابت
نظرسنجی تلفنی از مردم تهران درباره الگوی مصرف نان در ماه رمضان
 

غلات و فرآورده‌های آن به ویژه نان، غذای اصلی بسیاری از ملل دنیا را تشکیل می‌دهد. نان یکی از قدیمی‌ترین غذاهای ساخته شده توسط بشر است که تاریخچه آن به اواخر عصر حجر بر می‌گردد. آن زمان بود که برای اولین بار، دانه غلات را با آب مخلوط کرده و سپس خمیر به دست آمده را پختند.

در نقاط مختلف دنیا در طرز تهیه نان تفاوت های زیادی به چشم می‌خورد. در ایران، جدا از تهیه نان‌های فانتزی که طرز تهیه آنها از خارج آمده، انواع سنتی نان پخت می‌شود؛ از جمله نان لواش، سنگک، بربری، تافتون که هر کدام طرز تهیه ویژه خود را دارند. در ماه رمضان علاوه بر نان‌های نامبرده شده در بعضی از شهرها و روستاهای کشورمان نان‌های خاص این ماه نیز پخته می شود.

اصل کلی برای پیروی از برنامه های غذایی صحیح، مصرف غذاهای متنوع است. رعایت این مسئله در طول ماه مبارک رمضان نیز حائز اهمیت است. در طول ماه رمضان میزان سوخت و ساز بدن شما کاهش می یابد و ساز و کارهای تنظیم کننده شروع به فعالیت می‌کنند. مهم‌ترین ساز و کار فعال، سوخت چربی بدن است که می‌تواند میزان کلسترول خون را کنترل کند و به همین دلیل نیازی به مصرف غذاهای پرکالری نیست. از پیشنهاداتی که متخصصان تغذیه برای این ماه می‌دهند استفاده از گروه نان و غلات است. در "سایت علمی دانشجویان"[1] در این رابطه آمده است: این گروه شامل انواع نان، سیب زمینی و ماکارونی است که منابع خوبی از انرژی ، مواد حاوی نشاسته، پروتئین، املاح و فیبر هستند. این متخصصان توصیه می‌کنند، افراد در این ماه از نان های کامل مانند نان سنگک و جو، که منابع خوب فیبر هستند، استفاده کنند.

در ماه رمضان ظهور صف‌های طویل در مقابل نانوایی‌های سنتی خصوصاً نانوایی‌های سنگک و بربری توجه هر رهگذری را به خود جلب می‌کند خصوصاً در ساعاتی که به لحظه افطار نزدیک می‌شویم تقاضای مردم برای تهیه نان داغ بر طول این صف‌ها اضافه می‌کند.

طرح مسئله:

نان به دلیل اینکه قوت غالب مردم کشورمان به شمار می‌رود، از اهمیت- حساسیت و جایگاه والایی برخوردار است. لذا شایسته است نان های تولیدی نیز از کیفیت و ارزش غذایی بالایی برخوردار باشند ولی آیا چنین است؟
نان های مسطح مانند لواش و تافتون به دلیل نامرغوبی آرد، نواقص فرآیند پخت، نارضایتی نانوایان و تصمیمات نادرست و سلیقه ای برخی دست اندرکاران عمدتا با افت کیفیت مواجه هستند. نان سنگک نیز هر چند تخمیر چند ساعته را طی می کند ولی بر طبق آنچه در "سایت خبرگزاری فارس"  [2] آمده است : به دلیل استفاده از آردهای سبوس‌گیری شده (حدود 12درصد) و عدم استفاده از مخمر در ترکیب خمیر فاقد پوکی، ماندگاری و ارزش غذایی لازم است. نان های بربری و فانتزی یا حجیم نیز علی رغم رعایت تخمیر کامل به دلیل استفاده از آرد سفید (حدود 18 درصد سبوس گیری شده اند) و حذف فیبر و بخش زیادی از املاح (آهن- کلسیم- روی- منیزیم- فسفر و...) حیاتی گندم در جریان آسیابانی ارزش چندانی ندارند. براساس تحقیقات به عمل آمده مصرف مداوم آن در ابتلا به بیماری های غیرواگیر به ویژه دیابت- چاقی- چربی خون و بیماری های قلبی- عروقی سهم به سزایی دارند.
در ماه رمضان از سویی چون افراد بیشتر نان را به صورت روزانه تهیه می‌کنند، انتظار می‌رود میزان دورریز نان در ماه رمضان کمتر شود، از سوی دیگر به گفته خیلی از افراد در ماه رمضان به علت شلوغی نانوایی‌ها در ماه رمضان به خصوص هنگام افطار کیفیت نان‌ها بسیار پایین می‌آید و این خود می‌تواند باعث زیاد شدن دورریز نان در این ماه شود.
با توجه به مطالب گفته شده و اهمیت درست مصرف کردن نان، مسأله این تحقیق این است که شهروندان تهرانی تا چه حد در مصرف بهینه نان دقت دارند و چقدر برای این موضوع اهمیت قائل هستند. این مسأله در قالب پرسش‌های زیر پیگیری می‌شود:

سوال‌های تحقیق:

- مصرف نان پاسخگویان در ماه رمضان چه تغییری می‌کند؟

- دور ریز نان پاسخگویان در ماه رمضان چه تغییری می‌کند؟

- پیشنهاد پاسخگویان برای کاهش ضایعات نان چیست؟

ضرورت و اهمیت تحقیق:

امروزه در کشور ما برای بهبود الگوی مصرف نان و استفاده بهینه از این ماده غذایی هر روز هر فردی بسته به میزان اطلاعاتی که دارد نسخه‌ای تجویز می‌کند، اما تا به امروز هیچ یک از این تجویزها به طور کاملی مؤثر نبوده.
در کشور ما یک روز طرح حذف نان سنتی مطرح می‌شود، یک روز استفاده از دستگاه حرارت غیرمستقیم و یک روز هم طرح غنی‌سازی آرد، اما شاید بتوان با راه‌های ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر الگوی مصرف نان را بهبود بخشید، مسئول کمیسیون آموزش و نماینده اتحادیه نانوایان اصفهان در مقاله‌ای که در سایت بانک اطلاعات نشریات کشور آمده است، بیان کرده که از طریق: درست کردن نرخ نان، بالا بردن زمان پخت و تخمیر، استفاده از مخمر به جای جوش‌شیرین، رعایت بهداشت کاری در نانوایی‌ها و اینکه اگر آرد را با سبوس‌گیری تهی‌سازی نکنیم، به راحتی می‌توان نان ملی را احیا کرده و ارزش غذایی و خواص درمانی آن را بازگردانیم.
آنچه امروز از یک نان خوب انتظار می‌رود، داشتن ارزش غذایی و خواص درمانی است. نتایج تحقیقات مختلف نشان می‌دهد مقدار آهن و کلسیم موجود در نان کامل به شرطی که عمل تخمیر به طور کامل انجام شود تامین‌کننده نیازهای بدن خواهد بود. می‌توان از طریق راه‌هایی بسیار آسان، ارزان و قابل تعمیم در تمام نانوایی‌های کشور مانند: " استفاده از آرد سبوس‌دار به جای آرد سفید، استفاده از مخمر به جای جوش‌شیرین، افزایش زمان استراحت خمیر و افزایش زمان پخت"[3] جامعه‌ای سالم داشت و مردم را از ابتلا به بیماری‌های مثل دیابت، چاقی و بیماری‌های گوارشی بیمه کرد. همچنین با استفاده از این راه‌ها می‌توان به کاهش ضایعات نان در کشور نیز کمک کرد.

هدف تحقیق:

هدف از انجام این پژوهش دستیابی به نظر شهروندان تهرانی در مورد چگونگی استفاده بهینه از نان برای کاهش ضایعات نان در ماه رمضان است.

روش شناسی تحقیق:

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجی تلفنی و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، سعی شده است تا به نظر پاسخگویان درمورد الگوی مصرف نان در ماه رمضان دست یافت. این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ 600 نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهیه شده توسط واحد نظرسنجی تلفنی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای موسسه همشهری است. این افراد به صورت تصادفی و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن‌ها (از 22000000 الی 88999999) انتخاب شدند. در این گزارش نظر کسانی که تمایل به پاسخگویی به تمام پرسش‌های تحقیق را داشته‌اند، منعکس شده است.

روش تحقیق و گردآوری اطلاعات:

در این پژوهش پیمایشی، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی نظرات عامه مردم به صورت تلفنی (نظرسنجی تلفنی) گردآوری شده است .عددهای داخل جدول گرد شده است.

نحوه نمونه گیری:

بر اساس فرمول کوکران       

جامعه نمونه:

در این تحقیق نمونه آماری شامل 600 نفر از مردم تهران است. از این تعداد 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجی:

این نظرسنجی از تاریخ 17 تا 20 مردادماه 1388 توسط گروه نظرسنجی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجی

1. سن

2. تحصیلات

3. جنس

4. تعداد افراد خانوار

5. میزان مصرف نان شما در ماه رمضان چه تغییری می‌کند؟

6. در ماه رمضان بیشتر از چه نانی استفاده می‌کنید؟

7. در ماه رمضان هر چند وقت یکبار نان می‌خرید؟

8. دورریز نان مصرفی شما در ماه رمضان چه تغییری می‌کند؟

9. به نظر شما نظارت نهادهای مسئول تا چه حد در بهتر شدن کیفیت نان مؤثر است؟

10. برای کاهش ضایعات نان چه پیشنهادی دارید؟

چکیده:

طرح نظرسنجی حاضر، ‌به منظور دست یافتن به نظر پاسخگویان درباره الگوی مصرف نان در ماه رمضان در میان شهروندان تهرانی به اجرا درآمده است. یافته‌های این طرح به قرار زیر است:

- 50 درصد از پاسخگویان زن و 50 درصد مرد هستند.

- 33 درصد پاسخگویان در گروه سنی 21 تا 30 سال قرار دارند.

- مدرک تحصیلی 39 درصد از پاسخگویان دیپلم است.

- 31 درصد از پاسخگویان تعداد اعضای خانوارشان 4 نفر است. 

- مصرف نان 39 درصد از پاسخگویان در ماه رمضان هیچ تغییری نمی‌کند.

- 38 درصد از پاسخگویان در ماه رمضان بیشتر از نان سنگک استفاده می‌کنند.

- 62 درصد از پاسخگویان هر روز نان می‌خرند.

- 60 درصد از پاسخگویان بیان کردند که دورریز نان مصرفی آنها در ماه رمضان تغییری نمی‌کند.

- به اعتقاد 81 درصد از پاسخگویان نظارت نهادهای مسئول کاملا در بهتر شدن کیفیت نان تأثیر دارد.

- 33 درصد از پاسخگویان برای کاهش ضایعات نان، بهبود کیفیت پخت نان را پیشنهاد دادند.

توصیف یافته‌ها

جنس پاسخگویان

بر اساس جدول شماره 1، از میان 600 نفر پاسخگو، 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

جدول شماره 1- توزیع پاسخگویان براساس جنس

جنس

تعداد

درصد

مرد

300

50

زن

300

50

جمع

600

100

 نمودار شماره 1- پراکندگی پاسخگویانبر اساس جنس

نمودار نان 1


سن پاسخگویان

جدول شماره 2، نشان ‌دهنده توزیع جامعه آماری این تحقیق است. همان طور که مشاهده می‌شود بزرگ‌ترین گروه سنی در 600 نفر پاسخگوی این تحقیق را گروه سنی 21 تا 30 سال (33 درصد) و کوچک‌ترین گروه سنی را  71 سال به بالا (2 درصد) تشکیل می‌دهند.

جدول شماره 2- توزیع پاسخگویان براساس سن

سن

تعداد

درصد

21 تا 30 سال

196

33

31 تا 40 سال

134

22

41 تا 50 سال

103

17

51 تا 60 سال

76

13

15 تا 20 سال

48

8

61 تا 70 سال

28

5

71 سال به بالا

15

2

جمع

600

100

 نمودار شماره 2- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سن

نمودار نان 2


سطح تحصیلات پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3، از میان 600 نفر پاسخگو، 39 درصد دارای مدرک تحصیلی دیپلم و 1 درصد دارای مدرک دکترا هستند.

جدول شماره 3- توزیع فراوانیپاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

تحصیلات

تعداد

درصد

دیپلم

235

39

زیر دیپلم

127

21

کار شناسی

107

18

کاردانی

54

9

بی‌سواد

27

5

دانشجو

26

4

کارشناسی ارشد

21

3

دکترا

3

1

جمع

600

100

 نمودار شماره 3- پراکندگی پاسخگویانبر اساس سطح تحصیلات

نمودار نان 3


تعداد افراد خانواده پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 4، از میان 600 نفر پاسخگو، 31 درصد تعداد افراد خانواده‌شان 4 نفر و 3 درصد 1 نفر است.

جدول شماره 4- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس تعداد اعضای خانواده

تعداد افراد خانوار

تعداد

درصد

4 نفر

185

31

3 نفر

131

22

2 نفر

108

18

5 نفر

94

16

6 نفر

38

6

7 نفر و بیشتر

27

4

1 نفر

17

3

جمع

600

100

 نمودار شماره 4- پراکندگی پاسخگویان بر اساس تعداد اعضای خانواده

نمودار نان 4


تغییر میزان مصرف نان پاسخگویان در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از میان 600 نفر پاسخگو، 39 درصد بیان کردند که میزان نان مصرفی آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها هیچ تغییری نمی‌کند.

جدول شماره 5- توزیع پاسخگویان بر اساس تغییر میزان مصرف نان آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

تغییر میزان مصرف نان پاسخگویان در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

تعداد

درصد

تغییری نمی‌کند

233

39

بیشتر می‌شود

191

32

کمتر می‌شود

176

29

جمع

600

100

 نمودار شماره 5-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس تغییر میزان مصرف نان آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

نمودار نان 5


پاسخگویان در ماه رمضان بیشتر از چه نانی استفاده می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 6، از میان 600 نفر پاسخگو، 38 درصد بیشتر از نان سنگک استفاده می‌کنند.

جدول شماره 6- توزیع پاسخگویان بر اساس اینکه در ماه رمضان بیشتر از چه نانی استفاده می‌کنند

نان مورد استفاده پاسخگویان در ماه رمضان

تعداد

درصد

سنگک

231

38

بربری

189

31

لواش

94

16

تافتون

48

8

فانتزی

30

5

صنعتی

4

1

محلی

4

1

جمع

600

100

 نمودار شماره 6-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس اینکه در ماه رمضان بیشتر از چه نانی استفاده می‌کنند

نمودار نان 6


پاسخگویان در ماه رمضان هر چند وقت یک‌بار نان تهیه می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، از میان پاسخگویان 62 درصد روزانه نان مصرفی خود را تهیه می‌کنند.

جدول شماره 7- توزیع پاسخگویان بر اساس اینکه در ماه رمضان هر چند وقت یک‌بار نان تهیه می‌کنند

پاسخگویان در ماه رمضان هر چند وقت یک‌بار نان می‌خرند؟

تعداد

درصد

روزانه

373

62

مثل بقیه ماه‌ها

79

13

هفته‌ای سه بار

69

12

هفتگی

47

8

هفته‌ای دو بار

21

3

هر ده روز یا بیشتر

11

2

جمع

600

100

 نمودار شماره 7- پراکندگی پاسخگویان بر اساس اینکه در ماه رمضان هر چند وقت یک‌بار نان تهیه می‌کنند

نمودار نان 7


دورریز نان مصرفی پاسخگویان در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها چه تغییری می‌کند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8، از میان 600 نفر پاسخگو، 60 درصد عنوان کردند که دورریز نان مصرفی آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها تغییری نمی‌کند.

جدول شماره 8- توزیع پاسخگویان بر اساس میزان تغییر دورریز نان مصرفی آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

میزان تغییر دورریز نان مصرفی پاسخگویان در ماه رمضان

تعداد

درصد

تغییری نمی‌کند

361

60

کمتر می‌شود

158

26

بیشتر می‌شود

81

14

جمع

600

100

 نمودار شماره 8- پراکندگی پاسخگویان بر اساس میزان تغییر دورریز نان مصرفی آنها در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌ها

نمودار نان 8


میزان تأثیر نظارت نهادهای مسئول در بهتر شدن کیفیت نان از نظر پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 600، از میان 600 نفر پاسخگو، 81 درصد نظارت نهادهای مسئول را کاملا در بهبود کیفیت نان مؤثر می‌دانند.

جدول شماره 9- توزیع پاسخگویان بر اساس اینکه تا چه حد نظارت نهادهای مسئول را در بهتر شدن کیفیت نان مؤثر می‌دانند

میزان تأثیر نظارت نهادها مسئول در بهتر شدن کیفیت نان

تعداد

درصد

کاملا

488

81

تاحدی

57

10

اصلا

50

8

کم

5

1

جمع

600

100

 نمودار شماره 9- پراکندگی پاسخگویان بر اساس اینکه تا چه حد نظارت نهادهای مسئول را در بهتر شدن کیفیت نان مؤثر می‌دانند

نمودار نان 9


پیشنهاد پاسخگویان برای کاهش ضایعات نان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 10، از میان پاسخگویان، 33 درصد بهبود کیفیت پخت را برای کاهش ضایعات نان پیشنهاد دادند.

جدول شماره 10- توزیع پاسخگویان بر اساس پیشنهاد آنها برای کاهش ضایعات نان

پیشنهاد پاسخگویان برای کاهش ضایعات نان

تعداد

درصد

بهبود کیفیت پخت

195

33

نظارت بیشتر بر نانوایی‌ها

126

21

تهیه نان به اندازه مصرف

96

16

بهبود کیفیت آرد

65

11

هیچ پیشنهادی

60

10

سایر(استفاده از نان صنعتی، حذف جوش‌شیرین، به‌کارگیری دستگاه‌های پیشرفته)

58

9

جمع

600

100

 نمودار شماره 10- پراکندگی پاسخگویانبر اساس پیشنهاد آنها برای کاهش ضایعات نان

نمودار نان 10

 منبع : مركز تحقيقات و مطالعات رسانه اي همشهري



ادامه مطلب

نظرات (0) نويسنده : ابوالفضل اقایی - ساعت 10:48 PM - روز دوشنبه 26 بهمن 1388    |   لينک ثابت
صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :19  
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 >