RSSگرچه مورد سؤال دامنه وسیع و گستردهای دارد، ولی ما تلاش میکنیم که با رعایت اختصار چند نکته را بررسینماییم: الف) در این که هماکنون در جامعه اسلامی ما فاصله طبقاتی رنج آوری وجود دارد جای بحث نیست. البته ممکناست گفته شود شکاف طبقاتی در کشورهای سرمایهداری به مراتب وسیعتر و عمیقتر از ایران اسلامی ماست ولیبدون تردید جامعه ما نیز به نوبه خود به این بلیّه جانکاه مبتلا است. ب ) اما این که چه عواملی منجر به فاصله طبقاتی گشته است طبیعی است که عوامل گوناگونی دخیل است.1- آنچه از فاصله طبقاتی هماکنون در ایران میگذرد مسأله نوظهوری نیست، بلکه میراث شومی است که از گذشته به ما رسیده است،2- استعداد ذاتی افراد رانباید از نظر دور داشت، برخی تواناتر و برخی کندتر هستند و برخی دچار معلولیتهای جسمی و ذهنی بوده و در نتیجهعقب میمانند،3- مسأله تکنولوژی و صنعت نیز نقش مؤثری را ایفا میکند. به عنوان مثال: دیروز محیط کارگری محدود به کارگاههای کوچک میشد و تفاوتفاحشی بین حقوق کارگر و کارفرما احساس نمیشد ولی «غول صنعت» ناگهان سر برآورد و کارگاه کوچک مبدل به کارخانه عظیمی شد و باافزایش تولید ثروت سرمایهداران به طور تصاعدی افزونی گرفت درحالی که حقوق کارگر تقریبا ثابت ماند؛ (همین نکته را در کشاورزی و سایرابعاد تولید و درآمد مقایسه کنید)،4- نظام اقتصادی غلط و بیمارگونه،5- طفره رفتن از پرداخت حقوق قانونی (مالیات) و حقوق شرعی (خمس و زکات)،6- احتکار و گرانفروشی،7- رباخواری،8- خیانت به بیتالمال و اموال دولتی،9- کلاهبرداری وخیانت به دیگران،10- احیانا و به ندرت حوادث غیرمترقبه هم دخیل است. نظیر این که تاجری مقدار زیادی از یک جنس را خریده و ناگهان بر اثر پیشامدی قیمتآن چند برابر شده است یا فرض بفرمایید کسی چند هکتار زمین زراعی داشته و بر اثر موقعیت غیرمترقبی که آن زمین پیدا کرده، قیمت آن بهچندین برابر افزایش یافته است و...،11- ضعف مدیریت کارگزاران اقتصادی،12- نقش واسطهها و دلالها در اجحاف به طبقه ضعیف،13- اسراف و ریخت و پاشهای کلان که در نهایت به دوش فقرا و قشر آسیبپذیر بار میشود،14- فشار و دخالت عوامل خارجی،15- نبود کار و اشتغال نیز عقبماندگی و فلاکت را در پی خواهد داشت. ج ) اما چگونه میتوان از پیشرفت این فاصله جلوگیری کرد؟ راهکارهای گوناگونی وجود دارد که باید مورد توجهقرار گیرد:1- در درجه اول باید این نظام اقتصادی بیمار را جراحی و معالجه کرد،2- پرورش مدیران کارآمد و با تجربه،3- جدی گرفتن پرداخت مالیاتهای قانونی و همچنین گرفتن اخماس و زکوات و پرداخت آن در مصالح عامهای که شرع مقدس تعیین فرمودهاست،4- زمینه کار و تولید را به طور عادلانه برای همه اقشار فراهم ساختن،5- تا آنجا که امکان دارد به مقابله با فشارهای خارجی پرداختن و کوتاه کردن دستهای مرئی و نامرئی عوامل خارجی،6- جلوگیری از اسراف و حیف و میل و با صرفهجویی زمینه رفاه عامه مردم فراهم کردن،7- همانگونه که اسلام اخطار شدید فرموده (سوره توبه، آیه 34) با زر اندوزی و انباشتن ثروت، قاطعانه برخورد کردن،8- برخورد جدی با افراد خائن و اختلاسگر در بیتالمال،9- سیاست تربیتی نظام به گونهای باشد که مردم از دوران ابتدایی تا مراحل عالی، مملکت را خانه خود و سایر افراد را همچون اعضاء یک خانوادهاحساس کنند و رهیافت هر کس تنها به منافع شخصی نباشد؛ زیرا وقتی کشتی صحیح و سالم بود همه را با خود به ساحل نجات میرساند ولیاگر کشتی آسیب دید همه را غرقاب هلاکت خواهد ساخت.10- حقوق کارگر منصفانه ادا گردد و از بیمه و سهام و سایر مزایا برخوردار شوند و در جمع از میزان سود کارخانهدار کاسته و به میزان حقوق کارگزافزودن،11- در همه مواردی که ذکر شد، مکانیسم نظام و دولت بسیار سرنوشتساز خواهد بود. در خاتمه این قسمت، جهت اطلاع بیشتر مطالعه چند کتاب پیشنهاد میگردد: 1- اقتصاد ما، ج 1، ص 353 و ج 2، ص 303 سید محمد باقر صدر 2- اسلام و اجتماع، ص 38 و ص 92 علامه طباطبایی 3- مسائل عصر ما، ص 103 شهید هاشمی نژاد 4- نابرابری اجتماعی ادوارد ج. کرب، ترجمه: محمد سیاهپوش 5- جامعهشناسی قشرها و نابرابریها گروهی از نویسندگان 6- اسلام و نظام طبقاتی، ص 123 محمد قطب 7- شناخت اسلام، 506 شهید بهشتی و باهنر و علی گلزاده غفوری{
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه 28 بهمن 1388 ساعت 7:31 AM | نظرات (0)